สินเชื่อบัตรกดเงินสด คือวงเงินหมุนเวียน ดอกเบี้ยนับรายวันและกับดักจ่ายขั้นต่ำ

สินเชื่อบัตรกดเงินสด คือสินเชื่อส่วนบุคคลแบบวงเงินหมุนเวียน ผู้ให้บริการอนุมัติวงเงินให้ก้อนหนึ่ง คุณกดเงินสดจากตู้หรือโอนเข้าบัญชีเมื่อต้องการ ดอกเบี้ยนับเฉพาะยอดที่กดไป และนับจากวันที่กดแต่ละครั้ง ยิ่งกดบ่อยและจ่ายคืนช้า ต้นทุนยิ่งสะสม

จุดที่ทำให้บัตรกดเงินสดต่างจากสินเชื่อก้อนคือความคล่องตัว ซึ่งเป็นทั้งข้อดีและกับดัก เพราะไม่มีตารางผ่อนบังคับ คุณจึงมักจ่ายแค่ขั้นต่ำ และหนี้ไม่ลดลงเร็วอย่างที่คิด

บัตรกดเงินสดทำงานอย่างไร เทียบกับสินเชื่อก้อน

ธนาคารแห่งประเทศไทยแบ่งสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับเป็นสามรูปแบบ คือสินเชื่อก้อนที่ได้รับเงินเต็มจำนวนตอนทำสัญญา สินเชื่อหมุนเวียนที่กดเงินสดผ่านบัตร และการผ่อนสินค้าเป็นรายชิ้น บัตรกดเงินสดคือรูปแบบที่สอง

หัวข้อ	บัตรกดเงินสด (หมุนเวียน)	สินเชื่อก้อน (term loan)
การรับเงิน	กดทีละครั้งตามต้องการ ภายในวงเงิน	ได้เต็มจำนวนวันทำสัญญา
ดอกเบี้ย	นับจากยอดที่กดและจำนวนวันที่ค้าง	คิดแบบลดต้นลดดอกตามตารางผ่อน
การจ่ายคืน	จ่ายขั้นต่ำหรือมากกว่าก็ได้ ไม่มีกำหนดปิด	ผ่อนงวดเท่ากันจนครบเดือนตามสัญญา
ความเสี่ยงหลัก	จ่ายขั้นต่ำยาวนานจนดอกเบี้ยสะสม	ค่างวดสูงกว่าถ้าระยะสั้น
เหมาะกับ	ค่าใช้จ่ายไม่แน่นอนและมีวินัยในการคืน	ค่าใช้จ่ายก้อนเดียวที่รู้จำนวนแน่

ถ้าสนใจเรื่องสินเชื่อก้อนและเอกสารที่ใช้ ดูต่อที่ สินเชื่อส่วนบุคคลคืออะไร

ดอกเบี้ยนับรายวัน คิดอย่างไร

สูตรที่ ธปท. ให้ไว้สำหรับบัตรกดเงินสดคือ ยอดที่กด x อัตราดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมต่อปี x จำนวนวัน / 365 โดยวันที่กดนับเป็นวันที่ 1

ตัวอย่างสมมติ กด 10,000 บาท ที่อัตรารวม 25% ต่อปี

ระยะเวลาที่ค้าง	ดอกเบี้ยโดยประมาณ
10 วัน	10,000 x 25% x 10 / 365 = 68 บาท
30 วัน	10,000 x 25% x 30 / 365 = 205 บาท
45 วัน	10,000 x 25% x 45 / 365 = 308 บาท

ตัวอย่างในหน้าของ ธปท. มีข้อสังเกตที่คนมองข้าม คือกดเงินวันที่ 25 เมษายน ใบแจ้งหนี้ออกวันที่ 2 พฤษภาคม ดอกเบี้ยของ 7 วันแรกคิดเป็นก้อนหนึ่ง แต่ถ้าจ่ายเต็มจำนวนในวันที่ 19 พฤษภาคม ยังมีดอกเบี้ยของช่วงวันที่ 3 ถึง 18 พฤษภาคมค้างอยู่ ซึ่งไปปรากฏในใบแจ้งหนี้รอบถัดไป หมายความว่าจ่ายเต็มยอดตามใบแจ้งหนี้ไม่ได้แปลว่าปิดหนี้หมด วิธีที่ ธปท. แนะนำคือขอยอดชำระปิดบัญชีถึงวันที่จะจ่ายจริงจากผู้ให้บริการ แล้วตรวจก่อนโอน

