บัตรเครดิต ยอดขั้นต่ำ คืออะไร จ่ายแค่ 8% แล้วเสียเท่าไร

ยอดขั้นต่ำของบัตรเครดิตคือจำนวนเงินน้อยที่สุดที่คุณต้องจ่ายภายในวันครบกำหนดของแต่ละรอบ เพื่อไม่ให้ถือว่าผิดนัดชำระ เกณฑ์ปกติของธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดไว้ไม่ต่ำกว่า 10% ของยอดคงค้าง ส่วนช่วงนี้ใช้อัตรา 8% เป็นมาตรการช่วยเหลือไปถึงสิ้นปี 2569 การจ่ายขั้นต่ำทำให้ไม่โดนค่าปรับผิดนัด แต่ส่วนที่เหลือจะถูกคิดดอกเบี้ยทุกวันจนกว่าจะจ่ายหมด

ตัวเลขบนใบแจ้งยอด อ่านให้ถูกก่อน

ใบแจ้งยอดบัตรเครดิตมีตัวเลขหลายตัวที่ชื่อคล้ายกัน คนที่จ่ายผิดช่องบ่อยที่สุดคือคนที่เห็นตัวเลขเล็กกว่าแล้วคิดว่าคือยอดที่ต้องจ่าย

ช่องในใบแจ้งยอด	ความหมาย
ยอดเงินที่ต้องชำระทั้งหมด หรือยอดคงค้าง	หนี้ทั้งหมดของรอบนี้ รวมยอดเก่าที่ยังไม่จ่าย ดอกเบี้ย และค่าธรรมเนียม
ยอดชำระขั้นต่ำ	จำนวนที่ต้องจ่ายอย่างน้อยเพื่อไม่ผิดนัด
วันที่สรุปยอด หรือวันตัดรอบ	วันที่ธนาคารปิดรอบบิล
วันครบกำหนดชำระ	วันสุดท้ายที่ต้องจ่ายถึงธนาคาร
ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียม	ส่วนที่เกิดจากยอดค้างรอบก่อน หรือการเบิกเงินสด

ประกาศ ธปท. ที่ สนส. 11/2563 กำหนดให้ใบแจ้งยอดต้องแสดงรายละเอียดการคำนวณดอกเบี้ยด้วย ถ้าเห็นดอกเบี้ยแล้วไม่เข้าใจว่ามาจากไหน ขอรายละเอียดจากผู้ออกบัตรได้ ส่วนวิธีอ่านรอบบิลแบบละเอียดอยู่ใน ตัดรอบบิลบัตรเครดิต

ทำไมตอนนี้เป็น 8% ไม่ใช่ 10%

ช่วงหลังโควิด ธปท. ลดยอดขั้นต่ำลงชั่วคราวเพื่อให้ลูกหนี้มีสภาพคล่อง แล้วค่อยปรับขึ้น ข่าว ธปท. เมื่อ 2 สิงหาคม 2567 ระบุว่ามาตรการ 8% ขยายไปถึงสิ้นปี 2568 แทนที่จะกลับไปเป็น 10% ในวันที่ 1 มกราคม 2568 ต่อมา Thai PBS รายงานเมื่อ 5 ธันวาคม 2568 ว่า ธปท. ต่ออายุอัตรา 8% ไปถึงสิ้นปี 2569

มาตรการเดียวกันมีส่วนที่คนไม่ค่อยรู้ คือผู้ที่จ่ายตั้งแต่ 8% ขึ้นไปได้เงินคืนเท่ากับ 0.25% ของยอดคงค้าง จ่ายคืนทุก 3 เดือน ตามที่ Thai PBS รายงาน ตัวอย่างสมมติ ยอดคงค้าง 40,000 บาท เงินคืน 0.25% เท่ากับ 100 บาท ช่วยได้บ้าง แต่น้อยกว่าดอกเบี้ยที่เกิดจากยอดเดียวกันมาก

