ปิดบัญชีธนาคาร ต้องทำอะไรก่อน และปล่อยทิ้งไว้เสียอะไร

ลิ้นชักของหลายบ้านมีสมุดบัญชีเก่าอยู่สามสี่เล่ม บัญชีที่เปิดตอนเข้ามหาวิทยาลัย บัญชีที่บริษัทแรกให้เปิดรับเงินเดือน บัญชีที่เปิดเพราะพนักงานธนาคารขอให้ช่วยยอด เจ้าของส่วนใหญ่จำไม่ได้แล้วว่าเหลือเงินในแต่ละเล่มเท่าไร

บัญชีพวกนี้ไม่ได้อยู่เฉยๆ บางบัญชีถูกหักค่ารักษาบัญชีทุกเดือนจนยอดค่อยๆ ลดลง บางบัญชียังผูกกับรายการหักเงินที่คุณลืมไปแล้ว การปิดบัญชีที่ไม่ใช้เป็นงานเล็กที่ทำครั้งเดียวแล้วจบ แต่ต้องทำตามลำดับ ไม่อย่างนั้นจะมีเงินเข้าหรือออกหลงไปตกค้าง

ปล่อยบัญชีทิ้งไว้ มีค่าใช้จ่ายจริง

ธนาคารแห่งประเทศไทยแนะนำให้เปิดบัญชีออมทรัพย์เท่าที่จำเป็น เพราะบัญชีที่ไม่เคลื่อนไหวนานหรือมียอดต่ำกว่าเกณฑ์ที่ธนาคารกำหนดจะถูกเรียกเก็บค่าธรรมเนียมรักษาบัญชี

ตัวเลขจริงขึ้นกับแต่ละธนาคาร ตัวอย่างจากคำถามที่พบบ่อยของธนาคารไทยพาณิชย์ ระบุว่าบัญชีออมทรัพย์ที่ไม่มีการเคลื่อนไหวเกิน 1 ปี และมียอดเงินคงเหลือไม่เกิน 2,000 บาท ถูกเก็บค่ารักษาบัญชีเดือนละ 20 บาท

ตัวอย่างสมมติ คุณมีบัญชีเก่าที่ลืมไปแล้ว ยอดเหลือ 1,500 บาท ไม่ได้ใช้มาเกิน 1 ปี ถ้าธนาคารเก็บค่ารักษาบัญชีเดือนละ 20 บาท

ระยะเวลาหลังเริ่มถูกเก็บ	ค่ารักษาบัญชีสะสม	ยอดคงเหลือ
12 เดือน	240 บาท	1,260 บาท
36 เดือน	720 บาท	780 บาท
75 เดือน	1,500 บาท	0 บาท

ประมาณหกปีเศษ เงินในบัญชีนั้นหายไปทั้งหมดโดยที่คุณไม่ได้ใช้เลยสักบาท ตัวเลขนี้ไม่รวมดอกเบี้ยเล็กน้อยที่บัญชีอาจได้รับระหว่างทาง

ปิดหรือเก็บไว้ ตัดสินจากอะไร

ไม่ใช่ทุกบัญชีที่เงียบอยู่ควรปิด ลองถามตัวเองสามข้อ

ข้อแรก บัญชีนี้ยังผูกกับอะไรอยู่ไหม เช่น รับเงินปันผล รับเงินคืนภาษี หักค่างวดประกัน ถ้ายังผูกอยู่ การปิดทันทีจะทำให้รายการเหล่านั้นสะดุด

ข้อสอง คุณมีแผนใช้บัญชีนี้ในอนาคตไหม เช่น เป็นบัญชีสำรองไว้แยกเงินเก็บ ถ้ามี การเก็บไว้แล้วทำรายการเป็นระยะก็พอ

ข้อสาม ธนาคารนี้มีบริการที่คุณใช้อยู่อย่างอื่นไหม เช่น สินเชื่อบ้าน บัตรเครดิต ถ้ามี บัญชีออมทรัพย์อาจเป็นบัญชีที่ใช้หักค่างวดอยู่

