บัตรเครดิต ดอกเบี้ยเท่าไหร่ คิดวันไหน และขั้นต่ำเสียเท่าไร

ดอกเบี้ยบัตรเครดิตสูงสุด 16% ต่อปี ตามประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ที่มีผลตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2563 และตัวเลข 16% นี้รวมดอกเบี้ย ค่าปรับ ค่าบริการ และค่าธรรมเนียมทุกอย่างเข้าด้วยกัน คิดเป็นรายวันประมาณ 0.044% ของยอดค้าง ถ้าจ่ายเต็มจำนวนภายในกำหนดจะไม่เสียดอกเบี้ยเลย แต่ถ้าจ่ายไม่เต็ม ดอกเบี้ยถูกคิดย้อนไปตั้งแต่วันที่ผู้ออกบัตรสำรองจ่ายให้ร้านค้า

16% ต่อปี เมื่อแปลงเป็นเงินจริงต่อวันและต่อเดือน

ตัวเลขร้อยละต่อปีทำให้คนมองข้ามเงินที่หายไปจริง ลองแปลงเป็นบาท ใช้สูตร ยอดค้าง x 16% x จำนวนวัน / 365

ยอดค้าง	ดอกเบี้ยต่อวัน	ดอกเบี้ย 30 วัน	ดอกเบี้ย 60 วัน
10,000 บาท	ประมาณ 4.38 บาท	ประมาณ 131.51 บาท	ประมาณ 263 บาท
30,000 บาท	ประมาณ 13.15 บาท	ประมาณ 394.52 บาท	ประมาณ 789 บาท
80,000 บาท	ประมาณ 35.07 บาท	ประมาณ 1,052.05 บาท	ประมาณ 2,104 บาท

ตัวอย่าง 80,000 บาท 60 วัน ตรงกับกรณีที่ SET ยกไว้ คือซื้อโฮมเธียเตอร์ 80,000 บาท วันที่ 2 ตุลาคม ครบกำหนดจ่าย 15 พฤศจิกายน แต่จ่ายวันที่ 30 พฤศจิกายน รวม 60 วัน เสียดอกเบี้ย 2,104 บาท เพราะดอกเบี้ยนับตั้งแต่วันที่ทำรายการ ไม่ใช่วันครบกำหนดชำระ คนส่วนใหญ่คิดว่าจ่ายช้า 15 วันจะเสียแค่ 15 วัน แต่ที่จริงถูกคิดทั้ง 60 วันที่เกี่ยวกับยอดนั้น

ดอกเบี้ยเริ่มนับวันไหน

ธปท. อธิบายว่าผู้ออกบัตรเริ่มคิดดอกเบี้ยได้ 3 จุด คือ วันที่สำรองจ่ายให้ร้านค้า วันสรุปยอดบัญชี หรือวันครบกำหนดชำระ โดยทั่วไปนับจากวันสำรองจ่าย เมื่อจ่ายไม่เต็มหรือจ่ายล่าช้า ดอกเบี้ยแบ่งเป็น 2 ส่วน

1. ส่วนแรกคิดเต็มจำนวนจากวันที่สำรองจ่ายจนถึงก่อนวันที่คุณชำระ
2. ส่วนที่สองคิดจากยอดคงค้างหลังหักเงินที่ชำระแล้ว ตั้งแต่วันที่ชำระจนถึงวันสรุปยอดรอบถัดไป

ข้อสรุปที่ใช้ได้เลยคือ จ่ายขั้นต่ำเพียงส่วนเดียวไม่ได้ทำให้ดอกเบี้ยส่วนแรกหาย ยอดทั้งก้อนที่รูดมาในรอบนั้นถูกคิดดอกเบี้ยย้อนหลังหมด ส่วนการเบิกเงินสดต่างหาก ดอกเบี้ยเริ่มตั้งแต่วันที่เบิก ไม่มีระยะปลอดดอกเบี้ย

ตัวอย่างสมมติ 1 จ่ายขั้นต่ำ 8% ทุกเดือนไปเรื่อยๆ

สมมติยอดค้างตั้งต้น 30,000 บาท ดอกเบี้ย 16% ต่อปี คิดแบบประมาณเป็นรายเดือน (30,000 x 16% / 12 = 400 บาท) และไม่รูดเพิ่ม จ่ายขั้นต่ำ 8% ของยอดในใบแจ้งยอดทุกเดือน ผลคือ

