หนี้บัตรเครดิตเกิดจากอะไร 7 จุดที่ทำให้ยอดค้างพอกขึ้น

หนี้บัตรเครดิตเกิดจากการใช้จ่ายเกินกว่าที่จะชำระคืนเต็มจำนวนในแต่ละรอบ แล้วปล่อยให้ยอดที่เหลือมีดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมต่อยอดไปเรื่อยๆ ธนาคารแห่งประเทศไทยเตือนไว้ในหน้าความรู้ว่าการใช้บัตรอย่างขาดวินัยนำไปสู่หนี้ที่ไม่จำเป็นและภาวะเป็นหนี้เกินตัว จุดที่ทำให้ยอดพอกขึ้นมีอยู่ราว 7 จุด และแต่ละจุดมีตัวเลขหรือกติกาที่ตรวจสอบได้

ด้านล่างเรียงทีละจุด พร้อมตัวอย่างสมมติให้เห็นว่ายอดเปลี่ยนอย่างไรในเดือนเดียว

1. วงเงินสูงกว่าที่รายได้รับไหว

ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดวงเงินสูงสุดตามรายได้ต่อเดือน ผู้มีรายได้ตั้งแต่ 15,000 บาทแต่ไม่ถึง 30,000 บาท ได้วงเงินไม่เกิน 1.5 เท่าของรายได้ รายได้ 30,000 บาทขึ้นไปแต่ไม่ถึง 50,000 บาท ได้ไม่เกิน 3 เท่า และรายได้ 50,000 บาทขึ้นไป ได้ไม่เกิน 5 เท่า

ตัวอย่างสมมติ คนรายได้ 40,000 บาทต่อเดือนอาจได้วงเงินสูงสุด 120,000 บาท ก้อนนี้เท่ากับรายได้สามเดือน ถ้าใช้จนเต็มโดยไม่มีแผนจ่าย ยอดที่ต้องปิดมากกว่าที่เงินเดือนรอบเดียวจะรับไหว วงเงินคือเพดานที่ผู้ออกบัตรอนุมัติได้ ไม่ใช่ยอดที่เหมาะกับคุณ เรื่องการเลื่อนวงเงินอ่านต่อได้ที่ ขอเพิ่มวงเงินบัตรเครดิต

2. จ่ายแค่ขั้นต่ำ

คู่มือประชาชนของ ธปท. ระบุว่ายอดชำระขั้นต่ำต้องไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 ของยอดคงค้าง (ใช้ตั้งแต่ปี 2568 โดยเดิมเป็นร้อยละ 5 ถึงสิ้นปี 2566 และร้อยละ 8 ในปี 2567) ยอดที่เหลือหลังจ่ายขั้นต่ำยังมีดอกเบี้ย จึงลดช้ามาก

ตัวอย่างสมมติ ยอดคงค้าง 30,000 บาท จ่ายขั้นต่ำร้อยละ 10 คือ 3,000 บาท ยังเหลือ 27,000 บาทที่มีดอกเบี้ย ถ้าอัตรารวมอยู่ที่เพดานร้อยละ 16 ต่อปี ดอกเบี้ยราวเดือนละ 360 ถึง 400 บาท ดังนั้นเงิน 3,000 บาทที่จ่ายมีราว 360 ถึง 400 บาทไปตกกับดอกเบี้ย ตัวเลขนี้เป็นการประมาณคร่าวๆ เพื่อให้เห็นขนาด ผู้ออกบัตรแต่ละรายคิดจริงตามวิธีของตน ผลที่ตามมาของการจ่ายขั้นต่ำอธิบายละเอียดใน จ่ายขั้นต่ำบัตรเครดิต

3. กดเงินสดจากบัตร

หน้าความรู้ของ ธปท. ระบุว่า ดอกเบี้ยของรายการทั่วไปนับตั้งแต่วันที่ผู้ออกบัตรจ่ายเงินให้ร้านค้า ส่วนการเบิกเงินสดนับตั้งแต่วันที่ถอน ซึ่งหมายความว่าไม่มีช่วงปลอดดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียมเบิกเงินสดต้องไม่เกินร้อยละ 3 บวกภาษีมูลค่าเพิ่ม

