ถอนเงินบัญชีผู้เสียชีวิต ทำยังไง ทายาทและผู้จัดการมรดก

ใจความสำคัญ
- เงินฝากของผู้เสียชีวิตเป็นส่วนหนึ่งของกองมรดก คนในครอบครัวนำบัตรประชาชนไปถอนเองไม่ได้ ต้องผ่านผู้จัดการมรดกที่ศาลตั้ง
- เอกสารหลักที่บทความของไทยรัฐระบุคือคำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดก หนังสือรับรองคดีถึงที่สุด สำเนาบัตรผู้จัดการมรดก ใบมรณบัตร และสมุดบัญชี
- ถ้าไม่มีสมุดหรือจำเลขที่บัญชีไม่ได้ ต้องทำหนังสือขอให้ธนาคารค้นหาบัญชี ส่วนบัญชีร่วมและยอดเล็กน้อยไม่มีรายละเอียดในแหล่งที่ใช้ จึงต้องถามธนาคาร
- ผู้จัดการมรดกยื่นคำร้องที่ศาลซึ่งผู้เสียชีวิตมีภูมิลำเนาอยู่ก่อนเสียชีวิต ใช้ใบมรณบัตร ทะเบียนบ้าน และบัญชีเครือญาติ
เงินในบัญชีของผู้เสียชีวิตถอนได้ แต่ไม่ใช่ด้วยการนำบัตรประชาชนของลูกหรือคู่สมรสไปที่สาขา คนที่ธนาคารยอมให้จัดการเงินก้อนนี้คือผู้จัดการมรดกที่ศาลตั้ง หรือทายาทตามพินัยกรรมที่ยื่นเอกสารครบ ข้อมูลทั้งหมดอ่านจากบทความของไทยรัฐ (เผยแพร่ 16 ตุลาคม 2568) และหน้าความรู้ของ SCB ณ เดือนพฤศจิกายน 2569 รายละเอียดเอกสารของแต่ละธนาคารอาจต่างกัน จึงควรโทรถามสาขาก่อนไปจริง
ทำไมถอนเองไม่ได้
เงินฝากเป็นทรัพย์สินที่ตกเป็นมรดกเมื่อเจ้าของบัญชีเสียชีวิต SCB จัดเงินฝากธนาคารอยู่ในกองมรดก และอธิบายว่าผู้จัดการมรดกคือบุคคลที่ศาลแต่งตั้งให้ดูแลทรัพย์สินของผู้ตาย รวมถึงรับเงินแทนกองมรดกได้ ธนาคารจึงต้องการเอกสารที่พิสูจน์ว่าคนตรงหน้ามีอำนาจนั้นจริง ไม่ว่าจะเป็นลูก คู่สมรส หรือพี่น้อง
ทายาทมีลำดับตามกฎหมาย SCB เรียงไว้ว่า ผู้สืบสันดาน บิดามารดา พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน พี่น้องร่วมบิดาหรือมารดาเดียวกัน ปู่ย่าตายาย และลุงป้าน้าอา คู่สมรสที่จดทะเบียนก็เป็นทายาทด้วย แต่การเป็นทายาทไม่ได้ให้สิทธิ์ถอนเงินในทันที เพราะเงินยังต้องผ่านการแบ่งตามกฎหมายหรือพินัยกรรม
เส้นทางที่ 1 ผู้จัดการมรดกที่ศาลตั้ง
ไทยรัฐระบุเอกสารสำหรับผู้จัดการมรดกที่ศาลตั้งไว้ดังนี้
- คำสั่งศาลที่ตั้งผู้จัดการมรดก
- หนังสือรับรองคดีถึงที่สุด
- สำเนาบัตรประชาชนของผู้จัดการมรดก
- ใบมรณบัตรของเจ้าของบัญชี
- สมุดบัญชีเงินฝาก
ผู้จัดการมรดกเป็นใครก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นทายาท ไทยรัฐยกตัวอย่างว่าเป็นทนายความได้ SCB ระบุคุณสมบัติว่าต้องอายุ 20 ปีขึ้นไป ไม่เป็นบุคคลวิกลจริตหรือไร้ความสามารถ และไม่เป็นบุคคลล้มละลาย
ศาลตั้งผู้จัดการมรดกอย่างไร
ตามที่ SCB อธิบาย ขั้นตอนมีสี่ช่วง
- ยื่นคำร้องต่อศาลที่มีเขตอำนาจ คือศาลที่ผู้เสียชีวิตมีภูมิลำเนาอยู่ก่อนเสียชีวิต
- เตรียมเอกสาร ได้แก่ ใบมรณบัตรของผู้ตาย สำเนาทะเบียนบ้าน บัตรประชาชนของผู้ยื่นคำร้อง บัญชีเครือญาติ และพินัยกรรมถ้ามี
- ศาลไต่สวน และอาจเรียกทายาทที่เกี่ยวข้องมาให้ถ้อยคำ