ถ้าตอบว่าไม่ทั้งสามข้อ บัญชีนั้นเป็นบัญชีที่ควรปิด

ห้าเรื่องที่ต้องย้ายก่อนปิด

ลำดับงานสำคัญกว่าตัวการปิด ถ้าปิดก่อนแล้วค่อยย้าย จะมีเงินบางรายการโอนเข้าบัญชีที่ปิดไปแล้วหรือหักไม่สำเร็จ

เรื่องที่ต้องย้าย	ตัวอย่าง	ย้ายที่ไหน
เงินเข้าประจำ	เงินเดือน เงินปันผล เงินบำนาญ	แจ้งฝ่ายบุคคล บริษัทหลักทรัพย์ หรือหน่วยงานผู้จ่าย
รายการหักบัญชีอัตโนมัติ	ค่าไฟ ค่าน้ำ ค่าโทรศัพท์ เบี้ยประกัน	สมัครหักบัญชีใหม่กับบัญชีปลายทาง แล้วยกเลิกของเดิม
พร้อมเพย์	เบอร์มือถือหรือเลขบัตรประชาชนที่ผูกไว้	ยกเลิกในแอปธนาคารเดิม แล้วผูกกับบัญชีใหม่
บัญชีรับเงินคืนภาษี	บัญชีที่ผูกกับระบบของกรมสรรพากร	เปลี่ยนบัญชีพร้อมเพย์ที่ผูกเลขบัตรประชาชน
บริการที่ใช้บัญชีนี้ยืนยันตัวตน	แอปลงทุน กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์	เปลี่ยนบัญชีที่ผูกในแต่ละแอป

เรื่องพร้อมเพย์สำคัญเป็นพิเศษ ถ้าเลขบัตรประชาชนของคุณผูกกับบัญชีที่กำลังจะปิด เงินที่หน่วยงานรัฐโอนผ่านพร้อมเพย์จะเข้าไม่ได้ วิธีผูกและเปลี่ยนบัญชีดูได้ใน พร้อมเพย์

ตัวอย่างสมมติ คุณจะปิดบัญชีที่รับเงินเดือนเก่า ช่วงเดียวกันบริษัทหลักทรัพย์จ่ายเงินปันผลรอบปีเข้าบัญชีนี้ด้วย ถ้าปิดก่อนแจ้งเปลี่ยน เงินปันผลจะโอนไม่สำเร็จ และคุณต้องติดต่อบริษัทหลักทรัพย์ให้จ่ายใหม่ ซึ่งเสียเวลาหลายสัปดาห์

เก็บเอกสารที่ต้องใช้ก่อนบัญชีหายไป

หลังปิดบัญชี การขอเอกสารย้อนหลังยังทำได้ แต่ยุ่งกว่าตอนบัญชียังเปิดอยู่ ขอไว้ก่อนจะสะดวกกว่า

• Statement ย้อนหลัง ถ้ายังต้องใช้ยื่นกู้ ยื่นวีซ่า หรือเป็นหลักฐานรายได้
• หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายจากดอกเบี้ย ถ้ามีการหักภาษีในปีนั้น
• หนังสือรับรองยอดเงินฝาก ถ้ากำลังยื่นเรื่องที่ต้องใช้

ตัวอย่างอัตราค่าธรรมเนียมจากธนาคารไทยพาณิชย์ Statement แบบกระดาษย้อนหลังไม่เกิน 12 เดือนคิด 100 บาท เกิน 12 เดือนคิด 200 บาท Statement อิเล็กทรอนิกส์ย้อนหลังไม่เกิน 12 เดือนขอได้ฟรี หนังสือรับรองยอดเงินฝาก 100 บาท และหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายขอได้ฟรี ส่งทางอีเมลภายใน 1 วันทำการ

ธนาคารอื่นมีอัตราของตัวเอง วิธีขอและสิ่งที่ควรระบุในคำขอ ดูได้ที่ ขอ Statement ธนาคาร

ขั้นตอนปิดที่สาขา

ตามคำถามที่พบบ่อยของธนาคารไทยพาณิชย์ การปิดบัญชีออมทรัพย์ทำได้ที่สาขาใดก็ได้ของธนาคาร โดยเตรียมบัตรประจำตัวประชาชนและสมุดบัญชี ธนาคารอื่นใช้หลักคล้ายกัน แต่บางแห่งให้ปิดได้เฉพาะสาขาเจ้าของบัญชี หรือมีช่องทางปิดผ่านแอปสำหรับบัญชีดิจิทัล

