ภาษีหัก ณ ที่จ่ายนิติบุคคล หักใคร กี่เปอร์เซ็นต์ ยื่นแบบไหน

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายนิติบุคคล คือภาษีที่บริษัทหรือผู้จ่ายเงินต้องหักไว้ทุกครั้งที่จ่ายเงินได้บางประเภทให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลอื่น แล้วนำส่งกรมสรรพากรด้วยแบบ ภ.ง.ด.53 ภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่าย อัตราขึ้นกับประเภทเงินที่จ่าย ค่าบริการทั่วไป 3% ค่าเช่า 5% ค่าโฆษณา 2% ค่าขนส่ง 1%

ฝั่งผู้รับเงิน ภาษีที่ถูกหักไว้ไม่ได้หายไปไหน นำไปเครดิตกับภาษีเงินได้นิติบุคคลตอนสิ้นปีได้ ส่วนฝั่งผู้จ่าย นี่คือหน้าที่ที่ถ้าทำพลาด บริษัทผู้จ่ายต้องรับผิดในภาษีที่ไม่ได้หักแทน เนื้อหาด้านล่างเขียนจากมุมของบริษัทที่เป็นผู้จ่ายเงิน

หน้าที่ห้าข้อของบริษัทผู้จ่าย

คู่มือการหักภาษี ณ ที่จ่ายของกรมสรรพากรระบุหน้าที่ของผู้จ่ายเงินได้ไว้ดังนี้

1. มีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร
2. หักภาษีทุกครั้งที่จ่ายเงินได้ที่เข้าข่าย
3. ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ผู้รับเงิน
4. ยื่นแบบและนำส่งภาษีที่หักไว้ภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่าย ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ หรือยื่นทางอินเทอร์เน็ต
5. จัดทำบัญชีพิเศษแสดงการจ่ายเงินได้และภาษีที่หักไว้

คำว่า "ทุกครั้งที่จ่าย" สำคัญ ภาษีหัก ณ ที่จ่ายผูกกับวันที่จ่ายเงินจริง ไม่ได้ผูกกับวันที่ได้รับใบแจ้งหนี้หรือวันที่ลงบัญชีค่าใช้จ่าย สมมติว่าบริษัทได้รับใบแจ้งหนี้ค่าบริการในเดือนมีนาคม แต่โอนเงินจริงวันที่ 3 เมษายน ภาษีที่หักไว้ต้องยื่นในแบบของเดือนเมษายน ภายในวันที่ 7 พฤษภาคม

ถ้าบริษัทจ่ายเงินให้บุคคลธรรมดา เช่น ฟรีแลนซ์ หรือเจ้าของบ้านที่เป็นบุคคล แบบที่ใช้นำส่งคือ ภ.ง.ด.3 ไม่ใช่ ภ.ง.ด.53 รายละเอียดดูได้ที่ ภ.ง.ด.3 คืออะไร

เกณฑ์ 1,000 บาท นับอย่างไร

คู่มือของกรมสรรพากรระบุให้หักภาษีเมื่อจ่ายเงินได้ตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป ตามสัญญาหรือข้อตกลงเดียวกัน จุดที่ต้องระวังคือคำว่า "สัญญาเดียวกัน"

ตัวอย่างสมมติ บริษัททำสัญญาจ้างทำความสะอาดสำนักงานรายเดือน เดือนละ 9,000 บาท แบ่งจ่ายเป็นรายสัปดาห์ สัปดาห์ละ 2,250 บาท ทุกงวดเกิน 1,000 บาทอยู่แล้วจึงหักทุกงวด แต่ถ้าสัญญาเดียวกันแบ่งจ่ายเป็นงวดย่อยงวดละ 900 บาท ยอดรวมตามสัญญาเกิน 1,000 บาท บริษัทก็ยังต้องหัก การซอยงวดให้ต่ำกว่า 1,000 บาทไม่ได้ทำให้หน้าที่หักหายไป

ส่วนการซื้อของจุกจิกครั้งละไม่กี่ร้อยบาทจากร้านต่างๆ ที่ไม่มีสัญญาต่อเนื่อง ไม่ถึงเกณฑ์ 1,000 บาท และไม่มีสัญญาเดียวกันรวมยอด จึงไม่ต้องหัก

อัตราที่ใช้บ่อย เมื่อผู้รับเป็นนิติบุคคล

ตารางนี้สรุปจากคู่มือการหักภาษี ณ ที่จ่ายของกรมสรรพากร เฉพาะรายการที่บริษัททั่วไปเจอบ่อย