เดือน	ดอกเบี้ย	ยอดในใบแจ้งยอด	จ่ายขั้นต่ำ 8%	หนี้คงเหลือ
1	400.00	30,400.00	2,432.00	27,968.00
2	372.91	28,340.91	2,267.27	26,073.63
3	347.65	26,421.28	2,113.70	24,307.58
4	324.10	24,631.68	1,970.53	22,661.15
5	302.15	22,963.30	1,837.06	21,126.23
6	281.68	21,407.91	1,712.63	19,695.28

หลัง 6 เดือน คุณจ่ายไปแล้วประมาณ 12,333 บาท เป็นดอกเบี้ยประมาณ 2,028 บาท และตัดเงินต้นได้ประมาณ 10,305 บาท ยังเหลือหนี้ราว 19,695 บาท ถ้าจ่ายขั้นต่ำ 10% ตามเกณฑ์เดิม หนี้คงเหลือหลัง 6 เดือนจะอยู่ราว 17,262 บาท และดอกเบี้ยรวมราว 1,930 บาท

ตารางนี้ทำให้เห็นข้อเท็จจริงสองข้อ ข้อแรก ค่างวดขั้นต่ำลดลงเรื่อยๆ ตามยอดหนี้ ทำให้รู้สึกว่าเบาลง ทั้งที่เส้นทางปิดหนี้ยืดออกไป ข้อสอง ธปท. ยกตัวอย่างในประกาศปี 2567 ว่า ยอด 30,000 บาทที่ขั้นต่ำ 5% ทำให้ดอกเบี้ยรวมเพิ่มจากประมาณ 5,700 เป็น 10,200 บาท และเวลาชำระยืดจาก 5 ปีเป็น 8 ปี การจ่ายเกินขั้นต่ำแม้ 1,000 บาทต่อเดือนจึงมีผลมากกว่าที่ดู

ตัวอย่างสมมติ 2 จ่ายเต็มแต่ช้ากว่ากำหนด

SET ยกกรณีใช้จ่าย 30,000 บาท จ่ายเต็มจำนวนแต่เกินระยะปลอดดอกเบี้ย รวม 45 วัน ที่ 16%

• ดอกเบี้ย: 30,000 x 16% x 45 / 365 = 591.78 บาท
• ค่าติดตามทวงถาม: ประมาณ 50 ถึง 100 บาทต่อรอบบิล บวก VAT 7% (บางธนาคารยกเว้นรอบแรก)
• ถ้าค่าติดตามเป็น 100 บาท ต้นทุนรวม 591.78 + 107 = 698.78 บาท

ต้นทุน 698.78 บาทนี้เท่ากับ 2.3% ของยอดใช้จ่าย เสียไปเพื่อจ่ายช้าไม่ถึงเดือน และถ้าจ่ายล่าช้าไม่เกิน 90 วัน ข้อมูลยังไม่ถูกส่งเป็นหนี้เสียไปเครดิตบูโร แต่เมื่อเกิน 90 วัน บัญชีกลายเป็นหนี้เสียและเข้ารายงานอัตโนมัติ ดู เครดิตบูโรคืออะไร

สูตรประมาณเร็วๆ ที่ใช้ได้ในหัว คือยอดค้างคูณ 1.33% จะได้ดอกเบี้ยต่อเดือนที่ 16% ต่อปี เช่น ค้าง 45,000 บาท ดอกเบี้ยเดือนละราว 600 บาท หรือวันละราว 20 บาท ถ้าตัวเลขนี้เกิน 5% ของรายได้ต่อเดือน เงินที่หายไปกับดอกเบี้ยเริ่มกระทบการออมจริง ควรหยุดรูดและวางแผนปิดหนี้ก่อน

ตัวอย่างสมมติ 3 กดเงินสดจากบัตร

สมมติกดเงินสด 20,000 บาท แล้วคืนภายใน 10 วัน

• ดอกเบี้ย: 20,000 x 16% x 10 / 365 = ประมาณ 87.67 บาท
• ค่าธรรมเนียมกดเงินสด 3%: 600 บาท
• VAT 7% ของค่าธรรมเนียม: 42 บาท
• รวมประมาณ 729.67 บาท

ยืมเงินนาน 10 วัน เสียเกือบ 730 บาท หรือ 3.6% ของเงินที่กด ค่าธรรมเนียมเป็นสัดส่วนหลักของต้นทุน ไม่ว่าจะคืนเร็วเพียงใดก็ไม่ลดลง เทียบเป็นต่อปีสูงกว่า 16% มาก ส่วนคำนวณต้นทุนของสินเชื่ออื่นให้เทียบได้ ใช้วิธีใน คิดดอกเบี้ยเงินกู้อย่างไร