ลำดับงานที่สาขาโดยทั่วไปเป็นแบบนี้

1. ยื่นบัตรประจำตัวประชาชนตัวจริงและสมุดบัญชี แจ้งพนักงานว่าต้องการปิดบัญชี
2. พนักงานคำนวณดอกเบี้ยถึงวันปิด และหักค่าธรรมเนียมที่ค้างอยู่ถ้ามี
3. เลือกรับเงินคงเหลือเป็นเงินสด หรือโอนเข้าบัญชีอื่นของคุณ
4. คืนบัตร ATM หรือบัตรเดบิตที่ผูกกับบัญชี ธนาคารจะยกเลิกบัตร
5. ขอหลักฐานการปิดบัญชีเก็บไว้

ถ้าสมุดบัญชีหายไปแล้ว แจ้งพนักงานตั้งแต่ต้น ธนาคารมีขั้นตอนสำหรับกรณีนี้ อาจต้องกรอกแบบฟอร์มเพิ่ม หรือเสียค่าธรรมเนียมออกสมุดใหม่ ซึ่งธนาคารไทยพาณิชย์คิด 100 บาท

ถ้าบัตร ATM หายและยังไม่ได้อายัด ทำเรื่องอายัดก่อนวันปิด วิธีดูได้ที่ บัตร ATM หาย

บัญชีแต่ละประเภท ปิดแล้วเสียอะไรต่างกัน

ขั้นตอนข้างบนเป็นของบัญชีออมทรัพย์ทั่วไป บัญชีประเภทอื่นมีเรื่องที่ต้องคิดเพิ่ม

ประเภทบัญชี	เรื่องที่ต้องดูก่อนปิด
ออมทรัพย์ทั่วไป	รายการผูกบัญชีและพร้อมเพย์ ดอกเบี้ยคิดถึงวันปิด
ฝากประจำ	ถอนก่อนครบกำหนดมักได้ดอกเบี้ยลดลงตามเงื่อนไขของบัญชี
ฝากประจำปลอดภาษี	ปิดก่อนครบกำหนดเสียสิทธิตามเงื่อนไขบัญชี และดอกเบี้ยอาจถูกคิดใหม่
กระแสรายวัน	เช็คที่สั่งจ่ายไปแล้วแต่ยังไม่ขึ้นเงิน และเช็คเปล่าที่เหลือต้องคืนธนาคาร
บัญชีร่วม	ต้องดูเงื่อนไขการสั่งจ่ายที่ตกลงไว้ บางบัญชีต้องให้ทุกคนมาลงชื่อ

บัญชีฝากประจำคือกลุ่มที่คนเสียเงินจากการปิดผิดจังหวะบ่อยที่สุด ตัวอย่างสมมติ คุณมีเงินฝากประจำ 24 เดือน 100,000 บาท ฝากมาได้ 20 เดือน แล้วอยากปิดเพื่อย้ายไปธนาคารที่ให้ดอกเบี้ยสูงกว่า ถ้าปิดตอนนี้ ดอกเบี้ยของ 20 เดือนที่ผ่านมาอาจถูกคิดในอัตราที่ต่ำกว่าที่ตกลงไว้ การรออีก 4 เดือนให้ครบกำหนดแล้วค่อยย้ายมักได้มากกว่า ดูเงื่อนไขการถอนก่อนกำหนดในสมุดหรือสัญญาของบัญชีนั้นก่อนตัดสินใจ

บัญชีกระแสรายวันต้องระวังเรื่องเช็ค ถ้าคุณสั่งจ่ายเช็คไปแล้วแต่ผู้รับยังไม่นำไปขึ้นเงิน การปิดบัญชีจะทำให้เช็คนั้นเรียกเก็บไม่ได้ ผู้รับเช็คได้รับความเสียหายและคุณต้องรับผิดชอบ ตรวจรายการเช็คที่ค้างให้หมดก่อน

