สินเชื่อเจ้าของกิจการ กู้ในนามตัวเองหรือนามบริษัทดีกว่า

สินเชื่อเจ้าของกิจการคือเงินกู้ที่ธนาคารให้คนทำธุรกิจ นำไปใช้ซื้อของเข้าร้าน ขยายกิจการ หรือเสริมเงินหมุนเวียน มีให้เลือกสองทาง คือกู้ในนามตัวเอง หรือให้กิจการที่จดเป็นบริษัทกู้ในนามนิติบุคคล ทางแรกเอกสารน้อยกว่าและอนุมัติเร็ว ทางที่สองได้วงเงินสูงกว่าและเข้าถึงการค้ำประกันของ บสย. ได้ แต่เจ้าของมักต้องค้ำประกันส่วนตัวอยู่ดี

ความต่างนี้มีผลต่อดอกเบี้ย ภาษี และความเสี่ยงของทรัพย์สินส่วนตัว ก่อนเลือกผลิตภัณฑ์ ควรตัดสินใจก่อนว่าจะกู้ในนามใด

สองทางเทียบกันตรงๆ

ประเด็น	กู้ในนามตัวเอง	กู้ในนามบริษัท
ผู้กู้ตามสัญญา	เจ้าของ ในฐานะบุคคลธรรมดา	นิติบุคคล
เอกสารหลัก	บัตรประชาชน รายการเดินบัญชี หลักฐานรายได้	หนังสือรับรองบริษัท งบการเงิน ภาษีที่ยื่น รายการเดินบัญชีของบริษัท
ผลต่อเครดิตบูโร	ผูกกับประวัติของเจ้าของโดยตรง	ผูกกับนิติบุคคล และกับเจ้าของในฐานะผู้ค้ำ
การค้ำประกันของ บสย.	ใช้ไม่ได้ถ้าเป็นสินเชื่อส่วนบุคคลหรืออเนกประสงค์	ใช้ได้ถ้าเข้าเงื่อนไขโครงการ
ดอกเบี้ยในทางภาษี	เป็นภาระส่วนตัว บันทึกเป็นรายจ่ายบริษัทไม่ได้	บริษัทบันทึกเป็นรายจ่ายได้ เพราะบริษัทเป็นผู้กู้
เพดานค่าธรรมเนียม SME ของ ธปท.	ไม่ใช่สินเชื่อ SME ถ้ากู้เป็นสินเชื่อส่วนบุคคล	ใช้เกณฑ์ค่าธรรมเนียมสินเชื่อ SME

แถวที่คนมองข้ามบ่อยคือแถวภาษี ถ้าคุณกู้ในนามตัวเองแล้วนำเงินเข้าบริษัท ดอกเบี้ยที่คุณจ่ายเป็นเรื่องส่วนตัว ถ้าต้องการให้บริษัทรับภาระดอกเบี้ยอย่างถูกต้อง ต้องทำเป็นเงินให้บริษัทกู้ยืมมีสัญญา ซึ่งมีเรื่องภาษีของคุณตามมาอีกชั้น ควรให้นักบัญชีวางโครงก่อน

ส่วนผู้ประกอบการที่ไม่ได้จดบริษัท ทั้งร้านและตัวคุณคือคนเดียวกันในทางกฎหมาย คำถามจึงเหลือแค่ว่าจะกู้เป็นสินเชื่อธุรกิจหรือสินเชื่อส่วนบุคคล

กู้ในนามตัวเอง เหมาะกับสถานการณ์แบบไหน

ทางนี้เหมาะเมื่อยอดที่ต้องการไม่มาก ต้องการเงินเร็ว และกิจการยังไม่มีงบการเงินที่ธนาคารใช้ประเมินได้ เช่น ร้านที่เพิ่งเปิดไม่ถึงปี

ธปท. ระบุในหน้า "สิ่งที่ควรรู้เมื่อขอกู้เงิน" ว่าคนทำอาชีพอิสระหรือเจ้าของกิจการที่ไม่มีสลิปเงินเดือน ธนาคารอาจขอรายการเดินบัญชีย้อนหลังอย่างน้อย 6 เดือน ตัวเลขที่ธนาคารเห็นในบัญชีจึงเป็นตัวแทนรายได้ของคุณ เงินขายของที่รับเป็นเงินสดแล้วไม่ได้ฝาก ธนาคารมองไม่เห็น

