แอปธนาคาร ปลอดภัยไหม ธนาคารป้องกันอะไร คุณต้องทำอะไร

คำตอบสั้นคือ ตัวแอปธนาคารของธนาคารพาณิชย์ในไทยมีระบบป้องกันหลายชั้น และชั้นเหล่านี้เข้มขึ้นมากตั้งแต่ปี 2566 ถึง 2568 ปัญหาที่ทำให้คนเสียเงินส่วนใหญ่จึงไม่ได้เกิดจากแอปถูกเจาะตรงๆ มันเกิดจากมือถือของผู้ใช้ถูกควบคุม หรือผู้ใช้ถูกหลอกให้โอนเอง ความปลอดภัยของแอปธนาคารจึงแบ่งเป็นสองฝั่ง ฝั่งที่ธนาคารทำ กับฝั่งที่คุณต้องทำ และฝั่งหลังสำคัญไม่น้อยกว่า

ธนาคารป้องกันอะไรให้คุณแล้วบ้าง

ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดมาตรฐานให้ธนาคารทุกแห่งต้องทำตาม รายการหลักที่คุณจะเจอเวลาใช้แอปมีดังนี้

มาตรการ	เกิดขึ้นเมื่อไร	ป้องกันอะไร
ยืนยันตัวตนด้วยใบหน้า	โอนครั้งละ 50,000 บาทขึ้นไป หรือรวมทั้งวัน 200,000 บาทขึ้นไป หรือเมื่อขอเพิ่มวงเงิน	คนร้ายที่ได้รหัสผ่านไปแต่ไม่มีใบหน้าคุณ
1 บัญชีผู้ใช้ต่อ 1 อุปกรณ์	ตอนลงทะเบียนแอป	การเปิดแอปบัญชีเดียวกันในเครื่องคนร้ายพร้อมกัน
แจ้งเตือนทุกรายการโอนออก	ทุกครั้งที่มีเงินออก ไม่มีค่าใช้จ่าย	ให้คุณรู้ตัวเร็วถ้ามีรายการที่ไม่ได้ทำ
ไม่ส่ง SMS ที่มีลิงก์	ตลอดเวลา	ลิงก์ปลอมที่แอบอ้างธนาคาร
สายด่วน 24 ชั่วโมง	เมื่อคุณสงสัยว่าถูกหลอก	ให้ระงับบัญชีได้ทันที
ระบบเชื่อมข้อมูลบัญชีต้องสงสัย	ระหว่างธนาคาร	การโอนต่อเป็นทอดๆ ไปบัญชีม้า

มาตรการชุดแรกที่ ธปท. ประกาศร่วมกับสมาคมธนาคารไทยและสมาคมสถาบันการเงินของรัฐเมื่อเดือนมีนาคม 2566 รวมเรื่องเลิกส่ง SMS แนบลิงก์ ระบบรวมข้อมูลบัญชีต้องสงสัย และสายด่วน 24 ชั่วโมง ส่วนมาตรฐานเรื่องสแกนใบหน้า 1 เครื่อง 1 บัญชี และแจ้งเตือนทุกรายการ มาพร้อมกับการแก้ไข พ.ร.ก. มาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ฉบับที่ 2 ซึ่งมีผลตั้งแต่ 13 เมษายน 2568

วงเงินโอนต่อวัน ตั้งไว้เท่าไรดี

ข้อมูลจากหน้าคำถามพบบ่อยของ ธปท. ระบุว่าวงเงินโอนแบ่งเป็น 3 ระดับ

ระดับ	วงเงินโอนต่อวัน	เหมาะกับใคร
S	ไม่เกิน 50,000 บาท	ผู้ใช้ทั่วไปที่โอนค่าใช้จ่ายประจำวัน
M	ไม่เกิน 200,000 บาท	คนที่จ่ายค่าเช่า ค่าผ่อน หรือโอนก้อนกลางเป็นประจำ
L	มากกว่า 200,000 บาท	เจ้าของกิจการ หรือคนที่ต้องโอนก้อนใหญ่บ่อย

