วิธีเพิ่มเครดิตสกอร์ เริ่มจากสถานะบัญชีที่ฉุดคะแนนอยู่

คะแนนเครดิตไม่มีปุ่มเพิ่มลัด มันคำนวณจากข้อมูลที่เจ้าหนี้ส่งเข้าเครดิตบูโรทุกเดือน ดังนั้นวิธีเพิ่มเครดิตสกอร์ที่ได้ผลคือเปลี่ยนข้อมูลที่ถูกส่งเข้าไปในเดือนถัดๆ ไป ก่อนจะลงมือ คุณต้องรู้ก่อนว่าบัญชีไหนกำลังฉุดคะแนนอยู่ เพราะคนที่ค้างชำระ 2 งวด กับคนที่จ่ายตรงแต่ใช้วงเงินเต็มทุกใบ ต้องแก้คนละทาง

ถ้าคุณยังไม่แน่ใจว่าคะแนนแต่ละช่วงหมายถึงอะไร อ่าน เครดิตสกอร์คืออะไร ประกอบได้ ส่วนนี้จะเน้นที่การลงมือแก้ตามสถานการณ์ของคุณ

ข้อมูลอะไรบ้างที่ทำให้คะแนนขึ้นหรือลง

ธนาคารแห่งประเทศไทยอธิบายว่ารายงานเครดิตบูโรเก็บข้อมูลหลายส่วน ส่วนที่เกี่ยวกับการแก้คะแนนโดยตรงมีดังนี้

ข้อมูลในรายงาน	ความหมาย	สิ่งที่คุณควบคุมได้
สถานะบัญชี	ปกติ ค้างชำระ ปิดบัญชี หรือโอนขายหนี้	ทำบัญชีค้างให้กลับเป็นปกติ
วงเงินและยอดที่ใช้	ใช้ไปเท่าไรจากวงเงินที่ได้รับ	ลดยอดคงค้างก่อนวันตัดรอบ
ประวัติการชำระ	จ่ายตรงหรือล่าช้า ช้ากี่วัน	ตั้งจ่ายอัตโนมัติ ไม่ให้เกิดงวดช้าใหม่
วันเปิดและปิดบัญชี	อายุของบัญชีแต่ละบัญชี	ไม่เปิดบัญชีใหม่ถี่เกินจำเป็น
การปรับโครงสร้างหนี้	มีการตกลงเงื่อนไขใหม่กับเจ้าหนี้	ทำตามข้อตกลงใหม่ให้ครบ

ตารางนี้บอกสิ่งสำคัญอย่างหนึ่ง คือเกือบทุกช่องเปลี่ยนได้ด้วยพฤติกรรมของคุณเอง ยกเว้นประวัติในอดีตที่ถูกบันทึกไปแล้ว ซึ่งลบเองไม่ได้ ต้องรอให้ครบระยะเวลาเก็บข้อมูล รายละเอียดเรื่องนี้อยู่ใน ประวัติเครดิตบูโรเก็บกี่ปี

เพราะประวัติเก่าลบไม่ได้ วิธีเดียวที่ทำให้คะแนนขยับคือเพิ่มประวัติใหม่ที่ดีเข้าไปทับซ้อน เดือนละหนึ่งบรรทัด ยิ่งสะสมเดือนที่จ่ายตรงได้มาก น้ำหนักของงวดที่เคยช้าในอดีตก็ยิ่งน้อยลง

ขั้นแรก ดูรายงานของตัวเองก่อนแก้

การแก้โดยไม่ดูรายงานเหมือนรักษาโดยไม่ตรวจ คุณขอดูรายงานเครดิตบูโรของตัวเองได้ และถ้าถูกปฏิเสธสินเชื่อแล้วได้รับหนังสือแจ้ง ธปท. ระบุว่าคุณมีสิทธิตรวจข้อมูลได้ฟรีภายใน 30 วันนับจากวันที่ได้รับหนังสือนั้น ช่องทางและขั้นตอนอยู่ใน ตรวจเครดิตบูโรออนไลน์