ตัวอย่างสมมติ คุณเปิดร้านกาแฟมา 8 เดือน ต้องการเงิน 150,000 บาทซื้อเครื่องชงใหม่ ร้านไม่มีงบการเงิน แต่มีเงินขายเข้าบัญชีเฉลี่ยเดือนละ 120,000 บาท ทางที่เป็นไปได้คือสินเชื่อส่วนบุคคลหรือสินเชื่อสำหรับผู้ประกอบการรายย่อยในนามตัวเอง อัตราดอกเบี้ยของสินเชื่อไม่มีหลักประกันในนามบุคคลมักสูงกว่าสินเชื่อธุรกิจที่มีหลักประกัน ให้เทียบอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงต่อปีจากเอกสารเปิดเผยข้อมูลของแต่ละธนาคาร รายละเอียดดูต่อได้ที่ สินเชื่อส่วนบุคคล

ข้อจำกัดของทางนี้คือวงเงินผูกกับรายได้ของคุณคนเดียว ถ้าคุณมีหนี้บ้าน หนี้รถ หรือบัตรเครดิตอยู่แล้ว ภาระหนี้ต่อรายได้จะสูงจนวงเงินที่ได้น้อยกว่าที่ร้านต้องใช้

กู้ในนามบริษัท ต้องเตรียมอะไร และใครต้องค้ำ

เมื่อกิจการจดเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลแล้ว และมีงบการเงินที่ผู้สอบบัญชีรับรองอย่างน้อยหนึ่งถึงสองปี การกู้ในนามบริษัทเปิดทางให้วงเงินที่สูงขึ้น เอกสารที่ธนาคารขอโดยทั่วไป ได้แก่ หนังสือรับรองบริษัท งบการเงิน แบบภาษีที่ยื่น รายการเดินบัญชีของบริษัท และเอกสารของกรรมการ

ในทางปฏิบัติ สินเชื่อธุรกิจของบริษัทขนาดเล็กมักให้กรรมการหรือผู้ถือหุ้นใหญ่ค้ำประกันส่วนตัว นี่คือจุดที่คนคิดว่ากู้ในนามบริษัทแล้วทรัพย์สินส่วนตัวปลอดภัย ซึ่งไม่ตรงกับความจริง ถ้าบริษัทผิดนัด ธนาคารเรียกให้ผู้ค้ำชำระได้ตามสัญญาค้ำประกัน

ข่าวดีคือ ธปท. ระบุว่าผู้ให้บริการทำสัญญาค้ำประกันแบบไม่จำกัดวงเงินไม่ได้ ผู้ค้ำจึงรับผิดไม่เกินวงเงินที่เขียนไว้ อ่านสัญญาค้ำให้ครบก่อนเซ็น และดูผลของการค้ำประกันต่อตัวคุณได้ที่ ความเสี่ยงของผู้ค้ำประกันเงินกู้

ถ้าบริษัทไม่มีหลักประกันพอ ธนาคารอาจเสนอให้ใช้การค้ำประกันของ บสย. ร่วมด้วย บสย. ระบุว่าการค้ำประกันของตนไม่ครอบคลุมสินเชื่อส่วนบุคคล สินเชื่อเพื่อการบริโภค สินเชื่อบ้าน และสินเชื่ออเนกประสงค์ ทางนี้จึงใช้ได้เฉพาะสินเชื่อเพื่อธุรกิจ รายละเอียดโครงการค้ำประกันดูได้ที่ สินเชื่อ SME ไม่ต้องมีหลักประกัน

ยังไม่จดบริษัท แต่อยากได้วงเงินแบบธุรกิจ

เจ้าของกิจการจำนวนมากทำธุรกิจในนามบุคคลธรรมดา มีใบทะเบียนพาณิชย์ ยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจากรายได้ธุรกิจ คนกลุ่มนี้ไม่ได้ถูกจำกัดให้ใช้สินเชื่อส่วนบุคคลอย่างเดียว ธนาคารหลายแห่งมีสินเชื่อเพื่อธุรกิจสำหรับบุคคลธรรมดาที่ประกอบกิจการ ซึ่งเป็นสินเชื่อธุรกิจ ไม่ใช่สินเชื่อเพื่อการบริโภค

