ธนาคารแห่งแรกของประเทศไทย คือธนาคารไหน ดูตามเกณฑ์ที่ใช้นับ

| อ่าน 8 นาที

ธนาคารแห่งแรกของประเทศไทย คือธนาคารไหน ดูตามเกณฑ์ที่ใช้นับ

ใจความสำคัญ

  • HSBC ระบุบนเว็บไซต์ว่าก่อตั้งเมื่อปี 2431 (ค.ศ. 1888) เป็นธนาคารพาณิชย์แห่งแรกในประเทศไทย
  • ธนาคารไทยพาณิชย์ระบุว่าเป็นธนาคารไทยแห่งแรก ก่อตั้งโดยพระบรมราชานุญาตวันที่ 30 มกราคม 2449
  • ธนาคารแห่งประเทศไทยตั้งขึ้นภายหลังมาก พ.ร.บ. ประกาศใช้ 16 เมษายน 2485 และเป็นธนาคารกลาง ไม่ใช่ธนาคารพาณิชย์
  • คำถามนี้ตอบให้ตรงได้ต้องกำหนดเกณฑ์ก่อน ว่านับธนาคารพาณิชย์ ธนาคารของคนไทย หรือธนาคารกลาง

คำตอบมีสองข้อ ขึ้นกับว่าคุณนับอะไร ถ้านับธนาคารพาณิชย์แห่งแรกที่ตั้งในประเทศไทย HSBC ระบุบนเว็บไซต์ของตัวเองว่าก่อตั้งเมื่อปี 2431 (ค.ศ. 1888) ถ้านับธนาคารของคนไทยแห่งแรก ธนาคารไทยพาณิชย์ระบุว่าตนเป็นธนาคารไทยแห่งแรก ก่อตั้งโดยพระบรมราชานุญาตเมื่อ 30 มกราคม 2449 ส่วนธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นอีกประเภทหนึ่ง และเกิดทีหลังทั้งสองแห่ง

เกณฑ์ที่ต่างกันทำให้คำตอบของแต่ละเว็บไม่ตรงกัน ตารางด้านล่างเรียงลำดับตามเวลาและบอกว่าแต่ละแห่งถูกนับในฐานะอะไร

ปีที่ระบุ สถาบัน ถูกนับในฐานะ แหล่งที่มาของข้อมูล
2431 (ค.ศ. 1888) HSBC ธนาคารพาณิชย์แห่งแรกในประเทศไทย เว็บไซต์ HSBC Thailand
2449 ธนาคารไทยพาณิชย์ ธนาคารไทยแห่งแรก เว็บไซต์ธนาคารไทยพาณิชย์
2485 ธนาคารแห่งประเทศไทย ธนาคารกลาง เว็บไซต์ ธปท.

ธนาคารพาณิชย์แห่งแรก ตามที่ HSBC ระบุ

หน้าประวัติของ HSBC ในไทยเขียนว่า ในปี 1888 ธนาคารก่อตั้งขึ้นเป็นธนาคารพาณิชย์แห่งแรกในประเทศไทย ในชื่อ Hongkong and Shanghai Banking Corporation สมัยรัชกาลที่ 5 สำนักงานแรกอยู่ที่อาคารสถานกงสุลเบลเยียมเก่าบนถนนเจริญกรุง

หน้าเดียวกันบอกว่า ในปี 1889 ธนาคารนำธนบัตรเข้ามาใช้ในสยามเป็นครั้งแรก โดยได้รับอนุญาตจากทางการสยาม ซึ่งเกิดก่อนธนาคารของคนไทยราว 17 ปี

ธนบัตรและเหรียญเก่าวางบนโต๊ะไม้

เนื่องจากข้อมูลมาจากหน้าของ HSBC เอง คำว่า แห่งแรก ควรอ่านเป็นคำที่ธนาคารระบุเกี่ยวกับตัวเอง ถ้าต้องอ้างในรายงานหรือการบ้าน ให้เขียนกำกับว่า ตามที่ HSBC ระบุ

ธนาคารไทยแห่งแรก ตามที่ไทยพาณิชย์ระบุ

ธนาคารไทยพาณิชย์ระบุในหน้า เกี่ยวกับเรา ว่าเป็นธนาคารไทยแห่งแรก และก่อตั้งขึ้นโดยพระบรมราชานุญาตเมื่อวันที่ 30 มกราคม 2449 ซึ่งตรงกับปี ค.ศ. 1906 (เป็นการแปลงปีของผู้เขียน ไม่ใช่ข้อความในหน้า)

คำว่า ธนาคารไทย เป็นการนับแบบจำกัดกลุ่ม ตัวเลข 2449 กับ 2431 จึงไม่ขัดกัน เพราะตอบคนละคำถาม ธนาคารหนึ่งตั้งในไทยก่อนในฐานะธนาคารพาณิชย์ อีกแห่งเป็นธนาคารไทยที่ตั้งตามมา ปีที่ต่างกัน 18 ปีตามตัวเลขที่ทั้งสองแห่งระบุ

