อุบัติเหตุรถชน ต้องทำอะไรบ้าง ลำดับขั้นจากนาทีแรก

ตอนรถชน หัวใจเต้นแรง มือสั่น และทุกคนรอบตัวพูดพร้อมกัน คนส่วนใหญ่จึงทำสิ่งที่ไม่ควรทำก่อน เช่น ลงไปเถียงกลางถนน หรือรับปากจ่ายเงินให้จบเร็วๆ ทั้งที่ลำดับที่ถูกค่อนข้างตายตัว ชีวิตคนมาก่อน ความปลอดภัยมาก่อนหลักฐาน หลักฐานมาก่อนการตกลงเรื่องเงิน

ผมเรียงขั้นตอนตามเวลาจริงหลังเกิดเหตุ พร้อมบอกว่าแต่ละขั้นเชื่อมกับสิทธิหรือหน้าที่ข้อไหนในแบบกรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์ของ คปภ. และกรมธรรม์ พ.ร.บ. คุณเก็บบทนี้ไว้ในโทรศัพท์ แล้วเปิดดูตอนเกิดเหตุได้เลย

ภาพรวม ห้าช่วงเวลาหลังรถชน

ช่วงเวลา	สิ่งที่ต้องทำ	เป้าหมาย
วินาทีแรก	หยุดรถ เปิดไฟฉุกเฉิน ดูว่ามีคนเจ็บไหม	ไม่ให้มีคนเจ็บเพิ่ม
5 นาทีแรก	เรียกรถพยาบาลหรือตำรวจถ้าจำเป็น ตั้งสัญญาณเตือน	ช่วยชีวิตและกันการชนซ้ำ
15 นาทีแรก	ถ่ายรูป จดข้อมูลคู่กรณีและพยาน	มีหลักฐานก่อนรถถูกย้าย
ภายในวันเดียวกัน	แจ้งบริษัทประกัน แจ้งตำรวจถ้ามีคนเจ็บหรือตกลงกันไม่ได้	รักษาสิทธิตามกรมธรรม์
หลายวันถัดมา	ติดตามค่ารักษา ค่าซ่อม และเอกสารคดี	ไม่ให้สิทธิหมดอายุ

ตารางนี้ไม่ได้แทนคำสั่งของเจ้าหน้าที่หน้างาน ถ้าตำรวจหรือหน่วยกู้ภัยบอกให้ทำอย่างอื่น ให้ทำตามก่อน

ขั้นที่ 1 หยุดรถ และดูแลคนเจ็บก่อนทุกอย่าง

กฎหมายจราจรวางหลักให้ผู้ขับขี่ที่เกิดเหตุต้องหยุดรถ ให้ความช่วยเหลือตามสมควร และแสดงตัวต่อเจ้าหน้าที่ การขับออกไปเฉยๆ สร้างปัญหาทั้งทางกฎหมายและทางประกัน

ถ้ามีคนเจ็บ โทรเรียกหน่วยแพทย์ฉุกเฉิน 1669 หรือแจ้งเหตุตำรวจ 191 บอกตำแหน่งให้ชัด เช่น ชื่อถนน หลักกิโลเมตร หรือร้านค้าใกล้ที่สุด อย่าเคลื่อนย้ายคนเจ็บที่สงสัยว่าบาดเจ็บที่คอหรือหลังเอง ถ้าไม่มีอันตรายเฉพาะหน้า เช่น ไฟไหม้

ขั้นที่ 2 เก็บหลักฐานภายใน 15 นาทีแรก

หลักฐานที่ดีที่สุดคือหลักฐานก่อนรถถูกเลื่อน ถ้ารถขวางการจราจรและไม่มีคนเจ็บ ให้ถ่ายรูปก่อนแล้วค่อยย้ายเข้าข้างทาง