เมื่อได้รายงานมา ให้ไล่ดูทีละบัญชีตามลำดับนี้

1. มีบัญชีไหนสถานะค้างชำระอยู่ตอนนี้ไหม
2. ในช่วง 12 เดือนล่าสุด มีงวดไหนจ่ายช้าบ้าง ช้ากี่วัน
3. บัตรเครดิตและบัตรกดเงินสดแต่ละใบ ใช้ยอดไปกี่เปอร์เซ็นต์ของวงเงิน
4. มีบัญชีที่คุณไม่รู้จัก หรือยอดที่ไม่ตรงกับความจริงไหม
5. เปิดบัญชีใหม่ในช่วงปีที่ผ่านมากี่บัญชี

จดคำตอบไว้ในกระดาษหนึ่งแผ่น แล้วไปหัวข้อถัดไป ซึ่งแบ่งวิธีแก้ตามคำตอบที่คุณได้

เลือกวิธีแก้ตามสิ่งที่เจอในรายงาน

แต่ละปัญหามีลำดับความเร่งด่วนต่างกัน ตารางนี้ช่วยให้คุณเริ่มจากจุดที่ได้ผลมากที่สุดก่อน

สิ่งที่เจอ	ทำอะไรก่อน	ระยะเวลาที่เห็นผล
มีบัญชีค้างชำระอยู่	ติดต่อเจ้าหนี้ ขอจ่ายงวดค้างหรือขอปรับโครงสร้าง	สถานะเปลี่ยนเมื่อเจ้าหนี้ส่งข้อมูลรอบถัดไป
จ่ายตรงแต่ใช้วงเงินเกือบเต็ม	ลดยอดคงค้างลงทีละใบ เริ่มจากใบดอกเบี้ยสูง	เห็นยอดลดในรายงานรอบถัดไป
เคยช้าในอดีต ตอนนี้ปกติ	รักษาการจ่ายตรงต่อเนื่อง ไม่สร้างงวดช้าใหม่	ค่อยเป็นค่อยไป ตามจำนวนเดือนที่สะสม
เปิดบัญชีใหม่ถี่	หยุดยื่นขอสินเชื่อใหม่ชั่วคราว	ดีขึ้นเมื่อบัญชีมีอายุมากขึ้น
ข้อมูลผิด	ยื่นโต้แย้งตามขั้นตอน	ขึ้นกับการตรวจสอบของเจ้าหนี้
ไม่มีประวัติเลย	สร้างประวัติด้วยสินเชื่อขนาดเล็กที่จ่ายไหว	ต้องใช้เวลาสะสมหลายเดือน

ช่องระยะเวลาไม่ได้ใส่ตัวเลขเดือนที่แน่นอนไว้ เพราะแต่ละโมเดลคะแนนให้น้ำหนักต่างกัน ที่พูดได้แน่คือข้อมูลถูกส่งเข้าระบบเป็นรอบ ทุกอย่างที่คุณทำเดือนนี้จะไปปรากฏในรายงานของรอบถัดไป ไม่ใช่วันรุ่งขึ้น

กรณีมีบัญชีค้างชำระ

นี่คือเรื่องแรกที่ต้องจัดการ เพราะสถานะค้างชำระส่งผลแรงกว่าการใช้วงเงินสูง ทุกเดือนที่ปล่อยไว้ รายงานจะบันทึกจำนวนวันค้างที่ยาวขึ้นเรื่อยๆ

สิ่งที่ควรทำคือโทรหาเจ้าหนี้ก่อนที่เขาจะตามคุณ บอกตรงๆ ว่าจ่ายได้เดือนละเท่าไร แล้วถามทางเลือก เช่น ขยายเวลาผ่อน ลดค่างวด หรือแปลงยอดบัตรเป็นสินเชื่อระยะยาว ธปท. ระบุว่าการปรับโครงสร้างหนี้จะถูกบันทึกในรายงานด้วย ฟังดูเหมือนเป็นข้อเสีย แต่การมีบันทึกว่าตกลงปรับโครงสร้างแล้วจ่ายตามนั้นครบ ยังดีกว่าบันทึกค้างชำระที่ยาวขึ้นทุกเดือน