ตัวอย่างสมมติ 4 จ่ายคงที่เดือนละ 3,000 หรือ 5,000 บาท

ถ้าไม่อยากให้ยอดชำระลดลงตามยอดหนี้เหมือนขั้นต่ำ ให้ตั้งยอดจ่ายคงที่เองเป็นจำนวนเงิน ใช้ยอดค้าง 30,000 บาท 16% ต่อปี ไม่รูดเพิ่ม และคิดดอกเบี้ยรายเดือนแบบประมาณ

ยอดจ่ายต่อเดือน	ปิดหนี้ได้ใน	ดอกเบี้ยรวมประมาณ	เทียบกับขั้นต่ำ 8%
ขั้นต่ำ 8% ของยอดในใบแจ้งยอด	หลัง 6 เดือนยังเหลือ 19,695 บาท	2,028 บาทใน 6 เดือนแรก และยังเพิ่มต่อ	ใช้เวลานานกว่ามาก
3,000 บาท	11 เดือน	ประมาณ 2,400 บาท	ปิดได้ในไม่ถึงปี
5,000 บาท	7 เดือน	ประมาณ 1,480 บาท	ประหยัดดอกเบี้ยเทียบกับ 3,000 ราว 900 บาท

ยอดจ่ายคงที่ 3,000 บาทต่อเดือนใกล้เคียงกับค่างวดขั้นต่ำเดือนแรก (2,432 บาท) แต่ไม่ลดลงตามหนี้ จึงปิดหนี้ได้ใน 11 เดือน เงินที่เพิ่มเพียงประมาณ 570 บาทต่อเดือนช่วยตัดวัฏจักรดอกเบี้ยได้ เป็นสิ่งที่ตารางขั้นต่ำไม่แสดง ตัวเลขชุดนี้เป็นการประมาณเพื่อเปรียบเทียบ ตัวเลขจริงขึ้นกับวันที่ชำระและวิธีคิดของผู้ออกบัตร

ขั้นต่ำ 8% ใช้ถึงเมื่อไร และได้อะไรเพิ่ม

เกณฑ์ปกติที่ ธปท. ระบุไว้ในหน้าความรู้ผู้บริโภคคือขั้นต่ำไม่น้อยกว่า 10% ของยอดคงค้าง แต่ช่วงหลังมีมาตรการลดชั่วคราว สรุปตามที่ ธปท. ประกาศและสื่อรายงาน

ช่วงเวลา	อัตราชำระขั้นต่ำ	สิ่งที่ควรรู้
ปี 2567	ปรับกลับเป็น 8%	ขึ้นจาก 5% ช่วงโควิด
ปี 2568	คงที่ 8% (ไม่ขึ้นเป็น 10%)	ธปท. ประกาศเมื่อ 2 สิงหาคม 2567
ปี 2569	คงที่ 8% ถึง 31 ธันวาคม 2569	ประกาศต่ออายุ 4 ธันวาคม 2568

เงื่อนไขของมาตรการช่วงปัจจุบัน

• ผู้ที่ชำระตั้งแต่ 8% ขึ้นไป ได้เครดิตเงินคืนเทียบเท่าลดดอกเบี้ย 0.25% ของยอดค้าง จ่ายคืนทุก 3 เดือน
• ผู้ที่ไม่ไหวที่ 8% ขอแปลงหนี้บัตรเป็นสินเชื่อระยะยาวผ่อนเป็นงวดได้ ก่อนที่จะกลายเป็นหนี้เสีย และยังใช้วงเงินส่วนที่เหลือได้
• ผู้ออกบัตรต้องเสนอเงื่อนไขที่เป็นประโยชน์เพิ่ม เช่น ดอกเบี้ยต่ำลง
• ลูกหนี้ที่เป็นหนี้เสียแล้วยังขอปรับโครงสร้างหนี้ผ่านเกณฑ์สินเชื่ออย่างรับผิดชอบ คลินิกแก้หนี้ หรือโครงการปิดหนี้ไวไปต่อได้

ธปท. ระบุว่าจะติดตามผลและพิจารณาอัตราที่เหมาะสมต่อไป จึงควรตรวจประกาศล่าสุดของ ธปท. และของผู้ออกบัตรก่อนวางแผนปี 2570