การโอนระหว่างบัญชีของตัวเองในธนาคารเดียวกันไม่นับรวมในวงเงินนี้

หลักคิดง่ายๆ คือตั้งวงเงินให้ต่ำที่สุดที่ยังใช้ชีวิตได้ตามปกติ ถ้าแอปถูกควบคุม คนร้ายจะโอนออกได้ไม่เกินเพดานนี้ต่อวัน ซึ่งทำให้คุณมีเวลาแจ้งระงับก่อนที่เงินทั้งหมดจะหายไป ธปท. ระบุว่าคุณลดวงเงินของตัวเองได้ และถ้าวันหนึ่งต้องโอนก้อนใหญ่จริงๆ ให้โทรหาคอลเซ็นเตอร์ ธนาคารจะพิจารณาการเพิ่มวงเงินฉุกเฉินภายใน 2-3 ชั่วโมง

ตัวอย่างสมมติ คุณมีเงินในบัญชี 300,000 บาท ใช้จ่ายผ่านแอปวันละไม่เกิน 5,000 บาท ถ้าตั้งวงเงินไว้ระดับ L และถูกควบคุมเครื่องตอนกลางคืน เงินทั้งก้อนอาจหายในคืนเดียว แต่ถ้าตั้งไว้ที่ระดับ S หรือลดลงอีกตามที่ธนาคารยอม ความเสียหายต่อวันจะถูกจำกัดไว้ และยังมีการสแกนใบหน้าเป็นด่านเพิ่ม

วงเงินสำหรับบัญชีของเด็ก

ถ้าคุณเปิดบัญชีให้ลูก ธปท. กำหนดวงเงินตามอายุ เด็กอายุ 10 ถึงต่ำกว่า 12 ปี ใช้ได้เฉพาะ e-Money วันละไม่เกิน 3,000 บาท อายุ 12 ถึงต่ำกว่า 15 ปี วันละไม่เกิน 5,000 บาท และ 15 ถึงต่ำกว่า 18 ปี วันละไม่เกิน 10,000 บาท อายุขั้นต่ำที่ใช้บริการได้คือ 10 ปี เรื่องการเปิดบัญชีเด็กดูเพิ่มได้ที่ บัญชีเงินฝากสำหรับเด็ก

จุดที่คนร้ายใช้เจาะ ซึ่งแอปป้องกันเองไม่ได้

ทุกมาตรการข้างบนตั้งอยู่บนสมมติฐานว่ามือถือของคุณยังเป็นของคุณ ถ้าคุณติดตั้งแอปที่ให้คนอื่นควบคุมหน้าจอ หรือกดลิงก์ที่ขโมยข้อมูล ชั้นป้องกันหลายชั้นจะอ่อนลงทันที รูปแบบที่ ธปท. เตือนบ่อยมีดังนี้

1. SMS หรือข้อความแชตที่มีลิงก์ อ้างว่ามาจากธนาคาร การไฟฟ้า กรมที่ดิน หรือหน่วยงานรัฐ ให้กดเพื่อรับเงินคืนหรือยืนยันข้อมูล
2. โทรมาบอกว่าบัญชีคุณพัวพันคดี แล้วให้โอนเงินไปบัญชีตรวจสอบ หรือให้ติดตั้งแอปเพื่อช่วยเหลือ รูปแบบนี้อธิบายไว้ใน แก๊งคอลเซ็นเตอร์
3. ชวนลงทุนหรือทำงานออนไลน์ แล้วให้โอนค่าสมาชิกหรือค่าธรรมเนียม
4. ให้ติดตั้งแอปจากไฟล์ที่ส่งมาทางแชต ไม่ผ่าน App Store หรือ Google Play

อีกจุดหนึ่งที่ถูกมองข้ามคือการให้คนอื่นยืมบัญชีหรือให้ใช้ชื่อเปิดบัญชี ซึ่งนำไปสู่ความผิดทางกฎหมายของเจ้าของบัญชีเอง อ่านเพิ่มที่ บัญชีม้า