ถ้าคุณมีหนี้หลายก้อนและไม่รู้จะเริ่มก้อนไหน ลำดับการคิดอยู่ใน วิธีปลดหนี้

กรณีจ่ายตรงแต่ใช้วงเงินเต็ม

ข้อมูลวงเงินและยอดที่ใช้ถูกส่งเข้าเครดิตบูโร คนที่ใช้บัตรเกือบเต็มวงเงินทุกใบดูเป็นผู้กู้ที่ตึงมือ แม้จะไม่เคยจ่ายช้าเลยก็ตาม

วิธีแก้คือลดยอดคงค้าง และถ้าทำได้ ให้จ่ายก่อนวันสรุปยอด ไม่ต้องรอวันครบกำหนดชำระ เพราะยอดที่ปรากฏในใบแจ้งยอดคือยอด ณ วันตัดรอบ

ตัวอย่างสมมติ คุณมีบัตร 2 ใบ วงเงินรวม 60,000 บาท ใช้อยู่ 54,000 บาท คิดเป็น 90% ของวงเงิน ถ้าคุณกันเงินได้เดือนละ 6,000 บาทนอกเหนือจากค่างวดปกติ แล้วโปะเข้าบัตรใบที่ดอกเบี้ยสูงกว่าก่อน หลัง 5 เดือนยอดจะลดเหลือประมาณ 24,000 บาท หรือราว 40% ของวงเงิน (ตัวเลขนี้ยังไม่หักดอกเบี้ยที่เกิดระหว่างทาง ยอดจริงจะสูงกว่านี้เล็กน้อย)

กรณีเคยจ่ายช้าในอดีต

สิ่งที่ทำได้มีอย่างเดียว คือไม่ให้เกิดงวดช้าใหม่ ตั้งหักบัญชีอัตโนมัติอย่างน้อยเท่าขั้นต่ำสำหรับทุกบัญชี แล้วค่อยจ่ายเพิ่มด้วยมือเมื่อมีเงิน วิธีนี้กันความผิดพลาดแบบลืมจ่าย ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยของงวดช้าทั้งที่มีเงินอยู่

ถ้าเคยพลาดเพราะวันครบกำหนดของแต่ละบัตรไม่ตรงกับวันเงินเดือนออก ลองโทรขอเปลี่ยนรอบบัญชีกับผู้ออกบัตร บางแห่งยอมให้เปลี่ยน ทำให้ทุกบิลมาหลังเงินเดือนเข้าไม่กี่วัน

กรณีไม่มีประวัติเลย

คนที่ไม่เคยกู้หรือถือบัตรเลยมักถูกปฏิเสธเพราะเจ้าหนี้ไม่มีข้อมูลให้ประเมิน ทางออกคือเริ่มสินเชื่อขนาดเล็กที่คุณจ่ายเต็มได้ทุกเดือน เช่น บัตรเครดิตใบแรกที่วงเงินไม่สูง แล้วใช้แค่ค่าใช้จ่ายประจำที่จ่ายด้วยเงินสดอยู่แล้ว เช่น ค่าโทรศัพท์ จากนั้นจ่ายเต็มทุกรอบ

ทำไมจ่ายขั้นต่ำถึงทำให้คะแนนไม่ขยับ

การจ่ายขั้นต่ำทำให้บัญชีไม่ค้างชำระก็จริง แต่ยอดคงค้างลดลงช้ามาก สัดส่วนการใช้วงเงินจึงสูงอยู่นาน และคุณเสียดอกเบี้ยตลอดทาง

ธปท. ยกตัวอย่างไว้ว่า ถ้ามีหนี้บัตรเครดิต 30,000 บาท แล้วจ่ายแค่ขั้นต่ำ จะเสียดอกเบี้ยราว 4,224 บาท และใช้เวลาเกือบ 3 ปีครึ่งกว่าจะหมด อีกตัวอย่างคือสินเชื่อบุคคล 15,000 บาท ถ้าจ่ายขั้นต่ำ 3% ใช้เวลานานถึง 18 ปี ดอกเบี้ยรวมราว 29,000 บาท แต่ถ้าจ่ายเดือนละ 600 บาท จะหมดใน 3 ปี ดอกเบี้ยราว 6,500 บาท