ประเภทเงินที่จ่าย	อัตราหัก (ภ.ง.ด.53)
ค่าบริการทั่วไป	3%
ค่าจ้างทำของ ค่ารับเหมา	3%
ค่าวิชาชีพอิสระ เช่น ค่าทนาย ค่าสอบบัญชี	3%
ค่านายหน้า ค่าลิขสิทธิ์	3%
รางวัล ส่วนลด หรือประโยชน์จากการส่งเสริมการขาย	3%
ค่าเช่าทรัพย์สิน เช่น ค่าเช่าอาคาร ค่าเช่ารถ	5%
รางวัลจากการประกวดหรือชิงโชค	5%
ค่าโฆษณา	2%
ค่าขนส่ง (ไม่รวมค่าโดยสารรถสาธารณะ)	1%
เบี้ยประกันวินาศภัย	1%
ดอกเบี้ย (จ่ายให้นิติบุคคลที่ไม่ใช่ธนาคาร)	1%
เงินปันผล	10%
ผู้ส่งออกหรือผู้ผลิตซื้อพืชผลเกษตร เช่น ยางพารา มันสำปะหลัง ข้าว	0.75%

คู่มือระบุว่าค่าบริการ 3% ไม่รวมค่าโดยสารสาธารณะ ค่าบริการของโรงแรมและภัตตาคาร และเบี้ยประกันชีวิต ค่าห้องพักโรงแรมหรือค่าอาหารที่ร้านอาหารจึงไม่ต้องหัก 3%

กรณีจ่ายให้มูลนิธิหรือสมาคม คู่มือกำหนดอัตรา 10% สำหรับเงินได้หลายประเภท และกรณีจ่ายค่าจ้างทำของให้บริษัทต่างประเทศที่ไม่มีสาขาถาวรในไทย ใช้อัตรา 5% สองกรณีนี้ต่างจากตารางข้างบน ก่อนจ่ายให้ตรวจสถานะของผู้รับเงินทุกครั้ง

ฐานที่ใช้คูณ ไม่รวม VAT

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคำนวณจากจำนวนเงินค่าบริการหรือค่าเช่าก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม เอกสารอบรมเรื่องภาษีหัก ณ ที่จ่ายของกรมสรรพากรยกข้อหารือเลขที่ กค 0706/6476 กรณีอู่ซ่อมรถเก็บค่าแรง 500 บาท ค่าอะไหล่ 1,000 บาท และ VAT 105 บาท คำตอบคือหัก 3% จาก 1,500 บาท ในฐานะค่าจ้างทำของที่แยกค่าแรงกับค่าอะไหล่ไม่ได้ และผู้จ่ายไม่ต้องหักจาก VAT ที่ถูกเรียกเก็บ

ตัวอย่างสมมติ บริษัทจ้างเอเจนซีทำโฆษณา ค่าบริการ 100,000 บาท VAT 7,000 บาท ใบแจ้งหนี้รวม 107,000 บาท

รายการ	จำนวน (บาท)
ค่าบริการโฆษณาก่อน VAT	100,000
VAT	7,000
รวมตามใบแจ้งหนี้	107,000
หัก ภาษี ณ ที่จ่าย 2% ของ 100,000	2,000
ยอดที่โอนให้เอเจนซี	105,000

บริษัทออกหนังสือรับรองการหักภาษีให้เอเจนซี 2,000 บาท และนำส่ง 2,000 บาทนี้ด้วย ภ.ง.ด.53 ของเดือนที่โอนเงิน ความสัมพันธ์ระหว่าง VAT กับภาษีหัก ณ ที่จ่ายอ่านเพิ่มได้ที่ ภาษีมูลค่าเพิ่ม

ถ้าบริษัทตกลงรับภาระภาษีแทนผู้รับเงิน เช่น สัญญาเขียนว่าผู้รับเงินต้องได้รับเต็ม 100,000 บาท ฐานที่ใช้คำนวณจะไม่ใช่ 100,000 บาทพอดีอีกต่อไป เพราะภาษีที่บริษัทจ่ายแทนก็เป็นประโยชน์ที่ผู้รับเงินได้รับ ควรให้ฝ่ายบัญชีคำนวณแบบภาษีออกแทนก่อนเซ็นสัญญา

หนังสือรับรองการหักภาษี และการยื่นแบบออนไลน์

หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายเป็นหลักฐานที่ผู้รับเงินใช้เครดิตภาษี ฝั่งบริษัทผู้จ่ายต้องกรอกเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของทั้งสองฝั่ง ประเภทเงินได้ วันที่จ่าย จำนวนเงินที่จ่าย และภาษีที่หักให้ตรงกับแบบ ภ.ง.ด.53 ที่ยื่น รูปแบบและวิธีกรอกดูได้ที่ หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)

การยื่น ภ.ง.ด.53 ทางอินเทอร์เน็ตผ่านเว็บไซต์กรมสรรพากร คู่มือระบุขั้นตอนไว้ว่า

• สมัครใช้บริการและทำข้อตกลงการยื่นแบบทางอินเทอร์เน็ต เพื่อรับ User ID
• ยื่นแบบและชำระภาษีผ่านช่องทางที่ระบบรองรับ
• พิมพ์ใบเสร็จรับเงินได้หลังชำระภาษีแล้ว 2 วันทำการ