จ่ายขั้นต่ำแล้ว ดอกเบี้ยคิดจากอะไร

หน้าความรู้ของ ธปท. อธิบายว่าดอกเบี้ยบัตรเครดิตโดยทั่วไปเริ่มนับจากวันที่ผู้ออกบัตรสำรองจ่ายเงินให้ร้านค้า และเพดานดอกเบี้ยรวมเบี้ยปรับและค่าธรรมเนียมทุกอย่างอยู่ที่ 16% ต่อปี ตลาดหลักทรัพย์ฯ สรุปสูตรไว้ว่า

ดอกเบี้ย = ยอดเงิน × อัตราดอกเบี้ย × จำนวนวัน ÷ 365

ประเด็นที่ทำให้การจ่ายขั้นต่ำแพง คือเมื่อคุณจ่ายไม่เต็ม ช่วงปลอดดอกเบี้ยของรายการรอบนั้นหายไป ดอกเบี้ยจะคิดจากยอดทั้งก้อนย้อนไปตั้งแต่วันที่รายการเกิด ไม่ได้คิดเฉพาะส่วนที่เหลือหลังจ่าย ตัวอย่างของตลาดหลักทรัพย์ฯ คือยอด 30,000 บาท ดอกเบี้ย 16% ต่อปี 45 วัน เท่ากับ 591.78 บาท วิธีนับวันแบบละเอียดอยู่ใน ดอกเบี้ยบัตรเครดิต

จ่ายขั้นต่ำทุกเดือน ใช้เวลาเท่าไรหนี้หมด

ตัวอย่างสมมติ ยอดคงค้าง 50,000 บาท หยุดรูดเพิ่มทันที จ่ายขั้นต่ำ 8% ทุกเดือน ดอกเบี้ย 16% ต่อปี (ประมาณ 1.33% ต่อเดือน) ขั้นต่ำมีพื้นที่ธนาคารตั้งไว้ สมมติว่า 500 บาท ตัวเลขด้านล่างเป็นการประมาณแบบรายเดือนเพื่อดูแนวโน้ม

เดือน	ยอดต้นเดือน (บาท)	จ่ายขั้นต่ำ 8%	ดอกเบี้ยประมาณ	ยอดปลายเดือน
1	50,000	4,000	667	46,667
2	46,667	3,733	622	43,556
3	43,556	3,484	581	40,652
6	ประมาณ 35,400	2,833	472	ประมาณ 33,050
12	ประมาณ 23,400	1,873	312	ประมาณ 21,850

เมื่อจ่ายเป็นเปอร์เซ็นต์ของยอดที่ลดลงเรื่อยๆ เงินที่จ่ายแต่ละเดือนก็ลดตาม หนี้จึงลดช้าลงทุกเดือน ผ่านไปหนึ่งปียังเหลือหนี้เกือบครึ่ง จากการประมาณด้วยสูตรเดียวกันต่อไปจนยอดต่ำกว่าพื้นขั้นต่ำ ต้องใช้เวลาราว 44 เดือน หรือเกือบ 4 ปีจึงหมด และดอกเบี้ยรวมตกประมาณ 9,400 บาท

เทียบกับการจ่ายคงที่เดือนละ 4,000 บาทเท่ากับเดือนแรก ยอดเดียวกันจะหมดในราว 14 เดือน ดอกเบี้ยรวมประมาณ 5,100 บาท หรือราวครึ่งหนึ่ง วิธีนี้ทำได้ทันทีโดยไม่ต้องขออนุมัติจากใคร แค่ล็อกจำนวนเงินที่จ่ายไว้ไม่ให้ลดตามยอดขั้นต่ำ

ตัวเลขในหัวข้อนี้เป็นการประมาณเพื่อเห็นภาพ ยอดจริงขึ้นกับวันที่รูด วันที่จ่าย และวิธีคิดของผู้ออกบัตร

