บัตรเครดิต ค่าธรรมเนียมรายปี ขอยกเว้นได้ไหม เทียบตรงไหน

ค่าธรรมเนียมรายปีของบัตรเครดิตคือเงินที่ธนาคารเรียกเก็บปีละครั้งเพื่อให้คุณถือบัตรต่อ อัตราขึ้นกับบัตรแต่ละรุ่น ธนาคารแห่งประเทศไทยไม่ได้กำหนดเพดานเป็นตัวเลข แต่ระบุไว้ว่าผู้ถือบัตรเจรจาขอยกเว้นได้ และเปิดหน้าเว็บให้เทียบค่าธรรมเนียมของทุกธนาคารในที่เดียว

ตัวเลขนี้เห็นในใบแจ้งยอดปีละครั้ง จึงมักถูกลืมจนถึงวันที่เรียกเก็บ ด้านล่างไล่ตั้งแต่ค่ารายปีถูกกำกับไว้แค่ไหน วิธีเทียบ วิธีขอยกเว้น และวิธีคิดว่าบัตรใบนั้นคุ้มค่าธรรมเนียมหรือไม่

กติกาที่ ธปท. วางไว้ เรื่องไหนมีเพดาน เรื่องไหนไม่มี

หลักเกณฑ์การประกอบธุรกิจบัตรเครดิตตามประกาศ สนส. 11/2563 ให้ผู้ให้บริการกำหนดค่าธรรมเนียมให้สะท้อนต้นทุน และต้องเปิดเผยค่าธรรมเนียมแรกเข้ากับค่าธรรมเนียมรายปีของบัตรแต่ละประเภทไว้ในแบบเปิดเผยข้อมูล หน่วยเป็นบาทต่อปี

ส่วนค่าใช้จ่ายอื่นมีเพดานชัดกว่า

ค่าใช้จ่าย	เกณฑ์ตามแหล่งข้อมูลของ ธปท.
ดอกเบี้ย เบี้ยปรับ ค่าธรรมเนียมรวมกัน	ไม่เกิน 16% ต่อปี
ยอดผ่อนชำระขั้นต่ำ	10% ของยอดคงค้าง
ค่าธรรมเนียมแปลงสกุลเงินต่างประเทศ	2% ถึง 2.5%
ค่าธรรมเนียมเบิกถอนเงินสดล่วงหน้า	ไม่เกิน 2.5% ตั้งแต่ 1 ก.ค. 2569
ค่าแรกเข้ารวมค่ารายปี บัตรเดบิตพื้นฐาน	ไม่เกิน 200 บาทต่อปี ตั้งแต่ 1 ก.ย. 2569
ค่าธรรมเนียมรายปี บัตรเครดิต	ไม่มีเพดานเป็นตัวเลข ต้องเปิดเผยและเจรจาได้

หนังสือเวียน ธปท.ว. 3260/2569 ที่ออกเรื่องเพดานค่าเบิกถอนเงินสดกับค่าบัตรเดบิตพื้นฐาน ยังห้ามผู้ให้บริการเพิ่มหรือขึ้นค่าธรรมเนียมรายการอื่นเพื่อชดเชยรายได้ที่หายไป ถ้าคุณเห็นค่าธรรมเนียมรายการใหม่โผล่มาในช่วงเดียวกัน ให้ถามธนาคารว่าเรียกเก็บตามเกณฑ์ข้อใด

ใช้หน้าเปรียบเทียบของ ธปท. ให้ได้ประโยชน์

ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินของ ธปท. มีหน้าเปรียบเทียบค่าธรรมเนียมบัตรเครดิต ข้อมูลที่ดูได้มีดังนี้

• ค่าธรรมเนียมแรกเข้าของบัตรหลักและบัตรเสริม
• ค่าธรรมเนียมรายปี แยกปีแรกกับปีถัดไป ทั้งบัตรหลักและบัตรเสริม
• ค่าธรรมเนียมเบิกถอนเงินสด ค่าแปลงสกุลเงิน และค่าติดตามทวงถามหนี้
• ค่าออกบัตรใหม่ ค่าออก PIN ใหม่ และค่าขอสำเนาใบแจ้งยอด