เทียบกับสินเชื่อส่วนบุคคล เพดานต่างกันเท่าไร

ผู้ที่ใช้บัตรจนมียอดค้างก้อนใหญ่มักถามว่าควรแปลงเป็นสินเชื่อไหม ธปท. กำหนดเพดานสินเชื่อส่วนบุคคลที่ 25% ต่อปี รวมดอกเบี้ย ค่าปรับ ค่าธรรมเนียม และค่าบริการ ส่วนบัตรเครดิต 16% ดังนั้นเพดานของบัตรต่ำกว่าอยู่ 9 จุดร้อยละ การเอาบัตรไปจ่ายหนี้สินเชื่อส่วนบุคคลที่ดอกเบี้ย 25% อาจประหยัดได้ แต่การเอาสินเชื่อไปจ่ายบัตรไม่ประหยัด

ข้อควรเทียบคืออัตราที่ได้จริงตามใบเสนอของแต่ละผู้ให้กู้ ไม่ใช่เพดาน เพราะอัตราที่อนุมัติอาจต่ำกว่าเพดานได้ อีกจุดคือสินเชื่อผ่อนเป็นงวดมีวันปิดหนี้ชัดเจน ซึ่งช่วยหยุดวงจรรูดแล้วจ่ายขั้นต่ำ อ่านการเทียบอัตราจริงที่ สินเชื่อส่วนบุคคลดอกเบี้ยเท่าไหร่ และเพดานตามกฎหมายอื่นที่ ดอกเบี้ยเงินกู้ตามกฎหมาย

วิธีลดดอกเบี้ยที่ทำได้จริง เรียงตามผลที่ได้

1. จ่ายเต็มยอดทุกเดือน ตั้งหักบัญชีอัตโนมัติเต็มยอดเป็นค่าเริ่มต้น เพราะเป็นวิธีเดียวที่ทำให้ดอกเบี้ยเป็นศูนย์
2. ถ้าจ่ายเต็มไม่ไหวเดือนนี้ ให้จ่ายขั้นต่ำก่อนวันครบกำหนดเสมอ เพื่อไม่ให้เสียค่าทวงถามและไม่ให้ค้างชำระ แล้วหยุดรูดเพิ่มทันที
3. จ่ายเพิ่มเกินขั้นต่ำเมื่อมีเงินเข้า เพราะดอกเบี้ยลดตามยอดค้างทุกวัน
4. จ่ายก่อนวันสรุปยอดถ้าทำได้ เพราะยอดในใบแจ้งยอดจะต่ำลง
5. ปิดหนี้บัตรก้อนที่ดอกเบี้ยสูงสุดก่อน หรือรวมหนี้ดูทางเลือกที่ รวมหนี้คืออะไร
6. ถ้าจ่ายขั้นต่ำก็ลำบาก ติดต่อผู้ออกบัตรให้เร็วที่สุดเพื่อขอแปลงเป็นสินเชื่อผ่อนงวดก่อนค้างชำระเกิน 90 วัน

ตรวจใบแจ้งยอดเดือนนี้ภายใน 10 นาที

ดู 5 บรรทัดนี้ในใบแจ้งยอด แล้วจะรู้ว่าเดือนนี้ต้องทำอะไร

ดูตรงไหน	ทำไมต้องดู	ถ้าพบแบบนี้
ยอดเรียกเก็บทั้งหมด	ยอดที่ต้องจ่ายเพื่อไม่เสียดอกเบี้ย	ตั้งเงินไว้ในบัญชีหักอัตโนมัติ
ยอดชำระขั้นต่ำ	ยอดต่ำสุดที่ไม่ถือว่าค้าง	จ่ายภายในกำหนด อย่างน้อยเท่านี้
ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมในรอบ	บอกว่ารอบก่อนเสียอะไรไป	ถ้ามี ตั้งเป้าไม่ให้เกิดซ้ำ
รายการผ่อน 0%	กินวงเงินและอยู่ในยอดขั้นต่ำ	จดเป็นรายจ่ายคงที่
วันครบกำหนดชำระ	ตัดสินว่ามีดอกเบี้ยไหม	ตั้งเตือน 3 วันก่อน

ถ้าปีนี้หรือปีหน้ามีหนี้บัตรเกินครึ่งของรายได้ต่อปี ให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการเงิน หรือเข้าโครงการแก้หนี้ที่ ธปท. ระบุไว้ เช่น คลินิกแก้หนี้ และตรวจรายละเอียดอัตราปัจจุบันกับเว็บไซต์ ธปท. ก่อนตัดสินใจ