จ่ายขั้นต่ำเหมาะกับเมื่อไร และไม่เหมาะเมื่อไร

ยอดขั้นต่ำไม่ใช่สิ่งต้องห้าม มันคือเครื่องมือกันการผิดนัดในเดือนที่เงินตึงจริง ปัญหาอยู่ที่การใช้มันเป็นแผนประจำ ลองแยกสถานการณ์

สถานการณ์	จ่ายขั้นต่ำเหมาะไหม	เหตุผล
เดือนนี้เงินเดือนเข้าช้า จะได้เงินสัปดาห์หน้า	พอใช้ได้ชั่วคราว	จ่ายขั้นต่ำก่อนวันครบกำหนด แล้วโปะส่วนที่เหลือเมื่อเงินเข้า ดอกเบี้ยช่วงสั้นๆ เสียน้อยกว่าการผิดนัด
มีค่าใช้จ่ายฉุกเฉินก้อนเดียว	พอใช้ได้เป็นครั้งคราว	ตั้งเป้าคืนยอดให้หมดภายในไม่กี่เดือน
จ่ายขั้นต่ำติดกันหลายเดือนโดยไม่รู้ว่าหนี้ลดลงหรือเปล่า	ไม่เหมาะ	หนี้ลดช้า ดอกเบี้ยสะสมเพิ่ม ควรตั้งจำนวนคงที่ให้สูงกว่าขั้นต่ำ
ใช้บัตรเต็มวงเงินและยังรูดเพิ่ม	ไม่เหมาะ	ต้องหยุดใช้และปรับแผนหนี้ก่อน

การจ่ายเต็มยอดทุกเดือนคือทางที่ไม่เสียดอกเบี้ยเลย ถ้ายังทำไม่ได้ ให้ตั้งเป้าเป็นขั้น คือจ่ายเกินขั้นต่ำก่อน แล้วขยับเข้าใกล้เต็มยอดเมื่อรายได้หรือวินัยการใช้จ่ายดีขึ้น

จัดการให้จ่ายตรงเวลา ไม่พึ่งความจำ

คนจำนวนมากเสียค่าปรับเพราะลืมวัน ไม่ใช่เพราะไม่มีเงิน วิธีที่ลดความผิดพลาดได้จริง

• ตั้งหักบัญชีอัตโนมัติอย่างน้อยเท่ายอดขั้นต่ำ เพื่อให้ไม่ผิดนัด แล้วเติมส่วนที่เหลือเองเมื่อพร้อม บางผู้ออกบัตรเลือกตั้งหักเต็มยอดได้ด้วย
• ตั้งเตือนในปฏิทินล่วงหน้าไว้ก่อนวันครบกำหนดหลายวัน เพราะการโอนข้ามธนาคารหรือผ่านช่องทางบางแบบใช้เวลาประมวลผล ยอดอาจถึงผู้ออกบัตรหลังวันที่คุณกดโอน
• ดูวันที่ที่ธนาคารถือว่าได้รับเงิน ไม่ใช่วันที่คุณกดโอน ถ้าไม่แน่ใจ ถามช่องทางบริการลูกค้าของผู้ออกบัตร
• ให้เงินในบัญชีที่ตั้งหักมีพอก่อนวันตัด ถ้ายอดไม่พอ การหักบัญชีจะไม่สำเร็จและถือว่าไม่ได้จ่าย

ถ้าเงินเดือนเข้าหลังวันครบกำหนดของบัตรเสมอ ติดต่อผู้ออกบัตรเพื่อถามว่าเปลี่ยนวันครบกำหนดให้ตรงกับรอบรายได้ได้หรือไม่ หลายแห่งมีบริการนี้ แต่เงื่อนไขต่างกันไปในแต่ละแห่ง

