แหล่งกู้เงินถูกกฎหมาย 10 ประเภท เทียบจุดเด่น ข้อจำกัด และใครเหมาะกับแบบไหน

แหล่งกู้เงินที่ถูกกฎหมายในไทยมีให้เลือกอย่างน้อย 10 ประเภท ตั้งแต่ธนาคารพาณิชย์ ธนาคารของรัฐ สหกรณ์ออมทรัพย์ บริษัทสินเชื่อ ไปจนถึงพิโกไฟแนนซ์และสวัสดิการของนายจ้าง ทุกแหล่งมีกฎกำกับเรื่องดอกเบี้ยและวิธีทวงหนี้ ต่างกันที่ความยากในการอนุมัติ ต้นทุน และเอกสารที่ต้องใช้ คนที่เลือกได้เหมาะมักเริ่มจากคำถามสามข้อ คือรายได้ของคุณพิสูจน์ได้แบบไหน ต้องการเงินเท่าไร และผ่อนไหวเดือนละเท่าไร

ตัวเลขที่ควรจำไว้ก่อนอ่านต่อมีสามตัว ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ระบุว่าเงินกู้ระหว่างบุคคลทั่วไปคิดดอกเบี้ยได้ไม่เกิน 15% ต่อปี สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับคิดดอกเบี้ยรวมค่าธรรมเนียมได้ไม่เกิน 25% ต่อปี และกระทรวงการคลังกำหนดให้พิโกไฟแนนซ์คิดรวมทุกอย่างได้ไม่เกิน 36% ต่อปี ข้อเสนอใดที่สูงกว่านี้และไม่มีใบอนุญาต คือสัญญาณของเงินกู้นอกระบบ

เพดานดอกเบี้ยตามประเภทผู้ให้กู้

ก่อนเทียบรายแหล่ง ให้ดูภาพรวมว่ากฎหมายวางเพดานไว้ตรงไหน ตัวเลขในตารางเป็นเพดานสูงสุด ผู้ให้บริการจริงคิดต่ำกว่านี้ได้ และหลายแห่งก็คิดต่ำกว่า

ประเภทผู้ให้กู้	เพดานที่หน่วยงานรัฐระบุ	หน่วยงานที่กำกับ
บุคคลทั่วไปให้กู้ยืมกันเอง	15% ต่อปี หรือ 1.25% ต่อเดือน	ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับ (รวมบัตรกดเงินสดและสินเชื่อดิจิทัล)	ดอกเบี้ยรวมค่าธรรมเนียมไม่เกิน 25% ต่อปี คิดจากเงินต้นคงเหลือ	ธปท.
พิโกไฟแนนซ์	ดอกเบี้ย ค่าปรับ ค่าบริการ และค่าธรรมเนียมรวมกันไม่เกิน 36% ต่อปี	กระทรวงการคลัง

ธปท. อธิบายว่าสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับต้องคิดดอกเบี้ยแบบลดต้นลดดอก คือคำนวณจากเงินต้นที่ยังค้างจริงตามจำนวนวัน เมื่อคุณจ่ายคืนไปบางส่วน ดอกเบี้ยงวดถัดไปต้องลดลงตาม ถ้าผู้ให้กู้รายไหนคิดดอกจากยอดกู้เต็มตลอดสัญญา นั่นคือจุดที่ควรถามให้ชัดก่อนเซ็น

1. ธนาคารพาณิชย์

เป็นแหล่งหลักของพนักงานประจำที่มีสลิปเงินเดือนและบัญชีเงินเดือน ผลิตภัณฑ์มีทั้งสินเชื่อส่วนบุคคล บัตรกดเงินสด สินเชื่อบ้าน และสินเชื่อรถ ข้อดีคือสัญญามาตรฐาน มีสาขาให้ถาม และมีช่องทางร้องเรียนไปที่ ธปท. ข้อจำกัดคือเกณฑ์รายได้ขั้นต่ำและอายุงานเข้มกว่าแหล่งอื่น ใช้เวลาพิจารณาหลายวัน และดูประวัติเครดิตละเอียด

คนที่ได้ประโยชน์สูงสุดคือพนักงานบริษัทหรือข้าราชการที่ประวัติผ่อนดี ถ้าคุณไม่แน่ใจว่าสินเชื่อแบบไม่มีหลักประกันทำงานอย่างไร อ่านต่อได้ที่ สินเชื่อส่วนบุคคลคืออะไร