ตั้งค่ามือถือและแอปให้ปลอดภัยขึ้น

สิ่งที่คุณทำได้เองใช้เวลาไม่ถึงครึ่งชั่วโมง ทำครั้งเดียวแล้วทบทวนปีละครั้ง

• อัปเดตระบบปฏิบัติการและแอปธนาคารเป็นเวอร์ชันล่าสุด แอปหลายแห่งปฏิเสธการทำงานบนระบบเก่า ซึ่งเป็นการป้องกันอย่างหนึ่ง
• ตั้งรหัสล็อกหน้าจอที่ไม่ใช่วันเกิด และเปิดสแกนนิ้วหรือใบหน้าของเครื่อง
• ใช้ PIN ของแอปธนาคารที่ต่างจากรหัสล็อกหน้าจอ
• ดาวน์โหลดแอปจาก App Store หรือ Google Play เท่านั้น ตรวจชื่อผู้พัฒนาว่าเป็นธนาคารจริง
• ปิดการติดตั้งแอปจากแหล่งที่ไม่รู้จักในเครื่อง Android
• ไล่ตรวจรายการแอปในเครื่อง ลบแอปที่ไม่รู้จักหรือแอปควบคุมหน้าจอที่ไม่ได้ใช้แล้ว
• เปิดการแจ้งเตือนของแอปธนาคารไว้เสมอ อย่าปิดเพราะรำคาญ
• ลดวงเงินโอนต่อวันลงให้พอดีกับการใช้งานจริง

ถ้าคุณใช้มือถือร่วมกับคนในบ้าน หรือเด็กยืมเครื่องไปเล่นเกม ให้แยกเครื่องที่มีแอปธนาคารออกมา หรืออย่างน้อยตั้ง PIN แอปที่ไม่มีใครรู้

Wi-Fi สาธารณะใช้ได้ไหม

แอปธนาคารเข้ารหัสการเชื่อมต่อ ความเสี่ยงจาก Wi-Fi สาธารณะจึงน้อยกว่าการเปิดเว็บทั่วไป แต่หน้าเว็บลงชื่อเข้าใช้ Wi-Fi บางที่ขอข้อมูลส่วนตัวหรือให้ติดตั้งอะไรบางอย่าง ถ้าเจอแบบนั้นให้ออกทันที ทางที่ง่ายกว่าคือทำธุรกรรมผ่านเน็ตมือถือของตัวเองเมื่ออยู่นอกบ้าน

สัญญาณที่บอกว่ามือถือเริ่มไม่ปลอดภัย

แอปควบคุมเครื่องมักทำงานเงียบๆ แต่ทิ้งร่องรอยให้สังเกตได้ ถ้าคุณเจออาการต่อไปนี้หลังจากกดลิงก์หรือติดตั้งแอปจากคนที่ไม่รู้จัก ให้ถือว่าเครื่องมีความเสี่ยงไว้ก่อน

• หน้าจอค้าง หรือมีหน้าต่างให้รอ เช่น ข้อความกำลังอัปเดตระบบ ทั้งที่คุณไม่ได้สั่ง
• แบตเตอรี่หมดเร็วกว่าปกติมาก และเครื่องร้อนแม้ไม่ได้ใช้งาน
• มีแอปที่ขอสิทธิ์การช่วยการเข้าถึง (Accessibility) โดยที่คุณจำไม่ได้ว่าอนุญาตไว้
• แอปธนาคารเด้งออกเอง หรือแจ้งว่าตรวจพบความเสี่ยงบนอุปกรณ์แล้วไม่ยอมเปิด
• ได้รับการแจ้งเตือนว่ามีการเข้าสู่ระบบจากอุปกรณ์อื่น

ข้อที่สามสำคัญเป็นพิเศษ เพราะสิทธิ์การช่วยการเข้าถึงทำให้แอปอ่านหน้าจอและกดปุ่มแทนคุณได้ ซึ่งเป็นช่องทางที่แอปดูดเงินใช้ ถ้าเห็นแอปที่ไม่รู้จักอยู่ในรายการนี้ ให้ปิดสิทธิ์ แล้วถอนการติดตั้ง จากนั้นโทรหาธนาคารเพื่อตรวจว่ามีรายการผิดปกติหรือไม่

ข้อที่สี่ ถ้าแอปธนาคารแจ้งว่าตรวจพบความเสี่ยง ไม่ควรมองว่าแอปเสีย มันคือระบบที่ทำงานตามที่ออกแบบไว้ ให้ตรวจเครื่องตามข้อข้างบนก่อนลองใหม่

ตอนเปลี่ยนมือถือหรือขายเครื่องเก่า

เพราะระบบผูก 1 บัญชีผู้ใช้กับ 1 อุปกรณ์ เมื่อคุณเปลี่ยนเครื่อง ให้ลงทะเบียนแอปบนเครื่องใหม่ตามขั้นตอนของธนาคาร ซึ่งมักต้องยืนยันตัวตนอีกครั้ง จากนั้นตรวจในเครื่องเก่าว่าแอปออกจากระบบแล้ว ก่อนขายหรือยกให้คนอื่น ให้ล้างข้อมูลทั้งเครื่องด้วยการคืนค่าโรงงาน และถอดซิมออก