อัตรา 28% ในตัวอย่างของ ธปท. เป็นตัวเลขสมมติเพื่อประกอบการอธิบาย ไม่ใช่เพดาน เพดานจริงของสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับคือรวมดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมไม่เกิน 25% ต่อปี รายละเอียดแยกตามผู้ให้บริการอยู่ใน ดอกเบี้ยสินเชื่อส่วนบุคคล

กดหลายครั้งในเดือนเดียว ดอกเบี้ยคิดแยกเป็นก้อน

ผู้ถือบัตรมักไม่รู้ว่าดอกเบี้ยของแต่ละครั้งที่กดเดินแยกกัน เพราะใบแจ้งหนี้แสดงเป็นยอดรวม ตัวอย่างสมมติ อัตรา 25% ต่อปี ตั้งใจจ่ายคืนทั้งหมดในวันที่ 30 ของเดือน

กดเมื่อ	จำนวน	จำนวนวันที่ค้าง	ดอกเบี้ยโดยประมาณ
วันที่ 1	5,000 บาท	30 วัน	5,000 x 25% x 30 / 365 = 103 บาท
วันที่ 10	3,000 บาท	21 วัน	3,000 x 25% x 21 / 365 = 43 บาท
วันที่ 20	2,000 บาท	11 วัน	2,000 x 25% x 11 / 365 = 15 บาท
รวม	10,000 บาท		ประมาณ 161 บาท

จะเห็นว่ายอดที่กดเร็วเป็นตัวสร้างดอกเบี้ยส่วนใหญ่ ถ้าจำเป็นต้องกดหลายครั้ง ให้กดเท่าที่ใช้ในวันนั้นจริง ไม่กดทีเดียวเผื่อไว้ เพราะเงินที่นอนอยู่ในกระเป๋าก็เสียดอกเบี้ยเท่ากับเงินที่ใช้ไปแล้ว

กับดักจ่ายแต่ขั้นต่ำ ตัวเลขจาก ธปท.

บทความของ ธปท. เรื่องการเป็นหนี้เท่าที่จ่ายไหวยกตัวอย่างคนกดเงิน 15,000 บาท อัตรา 25% ต่อปี จ่ายขั้นต่ำเดือนละ 3% ของยอดคงค้าง แต่ไม่ต่ำกว่า 100 บาท และไม่กดเพิ่มอีกเลย ผลคือต้องใช้เวลา 221 เดือน หรือ 18 ปี 5 เดือน และเสียดอกเบี้ยรวมประมาณ 28,000 บาท เกือบสองเท่าของเงินที่กด ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เดาว่าใช้เวลา 10 ปี

เหตุที่ช้ามาก คือขั้นต่ำถูกคิดจากยอดคงค้างที่ลดลงเรื่อย ๆ ยอดขั้นต่ำจึงลดตาม เหลือแค่ 100 บาทในช่วงท้าย ขณะที่ดอกเบี้ยยังเดินต่อ

เทียบกับการจ่ายงวดคงที่ ด้วยเงินต้นและอัตราเดียวกัน คำนวณเอง (ตัวอย่างสมมติ ไม่คิดค่าธรรมเนียมอื่น)

จ่ายต่อเดือน	ปิดหนี้ใน	ดอกเบี้ยรวมโดยประมาณ
ขั้นต่ำ 3% (ไม่ต่ำกว่า 100 บาท)	221 เดือน (ตามตัวอย่าง ธปท.)	ประมาณ 28,000 บาท
1,000 บาท	19 เดือน	ประมาณ 3,170 บาท
1,500 บาท	12 เดือน	ประมาณ 2,000 บาท
3,000 บาท	6 เดือน	ประมาณ 1,010 บาท

การจ่ายเพิ่มจากขั้นต่ำเพียงเดือนละไม่กี่ร้อยบาทเปลี่ยนผลได้มาก ถ้าตัดสินใจกดบัตร ควรกำหนดงวดที่จะจ่ายคงที่ตั้งแต่วันแรก ไม่ใช่ปล่อยให้ใบแจ้งหนี้กำหนดให้