หน้าเว็บกรองได้ตามเครือข่ายบัตรและประเภทสิทธิประโยชน์ เช่น เงินคืนหรือคะแนนสะสม และระบุว่าตัวเลขรวม VAT แล้ว ตอนที่เปิดดู หน้าแสดงข้อมูล ณ วันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 ก่อนใช้ตัดสินใจให้ดูวันที่ของข้อมูลบนหน้านั้นทุกครั้ง

วิธีที่ใช้เวลาไม่นาน คือเปิดหน้านี้ กรองเฉพาะประเภทสิทธิประโยชน์ที่คุณใช้จริง แล้วจดเฉพาะสามช่อง ได้แก่ ค่ารายปีปีแรก ค่ารายปีปีถัดไป และค่ารายปีบัตรเสริม ถ้าจะสมัครบัตรเสริมให้คู่สมรสหรือลูก

อ่านตารางค่าธรรมเนียมแบบไม่พลาด

คำในตารางค่าธรรมเนียมของบัตรมักทำให้เข้าใจผิดได้สามจุด

ข้อแรก "ฟรีปีแรก" หมายความว่าปีที่สองเริ่มเก็บตามอัตราปีถัดไป ถ้าไม่ได้ตั้งเตือนไว้ คุณจะรู้ตัวตอนเห็นในใบแจ้งยอดเดือนที่ 13

ข้อสอง "ยกเว้นเมื่อมียอดใช้จ่ายตามเงื่อนไข" ต้องดูว่าเงื่อนไขนับยอดแบบไหน นับรอบบัญชีหรือปีปฏิทิน รวมยอดผ่อนสินค้าหรือไม่ และยอดเบิกถอนเงินสดนับหรือไม่

ข้อสาม ค่าบัตรเสริมแยกจากบัตรหลัก บัตรหลักที่ได้ยกเว้นไม่ได้แปลว่าบัตรเสริมได้ยกเว้นไปด้วย

ตัวอย่างสมมติ บัตร A ค่ารายปีปีแรกฟรี ปีถัดไป 2,000 บาท ยกเว้นถ้าใช้จ่าย 100,000 บาทต่อปี บัตร B ค่ารายปี 500 บาททุกปี ไม่มีเงื่อนไข

ยอดใช้จ่ายต่อปีของคุณ	บัตร A (ปีที่ 2 เป็นต้นไป)	บัตร B
60,000 บาท	2,000 บาท	500 บาท
120,000 บาท	0 บาท	500 บาท

คนที่ใช้บัตรน้อย บัตรที่ค่ารายปีต่ำแต่ไม่มีเงื่อนไขอาจถูกกว่า ส่วนคนที่ใช้ถึงเกณฑ์ทุกปี บัตรที่ยกเว้นตามยอดถูกกว่า ตัวเลขทั้งหมดในตารางเป็นตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่ราคาของบัตรจริง

ขอยกเว้นค่ารายปี เตรียมอะไรก่อนโทร

ธปท. ระบุในหน้าความรู้เรื่องบัตรเครดิตว่าผู้ถือบัตรเจรจาขอยกเว้นค่าธรรมเนียมแรกเข้าและค่ารายปีได้ ผลการเจรจาขึ้นกับนโยบายของธนาคารและประวัติการใช้บัตรของคุณ ไม่มีเกณฑ์กลางบังคับให้ธนาคารต้องยกเว้น

ขั้นตอนที่ผมแนะนำ

1. ดูใบแจ้งยอดว่าค่ารายปีเรียกเก็บในรอบบิลไหน ยอดเท่าไร
2. สรุปยอดใช้จ่ายของคุณในปีที่ผ่านมา และประวัติการชำระว่าตรงเวลาทุกงวดหรือไม่
3. โทรศูนย์บริการของธนาคาร แจ้งว่าต้องการขอยกเว้นค่าธรรมเนียมรายปี ถ้าไม่ได้ ถามว่ามีเงื่อนไขอะไรที่ทำให้ยกเว้นได้ในปีถัดไป
4. ถ้าได้ยกเว้น ขอให้ระบุในระบบหรือส่งข้อความยืนยัน และตรวจใบแจ้งยอดรอบถัดไปว่ามีรายการคืนเงินจริง
5. ถ้าไม่ได้ และคุณตัดสินใจยกเลิกบัตร ถามเรื่องคะแนนสะสมที่เหลือก่อน เพราะคะแนนมักหายไปพร้อมบัตร