ถ้ามือถือหาย ให้โทรระงับการใช้แอปธนาคารพร้อมกับระงับซิม การได้ซิมของคุณไปทำให้คนร้ายรับรหัส OTP บางประเภทได้ ส่วนบัตร ATM ที่หายพร้อมกระเป๋า ดูขั้นตอนที่ บัตร ATM หาย

ถ้าเงินหาย ทำอะไรตามลำดับ

เวลาเป็นตัวแปรสำคัญที่สุด เพราะเงินมักถูกโอนต่อไปหลายบัญชีภายในเวลาสั้น

1. โทรสายด่วนของธนาคารที่คุณใช้ทันที ขอระงับบัญชีและแจ้งรายการที่ไม่ได้ทำ
2. ถ้ามือถือถูกควบคุม ปิดเน็ตหรือเปิดโหมดเครื่องบิน เพื่อตัดการเชื่อมต่อของคนร้าย
3. แจ้งศูนย์ AOC 1441 ซึ่งเป็นศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการฉ้อโกงทางออนไลน์ และแจ้งความออนไลน์
4. รวบรวมหลักฐาน เช่น ภาพหน้าจอแชต เบอร์ที่โทรมา สลิปการโอน ชื่อแอปที่ถูกหลอกให้ติดตั้ง
5. ติดตามผลกับธนาคารเป็นลายลักษณ์อักษร เก็บเลขที่เรื่องไว้

ถ้าคุณโอนผิดบัญชีเองโดยไม่ได้ถูกหลอก ขั้นตอนต่างออกไป ดูที่ โอนเงินผิดบัญชี

ใครรับผิดชอบความเสียหาย

ก่อนปี 2568 คำถามนี้ตอบยาก หลังจาก พ.ร.ก. ฉบับแก้ไขมีผล ธปท. กำหนดมาตรฐานว่าธนาคารต้องร่วมรับผิดชอบความเสียหาย ถ้าธนาคารไม่ได้ปฏิบัติตามมาตรฐานที่กำหนด เช่น ไม่ได้ส่งการแจ้งเตือน หรือไม่ได้ยืนยันตัวตนในกรณีที่ต้องทำ

ในทางกลับกัน ถ้าธนาคารทำครบทุกขั้นแล้ว และความเสียหายเกิดจากคุณเป็นคนโอนเองหรือให้ข้อมูลแก่คนร้าย การเรียกร้องจากธนาคารจะยากกว่ามาก นี่คือเหตุผลที่ฝั่งผู้ใช้ยังต้องระวังเท่าเดิม แม้ธนาคารจะมีมาตรการมากขึ้น

เช็กลิสต์ 10 นาที ทำวันนี้

ถ้าคุณอยากรู้ว่าแอปธนาคารบนมือถือของคุณปลอดภัยแค่ไหน ให้เปิดเครื่องแล้วไล่ทีละข้อ

ข้อ	ตรวจอะไร	ผ่านเมื่อ
1	วงเงินโอนต่อวันในแอป	ตั้งไว้ใกล้เคียงยอดที่ใช้จริง
2	การแจ้งเตือนของแอปธนาคาร	เปิดอยู่ทุกแอป
3	เวอร์ชันระบบปฏิบัติการ	อัปเดตล่าสุดแล้ว
4	รายการแอปในเครื่อง	ไม่มีแอปควบคุมหน้าจอที่คุณไม่รู้จัก
5	เบอร์สายด่วนธนาคาร	บันทึกไว้ในรายชื่อแล้ว
6	รหัส PIN ของแอป	ไม่ซ้ำกับรหัสอื่นและไม่ใช่วันเกิด

ข้อไหนยังไม่ผ่าน แก้เดี๋ยวนี้ ส่วนข้อ 1 ถ้าคุณไม่เคยเปิดดูเลย ให้เริ่มที่ข้อนี้ก่อน เพราะเป็นข้อเดียวที่จำกัดความเสียหายได้แม้ด่านอื่นจะพลาด