รวมหนี้ คือ อะไร เอาหนี้หลายก้อนมาไว้ก้อนเดียวแล้วคุ้มหรือไม่

รวมหนี้คือการนำหนี้หลายก้อน เช่น บัตรเครดิต บัตรกดเงินสด และสินเชื่อส่วนบุคคล ไปปิดด้วยสินเชื่อก้อนใหม่ก้อนเดียว ผลที่หวังคือเหลือค่างวดเดียวต่อเดือนและดอกเบี้ยที่ต่ำลง คุ้มหรือไม่ต้องดูจากดอกเบี้ยรวมตลอดอายุสัญญา ไม่ใช่ดูแค่ค่างวดต่อเดือนที่ลดลง และต้องดูว่าก้อนใหม่ใช้อะไรเป็นหลักประกัน

คนที่ถามเรื่องนี้ส่วนมากมีหนี้สามถึงห้าก้อน วันครบกำหนดคนละวัน อัตราดอกเบี้ยตั้งแต่ราว 16% ไปจนถึง 25% ต่อปี แล้วรู้สึกว่าทุกเดือนเงินเดือนหายไปกับดอกเบี้ยเสียมาก การรวมหนี้ช่วยได้จริงในบางสถานการณ์ แต่ก็เป็นเครื่องมือที่พาคนเข้าสู่กับดักได้ง่ายเช่นกัน

รวมหนี้ทำได้กี่ทาง

ทางที่พบบ่อยมีสามแบบ ต่างกันที่ว่าหนี้ก้อนใหม่มีหลักประกันหรือไม่

ทาง	หลักประกัน	ดอกเบี้ยโดยประมาณ	ข้อสังเกต
สินเชื่อส่วนบุคคลก้อนใหม่ปิดหนี้เดิม	ไม่มี	ยังอยู่ระดับสินเชื่อส่วนบุคคล	ได้ผลเมื่ออัตราใหม่ต่ำกว่าเฉลี่ยเดิมอย่างเห็นชัด
ขอวงเงินเพิ่มจากสินเชื่อบ้านเพื่อปิดหนี้	บ้านที่จำนองอยู่แล้ว	ต่ำกว่ามาก ใกล้เคียงสินเชื่อบ้าน	ผ่อนได้นาน ดอกเบี้ยรวมอาจสูงถ้าไม่โปะเพิ่ม
ปรับโครงสร้างหนี้กับเจ้าหนี้เดิมหรือโครงการของ ธปท.	ตามโครงการ	ตามเงื่อนไขโครงการ	เหมาะกับคนที่เริ่มจ่ายไม่ไหว

สองทางแรกเป็นการกู้ใหม่ ทางที่สามเป็นการแก้ไขสัญญาเดิม คนที่ยังผ่อนทุกงวดตรงเวลาอยู่ มักได้ประโยชน์จากทางที่หนึ่งหรือสอง ส่วนคนที่ค้างชำระแล้วควรเริ่มที่ทางที่สาม โดยดูขั้นตอนใน วิธีปลดหนี้

หาดอกเบี้ยเฉลี่ยของหนี้คุณเองก่อนคุยกับธนาคาร

ตัวเลขที่ใช้ตัดสินว่าข้อเสนอรวมหนี้ถูกจริงหรือไม่ คือดอกเบี้ยเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของหนี้ที่คุณมีอยู่ ถ้าเอาอัตราของแต่ละก้อนมาบวกแล้วหารจำนวนก้อนตรง ๆ ผลจะเพี้ยน เพราะก้อนใหญ่ควรมีน้ำหนักมากกว่าก้อนเล็ก

วิธีคิดมีสามขั้น นำยอดคงเหลือของแต่ละก้อนคูณอัตราดอกเบี้ยต่อปี รวมผลคูณทั้งหมด แล้วหารด้วยยอดหนี้รวม ตัวอย่างสมมติ

หนี้	ยอดคงเหลือ	ดอกเบี้ยต่อปี	ยอดคูณอัตรา
บัตรเครดิต	120,000 บาท	16%	19,200
สินเชื่อส่วนบุคคล	100,000 บาท	22%	22,000
บัตรกดเงินสด	80,000 บาท	25%	20,000
รวม	300,000 บาท		61,200