บัญชีร่วมที่เปิดกับคู่สมรสหรือพี่น้อง คุยกันก่อนเรื่องการแบ่งเงินคงเหลือ แล้วค่อยไปสาขาพร้อมกันพร้อมเอกสารของทุกคน จะไม่ต้องไปหลายรอบ

ถ้ายังไม่อยากปิด ทำให้บัญชีไม่เงียบ

บางคนอยากเก็บบัญชีไว้ใช้ภายหลัง หรือเป็นบัญชีเงินฝากในธนาคารที่สาขาอยู่ไกลเกินจะไปปิด ทางเลือกคือทำให้บัญชียังเคลื่อนไหวอยู่

ธนาคารไทยพาณิชย์ระบุว่าบัญชีที่ไม่มีการเคลื่อนไหวเกิน 1 ปี กลับมาเคลื่อนไหวได้เมื่อทำธุรกรรมใดๆ และบัญชีจะใช้งานได้ตามปกติในวันถัดไป

ตัวอย่างสมมติ คุณตั้งโอนเงิน 100 บาทจากบัญชีหลักเข้าบัญชีสำรองทุกต้นไตรมาส บัญชีสำรองจะมีรายการเคลื่อนไหวทุก 3 เดือน ไม่เข้าเกณฑ์บัญชีไม่เคลื่อนไหว และยอดเงินในบัญชีก็ค่อยๆ เพิ่ม

อีกทางคือรักษายอดเงินในบัญชีให้สูงกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำที่ธนาคารกำหนด ทางนี้เหมาะกับคนที่ใช้บัญชีนั้นเป็นที่เก็บเงินสำรองอยู่แล้ว ถ้าไม่แน่ใจว่าบัญชีแบบไหนเหมาะกับการเก็บเงินสำรอง อ่านเรื่อง บัญชีออมทรัพย์

เมื่อปิดบัญชีแล้ว แต่มีปัญหาตามมา

กรณีที่พบได้คือมีเงินโอนเข้าบัญชีที่ปิดไปแล้ว ส่วนใหญ่ระบบจะตีกลับไปยังผู้โอน คุณควรติดต่อผู้โอนให้ส่งมาใหม่ที่บัญชีใหม่ ถ้าเงินไม่ได้ถูกตีกลับหรือไม่แน่ใจว่าเงินอยู่ที่ไหน ติดต่อธนาคารที่คุณปิดบัญชีพร้อมหลักฐานการปิด

ถ้ามีข้อโต้แย้งกับธนาคาร เช่น ถูกหักค่าธรรมเนียมที่คุณเห็นว่าไม่ถูกต้อง ร้องเรียนกับธนาคารก่อน ถ้าไม่ได้รับการแก้ไข ติดต่อศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินของธนาคารแห่งประเทศไทย

ถ้าวันหนึ่งต้องเปิดบัญชีใหม่ ดูเอกสารที่ต้องเตรียมได้ใน เปิดบัญชีธนาคาร ใช้เอกสารอะไร

เช็กลิสต์ปิดบัญชีให้จบในรอบเดียว

1. เปิดบัญชีปลายทางไว้แล้ว และใช้งานได้
2. ย้ายเงินเข้าประจำทุกรายการ และยืนยันว่ารอบล่าสุดเข้าบัญชีใหม่แล้ว
3. ย้ายรายการหักบัญชีอัตโนมัติทุกรายการ และยกเลิกของเดิม
4. ย้ายพร้อมเพย์ทั้งเบอร์มือถือและเลขบัตรประชาชน
5. รอดูบัญชีเดิม 30 ถึง 45 วัน ไม่มีรายการเข้าออกที่ลืม
6. ขอ Statement และหนังสือรับรองที่ต้องใช้
7. ไปสาขาพร้อมบัตรประชาชนตัวจริง สมุดบัญชี และบัตร ATM
8. รับเงินคงเหลือหรือโอนเข้าบัญชีใหม่ แล้วขอหลักฐานการปิด

ทำครบแปดข้อ บัญชีเก่าที่มียอด 1,500 บาทในตัวอย่างข้างบน จะกลับมาเป็นเงิน 1,500 บาทในบัญชีที่คุณใช้อยู่จริง แทนที่จะถูกหักค่ารักษาบัญชีจนหมดในอีกหกปี