ช่วงนี้มีมาตรการที่เกี่ยวข้องด้วย Thai PBS รายงานว่า ธปท. ต่ออายุอัตราจ่ายขั้นต่ำบัตรเครดิต 8% ไปถึงสิ้นปี 2569 และผู้ที่จ่ายตั้งแต่ 8% ขึ้นไปมีโอกาสได้เงินคืน 0.25% ทุก 3 เดือน รวมถึงมีทางเลือกแปลงยอดบัตรเป็นสินเชื่อระยะยาว ถ้าคุณจ่ายได้มากกว่าขั้นต่ำ ให้จ่ายมากกว่าเสมอ เพราะทั้งดอกเบี้ยที่ประหยัดได้และยอดคงค้างที่ลดเร็ว ส่งผลดีต่อทั้งกระเป๋าและรายงานเครดิต รายละเอียดของขั้นต่ำอยู่ใน ขั้นต่ำบัตรเครดิต

ตั้งเพดานภาระหนี้ก่อนขอสินเชื่อใหม่

ระหว่างที่กำลังแก้คะแนน สิ่งที่ทำให้หลายแผนล้มคือการกู้ก้อนใหม่ก่อนที่ก้อนเก่าจะเบาลง ธปท. แนะนำว่าภาระผ่อนหนี้ทุกก้อนรวมกันไม่ควรเกิน 1 ใน 3 ของรายได้ เช่น รายได้ 30,000 บาท ค่างวดทั้งหมดไม่ควรเกิน 10,000 บาท

ใช้ตัวเลขนี้ตัดสินใจง่ายๆ ดังนี้

รายได้ต่อเดือน	เพดานค่างวดรวม (1/3)	ถ้าผ่อนอยู่แล้ว	ที่ว่างสำหรับก้อนใหม่
20,000 บาท	ประมาณ 6,700 บาท	5,000 บาท	ประมาณ 1,700 บาท
30,000 บาท	10,000 บาท	10,000 บาท	ไม่มี
45,000 บาท	15,000 บาท	8,000 บาท	7,000 บาท

ตัวเลขในตารางเป็นตัวอย่างสมมติ ถ้าแถวของคุณไม่มีที่ว่าง การยื่นขอสินเชื่อใหม่ตอนนี้มักจบด้วยการถูกปฏิเสธ ซึ่งไม่ได้ช่วยอะไร และถ้าอนุมัติ คุณจะตึงมือจนเสี่ยงจ่ายช้า ธปท. ยังแนะนำให้ลองซ้อมผ่อนก่อนกู้จริง คือกันเงินเท่าค่างวดที่คาดไว้แยกออกมาทุกเดือนเป็นเวลา 3 เดือน ถ้าทำไม่ได้ แปลว่าค่างวดนั้นหนักเกินไป

ข้อมูลผิด แก้อย่างไร

ถ้ารายงานแสดงบัญชีที่คุณไม่เคยเปิด หรือยอดที่ไม่ตรงความจริง เช่น ปิดหนี้ไปแล้วแต่ยังขึ้นว่าค้าง ให้แก้ตามลำดับที่ ธปท. อธิบายไว้

1. แจ้งสถาบันการเงินเจ้าของข้อมูลก่อน พร้อมหลักฐาน เช่น ใบเสร็จปิดบัญชี หนังสือยืนยันการชำระ
2. ยื่นคำขอโต้แย้งกับเครดิตบูโร
3. ถ้ายังไม่ได้ข้อยุติ ส่งเรื่องต่อคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลเครดิต ตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจข้อมูลเครดิต พ.ศ. 2545

เก็บสำเนาทุกเอกสารที่ส่งไป และจดวันที่ยื่น ถ้าบัญชีที่ไม่รู้จักเป็นสินเชื่อที่มีคนสวมชื่อคุณ ให้แจ้งความด้วย เพราะเป็นเรื่องที่เกินกว่าการแก้ข้อมูลเครดิต

