บัตรเครดิตเป็น NPL แล้วทำอย่างไร ทางออกและการปิดหนี้ทีละขั้น

บัตรเครดิตที่กลายเป็นหนี้เสีย (NPL) แล้ว ยังมีทางออกอยู่ ลำดับที่ควรทำคือหาให้ได้ว่าตอนนี้หนี้อยู่กับใคร เตรียมตัวเลขรายรับรายจ่ายจริง แล้วเจรจาปรับโครงสร้างหนี้หรือเลือกจ่ายปิดบัญชี ส่วนความหมายของ NPL และเกณฑ์ค้างเกิน 90 วันอ่านได้ใน NPL คืออะไร ข้างล่างนี้เริ่มนับจากวันที่บัญชีข้ามเส้นนั้นไปแล้ว

ขั้นแรก หาให้ได้ว่าหนี้อยู่กับใคร

บัตรที่เป็น NPL อาจยังอยู่กับธนาคารเดิม หรือถูกโอนไปให้บริษัทบริหารสินทรัพย์แล้ว ซึ่งต่างกันตรงที่ผู้ที่คุณต้องเจรจาด้วย โครงการ "ปิดหนี้ไว ไปต่อได้" ของ ธปท. ระบุว่าธนาคารพาณิชย์และบริษัทในกลุ่มการเงินจะโอนกรรมสิทธิ์หนี้ NPL ที่เข้าเกณฑ์ให้บริษัทบริหารสินทรัพย์สุขุมวิท (SAM) ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ถ้าได้รับ SMS หรือสายจากผู้รับโอนหนี้ ให้โทรกลับเจ้าหนี้เดิมเพื่อยืนยันว่าโอนจริง ธปท. แนะนำให้ตรวจชื่อบัญชี LINE ทางการ (เครื่องหมายโล่สีน้ำเงิน ชื่อผู้ให้บริการเป็นบริษัทบริหารสินทรัพย์สุขุมวิท จำกัด) ก่อนทำธุรกรรมใดๆ

ขอรายงานเครดิตของตัวเองมาดูพร้อมกัน เพื่อเห็นยอดและสถานะที่เจ้าหนี้รายงานจริง วิธีเช็กอยู่ใน เช็คเครดิตบูโรออนไลน์ เพราะบางครั้งยอดที่คุณจำไว้ไม่ตรงกับยอดที่เจ้าหนี้ถืออยู่ และอาจมีบัตรใบอื่นที่ค้างอยู่โดยไม่รู้ตัว

ขั้นสอง ทำตารางรายรับรายจ่ายก่อนเจรจา

เจ้าหนี้จะถามว่าจ่ายไหวเดือนละเท่าไร จึงควรมีตัวเลขในมือก่อนโทรหา ไล่จากรายได้สุทธิต่อเดือน หักค่าใช้จ่ายที่ตัดไม่ได้ เช่น ค่าเช่า ค่าอาหาร ค่าเดินทาง และหนี้ที่ผูกกับทรัพย์สินจำเป็น เหลือเท่าไรคือเพดานที่เสนอได้จริง ตัวอย่างสมมติ ถ้าเหลือเดือนละ 3,000 บาท การรับปากผ่อน 6,000 บาทจะทำให้ผิดข้อตกลงซ้ำ ซึ่งแย่กว่าเสนอเลขที่จ่ายไหวตั้งแต่แรก

จดชื่อเจ้าหน้าที่ วันที่ และข้อสรุปทุกครั้งที่คุย ขอข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนโอนเงินงวดแรก

ขั้นสาม เลือกทางออกให้ตรงกับยอดและสถานะ

ทางเลือก	เหมาะกับ	สิ่งที่ต้องถามก่อนตกลง
โครงการ ปิดหนี้ไว ไปต่อได้	ลูกหนี้บุคคลธรรมดาที่มี NPL รวมทุกสถาบันไม่เกิน 100,000 บาท	บัญชีของคุณเข้าเกณฑ์ไหม ยอดที่ต้องจ่ายคือเท่าไร
ปรับโครงสร้างหนี้กับเจ้าหนี้โดยตรง	ยอดเกินเกณฑ์โครงการ หรือเจ้าหนี้ยังถือหนี้เอง	ดอกเบี้ยใหม่ ระยะผ่อน ค่างวด และมีข้อกำหนดให้จ่ายค้างก่อนหรือไม่
จ่ายปิดบัญชีทั้งก้อน	มีเงินก้อนจากการขายทรัพย์สินหรือเงินสะสม	ขอยอดปิดบัญชีที่ชัดเจนเป็นเอกสาร และขอส่วนลดได้หรือไม่
ถูกฟ้องแล้ว	มีหมายศาลหรือคำพิพากษา	ต้องทำตามขั้นตอนของศาล ดู ถูกฟ้องหนี้ ทำยังไง

ความหมายของการปรับโครงสร้างหนี้และรูปแบบที่พบบ่อยอยู่ในบทความของหมวดเดียวกัน ถ้าตัดสินใจเจรจาเอง ใช้โครงสร้างจดหมายใน จดหมายขอปรับโครงสร้างหนี้ เป็นจุดเริ่ม

โครงการ ปิดหนี้ไว ไปต่อได้ ทำงานอย่างไร

ข้อมูลต่อไปนี้มาจากหน้าโครงการและคำถามพบบ่อยของ ธปท. ซึ่งประกาศเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2568 โครงการเป็นมาตรการเฉพาะกิจและมีอายุ 3 ปี

• ผู้เข้าร่วม ต้องเป็นบุคคลธรรมดา เป็น NPL ณ 30 กันยายน 2568 รวมทุกสถาบันและทุกประเภทสินเชื่อไม่เกิน 100,000 บาทต่อราย นับเฉพาะสถาบันที่รายงานเข้าเครดิตบูโร และต้องไม่ล้มละลายหรืออยู่ในบัญชีมาตรการของ ปปง. ถ้ายอดเกิน 100,000 บาท เลือกเข้าร่วมเฉพาะบางบัญชีไม่ได้
• หนี้ที่ยังไม่เข้าเฟสแรก เช่น สินเชื่อจำนำทะเบียนรถ หนี้ที่ศาลพิพากษาแล้ว และหนี้ที่ถูกฟ้องรวมกับหนี้นอกโครงการ ส่วนหนี้บัตรเครดิตของธนาคารพาณิชย์และบริษัทในกลุ่มการเงินอยู่ในประเภทที่โครงการกล่าวถึง
• ทางเลือกการปิดหนี้ จ่ายปิดจบหนี้ โดยจ่ายบางส่วนให้ SAM เพื่อปิดบัญชี หรือผ่อนเป็นงวดนานสุด 3 ปี โดยลดหนี้ส่วนหนึ่งและผ่อนส่วนที่เหลือ คนที่เข้าร่วมทีหลังได้ระยะสั้นลงตามเวลาที่โครงการเหลือ
• ดอกเบี้ย 0% ระหว่างโครงการ และถ้าผ่อนตามเงื่อนไข ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และค่าใช้จ่ายค้างจากสัญญาเดิมที่กันไว้จะถูกยกเว้นทั้งหมด
• การลงทะเบียน เปิดตั้งแต่ 5 มกราคม 2569 ผ่านแอป SAM+ หรือ LINE OA @samsocialamc หรือสอบถามที่ศูนย์บริการ SAM โทร 1443 กด 6 คำถามพบบ่อยของ ธปท. ระบุว่าการไม่ลงทะเบียนไม่ทำให้เสียสิทธิ์

หน้าโครงการไม่ได้ระบุวันปิดรับลงทะเบียนที่ชัดเจน และสถานะโครงการอาจเปลี่ยนไปแล้วเมื่อคุณอ่านข้อความนี้ จึงควรตรวจหน้าโครงการของ ธปท. อีกรอบก่อนตัดสินใจ รายละเอียดการสมัครเพิ่มเติมอยู่ใน ปิดหนี้ไว ไปต่อได้ คืออะไร