ประวัติการชำระสำคัญกับเรื่องอื่นด้วย ประกาศ สนส. 11/2563 กำหนดว่าการต่ออายุบัตรของผู้ถือบัตรกลุ่มรายได้น้อย ต้องมีประวัติการชำระที่ดี คือค้างชำระไม่เกิน 2 ครั้งในรอบปี และแต่ละครั้งไม่เกิน 30 วัน ส่วนบัตรที่ค้างชำระเกิน 3 เดือน ผู้ให้บริการต้องยกเลิกบัตร

บัตรใบนี้คุ้มค่ารายปีไหม คิดด้วยตัวเลขของคุณเอง

วิธีคิดง่ายที่สุดคือเทียบสิทธิประโยชน์ที่ได้จริงในหนึ่งปีกับค่ารายปี

มูลค่าที่ได้จริง = เงินคืนหรือมูลค่าคะแนนที่แลกได้ + ส่วนลดที่ใช้จริง + สิทธิ์อื่นที่คุณจะจ่ายเงินซื้อเองอยู่แล้ว

ตัวอย่างสมมติ บัตรเงินคืน 1% ค่ารายปี 1,500 บาท คุณใช้จ่าย 8,000 บาทต่อเดือน ปีละ 96,000 บาท ได้เงินคืน 960 บาท น้อยกว่าค่ารายปี 540 บาท ถ้าไม่ได้ยกเว้น บัตรใบนี้ทำให้คุณเสียเงินสุทธิ ถ้าใช้จ่าย 20,000 บาทต่อเดือน ได้เงินคืน 2,400 บาท บัตรจึงคุ้ม (เงื่อนไขเงินคืนจริงมักมีเพดานต่อเดือน ให้ดูข้อตกลงของบัตร)

สิทธิ์อย่างห้องรับรองสนามบินหรือประกันการเดินทาง นับมูลค่าได้เฉพาะเมื่อคุณใช้จริง ถ้าปีที่แล้วไม่ได้ใช้เลย อย่านับเป็นเงิน รายละเอียดการคิดเงินคืนดูต่อได้ที่ บัตรเครดิตเงินคืน

ค่าใช้จ่ายทั้งปีของบัตรหนึ่งใบ มีมากกว่าค่ารายปี

ค่ารายปีเป็นแค่บรรทัดเดียวในต้นทุนการถือบัตร หน้าเปรียบเทียบของ ธปท. แสดงค่าธรรมเนียมอีกหลายรายการที่คนใช้บัตรเจอได้ระหว่างปี เมื่อรวมกันแล้วบางปีสูงกว่าค่ารายปีเสียอีก

ตัวอย่างสมมติ คุณถือบัตรหนึ่งใบ ค่ารายปี 1,000 บาท ในปีนั้นคุณเดินทางต่างประเทศหนึ่งครั้ง ใช้จ่าย 40,000 บาท และเบิกเงินสดฉุกเฉินหนึ่งครั้ง 10,000 บาท

รายการ	วิธีคิดในตัวอย่าง	ยอดโดยประมาณ
ค่าธรรมเนียมรายปี	ตามตารางของบัตร	1,000 บาท
ค่าแปลงสกุลเงิน	40,000 คูณ 2.5%	1,000 บาท
ค่าเบิกถอนเงินสด	10,000 คูณ 2.5%	250 บาท
ดอกเบี้ยเงินสดล่วงหน้า	ตามวิธีนับวันในข้อตกลงของบัตร	แล้วแต่จำนวนวัน
ค่าออกบัตรใหม่เพราะบัตรหาย	ตามตารางของบัตร ถ้ามี	แล้วแต่ธนาคาร

