สินเชื่อจำนำทะเบียนรถ คืออะไร ต้นทุนและความเสี่ยงที่ต้องรู้

สินเชื่อจำนำทะเบียนรถ คือการกู้เงินโดยใช้รถยนต์หรือรถจักรยานยนต์ของคุณเป็นหลักประกัน ผู้ให้กู้ถือสมุดทะเบียนไว้จนกว่าจะปิดหนี้ ที่ถูกกฎหมายและมีเพดานชัดเจนคือพิโกไฟแนนซ์ ซึ่งรับสมุดทะเบียนรถเป็นหลักประกันได้ และเก็บดอกเบี้ย ค่าปรับ ค่าบริการ และค่าธรรมเนียมรวมกันไม่เกิน 36% ต่อปี ส่วนสัญญาแบบอื่นที่ใช้ชื่อคล้ายกันมีความเสี่ยงต่างกันมาก

คำว่า "จำนำทะเบียน" ในปากคนทั่วไปหมายถึงหลายอย่างปนกัน บางที่ถือแค่เล่มทะเบียน บางที่ให้เซ็นโอนรถไปก่อน บางที่ทำสัญญาแบบขายฝาก ความต่างตรงนี้ตัดสินว่าถ้าผ่อนไม่ไหว คุณจะเสียอะไร ตัวอย่างเงินในเรื่องเป็นตัวอย่างสมมติที่ใช้เลขกลม

ใช้รถเป็นหลักประกัน หมายความว่าอะไร

เมื่อมีหลักประกัน ผู้ให้กู้เสี่ยงน้อยลง จึงยอมอนุมัติให้ผู้ที่ธนาคารปฏิเสธเพราะรายได้ไม่ผ่านเกณฑ์ ในทางกลับกัน คุณรับความเสี่ยงสูงขึ้น เพราะสินทรัพย์ที่สำคัญกับการทำงานและครอบครัวผูกอยู่กับหนี้

แนวทางที่พบมี 3 แบบ

• ถือเล่มทะเบียนไว้เป็นประกัน ผู้กู้ยังครอบครองและใช้รถ
• จำนำหรือจดจำนองตามกฎหมาย ซึ่งมีขั้นตอนทางทะเบียนชัดเจน
• ขายฝาก โอนกรรมสิทธิ์รถให้ผู้ให้กู้ก่อน แล้วมีสิทธิ์ไถ่คืนภายในเวลาที่กำหนด

ข้อสามต้องระวังที่สุด เพราะถ้าไถ่คืนไม่ทัน รถตกเป็นของผู้รับซื้อฝากทันที ส่วนข้อแรกกับข้อสองยังต้องดำเนินการตามกฎหมายก่อนที่ผู้ให้กู้จะยึดทรัพย์ได้

รูปแบบสัญญา	ใครถือเล่มหรือกรรมสิทธิ์	ผู้กู้ใช้รถต่อได้	ความเสี่ยงหากผิดนัด
ถือเล่มทะเบียนเป็นประกัน (พิโกไฟแนนซ์)	ผู้กู้ยังเป็นเจ้าของ ผู้ให้กู้ถือเล่ม	ได้ตามสัญญา	ต้องดำเนินการตามกฎหมาย
จำนำ จดทะเบียนตามระเบียบ	ผู้กู้ยังเป็นเจ้าของ	ขึ้นกับชนิดสัญญา	ผู้ให้กู้บังคับหลักประกันตามกฎหมาย
ขายฝาก	ผู้ซื้อฝากเป็นเจ้าของชั่วคราว	ขึ้นกับสัญญา	สูญเสียกรรมสิทธิ์ถ้าไถ่ไม่ทัน

ต้นทุนจริง เทียบกับทางเลือกอื่น

สมมติรถของคุณมีมูลค่าตลาด 200,000 บาท ผู้ให้กู้อนุมัติวงเงิน 60,000 บาท ผ่อน 24 เดือน ลองดูสามกรณี

ผู้ให้กู้	อัตราต่อปี	ค่างวดต่อเดือน	ดอกเบี้ยรวม 24 เดือน
สินเชื่อทะเบียนรถภายใต้กำกับของ ธปท. คิดเต็มเพดาน	24%	ประมาณ 3,172 บาท	ประมาณ 16,134 บาท
พิโกไฟแนนซ์สูงสุด	36%	ประมาณ 3,543 บาท	ประมาณ 25,028 บาท
นอกระบบคิด 5% ต่อเดือน	60% (แบบง่าย)	ดอกเบี้ย 3,000 ต่อเดือน	72,000 บาท เงินต้นยังเหลือเต็ม