อาคารธนาคารสไตล์โคโลเนียลเก่าริมถนน

ธนาคารแห่งประเทศไทย เกิดทีหลังและทำคนละหน้าที่

หลายคนที่พิมพ์คำถามนี้ตั้งใจหมายถึงแบงก์ชาติ แต่ธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นธนาคารกลาง ประวัติบนเว็บไซต์ ธปท. เล่าว่าพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศใช้เมื่อ 16 เมษายน พ.ศ. 2485 และธนาคารเปิดดำเนินงานเมื่อ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2485

ก่อนหน้านั้นมีสำนักงานธนาคารชาติไทยที่เริ่มปฏิบัติงานเมื่อ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2483 เพื่อฝึกบุคลากรด้านธนาคารกลางและบริหารหนี้ของรัฐบาล แล้วถูกเปลี่ยนฐานะเป็นธนาคารกลางตามกฎหมายปี 2485

ประวัติเดียวกันยังบอกว่า ความพยายามตั้งธนาคารกลางในสมัยรัชกาลที่ 5 และ 6 ไม่สำเร็จ เพราะมีฝ่ายต่างชาติขอสิทธิออกธนบัตร ซึ่งไทยปฏิเสธเพราะเห็นว่าข้อเสนอเอื้อประโยชน์ต่างชาติฝ่ายเดียว ใครที่อยากเข้าใจว่าแบงก์ชาติทำงานอะไรกับชีวิตประจำวัน อ่านต่อได้ที่ ธนาคารแห่งประเทศไทยคืออะไร

วิธีเลือกคำตอบให้ตรงกับโจทย์ของคุณ

ใช้สามข้อนี้ตัดสินใจเมื่อต้องเขียนหรือตอบคำถามนี้

  1. โจทย์ถามธนาคารพาณิชย์แห่งแรก ให้ตอบ HSBC ปี 2431 และกำกับว่าเป็นข้อมูลที่ธนาคารระบุเอง
  2. โจทย์ถามธนาคารไทยหรือธนาคารของคนไทยแห่งแรก ให้ตอบธนาคารไทยพาณิชย์ 30 มกราคม 2449 กำกับว่าเป็นข้อมูลที่ธนาคารระบุเอง
  3. โจทย์ถามธนาคารกลาง ให้ตอบธนาคารแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2485 และถ้าต้องการบริบท ก็ยกสำนักงานธนาคารชาติไทย 2483 เป็นขั้นก่อนหน้า

ถ้าโจทย์เขียนแค่ว่า ธนาคารแห่งแรกของประเทศไทย โดยไม่มีคำขยาย ให้เขียนตอบสองข้อแรกคู่กัน แล้วอธิบายเกณฑ์ที่ต่างกัน คำตอบแบบนี้ปลอดภัยกว่าการเลือกแห่งเดียวแล้วถูกแย้ง

ธนาคารรุ่นแรกกับบัญชีที่คุณใช้อยู่วันนี้

คนที่ค้นเรื่องประวัติธนาคารมักกำลังทำรายงานหรือหาข้อมูลประกอบการเรียน แต่ถ้าสนใจบัญชีที่ใช้อยู่จริงทุกวัน ดูดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และภาษีได้ที่ บัญชีออมทรัพย์คืออะไร และถ้ากำลังจะเปิดบัญชีใหม่ รายการเอกสารที่ต้องเตรียมอยู่ใน วิธีเปิดบัญชีธนาคารและเอกสารที่ใช้

พนักงานธนาคารให้บริการลูกค้าที่เคาน์เตอร์

ตัวเลขปีและวันที่ในหน้านี้มาจากเว็บไซต์ของ HSBC ไทยพาณิชย์ และ ธปท. ณ เวลาที่ตรวจสอบ ถ้าต้องการอ้างอิงในงานวิชาการ ให้ขอข้อมูลจากหอจดหมายเหตุหรือห้องสมุดสถาบันที่เกี่ยวข้องเพิ่มอีกหนึ่งแหล่ง

คำถามที่พบบ่อย

ธนาคารแห่งแรกในประเทศไทยตั้งปีไหน

ตามเว็บไซต์ของ HSBC คือปี 2431 (ค.ศ. 1888) ส่วนธนาคารที่ระบุตัวเองว่าเป็นธนาคารไทยแห่งแรกคือไทยพาณิชย์ ก่อตั้งวันที่ 30 มกราคม 2449 ปีที่ตอบจึงต่างกันตามนิยามของคำว่า ธนาคารแห่งแรก

ธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นธนาคารแห่งแรกไหม

ไม่ใช่ ธนาคารแห่งประเทศไทยเปิดดำเนินงานเมื่อ 10 ธันวาคม 2485 ในฐานะธนาคารกลาง ทำหน้าที่ต่างจากธนาคารพาณิชย์ที่รับฝากและให้กู้ประชาชนทั่วไป

แหล่งอ้างอิง

  1. About HSBC | HSBC Thailand | HSBC Thailand
  2. เกี่ยวกับเรา | ธนาคารไทยพาณิชย์
  3. ประวัติธนาคารแห่งประเทศไทย | ธนาคารแห่งประเทศไทย