สิ่งที่ถ่ายหรือจด	ทำไมสำคัญ
ภาพกว้างให้เห็นตำแหน่งรถทั้งสองคันกับเลนถนน	ใช้วินิจฉัยว่าใครผิด
ป้ายทะเบียนของทุกคันที่เกี่ยวข้อง	ระบุตัวรถ และใช้ตามหาถ้าอีกฝ่ายหนี
จุดเสียหายแต่ละจุดในระยะใกล้	เทียบกับใบประเมินค่าซ่อมภายหลัง
ป้ายจราจร สัญญาณไฟ เส้นทึบ	หลักฐานประกอบการชี้ถูกผิด
ใบขับขี่ เบอร์โทร และบริษัทประกันของคู่กรณี	ติดต่อและเรียกร้องข้ามบริษัท
ชื่อและเบอร์โทรพยาน	ยืนยันเหตุการณ์ถ้ามีข้อโต้แย้ง
ไฟล์จากกล้องติดรถ	สำรองไฟล์ทันที กันถูกบันทึกทับ

ขั้นที่ 3 คุยกับคู่กรณี สิ่งที่พูดได้และไม่ควรพูด

แบบกรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์ข้อการจัดการเรียกร้องกำหนดว่า ผู้เอาประกันภัยต้องไม่ตกลงยินยอม เสนอ หรือให้สัญญาว่าจะชดใช้ค่าเสียหายให้แก่บุคคลใดโดยไม่ได้รับความยินยอมจากบริษัท ถ้าทำแล้วบริษัทเสียหาย บริษัทเรียกค่าเสียหายจากคุณได้ ยกเว้นกรณีที่คุณต้องรับผิดตามกฎหมายอยู่แล้วและบริษัทไม่จัดการเรื่องนั้น

พูดหรือทำได้	ควรเลี่ยง
แลกชื่อ เบอร์โทร และข้อมูลประกัน	รับปากว่าจะจ่ายค่าซ่อมเอง
บอกว่าจะให้บริษัทประกันมาดู	เซ็นเอกสารยอมรับผิดที่คู่กรณีร่างเอง
ถามว่ามีคนเจ็บหรือไม่สบายตรงไหน	จ่ายเงินสดเพื่อให้จบเร็ว
ขอให้รอเจ้าหน้าที่ประกันหรือตำรวจ	โต้เถียงหรือตำหนิกันกลางถนน

คำว่าขอโทษเพื่อแสดงน้ำใจไม่ได้เท่ากับรับผิดเสมอไป แต่ถ้ากังวล ให้พูดว่าเสียใจที่เกิดเรื่องขึ้น แล้วปล่อยให้เจ้าหน้าที่ประกันเป็นคนประเมินถูกผิด

ขั้นที่ 4 แจ้งบริษัทประกัน และแจ้งตำรวจเมื่อจำเป็น

แบบกรมธรรม์ข้อการแจ้งอุบัติเหตุกำหนดให้ผู้เอาประกันหรือผู้ขับขี่แจ้งบริษัทโดยไม่ชักช้า และเปิดช่องให้แจ้งผ่านแอปพลิเคชันแจ้งอุบัติเหตุรถยนต์ของ คปภ. หรือแอปของบริษัทที่เชื่อมข้อมูลกับแอปของ คปภ. เบอร์ศูนย์รับแจ้งเหตุอยู่บนหน้าตารางกรมธรรม์หรือบัตรประกันในรถ

ข้อมูลที่บริษัทจะถามมีดังนี้

• เลขกรมธรรม์ หรือทะเบียนรถ
• ชื่อผู้ขับขี่ในขณะเกิดเหตุ
• จุดเกิดเหตุ และเวลาโดยประมาณ
• มีคนเจ็บหรือไม่ กี่คน
• คู่กรณีเป็นใคร มีประกันกับบริษัทไหน

แบบกรมธรรม์ยังกำหนดให้แจ้งความกับตำรวจโดยไม่ชักช้า เมื่อมีการกระทำความผิดทางอาญาที่ทำให้เกิดสิทธิเรียกร้องตามกรมธรรม์ เช่น ถูกชนแล้วหนี ถ้ามีคนเจ็บ ตำรวจจะเข้ามาเกี่ยวข้องอยู่แล้ว บันทึกประจำวันใช้ประกอบการเบิก พ.ร.บ. ด้วย

ขั้นที่ 5 คนเจ็บใช้สิทธิ พ.ร.บ. ได้ทันที

พ.ร.บ. คุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ ให้คนเจ็บได้ค่าเสียหายเบื้องต้นโดยไม่ต้องรอพิสูจน์ว่าใครผิด

