บัตรเครดิต เงินเดือนเท่าไหร่ทำได้ เกณฑ์ ธปท. และการนับรายได้

เงินเดือนขั้นต่ำสำหรับทำบัตรเครดิตตามเกณฑ์ธนาคารแห่งประเทศไทยคือรายได้รวมจากทุกแหล่งไม่ต่ำกว่า 15,000 บาทต่อเดือน หรือ 180,000 บาทต่อปี พร้อมหลักฐานที่ชัดเจน ตัวเลขนี้เป็นพื้นขั้นต่ำ บัตรแต่ละรุ่นตั้งรายได้ขั้นต่ำสูงกว่านี้ได้ ส่วนคนที่รายได้ไม่ถึง ยังมีทางขอบัตรด้วยเงินฝากหรือเงินลงทุนตามจำนวนที่ ธปท. กำหนด

คำว่ารายได้ 15,000 บาท ธปท. นับอะไรบ้าง

ประกาศ ธปท. ที่ สนส. 11/2563 ใช้คำว่า "รายได้จากทุกแหล่งรวมกัน" ซึ่งกว้างกว่าเงินเดือนพื้นฐาน คำถามคำตอบที่แนบท้ายประกาศตอบไว้ชัดในหลายกรณี

กรณี	นับอย่างไรตามคำถามคำตอบแนบท้ายประกาศ
เงินเดือน 13,000 บาท บวกค่าตำแหน่ง 3,000 บาทที่ได้ทุกเดือน	รวมเป็น 16,000 บาท ผ่านเกณฑ์ เพราะเป็นรายได้ประจำ
รายได้อื่นที่ไม่ได้ประจำ เช่น ค่าคอมมิชชั่น ค่าล่วงเวลาบางเดือน	ใช้ค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 6 เดือน
มีสลิปเงินเดือน และมีเงินหมุนเวียนเข้าบัญชีอีกก้อน	ห้ามนำมารวมกัน ต้องเลือกพิสูจน์ทางใดทางหนึ่ง
ส่งสำเนาบัตรเครดิตธนาคารอื่นมาแทนหลักฐานรายได้	ใช้ไม่ได้

เหตุผลที่ห้ามรวมเงินเดือนกับเงินหมุนเวียนในบัญชี คือเงินเดือนที่โอนเข้าบัญชีก็คือเงินหมุนเวียนก้อนเดียวกัน ถ้านับสองครั้ง รายได้จะดูสูงเกินจริง

วิธีพิสูจน์รายได้ 2 ทาง สำหรับคนมีเงินเดือนและไม่มีเงินเดือน

ทางแรกคือแสดงรายได้ตรง ใช้สลิปเงินเดือน หนังสือรับรองเงินเดือน หรือหลักฐานรายได้อื่นที่ชัดเจน ทางที่สองคือแสดงเงินหมุนเวียนในบัญชีเงินฝาก ต้องมียอดเงินเข้าเฉลี่ยไม่ต่ำกว่า 15,000 บาทต่อเดือน ย้อนหลังไม่น้อยกว่า 6 เดือน

ตัวอย่างสมมติ คุณเป็นฟรีแลนซ์ออกแบบกราฟิก เงินเข้าบัญชี 6 เดือนล่าสุดเป็นดังนี้

เดือน	เงินเข้า (บาท)
เดือนที่ 1	8,000
เดือนที่ 2	25,000
เดือนที่ 3	12,000
เดือนที่ 4	19,000
เดือนที่ 5	6,000
เดือนที่ 6	24,000
รวม	94,000

ค่าเฉลี่ย = 94,000 ÷ 6 = ประมาณ 15,667 บาทต่อเดือน ผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำของ ธปท. แม้ 3 ใน 6 เดือนจะต่ำกว่า 15,000 บาท ข้อควรระวังคือเงินที่โอนวนจากบัญชีตัวเองอีกบัญชีหนึ่ง ธนาคารมักไม่นับเป็นเงินหมุนเวียนจริง ถ้าคุณโยกเงินระหว่างบัญชีบ่อย ให้แยกบัญชีรับงานไว้บัญชีเดียว วิธีขอรายการเดินบัญชีย้อนหลังดูได้ที่ ขอ statement ธนาคาร

รายได้ไม่ถึง 15,000 บาท ยังมีทางไหน

ประกาศเดียวกันเปิดทางให้คนที่รายได้ไม่ถึงเกณฑ์ขอบัตรหลักได้ด้วยทรัพย์สินที่มีอยู่ ผ่านทางใดทางหนึ่งก็พอ