2. ธนาคารของรัฐ

ธนาคารออมสิน ธ.ก.ส. ธนาคารอาคารสงเคราะห์ และธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย มีผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบให้กลุ่มเฉพาะ เช่น ผู้มีรายได้น้อย เกษตรกร คนซื้อบ้านหลังแรก และผู้ประกอบการรายย่อย บางโครงการเป็นนโยบายรัฐที่เปิดเป็นช่วงและมีโควตา

จุดที่ต้องรู้คือโครงการพิเศษมักมีเงื่อนไขคุณสมบัติชัด เช่น ต้องมีอาชีพในพื้นที่ ต้องเป็นลูกค้าเกษตรกร หรือต้องผ่านการอบรม ก่อนไปสาขา ให้เช็กหน้าประกาศโครงการของธนาคารนั้นว่ายังเปิดรับอยู่หรือไม่ จะได้ไม่เสียเที่ยว

3. สหกรณ์ออมทรัพย์

สหกรณ์ของหน่วยงานรัฐ โรงเรียน โรงพยาบาล หรือบริษัทใหญ่ ให้สมาชิกกู้จากเงินออมของสมาชิกด้วยกัน วงเงินมักผูกกับเงินเดือนและหุ้นสะสม และหักชำระจากเงินเดือนโดยตรง ข้อดีคือต้นทุนมักต่ำกว่าบริษัทสินเชื่อ และมีเงินปันผลหรือเงินเฉลี่ยคืนปลายปี ข้อจำกัดคือต้องเป็นสมาชิกมาระยะหนึ่ง และบางประเภทเงินกู้ต้องมีผู้ค้ำที่เป็นสมาชิกด้วยกัน

ถ้าที่ทำงานของคุณมีสหกรณ์แต่ยังไม่ได้สมัคร การเริ่มถือหุ้นตั้งแต่วันนี้เป็นการเตรียมแหล่งเงินฉุกเฉินที่ถูกที่สุดไว้ล่วงหน้า

4. บริษัทสินเชื่อส่วนบุคคลและบัตรกดเงินสด

ผู้ให้บริการกลุ่มนี้ไม่ใช่ธนาคารพาณิชย์ แต่ได้รับอนุญาตและอยู่ภายใต้การกำกับของ ธปท. จึงต้องอยู่ใต้เพดาน 25% ต่อปีเหมือนกัน ข้อดีคืออนุมัติเร็วกว่าและรับรายได้ขั้นต่ำต่ำกว่าธนาคาร ข้อเสียคือต้นทุนมักใกล้เพดาน และวงเงินหมุนเวียนทำให้ใช้เกินตัวได้ง่ายถ้าไม่มีแผนปิดยอด

5. สินเชื่อส่วนบุคคลดิจิทัล

ธปท. เปิดให้ผู้ให้บริการบางรายปล่อยสินเชื่อผ่านแอปทั้งกระบวนการ โดยใช้ข้อมูลทางเลือกแทนสลิปเงินเดือน หน้า "รายชื่อผู้ให้บริการสินเชื่อส่วนบุคคลดิจิทัล" ของ ธปท. แสดงชื่อบริษัท ชื่อแอป และระบุด้วยว่ารายใดยังไม่เปิดให้บริการ ถ้าแอปที่คุณเจอไม่มีชื่อในหน้านี้ และไม่มีชื่อในรายชื่ออื่นของ ธปท. ให้ถือว่ายังพิสูจน์ไม่ได้ว่าถูกกฎหมาย

6. นาโนไฟแนนซ์

สินเชื่อวงเงินเล็กเพื่อประกอบอาชีพ ภายใต้การกำกับของ ธปท. ไม่ต้องมีหลักประกัน เหมาะกับแม่ค้า คนขับรับจ้าง หรือคนทำงานอิสระที่รายได้ไม่สม่ำเสมอ ข้อจำกัดคือวงเงินต่อรายไม่สูง และใช้กับการประกอบอาชีพเป็นหลัก รายละเอียดเงื่อนไขอยู่ที่ นาโนไฟแนนซ์คืออะไร

7. พิโกไฟแนนซ์และพิโกพลัส

พิโกไฟแนนซ์เป็นสินเชื่อรายย่อยระดับจังหวัดที่กระทรวงการคลังออกใบอนุญาต ตามข้อมูลของสายด่วน 1359 ผู้ประกอบธุรกิจคิดดอกเบี้ย ค่าปรับ ค่าบริการ และค่าธรรมเนียมรวมกันได้ไม่เกิน 36% ต่อปี และรับทะเบียนรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์เป็นหลักประกันได้ ข้อดีคือเอกสารยืดหยุ่นและมีสาขาในท้องถิ่น ข้อจำกัดคือต้นทุนสูงกว่าธนาคารชัดเจน