ที่ 36% ต่อปี ค่างวดประมาณ 3,543 บาท ถ้าคุณมีรายได้ 15,000 บาทต่อเดือน เท่ากับ 23.6% ของรายได้ ถือว่าอยู่ในกรอบ ส่วนรายการสุดท้าย ผู้กู้จ่ายดอกเบี้ยไปแล้ว 72,000 บาทโดยยังเป็นหนี้ต้น 60,000 บาท และเงินกู้นอกระบบที่เกินเพดานตามกฎหมายยังมีความเสี่ยงเรื่องการทวงถามด้วย

ประเด็นที่คนมักพลาดคือคิดว่ามีรถเป็นประกัน ดอกเบี้ยควรต่ำกว่าสินเชื่อปกติ ความจริงคือผู้ให้กู้กลุ่มนี้รับลูกค้าที่ธนาคารปฏิเสธ จึงคิดต้นทุนสูงไว้ล่วงหน้า เพดานของพิโกไฟแนนซ์จึงสูงกว่า 24% ที่ใช้กับสินเชื่อทะเบียนรถภายใต้กำกับของ ธปท. ก่อนตัดสินใจ ลองเทียบวิธีคิดต้นทุนจริงใน เปรียบเทียบสินเชื่อส่วนบุคคล

ผู้ให้กู้สามกลุ่ม เพดานดอกเบี้ยคนละตัว

คนที่ค้นคำว่าจำนำทะเบียนรถจะเจอผู้ให้บริการสามกลุ่มปนกัน และแต่ละกลุ่มอยู่ใต้กฎคนละชุด ตามเอกสารสรุปอัตราดอกเบี้ยของธนาคารแห่งประเทศไทย สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับที่มีทะเบียนรถเป็นหลักประกัน เก็บดอกเบี้ย ค่าปรับ ค่าบริการ และค่าธรรมเนียมรวมกันแบบลดต้นลดดอกได้ไม่เกิน 24% ต่อปี ส่วนผู้ให้กู้ที่ไม่ได้อยู่ใต้การกำกับของ ธปท. ต้องเป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 654 ที่ห้ามคิดดอกเบี้ยเกิน 15% ต่อปี

กลุ่มผู้ให้กู้	ใครกำกับ	เพดานต้นทุนรวมต่อปี	ตรวจรายชื่อที่ไหน
ธนาคารและบริษัทสินเชื่อทะเบียนรถที่ได้รับอนุญาต	ธปท.	ไม่เกิน 24% แบบลดต้นลดดอก	รายชื่อผู้ให้บริการที่ ธปท. กำกับ
พิโกไฟแนนซ์ระดับจังหวัด	กระทรวงการคลัง	ไม่เกิน 36%	รายชื่อพิโกไฟแนนซ์บนเว็บไซต์ 1359
บุคคลหรือร้านที่ไม่มีใบอนุญาต	ไม่มีหน่วยงานกำกับธุรกิจ	ห้ามเกิน 15% ตามกฎหมายแพ่ง	ไม่มีรายชื่อ ถือเป็นหนี้นอกระบบ

ความต่างนี้ส่งผลต่อเงินในกระเป๋าตรง ๆ จากตารางต้นทุนข้างบน กู้ 60,000 บาท 24 เดือน ที่ 24% จ่ายดอกเบี้ยรวมประมาณ 16,134 บาท ที่ 36% ประมาณ 25,028 บาท ส่วนต่างราว 8,900 บาท เท่ากับค่างวดเกือบสามเดือน ถ้ารถของคุณมีเล่มทะเบียนพร้อมและผ่านเกณฑ์ของผู้ให้กู้ที่ ธปท. กำกับ ให้ขอใบเสนอจากกลุ่มนี้ก่อน แล้วค่อยมองพิโกไฟแนนซ์เมื่อถูกปฏิเสธ

เพดานคือเพดาน ผู้ให้กู้หลายรายคิดต่ำกว่านั้นตามคะแนนเครดิต อายุรถ และวงเงิน การขอใบเสนอ 2 ถึง 3 แห่งในสัปดาห์เดียวกันช่วยให้เห็นว่าคุณได้ราคาตลาดหรือไม่

วงเงินกับมูลค่ารถ และระยะผ่อนที่เหมาะกับรายได้

ผู้ให้กู้ไม่ได้ให้เต็มมูลค่ารถ เพราะต้องเผื่อค่าเสื่อมและค่าใช้จ่ายถ้าต้องบังคับหลักประกัน สิ่งที่คุณควบคุมได้คือขอวงเงินเท่าที่ใช้จริง และเลือกระยะผ่อนที่ไม่ทำให้ดอกเบี้ยรวมพองเกินจำเป็น

ตัวอย่างสมมติ ต้องการเงิน 30,000 บาท ไปจ่ายค่าเทอมลูก ผู้ให้กู้ภายใต้ ธปท. คิดเต็มเพดาน 24% ต่อปีแบบลดต้นลดดอก