ช่องทางออนไลน์บางช่วงมีการขยายเวลายื่นออกไปจากกำหนดปกติ จำนวนวันขึ้นกับประกาศแต่ละรอบ ผมแนะนำให้วางระบบของบริษัทให้ยื่นทันภายใน 7 วันเป็นเกณฑ์ แล้วถือว่าวันที่ขยายเป็นเพียงส่วนเผื่อ

ตัวอย่างสมมติของรอบงานรายเดือนที่ใช้ได้กับบริษัทขนาดเล็ก

1. วันที่ 1 ถึง 2 ของเดือน ดึงรายการโอนเงินของเดือนก่อน คัดเฉพาะรายการที่หักภาษีไว้
2. กระทบยอดภาษีที่หักกับหนังสือรับรองที่ออกไป ทีละใบ
3. กรอกแบบ ภ.ง.ด.53 แยกตามประเภทเงินได้และอัตรา
4. ยื่นและชำระ พร้อมเก็บหลักฐานการชำระไว้กับสำเนาหนังสือรับรอง

หักผิด หักขาด หรือนำส่งช้า ผลคืออะไร

คู่มือของกรมสรรพากรระบุผลของการไม่ทำหน้าที่ไว้สามระดับ

สถานการณ์	ผลตามคู่มือ
ไม่หักภาษี หรือหักแล้วไม่นำส่ง หรือหักไม่ครบ	ผู้จ่ายต้องรับผิดร่วมกับผู้รับเงินในภาษีที่ขาดตามมาตรา 54
นำส่งเกินกำหนดเวลา	เสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของภาษีที่ต้องนำส่ง
จงใจไม่ยื่นแบบ	ปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือทั้งจำทั้งปรับ ตามมาตรา 37 ทวิ

ตัวอย่างสมมติ บริษัทลืมหักภาษีค่าเช่าโกดัง 5% จากค่าเช่าเดือนละ 40,000 บาท ทั้งปี ภาษีที่ควรหักคือ 2,000 บาทต่อเดือน รวม 24,000 บาท เมื่อตรวจพบ บริษัทต้องรับผิดร่วมในภาษี 24,000 บาทนั้น และมีเงินเพิ่มตามจำนวนเดือนที่ล่าช้า ทั้งที่ค่าเช่าจ่ายให้ผู้ให้เช่าไปเต็มจำนวนแล้ว การเรียกคืนจากผู้ให้เช่าภายหลังทำได้ยาก

หักไว้เกิน หรือหักผิดอัตรา แก้อย่างไร

ถ้าบริษัทหักภาษีไว้เกินและนำส่งไปแล้ว เช่น ใช้อัตรา 5% กับค่าบริการที่ควรเป็น 3% ผู้มีสิทธิ์ขอคืนคือผู้ถูกหักภาษี กรมสรรพากรตอบข้อหารือเลขที่ กค 0702/6493 ไว้ว่า ภาษีที่ชำระเกินขอคืนได้ด้วยแบบ ค.10 โดยต้องยื่นภายใน 3 ปีนับแต่วันสุดท้ายของกำหนดเวลายื่นแบบ ตามมาตรา 63

ในทางปฏิบัติ วิธีที่ง่ายกว่าคือแก้ก่อนสิ้นเดือนที่ยื่นแบบ ถ้ายังไม่ได้ยื่น ภ.ง.ด.53 ให้แก้หนังสือรับรองและคืนส่วนต่างให้ผู้รับเงินทันที ถ้ายื่นไปแล้ว ผู้รับเงินที่เป็นนิติบุคคลยังนำภาษีทั้งจำนวนที่ถูกหักไปเครดิตกับภาษีเงินได้นิติบุคคลตอนสิ้นปีได้ตามหนังสือรับรองที่ได้รับ ส่วนที่เกินจะกลับไปเป็นภาษีชำระเกินในแบบ ภ.ง.ด.50 ของผู้รับเงิน รายละเอียดฝั่งการเครดิตดูได้ที่ วิธีคำนวณภาษีนิติบุคคล

ส่วนกรณีหักขาด เช่น หัก 1% กับค่าบริการที่ควรหัก 3% บริษัทผู้จ่ายควรยื่นแบบเพิ่มเติมและนำส่งส่วนที่ขาดพร้อมเงินเพิ่ม ก่อนจะถูกตรวจพบ แล้วตกลงกับผู้รับเงินเรื่องการเรียกเก็บส่วนต่าง

พื้นฐานของภาษีหัก ณ ที่จ่ายในภาพรวม ทั้งฝั่งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล อ่านต่อได้ที่ ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคืออะไร ถ้าบริษัทของคุณมีรายจ่ายที่ไม่แน่ใจว่าเข้าประเภทเงินได้ใด เช่น สัญญาที่มีทั้งค่าเช่าอุปกรณ์และค่าบริการติดตั้งรวมกัน ให้นำสัญญาไปสอบถามสำนักงานสรรพากรพื้นที่ของกรมสรรพากรก่อนจ่ายงวดแรก