ระบบค้นรายชื่อพิโกไฟแนนซ์ของกระทรวงการคลังแสดงสถานะของแต่ละราย ทั้งได้รับอนุญาต ถูกพักใบอนุญาต ถูกเพิกถอน หรือเลิกกิจการ คุณจึงควรเช็กสถานะ ณ วันที่จะไปยื่น เพราะแค่เคยมีชื่อยังบอกอะไรไม่ได้

8. สินเชื่อจำนำทะเบียนรถ

ใช้รถที่เป็นกรรมสิทธิ์ของคุณเป็นหลักประกัน โดยยังใช้รถได้ตามปกติ ผู้ให้บริการที่ถูกกฎหมายเป็นธนาคาร บริษัทในเครือธนาคาร หรือผู้ได้รับอนุญาต วงเงินมักสูงกว่าสินเชื่อไม่มีหลักประกัน เพราะมีรถรองรับ ความเสี่ยงที่ต้องรับให้ได้คือถ้าผิดนัดหลายงวด รถอาจถูกยึด ซึ่งกระทบการทำมาหากินโดยตรงสำหรับคนที่ใช้รถทำงาน ข้อดีข้อเสียแบบละเอียดอ่านได้ที่ สินเชื่อจำนำทะเบียนรถ

9. กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา

กยศ. ให้นักเรียนนักศึกษาที่มีคุณสมบัติกู้ค่าเล่าเรียนและค่าครองชีพ ต้นทุนต่ำมากเมื่อเทียบกับทุกแหล่งในบทนี้ แต่ใช้ได้เฉพาะการเรียนเท่านั้น และมีภาระชำระคืนหลังเรียนจบที่ต้องวางแผนไว้ตั้งแต่เริ่มทำงาน รายละเอียดคุณสมบัติอยู่ที่ กองทุน กยศ.

10. สวัสดิการนายจ้างและกองทุนชุมชน

บริษัทบางแห่งมีเงินยืมสวัสดิการ หักคืนจากเงินเดือนโดยไม่คิดดอกหรือคิดต่ำ ในชุมชนมีกองทุนหมู่บ้านและกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต ที่ให้สมาชิกกู้ตามระเบียบของกลุ่ม แหล่งเหล่านี้คนมักลืมถาม ทั้งที่ต้นทุนต่ำที่สุด ลองถามฝ่ายบุคคลหรือคณะกรรมการกองทุนในหมู่บ้านก่อนไปที่อื่น

ตารางเทียบทั้ง 10 แหล่ง

แหล่งกู้	ความยากในการอนุมัติ	ต้นทุนเทียบกัน	เอกสารหลัก	เหมาะกับ
ธนาคารพาณิชย์	สูง	ต่ำถึงปานกลาง	สลิปเงินเดือน รายการเดินบัญชี	รายได้ประจำ เครดิตดี
ธนาคารของรัฐ	ปานกลาง	ต่ำถึงปานกลาง	ตามเงื่อนไขโครงการ	รายได้น้อย เกษตรกร ผู้ประกอบการเล็ก
สหกรณ์ออมทรัพย์	ต่ำ ถ้าเป็นสมาชิก	ต่ำ	หลักฐานสมาชิก ผู้ค้ำบางประเภท	บุคลากรในหน่วยงาน
บริษัทสินเชื่อและบัตรกดเงินสด	ปานกลาง	ปานกลางถึงสูง	สลิปหรือรายการเดินบัญชี	ต้องการเงินเร็ว มีวินัยผ่อน
สินเชื่อดิจิทัล	ปานกลาง	ปานกลางถึงสูง	ข้อมูลในแอป บัญชีธนาคาร	ไม่มีสลิป แต่มีธุรกรรมสม่ำเสมอ
นาโนไฟแนนซ์	ต่ำ	สูง	หลักฐานการประกอบอาชีพ	ค้าขายรายย่อย อาชีพอิสระ
พิโกไฟแนนซ์	ต่ำ	สูง ไม่เกิน 36% ต่อปี	บัตรประชาชน หลักประกันถ้ามี	ต้องการวงเงินเล็กในท้องถิ่น
จำนำทะเบียนรถ	ต่ำ มีหลักประกัน	ปานกลาง	เล่มทะเบียน	มีรถปลอดภาระ ต้องการวงเงินสูงขึ้น
กยศ.	ตามคุณสมบัติ	ต่ำมาก	หลักฐานการศึกษา	นักเรียนนักศึกษา
สวัสดิการนายจ้างและกองทุนชุมชน	ต่ำ ถ้ามีสิทธิ์	ต่ำมาก	ตามระเบียบภายใน	พนักงาน สมาชิกกลุ่ม

