บัตรกดเงินสด กับ บัตรเครดิต ต่างกันยังไง ดอกเบี้ยและวิธีใช้

บัตรสองใบนี้หน้าตาเหมือนกัน ใส่ตู้ ATM ได้เหมือนกัน และหลายธนาคารออกให้ในชุดเดียวกัน แต่กติกาเรื่องเงินต่างกันมาก บัตรเครดิตคือเครื่องมือซื้อก่อนจ่ายทีหลัง ส่วนบัตรกดเงินสดคือสินเชื่อบุคคลที่มีวงเงินหมุนเวียน ความต่างนี้ส่งผลตรงไปที่ดอกเบี้ยที่คุณจ่าย โดยเฉพาะเมื่อคุณเอาบัตรเครดิตไปกดเงินสด ซึ่งเป็นจุดที่ทั้งสองแบบมาเจอกัน

เทียบกติกาหลักในตารางเดียว

ตัวเลขทั้งหมดในตารางนี้มาจากธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นผู้กำกับดูแลทั้งบัตรเครดิตและสินเชื่อบุคคลภายใต้การกำกับ

หัวข้อ	บัตรเครดิต	บัตรกดเงินสด
ประเภทสินเชื่อ	สินเชื่อบัตรเครดิต	สินเชื่อบุคคลภายใต้การกำกับ
เพดานดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมรวม	ไม่เกิน 16% ต่อปี	ไม่เกิน 25% ต่อปี
ดอกเบี้ยรายการซื้อสินค้า	ไม่มี ถ้าจ่ายเต็มตามรอบ	ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรูดซื้อของ
ดอกเบี้ยเมื่อกดเงินสด	เริ่มนับวันที่กด	เริ่มนับวันที่กด คิดตามจำนวนวันจริง
ค่าธรรมเนียมเบิกเงินสด	ไม่เกิน 3% บวกภาษีมูลค่าเพิ่ม	ขึ้นกับเงื่อนไขผลิตภัณฑ์ อยู่ภายใต้เพดาน 25%
ขั้นต่ำต่อเดือน	ปกติไม่น้อยกว่า 10% ช่วงนี้มีมาตรการ 8% ถึงสิ้นปี 2569	ตามเงื่อนไขของแต่ละผู้ให้บริการ
วงเงินทั่วไป	1.5-5 เท่าของรายได้ ตามเกณฑ์รายได้	1.5-5 เท่าของรายได้ ตามเกณฑ์รายได้

เรื่องวงเงิน 1.5-5 เท่าของรายได้มาจากบทความของ ธปท. ซึ่งอธิบายว่าวงเงินขึ้นกับระดับรายได้ของผู้กู้ รายละเอียดเกณฑ์รายได้ของแต่ละช่วงให้ดูกับผู้ออกบัตรที่คุณสมัคร

บัตรเครดิต ดอกเบี้ยเริ่มนับเมื่อไร

ถ้าคุณรูดซื้อของแล้วจ่ายเต็มยอดตามใบแจ้งหนี้ภายในวันครบกำหนด จะไม่มีดอกเบี้ยเลย นี่คือข้อได้เปรียบที่บัตรกดเงินสดไม่มี

ปัญหาเริ่มเมื่อคุณจ่ายไม่เต็ม ธปท. อธิบายว่าในกรณีนั้น ดอกเบี้ยของรายการซื้อจะถูกคิดย้อนไปตั้งแต่วันที่ธนาคารจ่ายเงินให้ร้านค้า ไม่ได้เริ่มจากวันครบกำหนดชำระ คนจำนวนมากเข้าใจว่าจ่ายไม่เต็มแค่เดือนเดียวคงเสียดอกเบี้ยไม่มาก แต่การนับย้อนแบบนี้ทำให้ยอดดอกเบี้ยสูงกว่าที่คิด รายละเอียดวิธีคำนวณอยู่ใน ดอกเบี้ยบัตรเครดิต

ส่วนรายการกดเงินสดจากบัตรเครดิต ดอกเบี้ยเริ่มนับวันที่กดเลย ไม่มีช่วงปลอดดอกเบี้ย และมีค่าธรรมเนียมเบิกเงินสดอีกชั้นหนึ่ง