ถ้าอยู่นอกโครงการ กฎของ ธปท. ช่วยอะไรได้บ้าง

ใน BOT Policy Briefing เมื่อ 15 มกราคม 2567 ธปท. สรุปเกณฑ์ Responsible Lending ว่ามีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2567 ให้ธนาคารต้องปรับโครงสร้างหนี้ให้ลูกหนี้อย่างน้อย 1 ครั้งทั้งก่อนและหลังเป็น NPL ตั้งแต่ 1 เมษายน 2567 ลูกหนี้ที่เป็นหนี้เรื้อรังต้องได้ช่วยปิดหนี้เร็วขึ้นด้วยดอกเบี้ยไม่เกิน 15% ต่อปี นอกจากนี้ห้ามคิดดอกเบี้ยทบต้นกับสินเชื่อรายย่อยทั้งหมด และห้ามเก็บค่าปรับชำระหนี้ก่อนกำหนดกับสินเชื่อรายย่อย ยกเว้นสินเชื่อบ้าน

หน้าสรุปนี้ไม่ได้พูดถึงบัตรเครดิตโดยตรง ดังนั้นก่อนยกกฎเหล่านี้ขึ้นมาอ้าง ให้ถามเจ้าหนี้ตรงๆ ว่าบัญชีบัตรของคุณอยู่ในเกณฑ์ข้อไหน และเกณฑ์นี้ไม่ครอบคลุมเจ้าหนี้ทุกประเภท

หลังปิดหนี้ ประวัติเครดิตเปลี่ยนอย่างไร

คำถามพบบ่อยของ ธปท. อธิบายรหัสสถานะที่รายงานเข้าเครดิตบูโรสำหรับหนี้ที่โอนไป SAM ดังนี้

• ตอนโอนหนี้ เจ้าหนี้เดิมรายงานรหัส 42 และถ้าไม่เข้าร่วมโครงการรหัสนี้ยังคงอยู่
• จ่ายปิดจบ SAM รายงานรหัส 11 (ปิดบัญชี) และเจ้าหนี้เดิมเปลี่ยน 42 เป็น 43
• ผ่อนเป็นงวด SAM รายงานรหัส 26 ตอนเข้าร่วม เมื่อจ่ายงวดแรกตรงเวลาจะเปลี่ยนเป็นรหัส 16 และคงไว้ตลอดที่จ่ายตามตกลง เมื่อจ่ายครบเป็นรหัส 11 และเจ้าหนี้เดิมเปลี่ยนเป็น 43
• จ่ายไม่ไหว รหัสกลับเป็น 26

รหัสเหล่านี้เป็นของหนี้ที่โอนไป SAM ในโครงการนี้ หนี้ที่ปรับโครงสร้างกับเจ้าหนี้โดยตรงอาจรายงานต่างออกไป ให้ขอรายงานเครดิตมาตรวจเอง การปิดหนี้ไม่ได้ลบรายการที่รายงานไปแล้วทันที ว่าข้อมูลคงอยู่นานเท่าไรและมีผลกับการขอสินเชื่อใหม่อย่างไร อ่านที่ เครดิตบูโรติดแบล็คลิสต์กี่ปี

เก็บอะไรไว้หลังจ่ายครบ

• หนังสือหรืออีเมลยืนยันการปิดบัญชีจากผู้รับโอนหนี้และเจ้าหนี้เดิม
• สลิปหรือหลักฐานการโอนทุกงวด
• รายงานเครดิตฉบับใหม่ที่ขอหลังปิดบัญชีสักรอบหนึ่ง เพื่อเทียบว่าสถานะเปลี่ยนตามที่ตกลง

ระหว่างผ่อน ธปท. ระบุในหน้าบัตรเครดิตว่าหนี้ค้างสะสมอาจนำไปสู่การฟ้องร้องและประวัติเสีย ผู้ถือบัตรจึงไม่ควรหยุดจ่ายเงียบๆ ถ้างวดไหนไม่ไหว ให้โทรบอกก่อนวันครบกำหนด

ถ้าไม่แน่ใจว่าเจ้าหนี้ปฏิบัติถูกต้องหรือมีการทวงถามที่ผิดปกติ ติดต่อศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ธปท. โทร 1213 หรือยื่นเรื่องผ่าน services.bot.or.th/cpm