ประกันชั้น 1 กับ ชั้น 2 ต่างกันยังไง ดูจากกรณีที่รถเสียหายเอง

ต่างกันที่ว่ารถของคุณเองเสียหายจากอุบัติเหตุแล้วใครจ่ายซ่อม ประกันชั้น 1 จ่ายซ่อมรถเราทุกกรณีที่เกิดจากอุบัติเหตุ ส่วนชั้น 2 ไม่จ่ายซ่อมรถเราที่ชนหรือพลิกคว่ำ แต่ยังคุ้มครองความรับผิดต่อบุคคลภายนอก รถหาย และไฟไหม้

ฟังดูเป็นเรื่องเล็ก แต่ในวันที่รถชนเสาหรือเฉี่ยวกำแพงโดยไม่มีคู่กรณี ส่วนต่างนี้อาจเป็นเงินหลักหมื่นถึงหลักแสนที่ต้องออกเอง

ตารางเทียบความคุ้มครองตามกรมธรรม์มาตรฐาน

ตามแบบกรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์ที่ คปภ. กำหนด ความคุ้มครองของแต่ละชั้นเป็นดังนี้

หัวข้อ	ชั้น 1	ชั้น 2	ชั้น 2+	ชั้น 3
ความรับผิดต่อบุคคลภายนอก	คุ้มครอง	คุ้มครอง	คุ้มครอง	คุ้มครอง
รถสูญหายหรือไฟไหม้	คุ้มครอง	คุ้มครอง	คุ้มครอง	ไม่คุ้มครอง
รถเราเสียหายจากชนกับรถที่ระบุตัวได้	คุ้มครอง	ไม่คุ้มครอง	คุ้มครอง	ไม่คุ้มครอง
รถเราเสียหายจากชนเสา พลิกคว่ำ ไม่มีคู่กรณี	คุ้มครอง	ไม่คุ้มครอง	ไม่คุ้มครอง	ไม่คุ้มครอง

ชั้น 2+ ที่หลายบริษัทขายเป็นชั้นเสริมของชั้น 2 ทำให้เบี้ยต่ำกว่าชั้น 1 และยังซ่อมรถเมื่อมีคู่กรณีชัดเจน รายละเอียดชั้นเหล่านี้อยู่ใน ประกันชั้น 1 คุ้มครองอะไร ประกันชั้น 2 และ ประกันชั้น 2+

ตัวอย่างอุบัติเหตุสองแบบ

ตัวอย่างสมมติ รถเก๋งมูลค่า 500,000 บาท เจ้าของใช้เดินทางไปทำงาน

เหตุการณ์	ค่าเสียหายรถเรา	ชั้น 1	ชั้น 2	ชั้น 2+
ขับชนเสาไฟข้างทางตอนฝนตก	80,000	จ่ายซ่อมตามเงื่อนไข	ไม่จ่าย	ไม่จ่าย
ถูกรถอีกคันเฉี่ยวท้าย ระบุตัวคู่กรณีได้	40,000	จ่ายซ่อม	ไม่จ่าย	จ่ายซ่อม
รถถูกขโมย	ราคารถ	จ่ายตามทุนประกัน	จ่ายตามทุนประกัน	จ่ายตามทุนประกัน
ชนคนข้างทาง เสียหายต่อบุคคลภายนอก	ตามจริง	จ่ายตามวงเงินความรับผิด	จ่ายตามวงเงินความรับผิด	จ่ายตามวงเงินความรับผิด

สังเกตว่าเหตุการณ์ชนเสาเป็นกรณีที่ชั้น 2 และ 2+ ไม่ช่วยเรื่องรถเรา ส่วนความรับผิดต่อบุคคลภายนอกและรถหาย ทุกชั้นเหมือนกัน ซึ่งเป็นเหตุผลที่คนที่ขับระวังและจอดในที่ปลอดภัยมักมองชั้นต่ำลงมา

คำนวณว่าส่วนต่างเบี้ยคุ้มไหม

ตัวอย่างสมมติ เบี้ยชั้น 1 ปีละ 15,000 บาท ชั้น 2 ปีละ 7,500 บาท ส่วนต่าง 7,500 บาทต่อปี

• ถ้ามีเหตุชนเสา 80,000 บาท 1 ครั้งใน 10 ปี คุณจ่ายส่วนต่างเบี้ยรวม 75,000 บาท ใกล้เคียงค่าซ่อม 80,000 บาท เท่ากับเสมอตัว
• ถ้ามีเหตุแบบนี้ทุก 5 ปี ชั้น 1 คุ้มกว่า เพราะส่วนต่างเบี้ย 37,500 บาทต่ำกว่าค่าซ่อม 80,000 บาท
• ถ้าไม่เคยมีเหตุเลย ชั้น 2 ประหยัดไป 75,000 บาทใน 10 ปี