รายการ	วงเงินค่าเสียหายเบื้องต้นต่อคน
ค่ารักษาพยาบาลจากการบาดเจ็บ	ไม่เกิน 30,000 บาท
เสียชีวิต หรือทุพพลภาพถาวร	35,000 บาท
บาดเจ็บแล้วเสียชีวิตภายหลัง	รวมไม่เกิน 65,000 บาท

บริษัทต้องจ่ายค่าเสียหายเบื้องต้นภายใน 7 วันนับแต่ได้รับคำร้องและเอกสารครบ และต้องยื่นขอภายใน 180 วันนับแต่วันเกิดเหตุ ผู้โดยสารเบิกจาก พ.ร.บ. ของรถที่ตัวเองนั่ง คนเดินถนนเบิกจาก พ.ร.บ. ของรถที่ชน ส่วนที่เกินจากค่าเสียหายเบื้องต้นจะจ่ายหลังพิสูจน์ความรับผิดแล้ว รายละเอียดวงเงินเต็มอยู่ในพ.ร.บ. รถยนต์

ถ้ารถที่ชนหนีไป หรือไม่มี พ.ร.บ. ผู้บาดเจ็บยื่นขอค่าเสียหายเบื้องต้นจากกองทุนทดแทนผู้ประสบภัยได้ กองทุนจะไปไล่เบี้ยกับเจ้าของรถที่ไม่ได้ทำประกันภายหลัง

ตัวอย่างสมมติ: ใครจ่ายอะไรในเหตุเดียว

ตัวอย่างสมมติ รถเก๋งของคุณถูกรถกระบะชนท้ายที่สี่แยก คุณเจ็บคอ ค่ารักษา 12,000 บาท ผู้โดยสารข้างคุณแขนหัก ค่ารักษา 48,000 บาท ท้ายรถเสียหาย ประเมินค่าซ่อม 35,000 บาท ตำรวจและบริษัทประกันทั้งสองฝ่ายลงความเห็นว่ารถกระบะเป็นฝ่ายผิด

ความเสียหาย	จ่ายก่อนจาก	ส่วนที่เหลือจ่ายจาก
ค่ารักษาคุณ 12,000 บาท	พ.ร.บ. รถเก๋งของคุณ จ่ายเต็ม 12,000 บาท	ไม่มีส่วนเหลือ
ค่ารักษาผู้โดยสาร 48,000 บาท	พ.ร.บ. รถเก๋งของคุณ 30,000 บาท	18,000 บาท เรียกจากฝ่ายผิดหรือประกันของรถกระบะ
ค่าซ่อมรถเก๋ง 35,000 บาท	ประกันภาคสมัครใจของรถกระบะ ในวงเงินทรัพย์สินบุคคลภายนอก	ถ้าคุณมีชั้น 1 เคลมกับบริษัทตัวเองก่อนก็ได้ แล้วบริษัทไปเรียกคืนจากอีกฝ่าย

ในตัวอย่างนี้ คุณไม่ต้องจ่ายเงินตัวเองเลย ถ้าเอกสารครบและทำตามขั้นตอน แต่ถ้าวันเกิดเหตุคุณรับปากจ่ายค่าซ่อมให้รถกระบะ เพราะคิดว่าตัวเองเบรกกะทันหัน ตัวเลขทั้งหมดจะเปลี่ยนไป

ถ้าคู่กรณีไม่มีประกันภาคสมัครใจ

สถานการณ์นี้เจอบ่อยกว่าที่คิด ค่ารักษาของคนเจ็บยังได้จาก พ.ร.บ. ตามปกติ ปัญหาอยู่ที่ค่าซ่อมรถ ถ้าคุณมีประกันชั้น 1 คุณเคลมความเสียหายของรถกับบริษัทตัวเองได้ แล้วบริษัทไปเรียกคืนจากคู่กรณีแทนคุณ ถ้าคุณมีชั้น 2+ หรือ 3+ ความคุ้มครองตัวรถมักใช้ได้เมื่อชนกับยานพาหนะทางบกและระบุคู่กรณีได้ ให้เช็กเงื่อนไขในหน้าตารางกรมธรรม์ของคุณ