บัตรกดเงินสด คิดดอกเบี้ยรายวันอย่างไร

ธปท. ให้สูตรไว้ชัดเจน

ดอกเบี้ย = เงินต้น × อัตราดอกเบี้ยต่อปี × จำนวนวัน ÷ 365

วันที่กดเงินนับเป็นวันที่ 1 และคิดถึงวันก่อนวันที่คุณจ่ายคืน

ตัวอย่างสมมติ คุณกดเงินสด 10,000 บาท จากบัตรที่คิดอัตรา 25% ต่อปี แล้วคืนครบใน 20 วัน

10,000 × 25% × 20 ÷ 365 = ประมาณ 137 บาท

ถ้าคืนใน 60 วัน ดอกเบี้ยจะเป็นประมาณ 411 บาท ตัวเลขนี้ตรงไปตรงมา ยืมนานเท่าไรก็จ่ายตามนั้น ข้อดีของการคิดรายวันคือถ้าคุณมีเงินคืนเร็ว ภาระดอกเบี้ยจะน้อยตามไปด้วย ข้อเสียคือถ้าคุณจ่ายแค่ขั้นต่ำไปเรื่อยๆ เงินต้นจะลดช้า และดอกเบี้ยเดินทุกวันบนยอดที่ยังค้าง เรื่องนี้อธิบายต่อใน บัตรกดเงินสด

กดเงินสดจากบัตรเครดิต คุ้มกว่าบัตรกดเงินสดไหม

คำถามนี้เกิดขึ้นบ่อยเพราะเพดานดอกเบี้ยบัตรเครดิต 16% ดูต่ำกว่า 25% ของบัตรกดเงินสดมาก แต่ต้องรวมค่าธรรมเนียมเบิกเงินสดเข้าไปด้วย

ตัวอย่างสมมติ กดเงินสด 10,000 บาท แล้วคืนครบใน 30 วัน

รายการ	กดจากบัตรเครดิต (16%)	กดจากบัตรกดเงินสด (25%)
ค่าธรรมเนียมเบิกเงินสด	300 บาท + ภาษีมูลค่าเพิ่ม 21 บาท = 321 บาท	สมมติว่าไม่มี
ดอกเบี้ย 30 วัน	ประมาณ 132 บาท	ประมาณ 205 บาท
ต้นทุนรวม	ประมาณ 453 บาท	ประมาณ 205 บาท

ในตัวอย่างนี้ การกดจากบัตรเครดิตแพงกว่าเพราะค่าธรรมเนียมก้อนแรก แต่ถ้ายืมนานขึ้น ดอกเบี้ยที่ต่างกัน 9% ต่อปีจะค่อยๆ ไล่ตามค่าธรรมเนียมนั้น จุดที่ต้นทุนสองแบบเท่ากันอยู่ราวๆ 130 วันสำหรับยอด 10,000 บาทในสมมติฐานนี้ ถ้ายืมนานกว่านั้น บัตรเครดิตจะถูกกว่า

อย่างไรก็ตาม ข้อเปรียบเทียบนี้มีเงื่อนไขซ่อนอยู่ ถ้าคุณกดเงินสดจากบัตรเครดิตแล้วยังมียอดซื้อของค้างในบัตรใบเดียวกัน การจ่ายบางส่วนจะทำให้ยอดซื้อของเริ่มมีดอกเบี้ยด้วย ภาระรวมจึงสูงกว่าที่ตารางแสดง

ขั้นต่ำต่างกันอย่างไร และทำไมสำคัญ

บัตรเครดิตมีขั้นต่ำที่ ธปท. กำกับ ปกติไม่ต่ำกว่า 10% ของยอดคงค้าง Thai PBS รายงานว่า ธปท. ต่ออายุอัตรา 8% ไปถึงสิ้นปี 2569 และเปิดทางให้แปลงยอดบัตรเป็นสินเชื่อระยะยาวที่มีงวดชัดเจน พร้อมเงินคืน 0.25% ทุก 3 เดือนสำหรับผู้ที่จ่ายตั้งแต่ 8% ขึ้นไป

บัตรกดเงินสดเป็นสินเชื่อหมุนเวียน ขั้นต่ำขึ้นกับเงื่อนไขของแต่ละแห่ง ประเด็นที่ควรรู้คือขั้นต่ำที่ต่ำทำให้รู้สึกจ่ายไหว แต่ยิ่งต่ำ เงินต้นยิ่งลดช้า ธปท. ยกตัวอย่างสินเชื่อบุคคล 15,000 บาท ถ้าจ่ายขั้นต่ำ 3% จะใช้เวลาถึง 18 ปี ดอกเบี้ยรวมราว 29,000 บาท ถ้าจ่ายเดือนละ 600 บาทจะหมดใน 3 ปี ดอกเบี้ยราว 6,500 บาท