1. นำเงินฝากหรือตราสารหนี้มาค้ำประกันเต็มวงเงิน วงเงินบัตรสูงสุดเท่าจำนวนที่ค้ำไว้
2. มีเงินฝากประจำที่สถาบันการเงินย้อนหลังไม่น้อยกว่า 6 เดือน ไม่น้อยกว่า 500,000 บาท
3. มีเงินฝากประจำที่สหกรณ์ออมทรัพย์ 6 เดือน ไม่น้อยกว่า 1,000,000 บาท
4. มีเงินฝากออมทรัพย์ ตราสารหนี้ หรือกองทุนรวม รวมกันย้อนหลัง 6 เดือน ไม่น้อยกว่า 1,000,000 บาท
5. มีกองทุนส่วนบุคคลย้อนหลัง 6 เดือน ไม่น้อยกว่า 1,000,000 บาท

ทาง 2 ถึง 5 ให้วงเงินได้ไม่เกิน 10% ของยอดเงินฝากหรือเงินลงทุน ตัวอย่างสมมติ มีเงินฝากประจำ 800,000 บาทมานานกว่า 6 เดือน วงเงินบัตรสูงสุดคือ 80,000 บาท

สำหรับคนเพิ่งเริ่มงานที่รายได้ยังไม่ถึง ทางแรกใช้ได้จริงที่สุด ฝากเงิน 10,000 ถึง 20,000 บาทค้ำไว้ แล้วใช้บัตรวงเงินเท่านั้นสร้างประวัติการชำระ เมื่อรายได้ถึงเกณฑ์ค่อยขอเปลี่ยนเป็นบัตรไม่ต้องค้ำ ส่วนบัตรเสริมที่ออกให้โดยผู้ถือบัตรหลัก ประกาศอนุญาตให้ออกให้คนที่ไม่ผ่านเกณฑ์รายได้ได้ แต่ยอดใช้จ่ายอยู่ในวงเงินของผู้ถือบัตรหลัก และผู้ถือบัตรหลักรับผิดชอบหนี้ทั้งหมด

เงินเดือนกับวงเงินที่จะได้ คำนวณเองได้

เพดานวงเงินตามเกณฑ์ ธปท. ผูกกับรายได้เฉลี่ยต่อเดือน และนับรวมทุกบัตรจากผู้ออกบัตรรายเดียวกัน

รายได้ต่อเดือน (ตัวอย่างสมมติ)	ตัวคูณสูงสุด	วงเงินรวมสูงสุดต่อผู้ออกบัตรหนึ่งแห่ง
18,000 บาท	1.5 เท่า	27,000 บาท
25,000 บาท	1.5 เท่า	37,500 บาท
35,000 บาท	3 เท่า	105,000 บาท
45,000 บาท	3 เท่า	135,000 บาท
60,000 บาท	5 เท่า	300,000 บาท

ตารางแสดงจุดกระโดดที่น่าสนใจ รายได้ 29,000 บาทได้เพดาน 43,500 บาท แต่รายได้ 30,000 บาทได้ 90,000 บาท ถ้ารายได้คุณอยู่ใกล้เส้น 30,000 หรือ 50,000 บาท การแสดงรายได้อื่นที่เป็นรายได้ประจำให้ครบ เช่น ค่าตำแหน่ง ค่าครองชีพ จะเปลี่ยนเพดานได้มาก

ผู้ถือบัตรที่มีบัตรมาตั้งแต่ก่อน 1 กันยายน 2560 ได้รับการผ่อนผันให้มีวงเงินได้สูงสุด 5 เท่าตามเกณฑ์เดิม และนอกจากเพดานปกติ ประกาศยังอนุญาตให้ขยายวงเงินชั่วคราวในกรณีจำเป็นฉุกเฉิน โดยพิจารณาจากความสามารถชำระคืน

เอกสารที่ควรเตรียมตามลักษณะอาชีพ

ธนาคารแต่ละแห่งรับเอกสารไม่เหมือนกัน รายการด้านล่างเป็นแนวทั่วไปเพื่อให้เตรียมตัวถูก ก่อนยื่นจริงควรเช็กรายการล่าสุดกับธนาคารที่เลือก

ลักษณะอาชีพ	เอกสารที่มักใช้	ข้อควรเตรียมเพิ่ม
พนักงานประจำ	สำเนาบัตรประชาชน สลิปเงินเดือนล่าสุด หรือหนังสือรับรองเงินเดือน	รายการเดินบัญชีที่เห็นเงินเดือนเข้า ใช้ยืนยันซ้ำได้
ข้าราชการ	บัตรประชาชน หนังสือรับรองเงินเดือนหรือสลิปเงินเดือน	หลักฐานรายได้อื่นที่ได้ประจำ เช่น ค่าตำแหน่ง
เจ้าของกิจการ	บัตรประชาชน เอกสารจดทะเบียนกิจการ รายการเดินบัญชี	เอกสารภาษีหรือหลักฐานรายได้ที่แสดงความต่อเนื่อง
ฟรีแลนซ์	บัตรประชาชน รายการเดินบัญชีย้อนหลัง 6 เดือนขึ้นไป	สัญญาจ้างหรือใบแจ้งหนี้ที่ตรงกับเงินเข้าบัญชี
ไม่มีรายได้ประจำ	เอกสารเงินฝากหรือเงินลงทุนตามทางเลือกของ ธปท.	สมุดบัญชีหรือใบรับรองยอดเงินฝาก