ถ้าคุณมีแค่ชั้น 3 หรือไม่มีประกันภาคสมัครใจ คุณต้องเรียกค่าซ่อมจากคู่กรณีเอง ในกรณีนี้ให้ทำบันทึกตกลงที่ระบุชื่อ เลขบัตรประชาชน ทะเบียนรถ ยอดเงิน และกำหนดจ่ายให้ชัด และแจ้งความไว้เป็นหลักฐาน การเลือกชั้นประกันที่ตอบโจทย์เรื่องนี้อยู่ในประกันชั้น 2+

หลังวันเกิดเหตุ เอกสารคดีและเรื่องที่มักลืม

หลายคนคิดว่าเรื่องจบเมื่อรถเข้าอู่ จริงๆ แล้วยังมีสามเรื่องที่ต้องตาม

1. หมายศาลหรือเอกสารคดี แบบกรมธรรม์กำหนดให้ส่งต่อให้บริษัททันทีเมื่อได้รับหมายศาล คำสั่ง หรือคำบังคับของศาล และแจ้งเป็นหนังสือทันทีเมื่อมีการดำเนินคดีแพ่งหรืออาญา ถ้าไม่ทำ บริษัทเรียกค่าเสียหายที่เกิดจากการนั้นจากคุณได้
2. ค่ารักษาต่อเนื่อง เก็บใบเสร็จทุกใบ เพราะส่วนที่เกินค่าเสียหายเบื้องต้นต้องเรียกเพิ่มภายหลัง
3. ระยะเวลา ยื่นเบิก พ.ร.บ. ภายใน 180 วัน และอย่าปล่อยเรื่องเคลมค้างโดยไม่ติดตาม

ถ้าบริษัทเข้าต่อสู้คดีแทนคุณ แบบกรมธรรม์ให้บริษัทออกค่าใช้จ่ายในการต่อสู้คดีที่อยู่ในความคุ้มครอง ส่วนคุณมีหน้าที่ให้ข้อเท็จจริงและช่วยเหลือตามสมควร ขั้นตอนเคลมค่าซ่อมแบบละเอียด ทั้งเคลมสดและเคลมแห้ง อยู่ในเคลมประกันรถยนต์

เหตุการณ์ที่ทำให้ประกันไม่จ่าย ต้องรู้ไว้ก่อน

บางเรื่องหน้างานแก้ไม่ได้แล้ว แต่ควรรู้ไว้ก่อนออกถนน แบบกรมธรรม์มีข้อยกเว้นที่ทำให้บริษัทไม่คุ้มครองความเสียหายของรถคุณหรือไล่เบี้ยคุณภายหลัง เช่น ผู้ขับขี่เมาสุราเกินเกณฑ์ ไม่มีใบขับขี่หรือถูกตัดสิทธิ หรือนำรถไปแข่งขัน รายการเต็มพร้อมเงื่อนไขอยู่ในข้อยกเว้นประกันรถยนต์

เช็กลิสต์พกติดรถและติดโทรศัพท์

รายการ	เก็บไว้ที่ไหน
เบอร์ศูนย์รับแจ้งเหตุของบริษัทประกัน	สติกเกอร์ในรถ และรายชื่อในโทรศัพท์
รูปหน้าตารางกรมธรรม์และ พ.ร.บ.	อัลบั้มรูปในโทรศัพท์
เบอร์ 1669 และ 191	รายชื่อโปรด
ป้ายสามเหลี่ยม ไฟฉาย	ท้ายรถ
แอปแจ้งอุบัติเหตุของบริษัทหรือของ คปภ.	ติดตั้งและล็อกอินไว้ล่วงหน้า
กล้องติดรถพร้อมการ์ดความจำที่ใช้งานได้	ในรถ เช็กทุกเดือน

ผลลัพธ์ที่คุณควรมีภายในวันเกิดเหตุคือ รูปที่เกิดเหตุครบ เลขรับแจ้งจากบริษัทประกัน ข้อมูลคู่กรณีและพยาน และถ้ามีคนเจ็บ มีบันทึกประจำวันกับเอกสารโรงพยาบาล ถ้าบริษัทจ่ายค่าเสียหายเบื้องต้นช้าเกิน 7 วันหลังเอกสารครบ หรือคุณไม่แน่ใจว่าต้องเบิกจากใคร โทรสายด่วน คปภ. 1186