ข้อควรคิดเพิ่มคือเบี้ยชั้น 1 ลดตามส่วนลดประวัติดี และเมื่อมีการเคลมที่เป็นฝ่ายผิด ส่วนลดจะลดลงหนึ่งขั้น กรมธรรม์มาตรฐานระบุส่วนลดประวัติดีรถส่วนบุคคลที่ 20% ในปีแรก 30% เมื่อครบสองปี และ 40% เมื่อสามปีขึ้นไป การเคลมซ่อมครั้งเล็กจึงอาจทำให้เบี้ยปีถัดไปแพงขึ้นกว่าที่คิด

ความเสียหายที่ไม่ได้มาจากการชน สองชั้นต่างกันแค่ไหน

คำถามที่ตามมาหลังเทียบเรื่องชนคือ ถ้ารถเสียหายจากเหตุอื่น เช่น จอดอยู่แล้วโดนขีดข่วน กิ่งไม้หักใส่หลังคา หรือน้ำท่วมลานจอด ชั้น 2 ช่วยไหม คำตอบตามโครงสร้างความคุ้มครองที่สมาคมประกันวินาศภัยไทยสรุปไว้คือ ชั้น 2 ไม่มีหมวดความเสียหายต่อตัวรถเอาประกัน มีเพียงความรับผิดต่อบุคคลภายนอก รถสูญหาย และไฟไหม้ ดังนั้นความเสียหายของตัวรถที่ไม่ได้มาจากการลักทรัพย์หรือไฟไหม้ ชั้น 2 แบบมาตรฐานจะไม่จ่าย

เหตุที่เกิดกับรถเรา	ชั้น 1	ชั้น 2
จอดในห้างแล้วถูกขีดข่วนรอบคัน ไม่รู้ตัวคนทำ	จ่ายตามเงื่อนไข อาจมีส่วนแรกกรณีระบุคู่กรณีไม่ได้	ไม่จ่าย
กิ่งไม้หักทับหลังคาระหว่างพายุ	จ่ายตามเงื่อนไข	ไม่จ่าย
รถถูกขโมยทั้งคัน	จ่ายตามทุนประกัน	จ่ายตามทุนประกัน
ไฟฟ้าลัดวงจรจนไฟไหม้	จ่ายตามทุนหรือค่าซ่อม	จ่ายตามทุนหรือค่าซ่อม
ถูกงัดกระจกแล้วขโมยเครื่องเสียงที่ติดตั้งมากับรถ	ตามเงื่อนไขหมวดสูญหาย	ตามเงื่อนไขหมวดสูญหาย

ถ้าคุณจอดรถริมถนนหรือในที่โล่งเป็นประจำ เหตุแบบแถวแรกและแถวที่สองเกิดบ่อยกว่าชนหนัก และค่าทำสีรอบคันมักอยู่หลักหลายพันถึงหลักหมื่นบาท ความถี่นี้คือเหตุผลที่บางคนยอมจ่ายเบี้ยชั้น 1 ต่อ แม้รถจะอายุมากแล้ว ส่วนคนที่จอดในบ้านมีรั้วและในอาคารที่ทำงาน เหตุเหล่านี้เกิดน้อย ชั้น 2 จะคุ้มกว่า

สำหรับน้ำท่วม ให้ถามบริษัทตรง ๆ ว่ากรมธรรม์ที่เสนอคุ้มครองรถเสียหายจากน้ำท่วมหรือไม่ และถ้าเป็นชั้น 2 มีเอกสารแนบท้ายภัยธรรมชาติให้ซื้อเพิ่มไหม เพราะคำตอบขึ้นกับแบบที่บริษัทเสนอ ไม่ควรเดาจากชื่อชั้นอย่างเดียว

วงเงินบุคคลภายนอกและทุนประกัน สองชั้นเท่ากันหรือไม่

ส่วนที่ทั้งสองชั้นมีเหมือนกันคือความรับผิดต่อบุคคลภายนอก สมาคมประกันวินาศภัยไทยระบุว่าความคุ้มครองความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย หรืออนามัยของบุคคลภายนอกในประกันภาคสมัครใจอยู่ที่ไม่น้อยกว่า 500,000 บาทต่อคน ส่วนเกินจาก พ.ร.บ. แต่วงเงินจริงที่แต่ละบริษัทเสนอต่างกันได้ และวงเงินทรัพย์สินของบุคคลภายนอกก็เลือกได้หลายระดับ