ข้อนี้ใช้ได้กับทั้งสองบัตร ไม่ว่าจะใช้บัตรไหน การจ่ายเกินขั้นต่ำคือสิ่งที่ลดต้นทุนได้มากที่สุด ดูวิธีคิดเพิ่มที่ ขั้นต่ำบัตรเครดิต

ใช้ใบไหนในสถานการณ์ไหน

สถานการณ์	ทางที่เหมาะกว่า	เหตุผล
ซื้อของที่จ่ายเต็มได้ในรอบบิล	บัตรเครดิต รูดซื้อตรง	ไม่เสียดอกเบี้ยถ้าจ่ายเต็ม
ต้องการเงินสดก้อนเล็ก คืนได้ภายในไม่กี่สัปดาห์	บัตรกดเงินสด	ไม่มีค่าธรรมเนียมก้อนแรกในหลายผลิตภัณฑ์ คิดตามวันจริง
ต้องการเงินสดก้อนเล็ก แต่คืนช้าหลายเดือน	เทียบกับสินเชื่อมีงวด	หนี้หมุนเวียนทำให้ผ่อนไม่จบ
ร้านรับบัตร แต่คุณอยากได้เงินสดเพื่อจ่ายที่อื่น	หลีกเลี่ยง	ทั้งสองทางมีต้นทุน ควรถามตัวเองว่าจำเป็นจริงหรือไม่
ต้องการเงินเพื่อจ่ายหนี้ก้อนอื่น	ไม่ใช้ทั้งสองบัตร	เป็นการเอาหนี้ใหม่ปิดหนี้เก่า ดอกเบี้ยรวมสูงขึ้น

แถวสุดท้ายเป็นสัญญาณอันตราย ถ้าคุณอยู่ในจุดนั้น ทางที่ควรดูคือการรวมหนี้หรือปรับโครงสร้างกับเจ้าหนี้ ซึ่งอธิบายไว้ใน รีไฟแนนซ์รวมหนี้

ตัวอย่างสมมติ ยอด 20,000 บาท สามทางเลือก

ลองดูภาพรวมด้วยสถานการณ์เดียวกัน สมมติว่าคุณต้องใช้เงิน 20,000 บาทสำหรับค่าซ่อมรถ และจะคืนได้เดือนละ 5,000 บาท ใช้เวลาประมาณ 4 เดือน

ทางที่หนึ่ง อู่รับบัตรเครดิต คุณรูดจ่ายตรง ยอดเข้าใบแจ้งยอดรอบถัดไป ถ้าจ่าย 5,000 บาท ยอดที่เหลือจะมีดอกเบี้ยย้อนไปตั้งแต่วันที่ธนาคารจ่ายเงินให้อู่ ไม่เกิน 16% ต่อปี ดอกเบี้ยรวมตลอด 4 เดือนจะอยู่ราวหลักร้อยบาท ขึ้นกับวันตัดรอบและวันจ่ายจริง

ทางที่สอง กดเงินสดจากบัตรเครดิตมาจ่ายอู่ เสียค่าธรรมเนียมทันที 600 บาท บวกภาษีมูลค่าเพิ่ม 42 บาท รวม 642 บาท แล้วยังมีดอกเบี้ยตั้งแต่วันที่กด ทางนี้แพงที่สุดในสามทาง โดยไม่มีข้อได้เปรียบอะไรเลยถ้าอู่รับบัตรอยู่แล้ว

ทางที่สาม กดจากบัตรกดเงินสด ดอกเบี้ยคิดตามวันบนยอดคงเหลือ ไม่เกิน 25% ต่อปี ถ้าคืนเดือนละ 5,000 บาท ยอดเงินต้นเฉลี่ยตลอด 4 เดือนจะอยู่ราว 12,500 บาท ดอกเบี้ยรวมประมาณ 12,500 × 25% × 120 ÷ 365 หรือราว 1,000 บาท