61,200 หาร 300,000 ได้ 20.4% ต่อปี นี่คือเส้นที่ข้อเสนอใหม่ต้องต่ำกว่าอย่างเห็นชัด ถ้าธนาคารเสนอสินเชื่อส่วนบุคคลก้อนใหม่ที่ 18% บวกค่าธรรมเนียมแรกเข้า ส่วนต่างเหลือไม่ถึง 2.5 จุด และอาจหมดไปกับค่าธรรมเนียม กรณีนั้นการเร่งปิดก้อน 25% ก่อนด้วยเงินที่มีอาจให้ผลดีกว่าการกู้ใหม่

อัตราดอกเบี้ยจริงของแต่ละก้อนดูได้จากใบแจ้งยอดหรือสัญญา ถ้าไม่แน่ใจ โทรถามผู้ให้บริการได้ว่าคิดอัตราเท่าไรและคิดแบบลดต้นลดดอกหรือไม่

เทียบสามแบบด้วยตัวเลขเดียวกัน

ตัวอย่างสมมติ คุณมีหนี้ไม่มีหลักประกันรวม 300,000 บาท ดอกเบี้ยเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักประมาณ 20% ต่อปี ตอนนี้ผ่อนเต็มที่ภายใน 5 ปี ลองเทียบกับการรวมเข้าสินเชื่อบ้านที่สมมติดอกเบี้ย 6.5% ต่อปี (อัตราจริงของแต่ละธนาคารต่างกันและเปลี่ยนตามเวลา ใช้เป็นตัวเลขเปรียบเทียบเท่านั้น)

ทางเลือก	ระยะผ่อน	ค่างวดต่อเดือนโดยประมาณ	ดอกเบี้ยรวมโดยประมาณ
คงหนี้เดิม ดอกเบี้ย 20%	5 ปี	7,950 บาท	176,900 บาท
รวมเข้าสินเชื่อบ้าน 6.5%	15 ปี	2,610 บาท	170,400 บาท
รวมเข้าสินเชื่อบ้าน 6.5%	10 ปี	3,400 บาท	108,800 บาท
รวมเข้าสินเชื่อบ้าน 6.5%	5 ปี	5,870 บาท	52,200 บาท

ข้อสังเกตจากตาราง แถวที่สองทำให้ค่างวดลดลงจาก 7,950 เหลือ 2,610 บาท ซึ่งรู้สึกโล่งมาก แต่ดอกเบี้ยรวมแทบไม่ต่างจากเดิม เพราะผ่อนนานขึ้นสามเท่า ส่วนแถวสุดท้ายที่ยังรักษาจังหวะ 5 ปีเดิม ประหยัดดอกเบี้ยได้ราว 124,700 บาท ค่างวดลดลงเดือนละประมาณ 2,080 บาทด้วย

เคล็ดที่ทำได้จริงคือ รวมหนี้เข้าก้อนที่ดอกเบี้ยต่ำ แล้วยังคงจ่ายเท่ายอดเดิมหรือใกล้เคียง ส่วนต่างที่เป็นอิสระนำไปโปะเงินต้นเพื่อให้หนี้ปิดเร็ว ถ้าโอนตัวเลขนี้ไปใช้จ่ายอย่างอื่น ผลที่ได้คือหนี้เดิมกลายเป็นหนี้ยาวขึ้นเท่านั้น

มาตรการรวมหนี้ของ ธปท. ที่ผ่านมา

ช่วง 2 ตุลาคม 2567 ถึง 31 ธันวาคม 2568 ธปท. มีมาตรการให้ลูกหนี้นำหนี้รายย่อยมารวมเข้ากับสินเชื่อบ้านที่เป็นหลักประกันอยู่ ตามที่ ธปท. อธิบายไว้ในบทความ "เช็ก 6 คำถาม" หนี้ที่รวมได้ได้แก่ บัตรเครดิต บัตรกดเงินสด สินเชื่อส่วนบุคคล และสินเชื่อเช่าซื้อ

ประเด็นที่ ธปท. ระบุไว้ มีดังนี้

• ทำได้สามรูปแบบ ในธนาคารเดียวกัน ข้ามธนาคาร หรือย้ายไปธนาคารใหม่
• ต้องมีสินเชื่อบ้านเป็นหลักประกัน
• เมื่อรวมหนี้เดิมเข้ามา ไม่นำเพดาน LTV ที่จำกัดวงเงินเทียบมูลค่าบ้านมาบังคับ
• มาตรการไม่ห้ามคุณกู้เพิ่มในภายหลัง
• สอบถามที่ธนาคารที่คุณมีหนี้ หรือโทร 1213