คำว่า ต่ำ ปานกลาง สูง ในตารางเป็นการเทียบระหว่างแหล่งด้วยกัน อัตราจริงของคุณดูจากตารางผ่อนที่ผู้ให้บริการออกให้

ตัวอย่างสมมติ เลือกแหล่งตามสถานการณ์

ตัวอย่างสมมติที่ 1 คุณต้องใช้ 30,000 บาทเป็นค่ารักษาพ่อ เป็นพนักงานบริษัทที่มีสหกรณ์ และถือหุ้นมา 3 ปี ทางที่ถูกที่สุดคือยื่นเงินกู้ฉุกเฉินของสหกรณ์ ถ้าวงเงินไม่พอ ค่อยเติมส่วนที่ขาดด้วยสินเชื่อส่วนบุคคลจากธนาคารที่รับเงินเดือน

ตัวอย่างสมมติที่ 2 คุณขายอาหารตามสั่ง ไม่มีสลิป แต่เงินเข้าบัญชีทุกวัน ต้องการ 20,000 บาทซื้อตู้แช่ ลำดับที่เหมาะคือสอบถามโครงการของธนาคารของรัฐสำหรับผู้ค้ารายย่อยก่อน ถ้าไม่ผ่าน ค่อยดูนาโนไฟแนนซ์หรือสินเชื่อดิจิทัลที่มีชื่อในรายชื่อของ ธปท.

ตัวอย่างสมมติที่ 3 คุณต้องการ 10,000 บาทภายในสองวัน มีรถจักรยานยนต์ที่ผ่อนหมดแล้ว ตัวเลือกคือพิโกไฟแนนซ์ในจังหวัดที่ได้รับอนุญาต หรือจำนำทะเบียนกับผู้ให้บริการในระบบ ให้เทียบยอดรวมที่ต้องจ่ายคืนทั้งสัญญาจากทั้งสองที่ แล้วเลือกยอดที่ต่ำกว่า

ลองคิดเลขง่ายๆ ด้วยตัวอย่างที่ 3 ถ้ากู้ 10,000 บาท ผ่อน 12 งวด ที่อัตรา 36% ต่อปีแบบลดต้นลดดอก ดอกเบี้ยรวมทั้งสัญญาราว 2,000 บาท ถ้าอัตรา 25% ต่อปี ดอกเบี้ยรวมราว 1,400 บาท ส่วนต่างราว 600 บาทนี้คือราคาของความเร็วและความยืดหยุ่นด้านเอกสาร คุณต้องตัดสินใจเองว่าคุ้มหรือไม่

ลำดับการเลือกที่ประหยัดที่สุด

1. ระบุว่าเงินก้อนนี้ใช้ทำอะไร ค่าใช้จ่ายครั้งเดียว ทุนทำมาหากิน หรือปิดหนี้เก่า
2. เช็กสิทธิ์ที่มีอยู่แล้ว เช่น สวัสดิการนายจ้าง สหกรณ์ หรือกองทุนหมู่บ้าน
3. ดูธนาคารที่คุณมีบัญชีเงินเดือนหรือบัญชีค้าขาย เพราะเขาเห็นประวัติของคุณอยู่แล้ว
4. ถ้าไม่ผ่าน ค่อยขยับไปบริษัทสินเชื่อ สินเชื่อดิจิทัล นาโน หรือพิโกที่ตรวจชื่อได้
5. ขอตารางผ่อนจากทุกที่ แล้วเทียบยอดรวมที่ต้องจ่ายคืน ไม่ใช่เทียบแค่ค่างวด
6. ยื่นทีละที่หรือไม่เกินสองที่ในช่วงเดียวกัน เพื่อไม่ให้ประวัติการดึงข้อมูลเครดิตยาวเกินไป

ถ้าคุณเคยถูกปฏิเสธมาก่อน ควรดูรายงานเครดิตของตัวเองก่อนยื่นรอบใหม่ เพราะสาเหตุที่ไม่ผ่านมักอยู่ในนั้น ความหมายของรายงานแต่ละช่องอ่านได้ที่ เครดิตบูโรคืออะไร