ตัวอย่างสมมติ ถอน 10,000 บาท เสียค่าธรรมเนียมได้ถึง 300 บาททันที บวกภาษี และเริ่มมีดอกเบี้ยตั้งแต่วันถอน เปรียบเทียบกับสินเชื่ออื่นได้ที่ บัตรเครดิตกับบัตรกดเงินสด

4. ค่าธรรมเนียมที่ไม่ได้มองตอนรูด

รายการที่ต้องจ่ายนอกจากดอกเบี้ย เช่น ค่าธรรมเนียมแปลงสกุลเงินเมื่อรูดต่างประเทศ ซึ่ง ธปท. ระบุอยู่ที่ร้อยละ 2 ถึง 2.5 ค่าธรรมเนียมแรกเข้าและค่าธรรมเนียมรายปีสามารถขอยกเว้นได้ ทั้งหมดนี้ถูกจำกัดเพดานรวมกับดอกเบี้ยและค่าปรับที่ร้อยละ 16 ต่อปี บัตรที่ให้สิทธิประโยชน์พิเศษมักมีค่าธรรมเนียมสูงกว่า ผู้ถือบัตรจึงควรชั่งว่าสิทธิที่ได้คุ้มกับค่าที่จ่ายหรือไม่ ดูเทียบได้ที่ ค่าธรรมเนียมรายปีบัตรเครดิต

5. มีหลายใบแล้วจำยอดรวมไม่ได้

บัตรหลายใบทำให้ยอดรวมกระจาย วันครบกำหนดต่างกัน และพลาดนัดชำระได้ง่าย การพลาดนัดทำให้เกิดค่าปรับและดอกเบี้ย และ ธปท. ระบุว่าประวัติที่เสียส่งผลให้ขอสินเชื่ออื่นยากขึ้น ผู้ออกบัตรจะคิดค่าติดตามทวงถามได้เฉพาะเท่าที่เกิดขึ้นจริงและหลังติดตามแล้วเท่านั้น วันตัดรอบและวันครบกำหนดอธิบายไว้ใน รอบบิลบัตรเครดิต

6. รูดให้คนอื่น

ธปท. เตือนว่าการรูดบัตรให้ผู้อื่นไม่ว่าเพื่อแต้มหรือผลประโยชน์ ผู้ถือบัตรต้องรับผิดชอบหนี้ทั้งก้อน ถ้าอีกฝ่ายไม่จ่าย ยอดนั้นก็ยังอยู่ในชื่อคุณ

7. ไม่รู้ว่ายอดไม่ปกติ

ธปท. แนะนำให้แจ้งผู้ออกบัตรทันทีเมื่อพบรายการผิดปกติ และไม่ให้ข้อมูลบัตรทางโทรศัพท์ รายการที่ไม่ใช่ของคุณทำให้ยอดพองโดยไม่รู้ตัว การเปิดใบแจ้งยอดทุกเดือนจึงเป็นนิสัยพื้นฐาน

เมื่อเริ่มจ่ายไม่ไหว ทำอะไรก่อน

1. รวมยอดของบัตรทุกใบ พร้อมวันครบกำหนดและอัตราที่แต่ละใบคิด
2. คำนวณว่าหลังหักค่าใช้จ่ายจำเป็นแล้วเหลือจ่ายหนี้ได้เดือนละเท่าไร
3. ติดต่อผู้ออกบัตรก่อนครบกำหนดเพื่อขอแนวทางผ่อนผัน ยังไม่ต้องรอให้ผิดนัด
4. ไม่กดเงินสดหรือรูดบัตรใบอื่นมาโปะ เพราะเพิ่มทั้งค่าธรรมเนียมและต้นทุน

แนวทางจัดการทั้งก้อนอยู่ที่ วิธีปลดหนี้ การรวมหนี้เป็นก้อนเดียวอยู่ที่ รวมหนี้คืออะไร และกรณีที่จ่ายไม่ไหวจริง อ่าน จ่ายหนี้ไม่ไหว ทำอย่างไร

ถ้าสงสัยว่าผู้ออกบัตรคิดดอกเบี้ยหรือค่าธรรมเนียมเกินเพดานที่กำหนด หรือมีปัญหาการทวงถาม สามารถสอบถามหรือร้องเรียนได้ที่ธนาคารแห่งประเทศไทย