จุดที่ทำให้เรื่องช้าบ่อยคือเอกสารกับใบสมัครไม่ตรงกัน เช่น กรอกรายได้รวมเดือนละ 30,000 บาท แต่สลิปแสดงฐานเงินเดือนต่ำกว่านั้นมากและไม่มีเอกสารอธิบายส่วนที่เหลือ ธนาคารจะใช้ตัวเลขที่พิสูจน์ได้เท่านั้น ประกาศ ธปท. ยังกำหนดให้ผู้สมัครให้ข้อมูลครบถ้วนตรงความจริง การใส่รายได้เกินจริงจึงไม่ใช่ทางลัดและอาจทำให้ใบสมัครถูกปฏิเสธ

สมมติสามโปรไฟล์ ใครเหมาะกับทางไหน

ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นสถานการณ์สมมติ ใช้เทียบกับตัวเองว่าควรเริ่มจากจุดไหน

1. พนักงานใหม่ เงินเดือน 16,000 บาท ผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำของ ธปท. แต่บัตรหลายรุ่นอาจตั้งรายได้ขั้นต่ำสูงกว่านั้น ควรเลือกบัตรระดับเริ่มต้นที่ระบุรายได้ขั้นต่ำ 15,000 บาท และยังไม่ต้องรีบขอบัตรหลายใบ
2. คนทำงานสองที่ เงินเดือนประจำ 12,000 บาท บวกรายได้เสริมไม่ประจำ เดือนละประมาณ 2,000 ถึง 6,000 บาท ต้องใช้ค่าเฉลี่ย 6 เดือนของรายได้เสริมมาบวก ถ้ารายได้เสริมไม่มีหลักฐาน ก็ยังนับไม่ได้
3. ผู้ที่ไม่มีงานประจำแต่มีเงินเก็บ สมมติมีเงินฝากประจำ 60,000 บาท ใช้ทางเงินฝากค้ำเต็มวงเงินได้ วงเงินบัตรจะเท่ากับจำนวนที่ค้ำ ซึ่งเป็นการสร้างประวัติที่ปลอดภัย เพราะวงเงินไม่เกินเงินที่คุณวางไว้

ทั้งสามแบบสะท้อนหลักเดียวกัน คือหลักฐานต้องตรงกับตัวเลขที่ยื่น และตัวเลขต้องผ่านเกณฑ์ ธปท. ก่อน แล้วค่อยดูเงื่อนไขของบัตรรุ่นที่สนใจ

ความเข้าใจผิดเรื่องรายได้ที่พบบ่อย

• "มีเงินเดือนเกิน 15,000 บาทต้องผ่านแน่" ไม่จริง เพราะธนาคารพิจารณาเครดิตบูโร ภาระหนี้ และอายุงานประกอบ
• "ฝากเงินเข้าก่อนยื่นช่วยให้ผ่าน" ไม่ช่วยเสมอไป การพิสูจน์ด้วยเงินหมุนเวียนต้องเป็นรายได้เฉลี่ยย้อนหลังอย่างน้อย 6 เดือน เงินก้อนที่เพิ่งเข้ามาไม่แสดงรายได้สม่ำเสมอ
• "บัตรหลายใบทำให้รายได้ถูกนับซ้ำ" ไม่จริง เพดานวงเงินตามเกณฑ์นับรวมทุกบัตรจากผู้ออกบัตรรายเดียวกัน ไม่ใช่ใบละเท่า
• "ถูกปฏิเสธแล้วยื่นใหม่ทันทีดีกว่า" ควรรู้เหตุผลก่อน เพราะการยื่นซ้ำโดยไม่แก้สาเหตุมักได้ผลเดิม และแต่ละครั้งมีการสอบถามข้อมูลเครดิต

เกณฑ์ ธปท. กับเงื่อนไขของธนาคาร ต่างกันตรงไหน

เกณฑ์ ธปท. เป็นกรอบที่ทุกผู้ออกบัตรต้องทำตาม ธนาคารเพิ่มเงื่อนไขของตัวเองซ้อนได้อีกชั้น เงื่อนไขที่มักเห็นในใบสมัคร