ระยะผ่อน	ค่างวดต่อเดือนโดยประมาณ	ดอกเบี้ยรวมโดยประมาณ
12 เดือน	2,837 บาท	4,041 บาท
36 เดือน	1,177 บาท	12,371 บาท

ผ่อน 36 เดือนทำให้ค่างวดเบาลงเกินครึ่ง แต่ดอกเบี้ยรวมสูงขึ้นราวสามเท่า วิธีเลือกคือดูว่าค่างวดแบบสั้นยังอยู่ในกรอบไม่เกินราว 30 ถึง 35% ของรายได้เมื่อรวมหนี้อื่นหรือไม่ ถ้าอยู่ได้ เลือกระยะสั้น ถ้าไม่ได้ ค่อยขยับไปเป็น 18 หรือ 24 เดือน ก่อนจะไปถึง 36 เดือน

ข้อดีของการคิดแบบลดต้นลดดอกคือปิดก่อนกำหนดแล้วประหยัดจริง ตัวอย่างสมมติ กู้ 60,000 บาท 24 เดือนที่ 24% หลังผ่อนครบ 12 งวด เงินต้นคงเหลือประมาณ 33,500 บาท ถ้าคุณได้โบนัสมาปิดตอนนั้น ดอกเบี้ยของ 12 เดือนหลังจะไม่เกิดขึ้น ก่อนเซ็นให้ถามว่ามีค่าธรรมเนียมปิดก่อนกำหนดหรือไม่ และคิดอย่างไร ดูวิธีคิดดอกเบี้ยแบบลดต้นลดดอกเพิ่มที่ ดอกเบี้ยเงินกู้คำนวณยังไง

ขั้นตอนทั่วไปของการขอสินเชื่อ

ขั้นตอนจริงต่างกันตามผู้ให้กู้ แต่โครงหลักคล้ายกัน

1. ตรวจชื่อผู้ให้กู้กับรายชื่อพิโกไฟแนนซ์หรือรายชื่อผู้อยู่ภายใต้กำกับ
2. เตรียมสมุดทะเบียนรถ สำเนาบัตรประชาชน หลักฐานรายได้หรืออาชีพ และหลักฐานที่อยู่
3. ผู้ให้กู้ประเมินสภาพรถและมูลค่า ซึ่งมักอนุมัติเป็นสัดส่วนของมูลค่ารถ ไม่ใช่เต็มมูลค่า
4. อ่านสัญญา ตรวจอัตรา ค่าธรรมเนียม ค่าปรับ และเงื่อนไขการผิดนัด
5. เซ็นสัญญาต่อเมื่อสัญญากรอกครบ ไม่มีช่องว่าง
6. เมื่อผ่อนครบ รับเล่มทะเบียนคืนพร้อมหลักฐานปิดบัญชี

ขั้นตอนที่สามสำคัญกับการตั้งใจกู้ ถ้ารถของคุณมีมูลค่า 200,000 บาท แต่ต้องการเงินเพียง 30,000 บาท ก็ควรขอแค่นั้น เพราะการขอสูงเกินจำเป็นเพิ่มดอกเบี้ยรวม และเพิ่มจำนวนเงินที่ต้องเสี่ยงกับรถ

สัญญาที่ต้องอ่านซ้ำสองรอบ

มีข้อความหลายแบบที่ควรหยุดอ่านช้า ๆ

เรื่องแรกคือชื่อสัญญา ถ้าหัวกระดาษเขียนว่าสัญญาขายฝาก แต่ผู้ให้กู้อธิบายด้วยปากว่าเป็นการ "จำนำ" ให้เชื่อกระดาษ เรื่องที่สองคือวันครบกำหนดไถ่คืนและวิธีนับ เรื่องที่สามคือค่าธรรมเนียมแฝงที่เรียกเป็นชื่ออื่น เช่น ค่าบริการรายเดือน ค่าติดตามทวง ค่าตรวจสภาพรถ เรื่องที่สี่คือเงื่อนไขหากผิดนัด ว่าผู้ให้กู้ดำเนินการแบบใด และมีเวลาแก้ไขกี่วัน

อย่าเซ็นเอกสารที่มีช่องว่างให้กรอกทีหลัง และถ้ามีคนจะให้เซ็นโอนรถหรือมอบอำนาจเปล่า ให้หยุด ขอสำเนาสัญญาทุกฉบับกลับบ้านเสมอ

ผ่อนไม่ไหว ผลกระทบต่างกันตามรูปแบบสัญญา

ถ้าเป็นสัญญาที่คุณยังเป็นเจ้าของรถ ผู้ให้กู้ต้องใช้ช่องทางตามกฎหมายและตามสัญญา ซึ่งใช้เวลาและมีขั้นตอน คุณมีช่วงเวลาเจรจาขอปรับโครงสร้างหนี้ แต่ถ้าเป็นสัญญาขายฝากที่ไถ่คืนไม่ทัน ผลเกิดเร็วกว่ามาก เพราะกรรมสิทธิ์โอนไปแล้ว