- เมื่อศาลสั่งตั้ง ผู้ยื่นจะได้รับเอกสารรับรองการเป็นผู้จัดการมรดก
หน้าของ SCB ไม่ได้ให้ระยะเวลาที่แน่นอนซึ่งตรวจสอบได้ ในทางปฏิบัติจึงควรเผื่อเวลาไว้พอสมควร และไม่ควรนัดจ่ายค่าใช้จ่ายใหญ่โดยหวังว่าเงินจะออกทันที

เส้นทางที่ 2 ทายาทตามพินัยกรรม
ถ้าผู้เสียชีวิตทำพินัยกรรมไว้ ไทยรัฐระบุว่าทายาทตามพินัยกรรมต้องเตรียมบัตรประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน ใบมรณบัตร พินัยกรรม คำสั่งศาลที่ตั้งผู้จัดการมรดก และแบบฟอร์มคำขอถอนเงิน แบบฟอร์มนี้ขอได้ที่สาขาที่ผู้เสียชีวิตเปิดบัญชีไว้
พินัยกรรมต้องถูกต้องตามกฎหมาย ไทยรัฐระบุว่ามีหลายแบบ ถ้าไม่แน่ใจว่าพินัยกรรมที่มีอยู่ใช้ได้หรือไม่ ควรให้ทนายความตรวจก่อนนำไปยื่นที่ธนาคาร SCB ยังชี้ด้วยว่าพินัยกรรมกำหนดผู้จัดการมรดกและวิธีแบ่งทรัพย์ได้ แต่ส่วนที่กฎหมายคุ้มครองให้ทายาทบางลำดับและคู่สมรส พินัยกรรมตัดออกไม่ได้
ขั้นตอนที่สาขา
ไปที่สาขาที่ระบุอยู่ในสมุดบัญชีของผู้เสียชีวิต แล้วยื่นเอกสารตามเส้นทางที่เหมาะกับกรณีของคุณ เจ้าหน้าที่จะตรวจเอกสารและแจ้งขั้นตอนต่อไป ไทยรัฐไม่ได้ระบุกำหนดเวลาการอนุมัติ ดังนั้นก่อนออกจากบ้านควรโทรสอบถามสาขาเรื่องสามอย่าง
- ต้องใช้ต้นฉบับหรือสำเนาของเอกสารแต่ละฉบับ
- ต้องนำสมุดบัญชีและบัตรเอทีเอ็มของผู้ตายไปด้วยหรือไม่
- ต้องนัดล่วงหน้าไหม และใช้เวลาประมาณเท่าไร
ไม่มีสมุดหรือจำเลขที่บัญชีไม่ได้
กรณีนี้เกิดบ่อยเมื่อผู้เสียชีวิตเก็บเอกสารไว้เอง ไทยรัฐระบุว่าให้ทำหนังสือขอให้ธนาคารช่วยค้นหาบัญชี ยื่นพร้อมเอกสารของผู้จัดการมรดก ก่อนยื่นลองหาร่องรอยจากเอกสารในบ้านให้ครบ เช่น สมุดบัญชีเล่มเก่า รายการเดินบัญชีที่ธนาคารส่งทางจดหมาย หรือใบแจ้งยอดในอีเมล เพื่อให้ธนาคารค้นได้เร็วขึ้น
ถ้าสงสัยว่าผู้เสียชีวิตมีบัญชีหลายธนาคาร ควรถามแต่ละธนาคารว่าต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง และถ่ายสำเนาคำสั่งศาลเตรียมไว้หลายชุด

ตัวอย่างสมมติ เตรียมเอกสารทีละขั้น
ตัวอย่างสมมติ คุณพ่อเสียชีวิตโดยไม่มีพินัยกรรม มีบัญชีออมทรัพย์ที่ธนาคารแห่งหนึ่ง ลูกสองคนตกลงกันให้พี่คนโตเป็นผู้ยื่นคำร้อง
- พี่คนโตขอใบมรณบัตรและเตรียมสำเนาทะเบียนบ้านของคุณพ่อ บัตรประชาชนของตนเอง และบัญชีเครือญาติ
- ยื่นคำร้องที่ศาลซึ่งคุณพ่ออยู่อาศัยก่อนเสียชีวิต ศาลไต่สวนและเรียกน้องมาให้ถ้อยคำ
- เมื่อศาลสั่งตั้ง พี่คนโตรับเอกสารจากศาล แล้วขอหนังสือรับรองคดีถึงที่สุดตามที่ธนาคารต้องการ
- ไปที่สาขาตามสมุดบัญชี พร้อมคำสั่งศาล หนังสือรับรอง บัตรประชาชน ใบมรณบัตร และสมุดบัญชี
- เมื่อได้เงินแล้ว พี่คนโตแบ่งให้ลูกทั้งสองคนและเก็บหลักฐานการแบ่งไว้
ขั้นสุดท้ายสำคัญไม่แพ้ขั้นแรก เพราะผู้จัดการมรดกต้องแบ่งทรัพย์ตามกฎหมายหรือพินัยกรรม และ SCB ระบุหน้าที่ว่าต้องชำระหนี้สินของผู้ตายก่อนแบ่งให้ทายาท
หน้าที่ของผู้จัดการมรดกหลังได้เงินมา