ความต่างที่สำคัญคือวัตถุประสงค์ของสินเชื่อ ถ้าสัญญาระบุว่าเป็นสินเชื่อเพื่อธุรกิจ ธนาคารจะดูเอกสารของกิจการประกอบ และสินเชื่อนั้นมีโอกาสเข้าเงื่อนไขการค้ำประกันของ บสย. ได้ ถ้าเป็นสินเชื่อส่วนบุคคลหรือสินเชื่ออเนกประสงค์ บสย. ไม่ค้ำ ตามที่ บสย. ระบุไว้

เอกสารที่ช่วยให้บุคคลธรรมดาดูเป็นผู้ประกอบการชัดเจนในสายตาธนาคาร ได้แก่

• ใบทะเบียนพาณิชย์หรือใบอนุญาตประกอบกิจการที่เกี่ยวข้อง
• แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่แสดงรายได้จากธุรกิจ
• รายการเดินบัญชีของบัญชีที่ใช้รับเงินขายโดยเฉพาะ อย่างน้อย 6 เดือน
• ใบสั่งซื้อหรือสัญญากับลูกค้าประจำ ถ้ามี
• ภาพถ่ายสถานที่ประกอบการ สัญญาเช่าร้าน หรือบิลซื้อวัตถุดิบ

ตัวอย่างสมมติ ช่างซ่อมรถที่เปิดอู่ในนามตัวเองมา 3 ปี ยื่นภาษีทุกปีและรับเงินผ่านบัญชีของอู่ ต้องการวงเงิน 500,000 บาทซื้อเครื่องยกรถ ทางที่ควรถามธนาคารก่อนคือสินเชื่อธุรกิจสำหรับบุคคลธรรมดาที่ใช้เครื่องยกรถหรือการค้ำประกันของ บสย. ประกอบ แทนการกู้สินเชื่อส่วนบุคคลยอดเท่ากัน ซึ่งวงเงินจะถูกจำกัดด้วยรายได้ส่วนตัวและภาระหนี้เดิมของช่าง

ถ้ากิจการโตจนรายได้และจำนวนลูกค้าเพิ่มขึ้นมาก การจดเป็นนิติบุคคลอาจเหมาะกว่าในระยะยาว ทั้งเรื่องภาษีและการกู้ แต่การจดบริษัทเพื่อขอกู้อย่างเดียวไม่ได้ช่วยทันที เพราะบริษัทใหม่ยังไม่มีงบการเงินให้ธนาคารดู

ค่าธรรมเนียมสินเชื่อ SME มีเพดานใหม่

หนังสือเวียน ธปท.ว. 3260/2569 แจ้งเกณฑ์ค่าธรรมเนียมสินเชื่อ SME ที่มีผลตั้งแต่ 1 กันยายน 2569 ข้อที่เจ้าของกิจการควรรู้ก่อนเซ็นสัญญา

ค่าธรรมเนียม	เกณฑ์ใหม่
ค่าธรรมเนียมแรกเข้า (Front-end Fee)	ไม่เกิน 2.5% ของวงเงิน และไม่เกิน 250,000 บาท สำหรับวงเงินไม่เกิน 15 ล้านบาท
ขยายระยะเวลาเบิกใช้วงเงินกู้แบบมีกำหนดระยะเวลา	ไม่มีค่าธรรมเนียม ยกเว้นกรณีขอเพิ่มวงเงิน
ชำระคืนก่อนกำหนด (เงินกู้มีกำหนดระยะเวลา)	ไม่เกิน 3% ของเงินต้นคงค้าง และห้ามเก็บเมื่อชำระเงินต้นแล้วเกิน 50% และผ่อนมาแล้วเกิน 50% ของระยะเวลา
ยกเลิกวงเงิน	ไม่เก็บ ถ้าเคยเก็บค่าธรรมเนียมผูกพันวงเงิน หรือเคยเบิกใช้วงเงินแล้ว

ตัวอย่างสมมติ บริษัทได้วงเงินกู้ 4 ล้านบาท ค่าธรรมเนียมแรกเข้าสูงสุดตามเกณฑ์คือ 4 ล้าน คูณ 2.5% = 100,000 บาท ถ้าเอกสารเสนอเกินตัวเลขนี้ ให้ถามธนาคารว่าคิดตามเกณฑ์ข้อใด เพดานนี้เป็นตัวเลขสูงสุด ไม่ได้แปลว่าธนาคารต้องเก็บเต็ม การต่อรองค่าธรรมเนียมจึงยังทำได้