สัญญาณที่บอกว่าแหล่งกู้นั้นไม่อยู่ในระบบ

ธปท. ให้ข้อสังเกตของผู้ให้กู้ที่ไม่ได้รับอนุญาตไว้หลายข้อ รวมกับประสบการณ์ที่คนกู้เจอบ่อย สรุปได้ดังนี้

• เรียกเงินค่าธรรมเนียม ค่าประกัน หรือค่าเปิดวงเงินก่อนโอนเงินกู้ให้
• โฆษณาว่ากู้ง่าย อนุมัติเร็ว ไม่ต้องมีหลักประกัน ติดแบล็กลิสต์ก็กู้ได้
• ขอสำเนาบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน หรือสมุดบัญชีผ่านแชตโดยไม่มีสัญญาเป็นหนังสือ
• แอปขอเข้าถึงรายชื่อผู้ติดต่อและรูปภาพในเครื่อง
• ไม่บอกชื่อบริษัท หรือชื่อที่บอกค้นในรายชื่อของหน่วยงานรัฐไม่เจอ

ถ้าโดนเรียกเงินก่อนอนุมัติ ให้หยุดทันที เพราะผู้ให้กู้ในระบบหักค่าธรรมเนียมจากยอดที่อนุมัติหรือรวมไว้ในค่างวด ไม่ได้ให้คุณโอนเงินไปก่อน ถ้าโอนไปแล้ว ให้ติดต่อธนาคารของคุณเพื่อแจ้งบัญชีปลายทาง แล้วแจ้งความพร้อมสลิปและแชตทั้งหมด

ใช้หลายแหล่งพร้อมกัน ต้องคุมอะไรบ้าง

หลายครอบครัวมีหนี้มากกว่าหนึ่งแหล่ง เช่น สหกรณ์สำหรับก้อนใหญ่ บัตรกดเงินสดไว้สำรอง และสินเชื่อรายย่อยไว้หมุนทุน วิธีคุมไม่ให้หลุดมีไม่กี่ข้อ ข้อแรก รวมค่างวดทุกบัญชีแล้วเทียบกับรายได้สุทธิทุกเดือน ถ้าเกินครึ่งหนึ่งให้หยุดก่อหนี้ใหม่ ข้อสอง เมื่อมีเงินเหลือ ให้โปะบัญชีที่อัตราสูงสุดก่อน ข้อสาม ทำปฏิทินวันครบกำหนดของทุกบัญชีไว้ในโทรศัพท์ เพราะการค้างเพียงบัญชีเดียวก็ทำให้ประวัติเครดิตเสียทั้งภาพ

ถ้าเริ่มต้องกู้ที่ใหม่เพื่อจ่ายที่เก่า นั่นคือจุดที่ควรคุยกับเจ้าหนี้เรื่องปรับโครงสร้างหนี้ หรือโทรปรึกษาสายด่วน 1359 ของกระทรวงการคลัง ก่อนที่ภาระจะพอกจนไม่มีทางเลือก

คำถามเช็กตัวเองก่อนยื่น

1. เงินที่ต้องการเป็นรายจ่ายครั้งเดียวหรือรายจ่ายที่จะเกิดซ้ำทุกเดือน ถ้าเกิดซ้ำ การกู้ช่วยได้แค่เลื่อนปัญหา
2. ถ้ารายได้ลดลงหนึ่งในห้า คุณยังผ่อนงวดนี้ไหวหรือไม่
3. มีแหล่งที่ถูกกว่าที่ยังไม่ได้ถามหรือไม่ เช่น สวัสดิการนายจ้าง สหกรณ์ หรือกองทุนชุมชน
4. ชื่อบริษัทผู้ให้กู้ค้นเจอในรายชื่อของ ธปท. หรือกระทรวงการคลังแล้วหรือยัง
5. ได้อ่านตารางผ่อนและยอดรวมที่ต้องจ่ายคืนครบแล้วหรือยัง

ถ้าข้อไหนยังตอบไม่ได้ ให้ใช้เวลาเช็กเพิ่มอีกหนึ่งวัน การรอหนึ่งวันมักถูกกว่าการแก้สัญญาที่เซ็นไปแล้ว ถ้าไม่แน่ใจเรื่องสถานะของผู้ให้กู้ ให้โทรถามสายด่วน 1359 ของกระทรวงการคลังก่อนตัดสินใจ