ความเข้าใจผิดเรื่องยอดขั้นต่ำที่พบบ่อย

1. จ่ายขั้นต่ำแล้วดอกเบี้ยคิดเฉพาะส่วนที่เหลือ ความจริงที่ ธปท. และตลาดหลักทรัพย์ฯ อธิบายไว้คือช่วงปลอดดอกเบี้ยของรอบนั้นหายไป และดอกเบี้ยคิดจากวันที่รายการเกิด
2. จ่ายขั้นต่ำแล้วหนี้จะค่อยๆ หมดเอง จากตัวอย่างข้างต้น ถ้าจ่ายเป็นเปอร์เซ็นต์ของยอดที่ลดลง หนี้ใช้เวลานานมากและดอกเบี้ยรวมสูง
3. ยอดขั้นต่ำเท่ากันทุกบัตร ธปท. กำหนดกรอบ แต่ผู้ออกบัตรอาจคิดรวมองค์ประกอบต่างกัน เช่น ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมที่ถูกรวมในยอดขั้นต่ำ ให้ดูตัวเลขจากใบแจ้งยอดจริงเสมอ
4. เงินคืน 0.25% คุ้มกับดอกเบี้ย จากตัวอย่างที่คำนวณไว้ เงินคืนน้อยกว่าดอกเบี้ยของยอดเดียวกันมาก ไม่ควรใช้เป็นเหตุผลให้จ่ายขั้นต่ำต่อไปนานๆ
5. ปิดบัตรแล้วหนี้หาย ปิดบัตรเป็นแค่การหยุดใช้ ยอดคงค้างยังต้องจ่าย ดูได้ที่ ปิดบัตรเครดิต

ตัวอย่างเทียบสามวิธีจ่าย ด้วยยอดเดียวกัน

เพื่อให้เห็นภาพชัด สมมติยอดคงค้าง 20,000 บาท หยุดรูดเพิ่มแล้วใช้วิธีจ่ายต่างกัน ตัวเลขเป็นการประมาณเชิงแนวทาง

วิธีจ่าย	ลักษณะ	แนวโน้มที่เกิดขึ้น
ขั้นต่ำตามเปอร์เซ็นต์ทุกเดือน	จ่ายน้อยลงทุกเดือนตามยอดที่ลดลง	หนี้ลดช้า ใช้เวลานานที่สุด ดอกเบี้ยรวมสูงสุด
จ่ายคงที่ ตั้งไว้เท่ายอดเดือนแรก	จำนวนเท่าเดิมทุกเดือน	จบเร็วกว่ามาก ดอกเบี้ยรวมน้อยลงชัดเจน
จ่ายเต็มยอดทันทีเมื่อมีเงินก้อน	ปิดยอดให้หมดเร็วที่สุดเท่าที่ทำได้	ดอกเบี้ยน้อยที่สุด แต่ต้องมีเงินสำรองพอ ไม่ควรจ่ายจนหมดเงินจำเป็น

หลักตัดสินใจคือ ถ้ามีเงินเก็บฉุกเฉินแยกไว้แล้ว การโปะหนี้บัตรที่ดอกเบี้ยสูงมักเป็นการใช้เงินที่คุ้มกว่าปล่อยให้เงินนอนอยู่ แต่ถ้ายังไม่มีเงินสำรองเลย ควรเหลือเงินส่วนหนึ่งไว้ก่อน เพราะถ้าจ่ายหมดแล้วเกิดเหตุจำเป็นขึ้น คุณอาจต้องกลับมารูดบัตรใหม่อีกรอบ อ่านวิธีวางเงินสำรองที่ เงินสำรองฉุกเฉิน