• รายได้ขั้นต่ำของบัตรรุ่นนั้น บัตรระดับเริ่มต้นมักตั้ง 15,000 บาท บัตรพรีเมียมตั้งสูงกว่านั้นหลายเท่า
• อายุงานขั้นต่ำ สำหรับพนักงานประจำและเจ้าของกิจการ
• อายุผู้สมัคร ทั้งขั้นต่ำและขั้นสูง
• ภาระหนี้ต่อรายได้ ธนาคารดูว่ายอดผ่อนหนี้ทุกก้อนรวมกันกินรายได้ไปกี่ส่วน
• ประวัติในเครดิตบูโร ทั้งสถานะบัญชีและประวัติการชำระ

ข้อสุดท้ายมีน้ำหนักมาก หน้าความรู้เรื่องเครดิตบูโรของ ธปท. อธิบายว่าบริษัทข้อมูลเครดิตเก็บทั้งวงเงิน ยอดใช้ สถานะ และประวัติการชำระของทุกบัญชีสินเชื่อ ถ้ามีประวัติค้างชำระ รายได้สูงก็อาจไม่ช่วย อ่านเพิ่มได้ที่ เครดิตบูโรคืออะไร และเหตุผลที่ธนาคารปฏิเสธสินเชื่อบ่อยอยู่ใน กู้ไม่ผ่านเพราะอะไร

ภาระหนี้เดิมทำให้รายได้ที่ใช้ได้จริงน้อยลง

ตัวอย่างสมมติ คุณเงินเดือน 25,000 บาท ผ่อนรถเดือนละ 7,000 บาท ผ่อนโทรศัพท์ 1,500 บาท ภาระหนี้รวม 8,500 บาท หรือ 34% ของรายได้ ยังมีช่องให้บัตรเครดิตใบใหม่

ถ้ามีสินเชื่อบุคคลเพิ่มอีกเดือนละ 4,000 บาท ภาระรวมจะเป็น 12,500 บาท หรือ 50% ของรายได้ ธนาคารหลายแห่งจะมองว่าเสี่ยง แม้รายได้ผ่านเกณฑ์ 15,000 บาทก็ตาม ตัวเลข 40 หรือ 50% ไม่ได้มาจากประกาศ ธปท. ในเรื่องบัตรเครดิต แต่เป็นแนวที่ธนาคารใช้ประเมินภายใน และต่างกันในแต่ละแห่ง

อีกจุดที่ต้องจำ ยอดชำระขั้นต่ำของบัตรเครดิตตามเกณฑ์ปกติคือไม่ต่ำกว่า 10% ของยอดคงค้าง ธนาคารมักใช้ตัวเลขนี้ประเมินภาระของบัตรที่คุณมีอยู่ ถ้าคุณมีบัตรใบอื่นใช้เต็มวงเงิน 30,000 บาท ภาระนั้นถูกนับราว 3,000 บาทต่อเดือน

ยื่นให้ตรงเกณฑ์ ลดโอกาสถูกปฏิเสธ

เมื่อรู้ว่ารายได้ตัวเองอยู่ตรงไหน ทำตามลำดับนี้ก่อนยื่น

1. รวมรายได้ประจำทุกก้อนที่มีหลักฐาน เงินเดือน ค่าตำแหน่ง ค่าครองชีพ แล้วเทียบกับ 15,000 บาท
2. ถ้ามีรายได้ไม่ประจำ เฉลี่ย 6 เดือนย้อนหลังจากหลักฐาน แล้วบวกเพิ่ม
3. ถ้าไม่มีสลิป รวบรวมรายการเดินบัญชี 6 เดือน คำนวณค่าเฉลี่ยเงินเข้าจริง ตัดรายการโอนวนระหว่างบัญชีตัวเองออก
4. เลือกบัตรที่รายได้ขั้นต่ำไม่เกินรายได้ที่พิสูจน์ได้
5. คำนวณภาระหนี้เดิมเป็นเปอร์เซ็นต์ของรายได้ ถ้าเกินครึ่ง ให้ลดหนี้ก่อนยื่น
6. ยื่นทีละแห่ง เพราะใบสมัครแต่ละครั้งทำให้มีการสอบถามข้อมูลเครดิต

ถ้ายังไม่แน่ใจว่ารายได้ประเภทไหนนับได้ ถามธนาคารที่จะยื่นโดยตรงก่อนส่งเอกสาร เพราะแต่ละแห่งยอมรับเอกสารต่างกัน หากเห็นว่าถูกปฏิเสธโดยไม่มีเหตุผลหรือถูกเรียกค่าธรรมเนียมไม่ตรงตาราง ติดต่อศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ธปท. โทร 1213 สำหรับคนที่ผ่านเกณฑ์แล้วและกำลังเลือกบัตรใบแรก ดูขั้นตอนต่อได้ที่ บัตรเครดิตใบแรก