ข้อที่ผู้ซื้อมักพลาดคือ เมื่อลดจากชั้น 1 ลงชั้น 2 แล้วได้ใบเสนอราคาที่ลดวงเงินบุคคลภายนอกลงไปด้วย ทำให้เบี้ยดูถูกกว่าที่ควร ตัวอย่างสมมติ ชั้น 1 ให้วงเงินทรัพย์สินบุคคลภายนอก 2,500,000 บาท ชั้น 2 ใบที่ได้มาให้ 1,000,000 บาท ถ้าคุณชนรถหรูหรือหน้าร้านค้าเสียหาย 1,800,000 บาท ส่วนที่เกิน 800,000 บาทเป็นภาระของคุณเอง ซึ่งหนักกว่าค่าซ่อมรถตัวเองหลายเท่า

รายการที่ต้องเทียบให้เท่ากัน	ทำไม
วงเงินชีวิตร่างกายบุคคลภายนอกต่อคนและต่อครั้ง	เหตุร้ายแรงมีค่าเสียหายสูงที่สุด
วงเงินทรัพย์สินบุคคลภายนอกต่อครั้ง	ชนรถราคาสูงหรือทรัพย์สินร้านค้า
ทุนประกันรถสูญหายและไฟไหม้	ทั้งสองชั้นใช้ตัวเลขนี้จ่ายเมื่อรถหาย
เอกสารแนบท้าย ร.ย.01 ถึง ร.ย.03	มีหรือไม่มีทำให้เบี้ยต่างกันโดยไม่เกี่ยวกับชั้น

ทุนประกันรถหายและไฟไหม้ควรตั้งใกล้ราคาตลาดของรถทั้งสองชั้น ถ้าตั้งต่ำเพื่อลดเบี้ย วันที่รถหายคุณจะได้เงินน้อยตามไปด้วย และควรรู้ว่ากรมธรรม์รถยนต์สันดาปส่วนบุคคลใหม่เป็นแบบระบุชื่อผู้ขับขี่ เมื่อเทียบชั้น 1 กับชั้น 2 ให้ใส่รายชื่อผู้ขับขี่ชุดเดียวกันด้วย ไม่อย่างนั้นส่วนต่างเบี้ยที่เห็นจะไม่ได้มาจากชั้นประกันอย่างเดียว

คนแบบไหนมักเลือกชั้น 1 และแบบไหนเลือกชั้น 2

ลักษณะผู้ใช้รถ	ชั้นที่มักพิจารณา	เหตุผลสั้น ๆ
รถใหม่ ผ่อนไฟแนนซ์	ชั้น 1	สัญญาเช่าซื้อมักกำหนดให้มี และมูลค่ารถสูง
ขับระยะไกล ขับกลางคืนบ่อย	ชั้น 1	ความเสี่ยงชนเองสูงกว่า
รถเก่าอายุเกิน 8 ปี	ชั้น 2 หรือ 2+	ค่าซ่อมต่อครั้งอาจเกินมูลค่ารถ
รถคันที่สองใช้น้อย จอดในบ้าน	ชั้น 2+ หรือ 3+	ความเสี่ยงต่ำ เบี้ยต้องประหยัด

ถ้าคุณยังสับสนว่าควรเทียบอย่างไรทั้งตลาด อ่านวิธีเทียบ 6 ข้อที่ ประกันรถยนต์เจ้าไหนดี ส่วนการตรวจสอบกรมธรรม์เดิมของคุณอยู่ที่ เช็กประกันรถยนต์

ภาพรวมสามปี เบี้ยสองชั้นเมื่อมีส่วนลดประวัติดี

ลองดูตัวอย่างสมมติสามปีติดต่อกันโดยไม่มีการเคลม สมมติเบี้ยก่อนส่วนลดของชั้น 1 คือ 18,750 บาท และของชั้น 2 คือ 9,375 บาท ใช้ส่วนลดประวัติดี 20% 30% และ 40% ตามลำดับ

ปี	ส่วนลด	เบี้ยชั้น 1	เบี้ยชั้น 2	ส่วนต่าง
1	20%	15,000	7,500	7,500
2	30%	13,125	6,563	6,562
3	40%	11,250	5,625	5,625
รวม		39,375	19,688	19,687