หากเริ่มเห็นว่าจะไม่ทัน ให้ทำสามอย่าง คือ ติดต่อผู้ให้กู้ก่อนค้างชำระเพื่อขอผ่อนผัน ศึกษาโครงการแก้หนี้ของ ธปท. สำหรับหนี้ในระบบ และปรึกษาศูนย์ 1359 ถ้าคิดว่าสัญญาหรือการทวงถามมีลักษณะผิดกฎหมาย อ่านแนวทางออกจากหนี้ได้ที่ วิธีออกจากกองหนี้

เมื่อไหร่ที่ไม่ควรจำนำรถ

การจำนำทะเบียนรถไม่เหมาะกับทุกสถานการณ์ กรณีที่ควรหลีกเลี่ยงมีดังนี้

• ใช้รถเป็นเครื่องมือหารายได้ เช่น แท็กซี่ รถรับส่ง ไรเดอร์ ถ้าเสียรถ เสียรายได้ทั้งหมด
• กู้เพื่อปิดหนี้ก้อนอื่นที่ต้นทุนต่ำกว่า เช่น หนี้ธนาคาร
• ค่างวดใหม่ทำให้ค่างวดรวมเกิน 35% ของรายได้
• ยังไม่แน่ใจว่ารายได้เดือนหน้าจะเข้าตามคาดหรือไม่

ทางเลือกที่ควรเทียบก่อนคือสินเชื่อส่วนบุคคลไม่มีหลักประกัน ซึ่งเพดาน 25% ใกล้เคียงกันแต่ไม่ต้องเอารถไปค้ำ และถ้ามีหนี้เดิมหลายก้อน การรวมหนี้ทำให้ค่างวดลดโดยไม่ต้องเอารถเสี่ยง ดูหลักคิดที่ รวมหนี้คืออะไร

หนี้นอกระบบที่แฝงมาในรูปการรับจำนำรถ

ผู้ปล่อยกู้นอกระบบบางรายใช้ชื่อ "รับจำนำทะเบียน" แต่ให้เซ็นโอนรถหรือมอบอำนาจเปล่า แล้วเรียกดอกเบี้ยรายสัปดาห์หรือรายเดือนสูงมาก ตามกฎหมาย ผู้ให้กู้ที่ไม่ใช่สถาบันการเงินเก็บดอกเบี้ยได้ไม่เกิน 15% ต่อปี หรือ 1.25% ต่อเดือน การเรียกเก็บเกินถือว่าผิดกฎหมาย

ศูนย์แก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบ 1359 รับให้คำปรึกษาและช่วยดำเนินการ ถ้าคุณอยู่ในสถานการณ์นี้ ให้เก็บสัญญา หลักฐานการโอนเงิน และข้อความโต้ตอบไว้ครบ ก่อนติดต่อ รายละเอียดความเสี่ยงของหนี้กลุ่มนี้อยู่ใน หนี้นอกระบบอันตรายอย่างไร

ถ้าตัดสินใจกู้ ทำเช็กลิสต์นี้ก่อนเซ็น

ก่อนวันเซ็น ลองทบทวนให้ครบ

ข้อ	ตรวจอะไร	ผ่านเมื่อ
1	ชื่อผู้ให้กู้	อยู่ในรายชื่อพิโกไฟแนนซ์หรือผู้อยู่ภายใต้กำกับ
2	ประเภทสัญญา	ระบุชัดว่าจำนำหรือขายฝาก และคุณเข้าใจผลของแต่ละแบบ
3	ต้นทุนรวมต่อปี	ไม่เกิน 36% รวมทุกค่าใช้จ่าย
4	ค่างวดต่อรายได้	ไม่เกินราว 30 ถึง 35%
5	เอกสาร	ไม่มีช่องว่างและได้สำเนาทุกฉบับ
6	เงื่อนไขผิดนัด	อ่านแล้วเข้าใจและยอมรับได้

ตัดสินใจจากตัวเลขของตัวเอง

ลองคำนวณก่อนว่าเงินที่ต้องการจริงเท่าไหร่ แล้วหาค่างวดที่อัตรา 36% ถ้าค่างวดเกิน 35% ของรายได้ ให้ลดวงเงินหรือหาทางอื่นก่อน หากผ่านเกณฑ์ ให้ตรวจชื่อผู้ให้กู้ในรายชื่อพิโกไฟแนนซ์ของกระทรวงการคลัง และขอสัญญาไปอ่านที่บ้านหนึ่งคืน ถ้าผู้ให้กู้ไม่ยอม นั่นคือคำตอบที่ชัดพอจะไม่เซ็น