สิ่งที่ทำแล้วไม่ช่วย หรือทำให้แย่ลง

บางวิธีฟังดูมีเหตุผล แต่ผลที่ได้กลับตรงข้าม

• ปิดบัตรใบเก่าที่ไม่ได้ใช้ทันที วงเงินรวมจะลดลง สัดส่วนการใช้วงเงินจึงสูงขึ้นทั้งที่หนี้เท่าเดิม
• ยื่นขอสินเชื่อหลายแห่งพร้อมกันเพื่อหวังว่าที่ใดที่หนึ่งจะอนุมัติ ทุกแห่งจะดึงข้อมูลของคุณไปตรวจ ทิ้งร่องรอยการสอบถามหลายครั้งในเวลาสั้นๆ
• กดเงินสดจากบัตรเครดิตมาจ่ายหนี้อีกก้อน ธปท. ระบุว่าการเบิกเงินสดมีค่าธรรมเนียม 3% บวกภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% และดอกเบี้ยเริ่มนับทันที หนี้รวมจึงโตขึ้น
• กู้จากแหล่งนอกระบบเพื่อปิดหนี้ในระบบ ดอกเบี้ยนอกระบบสูงกว่ามาก และไม่ได้สร้างประวัติที่ดีในรายงานด้วย

ข้อสุดท้ายสำคัญเป็นพิเศษ เพราะคนที่อยากรีบแก้คะแนนเป็นกลุ่มที่ถูกชักชวนได้ง่าย ก่อนกู้จากแหล่งใด ให้ตรวจก่อนว่าเป็นผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาตหรือไม่

แผน 90 วันแรก ทำอะไรก่อนหลัง

ถ้าคุณต้องการลำดับที่ชัด ผมแนะนำให้แบ่งเป็น 3 ช่วง ช่วงละประมาณ 1 เดือน

เดือนที่ 1 หยุดเลือดไหล ดึงรายงาน จดทุกบัญชีลงตารางเดียว ทั้งวงเงิน ยอดค้าง ดอกเบี้ย วันครบกำหนด ตั้งหักบัญชีอัตโนมัติขั้นต่ำทุกบัญชี ถ้ามีบัญชีค้าง โทรคุยกับเจ้าหนี้ภายในเดือนนี้

เดือนที่ 2 ลดยอดคงค้าง หาเงินส่วนเกินเท่าที่ทำได้จากงบเดือนนั้น โปะเข้าบัญชีดอกเบี้ยสูงสุด จ่ายก่อนวันตัดรอบ หยุดยื่นสินเชื่อใหม่ทั้งหมด

เดือนที่ 3 ล็อกนิสัย ทบทวนว่าเดือนที่ผ่านมามีอะไรหลุดบ้าง ปรับวันครบกำหนดให้ตรงกับรอบเงินเดือนถ้าทำได้ เริ่มกันเงินฉุกเฉินก้อนเล็กเพื่อไม่ต้องรูดบัตรเมื่อมีเหตุไม่คาดคิด

หลัง 90 วัน คะแนนจะยังไม่พุ่ง แต่ข้อมูลที่ส่งเข้าระบบในแต่ละเดือนจะเป็นข้อมูลที่ดีแล้ว ซึ่งคือฐานที่คะแนนต้องใช้ในการขยับต่อ

ถ้าคุณติดปัญหาเรื่องสิทธิตามกฎหมาย หรือเจ้าหนี้ไม่ยอมแก้ข้อมูลที่ผิดทั้งที่มีหลักฐาน สอบถามศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินของธนาคารแห่งประเทศไทยได้โดยตรง

ตัดสินใจเลยว่าจะเริ่มจากบัญชีไหน

หยิบกระดาษที่จดผลจากรายงานไว้ แล้วตอบคำถามเดียว คือตอนนี้มีบัญชีค้างชำระหรือไม่

ถ้ามี งานของคุณสัปดาห์นี้คือโทรหาเจ้าหนี้ของบัญชีนั้น ยังไม่ต้องคิดเรื่องสัดส่วนวงเงินหรือบัตรใบใหม่

ถ้าไม่มี ดูบัตรที่ใช้วงเงินสูงสุดเป็นเปอร์เซ็นต์ แล้วตั้งยอดโปะประจำเดือนให้บัตรใบนั้น จ่ายก่อนวันตัดรอบ

ถ้าทุกบัญชีปกติและใช้วงเงินไม่สูง สิ่งที่เหลือคือเวลา รักษาการจ่ายตรงไว้ และไม่เปิดบัญชีใหม่โดยไม่จำเป็น