มาตรการนี้สิ้นสุดแล้วตามช่วงเวลาข้างต้น ถ้าคุณอ่านบทความตอนนี้และอยากใช้สิทธิ์ ให้ถามธนาคารหรือโทร 1213 ว่ามีโครงการที่ใช้ได้ตอนนี้หรือไม่ และเงื่อนไขเป็นอย่างไร นโยบายรวมหนี้ของแต่ละธนาคารเป็นเรื่องที่ต้องถามโดยตรง เพราะเงื่อนไขหลังหมดมาตรการอาจไม่เหมือนเดิม

ส่วนโครงการคลินิกแก้หนี้ ซึ่งออกแบบสำหรับคนที่ค้างชำระเกิน 120 วัน ใช้กติกาอีกชุดหนึ่ง ดูรายละเอียดที่หน้า มาตรการแก้หนี้ยั่งยืนของ ธปท.

ใครเหมาะ ใครควรหยุดคิดก่อน

พิจารณารวมหนี้ได้เมื่อ

1. หนี้เดิมดอกเบี้ยสูงกว่า 15% ต่อปีและมีหลายก้อน
2. รายได้ยังมั่นคง จ่ายตรงเวลาเกือบทุกเดือน
3. ตั้งใจจะรักษาจังหวะผ่อนเดิมหรือโปะเพิ่ม
4. ธนาคารเสนอดอกเบี้ยใหม่ที่ต่ำกว่าเฉลี่ยเดิมชัดเจนและไม่มีค่าธรรมเนียมที่กินส่วนต่าง

ควรหยุดคิดก่อนเมื่อ

1. หนี้ก้อนใหญ่ที่สุดเป็นหนี้ดอกเบี้ยต่ำอยู่แล้ว เช่น สินเชื่อรถหรือสินเชื่อบ้าน การรวมอาจทำให้ดอกเบี้ยรวมเพิ่มขึ้น
2. คุณยังรูดบัตรเกินกำลังทุกเดือน การรวมหนี้ไม่แก้นิสัยการใช้จ่าย
3. รายได้ไม่แน่นอนมากและบ้านเป็นหลักประกัน ถ้าผ่อนไม่ได้ บ้านเสี่ยงถูกยึด
4. มีแผนจะขายบ้านใน 2 ถึง 3 ปี เพราะอาจเจอค่าธรรมเนียมปิดบัญชีก่อนกำหนด

ความเสี่ยงที่ต้องรู้ก่อนเอาบ้านมาค้ำหนี้บัตร

หนี้บัตรเครดิตที่ผิดนัดชำระ เจ้าหนี้ต้องฟ้องและต้องมีคำพิพากษาก่อนจึงบังคับคดีกับทรัพย์สินได้ แต่เมื่อรวมเข้ากับสินเชื่อบ้าน ธนาคารมีสิทธิ์ตามสัญญาจำนองโดยตรง นี่คือเหตุผลที่ต้องคิดอย่างจริงจัง

ความเสี่ยงอื่นๆ ที่พบได้

• ผ่อนยาวขึ้นแล้วอายุสัญญาไปเกินช่วงทำงาน
• ดอกเบี้ยบ้านเป็นแบบลอยตัว ถ้าอัตราอ้างอิงขึ้น ค่างวดก็ขึ้น
• ค่าใช้จ่ายแรกเข้า เช่น ค่าประเมินราคา ค่าจดจำนอง ตามข้อมูลของ ธปท. เรื่องการปรับโครงสร้างหนี้ ต้องรวมไว้ในการคำนวณว่าคุ้มหรือไม่ รายละเอียดเทียบกับกรณีรีไฟแนนซ์อยู่ที่ รีไฟแนนซ์คืออะไร
• ผลต่อรายงานเครดิต บัญชีเก่าจะปิดและบัญชีใหม่เริ่มต้นประวัติ