ข้อสรุปจากตัวอย่างนี้คือ ถ้าร้านรับบัตร การรูดจ่ายตรงถูกกว่าการแปลงเป็นเงินสดก่อนเสมอ ส่วนตัวเลขดอกเบี้ยในทางที่หนึ่งและสามเป็นการประมาณแบบหยาบ เพื่อให้เห็นขนาดของต้นทุน ไม่ใช่ยอดที่ธนาคารจะเรียกเก็บจริง

ตรวจใบแจ้งยอดของทั้งสองบัตร

ใบแจ้งยอดบอกข้อมูลที่ช่วยให้คุณคุมต้นทุนได้ ดูอย่างน้อย 4 จุดนี้ทุกเดือน

1. วันสรุปยอดและวันครบกำหนดชำระ เพื่อวางแผนจ่ายก่อนวันตัดรอบ
2. ยอดดอกเบี้ยที่ถูกเรียกเก็บในรอบนั้น แยกจากยอดซื้อและยอดเบิกเงินสด
3. ค่าธรรมเนียมที่ไม่คุ้นเคย เช่น ค่าธรรมเนียมการเบิกเงินสดหรือค่าติดตามทวงถาม
4. ยอดขั้นต่ำเทียบกับยอดดอกเบี้ย ถ้าขั้นต่ำใกล้เคียงกับดอกเบี้ย เงินต้นแทบไม่ลด

ถ้าคุณจ่ายช้าแม้แต่วันเดียว จะมีทั้งดอกเบี้ยผิดนัดและผลกับประวัติเครดิต ดูรายละเอียดที่ จ่ายบัตรเครดิตช้า

ถือทั้งสองใบ ต้องคุมอะไร

คนที่ถือทั้งบัตรเครดิตและบัตรกดเงินสดมีวงเงินรวมสูงขึ้น ซึ่งดีเวลาฉุกเฉิน แต่ก็หมายความว่าหนี้โตได้เร็วกว่าคนที่ถือใบเดียว ผมแนะนำให้ตั้งกติกากับตัวเอง 3 ข้อ

1. บัตรเครดิตใช้สำหรับรายการที่จ่ายเต็มได้ในรอบเท่านั้น
2. บัตรกดเงินสดใช้เฉพาะเหตุจำเป็นที่มีแผนคืนเงินชัดเจนภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ล่วงหน้า
3. ภาระผ่อนหนี้ทุกก้อนรวมกันไม่เกิน 1 ใน 3 ของรายได้ ตามที่ ธปท. แนะนำ

ข้อ 2 ควรเขียนออกมาเป็นตัวเลข เช่น กด 5,000 บาท คืน 2,500 บาทในเงินเดือนงวดหน้า และอีก 2,500 บาทในงวดถัดไป ถ้าเขียนแผนคืนเงินไม่ได้ แปลว่ายังไม่ควรกด

ทุกครั้งที่ใช้วงเงินของทั้งสองบัตร ข้อมูลยอดใช้และการจ่ายจะถูกส่งเข้าเครดิตบูโรด้วย การใช้วงเงินเต็มทั้งสองใบเป็นเวลานานส่งผลต่อการขอสินเชื่ออื่นในอนาคต เช่น สินเชื่อบ้าน

ถ้าคุณมีข้อสงสัยเรื่องการคิดดอกเบี้ยหรือค่าธรรมเนียมที่ไม่ตรงกับเงื่อนไข ติดต่อผู้ออกบัตรก่อน แล้วร้องเรียนต่อศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินของธนาคารแห่งประเทศไทยได้ถ้ายังไม่ได้รับคำตอบ

ตัดสินใจจากตัวเลขของคุณ

เปิดใบแจ้งยอดของบัตรที่คุณถืออยู่ แล้วตอบสองข้อ

ข้อแรก เดือนที่ผ่านมาคุณจ่ายเต็มยอดบัตรเครดิตหรือไม่ ถ้าไม่ คุณกำลังเสียดอกเบี้ยย้อนหลังจากวันที่ธนาคารจ่ายร้านค้า เรื่องแรกที่ต้องทำคือหยุดรูดเพิ่มจนกว่าจะกลับมาจ่ายเต็มได้

ข้อสอง มียอดค้างในบัตรกดเงินสดหรือไม่ ถ้ามี คำนวณดอกเบี้ยต่อเดือนด้วยสูตรรายวันข้างบน แล้วตั้งยอดจ่ายให้สูงกว่าดอกเบี้ยนั้นอย่างชัดเจน เพื่อให้เงินต้นลดลงจริงทุกเดือน