จะเห็นว่าค่าแปลงสกุลเงินจากทริปเดียวเท่ากับค่ารายปีทั้งปี คนที่เดินทางบ่อยจึงควรดูช่องค่าแปลงสกุลเงินในหน้าเปรียบเทียบควบคู่กับค่ารายปี ส่วนการเบิกเงินสดจากบัตรเครดิตเป็นวิธีหาเงินด่วนที่แพง เพราะเสียค่าธรรมเนียมทันทีที่เบิก แล้วยังมีดอกเบี้ยตามมาอีกก้อน ก่อนเบิกให้อ่านข้อตกลงของบัตรว่าดอกเบี้ยเงินสดเริ่มนับจากวันไหน

บัตรเสริมให้คนในครอบครัว คิดค่ารายปีอย่างไร

บัตรเสริมใช้วงเงินร่วมกับบัตรหลัก ยอดที่บัตรเสริมใช้จะรวมอยู่ในใบแจ้งยอดของผู้ถือบัตรหลัก และผู้ถือบัตรหลักเป็นคนรับผิดชอบชำระ ค่ารายปีของบัตรเสริมแสดงแยกไว้ในหน้าเปรียบเทียบของ ธปท.

ก่อนสมัครบัตรเสริม ตอบสามคำถามนี้

1. คนที่จะถือบัตรเสริมใช้จ่ายเดือนละเท่าไร ยอดนี้ช่วยให้บัตรหลักถึงเกณฑ์ยกเว้นค่ารายปีหรือไม่ ถ้าเงื่อนไขของบัตรนับยอดบัตรเสริมรวมด้วย
2. ค่ารายปีบัตรเสริมเท่าไร ได้ยกเว้นปีแรกหรือตลอดไป
3. คุณตั้งวงเงินย่อยให้บัตรเสริมได้หรือไม่ เพื่อกันยอดใช้จ่ายเกินที่ตั้งใจ

ถ้าเลิกใช้บัตรเสริมแล้ว ให้ยกเลิกเฉพาะบัตรเสริม จะได้ไม่ถูกเรียกเก็บค่ารายปีของบัตรที่ไม่มีใครใช้ ส่วนเกณฑ์รายได้ขั้นต่ำของผู้ถือบัตรหลักดูได้ที่ บัตรเครดิตต้องมีรายได้เท่าไร

เลิกใช้บัตรเพราะค่ารายปี คิดผลข้างเคียงก่อน

ถ้าคำนวณแล้วไม่คุ้มและขอยกเว้นไม่ได้ การยกเลิกบัตรเป็นทางเลือกที่ตรงไปตรงมา แต่ควรคิดสามเรื่องก่อน

• วงเงินรวมของคุณลดลง ถ้าคุณมีบัตรหลายใบและใช้วงเงินใบอื่นเกือบเต็ม สัดส่วนการใช้วงเงินจะสูงขึ้นทันที
• บัตรใบที่เปิดใช้นานที่สุดมีประวัติการชำระย้อนหลังยาวที่สุด ถ้าใบนั้นค่ารายปีต่ำ ผมแนะนำให้เก็บไว้แล้วยกเลิกใบที่แพงกว่าแทน
• รายการตัดบัตรอัตโนมัติ เช่น ค่าโทรศัพท์ ประกัน หรือบริการสมาชิกรายเดือน ต้องย้ายไปบัตรใบอื่นก่อน

ขั้นตอนการยกเลิกและสิ่งที่ต้องเคลียร์ก่อน อ่านต่อได้ที่ วิธียกเลิกบัตรเครดิต และถ้ายังไม่แน่ใจว่าบัตรแบบไหนเหมาะกับรายได้ของคุณ ดูพื้นฐานได้ที่ บัตรเครดิตคืออะไร

ถ้าคุณถูกเรียกเก็บค่าธรรมเนียมที่ไม่ตรงกับตารางที่ธนาคารเปิดเผยไว้ และติดต่อธนาคารแล้วยังไม่ได้ข้อยุติ ให้รวบรวมใบแจ้งยอดและเงื่อนไขของบัตร แล้วร้องเรียนที่ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย โทร 1213