สิ่งที่ตัวอย่างของ ธปท. ไม่ได้ใส่ไว้คือการกดเพิ่ม ในชีวิตจริงคนที่จ่ายแต่ขั้นต่ำมักกดเงินใหม่ทุกครั้งที่ยอดคงค้างลดลง วงเงินที่ว่างขึ้นดูเหมือนเงินที่ใช้ได้ แต่จริงๆ คือหนี้ใหม่ที่เริ่มนับดอกเบี้ยตั้งแต่วันกด ผลคือยอดหนี้ไม่เคยลงถึงศูนย์ วิธีสังเกตง่ายที่สุดคือดูว่าใน 6 เดือนที่ผ่านมา ยอดคงค้างต่ำสุดของคุณลดลงหรือไม่ ถ้าไม่ลด แสดงว่าบัตรกำลังทำหน้าที่เป็นรายได้เสริม ไม่ใช่เงินสำรองฉุกเฉิน

ตั้งงวดจ่ายเองให้ปิดหนี้ตามเป้า

วิธีตั้งงวดที่ใช้ได้จริงคือเลือกเดือนที่อยากปิดหนี้ แล้วคำนวณค่างวดเทียบกับสินเชื่อก้อน ยอดคงค้าง 15,000 บาท อยากปิดใน 6 เดือน ที่ 25% ต่อปี ค่างวดประมาณ 2,700 บาท ถ้า 12 เดือน ประมาณ 1,426 บาท ถ้า 24 เดือน ประมาณ 800 บาท แล้วตั้งโอนอัตโนมัติวันเงินเดือนออกเท่ากับยอดนั้น โดยไม่ต้องรอใบแจ้งหนี้

ค่าธรรมเนียมที่ต้องถามก่อนสมัคร

เพดาน 25% รวมทั้งดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียม หน้าของ ธปท. ไม่ได้ระบุรายการค่าธรรมเนียมแต่ละชนิด ผู้สมัครจึงต้องถามผู้ให้บริการเป็นรายการ

• ค่าธรรมเนียมแรกเข้าหรือค่าธรรมเนียมรายปีของบัตร
• ค่าธรรมเนียมการกดเงินสดแต่ละครั้ง และต่างกันหรือไม่ถ้ากดข้ามธนาคาร
• ค่าติดตามทวงถามเมื่อชำระช้า
• ค่าธรรมเนียมปิดบัญชีหรือการชำระก่อนกำหนด
• วิธีคิดยอดขั้นต่ำและยอดเงินที่ชำระเข้าไปตัดต้นกับดอกเบี้ยก่อนหลัง

ผู้ให้บริการที่ไม่ยอมตอบเป็นลายลักษณ์อักษรหรือไม่มีตารางค่าธรรมเนียมให้ดู เป็นสัญญาณที่ควรถอยออก หากต้องการตรวจว่าผู้ให้บริการได้รับอนุญาตหรือไม่ ใช้ขั้นตอนใน แอปกู้เงินถูกกฎหมาย และ แหล่งกู้เงินที่ถูกกฎหมาย

บัตรกดเงินสดกับเครดิตบูโร

การเปิดวงเงินและการชำระช้าถูกรายงานเข้าบริษัทข้อมูลเครดิต วงเงินที่มีแต่ยอดใช้ใกล้เต็มทำให้ผู้พิจารณาเห็นว่าคุณพึ่งพาเครดิตสูง การยื่นขอสินเชื่ออื่นเช่นสินเชื่อบ้านในช่วงนั้นอาจถูกลดวงเงินหรือปฏิเสธ ภาพรวมการอ่านรายงานอยู่ที่ เครดิตบูโร

ข้อที่ควรทำคือจ่ายตรงเวลา ไม่ให้ยอดค้างชำระ และถ้าไม่ใช้วงเงินแล้ว ให้ขอยกเลิกวงเงินอย่างเป็นทางการ แทนปล่อยบัตรทิ้งไว้เฉย ๆ