สามปีส่วนต่างรวมราว 19,700 บาท ถ้าคุณเกิดเหตุชนเสาค่าซ่อม 80,000 บาท ก็ยังต้องจ่ายเองส่วนที่เกินจากที่ประหยัดมา แต่ถ้าอยู่แบบไม่เคลมเลย ชั้น 2 ประหยัดได้จริง เพียงแต่ต้องยอมรับความเสี่ยง ตัวเลขนี้สมมติ ส่วนลดจริงขึ้นกับประวัติเคลมและเงื่อนไขบริษัท

ผู้ซื้อหลายคนลืมไปว่าเมื่อเคลมในฐานะฝ่ายผิด ส่วนลดจะลดลงหนึ่งขั้นในปีถัดไป และหากเคลมฝ่ายผิดตั้งแต่สองครั้งขึ้นไปจนยอดรวมเกิน 200% ของเบี้ย ส่วนลดจะลดสองขั้น ดังนั้นต้นทุนของการเคลมไม่ได้จบที่ค่าส่วนแรก

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยเรื่องชั้นประกัน

• ชั้น 2 คุ้มครองแค่รถหาย จริง ๆ ยังคุ้มครองไฟไหม้และความรับผิดต่อบุคคลภายนอกด้วย
• ชั้น 1 จ่ายทุกอย่างโดยไม่มีเงื่อนไข จริง ๆ ยังมีข้อยกเว้นและค่าเสียหายส่วนแรกบางกรณี
• ชั้น 2+ เท่ากับชั้น 1 ราคาถูก ความจริงคือซ่อมรถเราเฉพาะเมื่อชนยานพาหนะทางบกที่ระบุตัวได้ ชนเสาหรือพลิกคว่ำเอง ไม่จ่าย
• มีประกันแล้วไม่ต้องมี พ.ร.บ. พ.ร.บ. เป็นกฎหมายบังคับแยกต่างหาก และไม่รวมอยู่ในประกันภาคสมัครใจ ถ้าไม่ทำมีโทษปรับ

ความเข้าใจผิดเหล่านี้มักมาจากข้อความโฆษณาที่ย่อเกินไป วิธีป้องกันคือขอเอกสารตารางความคุ้มครองของกรมธรรม์ฉบับเต็มก่อนซื้อ แล้วหาบรรทัดที่ตรงกับสถานการณ์ที่คุณกังวล เช่น ชนเสา น้ำท่วม หรือรถถูกขีดข่วนตอนจอด

ข้อยกเว้นที่ทุกชั้นต้องอ่านก่อนเซ็น

ชั้นที่สูงกว่าไม่ได้คุ้มครองทุกเรื่อง ข้อยกเว้นในกรมธรรม์มาตรฐานมักรวมถึงการขับขณะเมาสุรา การใช้รถผิดประเภทที่แจ้งไว้ และผู้ขับขี่ที่ไม่มีใบอนุญาตขับขี่ แม้เป็นชั้น 1 บริษัทก็อาจไม่จ่ายหรือจ่ายแล้วเรียกคืนจากผู้เอาประกัน ให้อ่านหมวดข้อยกเว้นและเอกสารแนบท้ายให้ครบก่อนชำระเบี้ย

นอกจากนี้ มีค่าเสียหายส่วนแรกในบางกรณี เช่น 6,000 บาทกรณีผู้ขับขี่ที่ไม่ได้ระบุชื่อในกรมธรรม์แบบระบุผู้ขับขี่ ถ้าคนอื่นในบ้านใช้รถด้วย เลือกแบบไม่ระบุผู้ขับขี่หรือเพิ่มชื่อให้ครบ

ตัดสินใจเลือกชั้นภายในหนึ่งชั่วโมง

1. เขียนมูลค่ารถปัจจุบัน และค่าซ่อมที่คุณพร้อมจ่ายเองได้โดยไม่เดือดร้อน
2. ขอใบเสนอราคาชั้น 1, 2+ และ 2 จากบริษัทเดียวกันเพื่อเห็นส่วนต่างตรง ๆ
3. คิดว่าส่วนต่างเบี้ยรวม 5 ปีเทียบกับค่าซ่อมหนึ่งครั้งอย่างไร
4. ถ้าอยู่ระหว่างผ่อนรถ ตรวจสัญญาเช่าซื้อก่อนว่าบังคับชั้นไหน

หากไม่แน่ใจเรื่องสิทธิ์ตามกรมธรรม์หรือถูกปฏิเสธการเคลม ปรึกษา คปภ. สายด่วน 1186 เพื่อขอความช่วยเหลือ ดูขั้นตอนการเคลมต่อที่ ประกันรถยนต์ เคลมยังไง