ขั้นตอนขอรวมหนี้กับธนาคาร

1. รวบรวมยอดคงเหลือและอัตราดอกเบี้ยของหนี้ทุกก้อนตามตารางหนี้ของคุณ
2. ขอรายงานเครดิตเพื่อดูว่ามีบัญชีใดตกหล่น ดูวิธีที่ เครดิตบูโรคืออะไร
3. สอบถามธนาคารที่คุณมีสินเชื่อบ้านก่อน เพราะมีประวัติการผ่อนอยู่แล้ว แล้วเทียบกับอย่างน้อยอีกหนึ่งแห่ง
4. ขอรายละเอียดเป็นลายลักษณ์อักษร ได้แก่ วงเงินที่อนุมัติ อัตราดอกเบี้ยช่วงแรกและช่วงถัดไป ระยะเวลาผ่อน ค่าธรรมเนียมทั้งหมด และเงื่อนไขชำระก่อนกำหนด
5. ประเมินราคาบ้านและจดจำนองเพิ่มตามที่ธนาคารกำหนด
6. หลังธนาคารโอนเงินปิดบัญชีเดิม ตรวจให้ได้หลักฐานว่าปิดบัญชีแล้ว และจัดการยกเลิกหรือลดวงเงินบัตรที่ไม่จำเป็น

หลักการขอวงเงินสินเชื่อบ้านและเอกสารพื้นฐานอยู่ที่ กู้ซื้อบ้านยังไงให้ผ่านฉลุย เอกสารที่ขอจะคล้ายกัน

สามสถานการณ์จริงที่ควรตัดสินใจต่างกัน

คนที่ผ่อนบัตรและสินเชื่อหลายก้อนมักอยู่ในหนึ่งในสามสถานการณ์นี้ ตัวอย่างทั้งหมดเป็นสมมติ

คนที่ยังจ่ายตรงเวลา แต่เงินเดือนหมดกับดอกเบี้ย มีหนี้ 250,000 บาทกระจายในบัตรสามใบ จ่ายขั้นต่ำเดือนละ 9,000 บาท ส่วนใหญ่เป็นดอกเบี้ย กรณีนี้การรวมเข้าสินเชื่อก้อนดอกเบี้ยต่ำแล้วจ่ายเท่าเดิมช่วยได้มากที่สุด เพราะค่างวดเดิมกลายเป็นเงินต้นเกือบทั้งหมด

คนที่เริ่มพลาดงวดแต่ยังไม่ค้างเกิน 90 วัน รายได้ลดลงหลังเปลี่ยนงาน กรณีนี้ธนาคารใหม่อาจไม่อนุมัติเพราะประวัติเริ่มมีรอยด่าง ทางที่เหมาะกว่าคือคุยกับเจ้าหนี้เดิมให้ปรับโครงสร้างก่อน ตามขั้นตอนที่ ธปท. อธิบายไว้ในหน้าเรื่องการปรับโครงสร้างหนี้

คนที่มีสินเชื่อบ้านเหลือน้อยและมูลค่าบ้านสูงกว่าหนี้มาก กรณีนี้มีพื้นที่ในหลักประกันพอให้ขอวงเงินเพิ่ม ดอกเบี้ยถูก แต่ต้องกันวินัยให้ได้ว่าจะไม่กลับไปรูดบัตรเกินกำลังอีก เพราะถ้าทำซ้ำ คุณจะมีสินเชื่อบ้านที่ใหญ่ขึ้นและบัตรที่เต็มอีกรอบ

ก่อนเซ็นสัญญารวมหนี้ ตรวจเอกสารชุดนี้

ปิดท้ายด้วยรายการที่ควรมีในมือ ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่ง ให้ขอก่อนเซ็น

• สรุปยอดหนี้ทุกก้อนที่จะปิด พร้อมหนังสือรับรองยอดปิดบัญชี ณ วันที่โอน
• ตารางผ่อนชำระฉบับใหม่ที่ระบุเงินต้นและดอกเบี้ยแต่ละงวด
• เอกสารแสดงอัตราดอกเบี้ยตลอดสัญญา โดยเฉพาะหลังพ้นช่วงโปรโมชัน
• รายการค่าธรรมเนียมทั้งหมดและยอดที่จ่ายวันจดจำนอง
• เงื่อนไขการชำระก่อนกำหนด
• หลักฐานปิดบัญชีของหนี้เดิม

ถ้ามีข้อสงสัยเกี่ยวกับเงื่อนไขมาตรการหรือสิทธิ์ของลูกหนี้ โทรสอบถาม ธปท. ที่ 1213 ซึ่งให้คำแนะนำเรื่องหนี้ได้โดยตรง