ใครควรใช้ และใครไม่ควร

ใช้ได้เมื่อรายจ่ายก้อนเล็กที่ไม่แน่นอนและมีเงินเข้าที่แน่ใจภายในไม่กี่สัปดาห์ เช่น ค่าซ่อมเครื่องใช้ที่รู้ว่าจะได้เงินโบนัสปลายเดือนมาปิด ความเสี่ยงจะต่ำถ้าจ่ายคืนทั้งก้อนภายใน 30 ถึง 45 วัน ดอกเบี้ยในตัวอย่างข้างบนอยู่ที่ราว 200 ถึง 300 บาทต่อ 10,000 บาท

ไม่เหมาะเมื่อ

• ใช้กดเงินจ่ายค่าใช้จ่ายประจำที่เกินรายได้ทุกเดือน
• กดจากบัตรหนึ่งไปจ่ายหนี้อีกบัตรหนึ่ง
• ไม่รู้ว่าจะมีเงินปิดเมื่อไร
• ต้องการเงินก้อนใหญ่ที่รู้จำนวนแน่ เช่น 100,000 บาท สินเชื่อก้อนมีตารางผ่อนที่บังคับให้หนี้ลดลงทุกเดือน

เทียบต้นทุนของการกู้ก้อนเล็ก 15,000 บาท อัตราเท่ากัน 25% ต่อปี ถ้าผ่อนเป็นสินเชื่อก้อน 12 เดือน ค่างวดประมาณ 1,426 บาท ดอกเบี้ยรวมประมาณ 2,108 บาท ใกล้เคียงกับการจ่ายบัตรกดเงินสดงวดละ 1,500 บาท ต่างตรงที่สินเชื่อก้อนมีกำหนดปิดชัดเจน

ถ้าติดหนี้บัตรกดเงินสดอยู่แล้ว

แนวทางของ ธปท. แยกตามสถานะหนี้

สถานะ	ทางเลือกที่ ธปท. อธิบาย
หนี้ดี ชำระปกติหรือค้างไม่ถึง 3 เดือน	ขอเปลี่ยนหนี้หมุนเวียนเป็นสินเชื่อระยะยาวที่ผ่อนเป็นงวดรายเดือน แล้วเจรจาระยะเวลาและอัตราดอกเบี้ย
หนี้เสีย ค้างเกิน 3 เดือน	สมัครโครงการปรับโครงสร้างหนี้ที่ร่วมกับสถาบันการเงิน เช่น คลินิกแก้หนี้ ตามเงื่อนไขที่ประกาศ

ขั้นตอนเมื่อผ่อนไม่ไหวตาม ธปท. คือ ติดต่อเจ้าหนี้ทันทีพร้อมแจ้งผลกระทบด้านรายได้ ศึกษามาตรการช่วยเหลือ ปฏิบัติตามเงื่อนไขใหม่ ไม่ก่อหนี้เพิ่ม และถ้าจ่ายขั้นต่ำได้ ควรจ่ายให้มากกว่าขั้นต่ำเท่าที่ทำได้ เงื่อนไขของโครงการคลินิกแก้หนี้ผูกกับช่วงเวลาที่ระบุในหน้าเว็บ ต้องตรวจสถานะปัจจุบันก่อนสมัคร

คนที่มีหนี้หลายก้อนควรดูวิธีรวมหนี้ใน รวมหนี้คืออะไร และลำดับจัดการหนี้ใน ออกจากหนี้อย่างไร

ถามผู้ให้บริการ 6 ข้อก่อนกดบัตรใบแรก

1. อัตราดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมรวมต่อปีเท่าไร และไม่เกิน 25% หรือไม่
2. ดอกเบี้ยนับจากวันที่กดหรือวันที่ออกใบแจ้งหนี้
3. ยอดขั้นต่ำคิดอย่างไร และตัดดอกเบี้ยก่อนหรือเงินต้นก่อน
4. ค่าธรรมเนียมกดเงินและค่าธรรมเนียมรายปีเท่าไร
5. ขอยอดปิดบัญชีถึงวันที่จะจ่ายได้ทางช่องทางไหน
6. ยกเลิกวงเงินได้อย่างไรและขอเอกสารยืนยันได้หรือไม่

ถ้าได้คำตอบไม่ครบ ให้ถามผู้ให้บริการซ้ำเป็นลายลักษณ์อักษร หรือปรึกษาศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินของ ธปท. ก่อนตัดสินใจ