ผู้จัดการมรดกไม่ได้รับเงินไว้ใช้ส่วนตัว SCB สรุปหน้าที่ไว้สี่ข้อ คือทำบัญชีทรัพย์มรดกและแจ้งทายาท ชำระหนี้ของผู้ตายก่อนแบ่ง แบ่งมรดกตามกฎหมายหรือพินัยกรรม และรายงานต่อศาลเมื่อเสร็จ ถ้าผู้ตายยังมีหนี้บัตรเครดิตหรือสินเชื่อค้างอยู่ ควรอ่านเรื่องหนี้บัตรเครดิตที่ค้างชำระเพื่อดูว่าเจ้าหนี้จะติดต่ออย่างไร
ทายาทที่ไม่ต้องการรับมรดกมีทางเลือก SCB ระบุว่ามีสิทธิ์ปฏิเสธภายใน 1 ปีนับแต่ทราบว่ามีสิทธิ์ แต่ถ้ารับมรดกก็ต้องรับหนี้ของผู้ตายด้วย โดยจำกัดอยู่ในมูลค่าทรัพย์ที่ได้รับ
เรื่องที่แหล่งข้อมูลไม่ได้ตอบ
บทความที่ใช้อ้างอิงไม่ได้พูดถึงสามเรื่องที่ผู้อ่านมักถาม
- บัญชีร่วมของผู้เสียชีวิต ไทยรัฐไม่ได้พูดถึง บทความของ ttb ในเรื่องบัญชีร่วมระบุว่าเงินตกเป็นของเจ้าของที่ยังมีชีวิต เว้นแต่มีคำสั่งศาลหรือพินัยกรรมระบุเป็นอย่างอื่น แต่เป็นแหล่งเดียวและเป็นเงื่อนไขของธนาคารนั้น จึงต้องถามสาขาที่ถือบัญชี
- เพดานยอดเงินที่ถอนได้โดยไม่ต้องมีคำสั่งศาล ไม่มีกำหนดในแหล่งที่เปิดอ่าน อย่าเชื่อคำบอกเล่าว่ายอดน้อยๆ ถอนได้เลย
- ระยะเวลาที่ธนาคารใช้พิจารณา ไม่มีข้อมูลที่ยืนยันได้
เรื่องภาษีของเงินที่ได้รับมา ดูภาษีมรดกว่ามีเงื่อนไขอย่างไร ส่วนเงินที่ไม่ได้อยู่ในบัญชี เช่น เงินสงเคราะห์จากประกันสังคมหรือเงินจากกรมธรรม์ที่มีผู้รับผลประโยชน์ มีทางรับเงินของตัวเอง อ่านต่อได้ที่เงินช่วยเหลือกรณีเสียชีวิตของประกันสังคมและผู้รับผลประโยชน์ประกันชีวิต
ถามใครต่อ
ถ้าต้องการรู้ว่าบัญชีของ SCB ต้องใช้เอกสารใดเพิ่ม หน้าความรู้ของ SCB แนะนำให้ติดต่อ SCB Call Center โทร 02-777-7777 ส่วนธนาคารอื่นให้โทรเบอร์ที่หลังบัตรหรือท้ายสมุดบัญชี สำหรับการยื่นคำร้องตั้งผู้จัดการมรดก ทนายความช่วยดูเอกสารให้ครบก่อนยื่นต่อศาลได้

ข้อมูลทั้งหมดนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กรณีที่มีทายาทหลายคนขัดแย้งกัน หรือมีทรัพย์สินหลายประเภท ควรปรึกษาทนายความก่อนตัดสินใจ
คำถามที่พบบ่อย
ลูกหรือสามีภรรยาของผู้เสียชีวิตถอนเงินจากบัญชีได้เลยไหม
ตามบทความของไทยรัฐ คนที่เข้าไปจัดการเงินในบัญชีคือผู้จัดการมรดกที่ศาลตั้ง หรือทายาทตามพินัยกรรมที่ยื่นเอกสารครบ การนำบัตรประชาชนไปแจ้งเฉยๆ ยังไม่พอ
ไม่มีสมุดบัญชีของผู้เสียชีวิต ทำอย่างไร
บทความของไทยรัฐระบุว่าให้ทำหนังสือขอให้ธนาคารช่วยค้นหาบัญชี แล้วยื่นพร้อมเอกสารของผู้จัดการมรดก ควรโทรถามธนาคารก่อนว่าต้องใช้แบบฟอร์มใด
ผู้จัดการมรดกต้องเป็นทายาทหรือไม่
ไม่จำเป็น ทั้งไทยรัฐและ SCB ระบุว่าเป็นคนนอกครอบครัวได้ เช่น ทนายความ ผู้ที่ศาลตั้งต้องบรรลุนิติภาวะ ไม่เป็นบุคคลวิกลจริต และไม่เป็นบุคคลล้มละลาย
แหล่งอ้างอิง
- ถอนเงินจากบัญชีธนาคารของผู้เสียชีวิต ต้องทำอย่างไร | ไทยรัฐ
- ผู้จัดการมรดกคือใคร? เจาะลึกวิธีแต่งตั้งและลำดับทายาทตามกฎหมาย | ธนาคารไทยพาณิชย์ (SCB)