จ่ายน้อยกว่าขั้นต่ำ หรือไม่จ่ายเลย เกิดอะไรขึ้น

จ่ายต่ำกว่ายอดขั้นต่ำถือว่าผิดนัดชำระของรอบนั้น ผลที่ตามมาเป็นลำดับ

1. ผู้ออกบัตรคิดเบี้ยปรับหรือค่าทวงถามตามตารางค่าธรรมเนียม ซึ่งรวมกับดอกเบี้ยแล้วต้องไม่เกินเพดาน 16% ต่อปี และค่าติดตามทวงถามเรียกได้เฉพาะเมื่อมีการทวงถามเกิดขึ้นจริง
2. ประวัติการชำระล่าช้าถูกส่งไปยังบริษัทข้อมูลเครดิต
3. ถ้าค้างเกิน 3 เดือนนับจากวันครบกำหนด เกณฑ์ ธปท. ให้ผู้ออกบัตรยกเลิกการใช้บัตรทันที
4. เมื่อค้างนานขึ้น หนี้มีโอกาสถูกจัดเป็นหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ และเข้าสู่กระบวนการติดตามหนี้หรือดำเนินคดี

รายละเอียดผลของการจ่ายช้าแต่ละช่วงอยู่ใน บัตรเครดิตจ่ายช้า

ถ้าจ่าย 8% ไม่ไหว มีทางไหน

มาตรการของ ธปท. มีทางออกสำหรับคนที่เริ่มจ่ายไม่ไหวก่อนหนี้จะเสีย ไม่ต้องรอให้ค้างก่อน

สถานการณ์	ทางที่ทำได้ตามมาตรการ ธปท.
จ่าย 8% ได้แต่ตึงมาก	จ่ายต่อไปเพื่อรับเงินคืน 0.25% และหยุดใช้บัตรเพิ่ม
จ่าย 8% ไม่ไหว	ขอแปลงหนี้บัตรเป็นสินเชื่อระยะยาว (term loan) ที่ดอกเบี้ยต่ำลง ก่อนหนี้กลายเป็นหนี้เสีย
จ่ายไม่ไหวแม้ยอดต่ำกว่านั้น	ขอปรับโครงสร้างหนี้กับผู้ออกบัตรตามแนวทางการให้สินเชื่ออย่างรับผิดชอบ

การแปลงหนี้เป็นสินเชื่อระยะยาวมีเงื่อนไขตามประกาศ ธปท. คือต้องได้รับความยินยอมจากลูกหนี้ เงื่อนไขใหม่ต้องเป็นประโยชน์กับลูกหนี้ เช่น ดอกเบี้ยต่ำลง และวงเงินรวมของสินเชื่อที่แปลงกับยอดบัตรที่เหลือต้องไม่เกินวงเงินเดิม ถ้ามีหนี้หลายก้อน ดูวิธีรวมหนี้ได้ที่ รวมหนี้คืออะไร

ตั้งเป้าจ่ายเดือนนี้ ด้วย 4 บรรทัด

ก่อนจ่ายบิลรอบหน้า เขียนตัวเลข 4 ตัวนี้ลงกระดาษ แล้วเลือกจำนวนที่จะจ่าย

1. ยอดคงค้างทั้งหมดในใบแจ้งยอด
2. ยอดขั้นต่ำที่ธนาคารแจ้ง
3. เงินที่คุณจ่ายได้จริงหลังหักค่าใช้จ่ายจำเป็นเดือนนี้
4. จำนวนคงที่ที่จะจ่ายทุกเดือนจนหนี้หมด เลือกตัวเลขที่สูงกว่าข้อ 2 และไม่เกินข้อ 3

ตัวอย่างสมมติ ยอดคงค้าง 30,000 บาท ขั้นต่ำ 2,400 บาท เงินที่จ่ายได้จริง 3,500 บาท ตั้งจ่ายคงที่ 3,000 บาททุกเดือน หยุดรูดใบนี้ ยอดจะหมดในราว 11 เดือน ถ้าข้อ 3 ต่ำกว่าข้อ 2 ให้ติดต่อผู้ออกบัตรเพื่อขอแปลงหนี้ทันที ถ้าคุยแล้วไม่ได้ข้อยุติ ปรึกษาศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ธปท. โทร 1213