เกณฑ์ค่าปรับชำระก่อนกำหนดสำคัญกับคนที่คาดว่าจะรีไฟแนนซ์หรือปิดหนี้เร็ว สมมติเงินกู้ 5 ปี ผ่อนมา 3 ปี ชำระเงินต้นไปแล้ว 60% ทั้งสองเงื่อนไขเกิน 50% ธนาคารเก็บค่าปรับชำระก่อนกำหนดไม่ได้

ลำดับคิดก่อนยื่นกู้

ธปท. ให้หลักไว้ว่าให้ดูความสามารถในการผ่อนชำระก่อน และกู้เท่าที่จำเป็นและผ่อนไหว ผมแนะนำให้แปลงหลักนี้เป็นคำถามห้าข้อ

1. เงินก้อนนี้ใช้ทำอะไร และสร้างเงินกลับมาเมื่อไร ถ้าซื้อเครื่องจักร เครื่องจักรเริ่มทำเงินเดือนไหน ถ้าเป็นเงินหมุนเวียน ลูกค้าจ่ายเงินช้าเพราะอะไร และช่องว่างระหว่างวันจ่ายซัพพลายเออร์กับวันเก็บเงินลูกค้ายาวกี่วัน
2. ค่างวดต่อเดือนเท่าไร และกระแสเงินสดของกิจการในเดือนที่ขายน้อยที่สุดยังจ่ายไหวหรือไม่
3. ถ้ากิจการหยุดชะงักสามเดือน ใครจ่ายค่างวด ถ้าคำตอบคือคุณจากเงินส่วนตัว การกู้ในนามตัวเองกับนามบริษัทมีผลต่อคุณใกล้เคียงกันกว่าที่คิด
4. ประวัติในเครดิตบูโรของคุณและบริษัทเป็นอย่างไร การยื่นกู้ต้องให้ความยินยอมให้ธนาคารตรวจข้อมูลเครดิต ดูพื้นฐานได้ที่ เครดิตบูโร
5. เอกสารภาษีกับรายได้จริงตรงกันหรือไม่ ธนาคารเทียบรายได้ในงบหรือแบบภาษีกับเงินเข้าบัญชีเสมอ

ตัวอย่างสมมติ บริษัทรับเหมาติดตั้งแอร์ต้องการวงเงิน 1 ล้านบาทเพื่อสต็อกอุปกรณ์ เงินเข้าเฉลี่ยเดือนละ 600,000 บาท แต่เดือนฤดูฝนลดเหลือ 300,000 บาท ถ้าค่างวดเดือนละ 25,000 บาท ให้คำนวณจากเดือนฝน ไม่ใช่จากค่าเฉลี่ย ถ้ากำไรเงินสดของเดือนฝนไม่พอจ่ายค่างวด ควรขอระยะผ่อนนานขึ้นหรือลดวงเงินลง

ถ้าถูกปฏิเสธ ทำอะไรต่อได้

ธปท. ระบุว่าผู้ขอสินเชื่อที่ถูกปฏิเสธขอทราบเหตุผลเป็นลายลักษณ์อักษรได้ และกรณีขอสินเชื่อในนามธุรกิจ ขอเอกสารที่ยื่นไว้คืนได้ เหตุผลที่ได้มาคือข้อมูลที่มีค่าที่สุดสำหรับการยื่นครั้งถัดไป

เหตุผลที่ได้รับมักเข้ากลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง เช่น รายได้ไม่พอเทียบกับภาระหนี้ ประวัติชำระมีปัญหา เอกสารรายได้ไม่ชัด หรือกิจการเปิดมาไม่นานพอ แต่ละกลุ่มแก้ด้วยวิธีต่างกัน และใช้เวลาต่างกัน รายละเอียดดูได้ที่ เหตุผลที่กู้ไม่ผ่าน

ถ้าคุณยังเลือกไม่ได้ว่าจะกู้ในนามใด หรือไม่แน่ใจว่าโครงสร้างหนี้ที่วางไว้รับไหวหรือไม่ ธปท. รวบรวมช่องทางปรึกษาสำหรับ SME ไว้ เช่น ศูนย์ที่ปรึกษาทางการเงิน บสย. โทร 02-123-9999 และ SME D Coach โทร 1357 นำตัวเลขรายได้ ค่าใช้จ่าย และหนี้เดิมไปคุยก่อนยื่นกู้