ประกันรถยนต์ ข้อยกเว้น กรณีไหนบริษัทไม่จ่าย

เวลาซื้อประกันรถ คนส่วนใหญ่อ่านแค่หน้าความคุ้มครอง ทุนเท่าไร ซ่อมที่ไหน มีเอกสารแนบท้ายอะไร ส่วนหน้าข้อยกเว้นมักถูกข้าม จนวันที่ยื่นเคลมแล้วได้คำตอบว่าไม่อยู่ในความคุ้มครอง ทั้งที่ข้อยกเว้นเหล่านี้เขียนไว้ตายตัวในแบบกรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์ที่ คปภ. กำหนด ทุกบริษัทใช้ข้อความเดียวกัน

ถ้าคุณรู้ล่วงหน้าว่าข้อยกเว้นมีอะไร คุณเลี่ยงได้เกือบทั้งหมดด้วยพฤติกรรมธรรมดา ผมจะแยกให้ดูตามหมวดของกรมธรรม์ พร้อมข้อที่ทำให้ข้อยกเว้นไม่ถูกนำมาใช้ ซึ่งคนมักไม่รู้

ข้อยกเว้นอยู่ตรงไหนในกรมธรรม์

แบบกรมธรรม์รถยนต์แบ่งเป็นหมวด แต่ละหมวดมีข้อยกเว้นของตัวเอง การที่เหตุหนึ่งไม่คุ้มครองในหมวดหนึ่ง ไม่ได้แปลว่าไม่คุ้มครองทุกหมวด

หมวดในกรมธรรม์	ตัวอย่างข้อยกเว้น
เงื่อนไขทั่วไป	สงคราม อาวุธปรมาณู การโจมตีระบบซอฟต์แวร์รถจากภายนอก
ความรับผิดต่อบุคคลภายนอก	เมาเกินเกณฑ์ ยาเสพติด แข่งความเร็ว ความรับผิดที่เกิดจากสัญญาที่ผู้ขับทำขึ้นเอง
รถยนต์สูญหาย ไฟไหม้	ลักทรัพย์หรือยักยอกโดยคู่สมรส หุ้นส่วน หรือคนที่ครอบครองรถตามสัญญา
ความเสียหายต่อรถยนต์	ค่าเสื่อม การสึกหรอ เครื่องเสียเอง ยางแตกอย่างเดียว และข้อยกเว้นการใช้รถ

ข้อยกเว้นทั่วไป ใช้กับทุกหมวด

เงื่อนไขทั่วไปของแบบกรมธรรม์ไม่คุ้มครองความเสียหายหรือความรับผิดที่เกิดจากสงคราม การรุกราน สงครามกลางเมือง การกบฏ การยึดอำนาจ อาวุธปรมาณู และการแผ่รังสีจากเชื้อเพลิงปรมาณู ข้อเหล่านี้คนทั่วไปแทบไม่เจอ

ข้อที่ใหม่และน่าสนใจกว่าคือข้อ 3.2 ซึ่งไม่คุ้มครองความเสียหายจากการที่ระบบซอฟต์แวร์ควบคุมรถถูกทำลายหรือถูกลบจากภายนอกโดยไม่ได้รับอนุญาตจากผู้ผลิตหรือศูนย์จำหน่าย หรือที่เรียกว่า Cyber Breach เช่น ระบบขับเคลื่อนหรือเบรกอัตโนมัติผิดปกติเพราะถูกแฮก แต่แบบกรมธรรม์กำหนดว่าถ้าบริษัทจะปฏิเสธด้วยข้อนี้ ต้องมีหลักฐานพิสูจน์จากผู้เชี่ยวชาญหรือหน่วยงานที่ได้รับการรับรอง ในอีกด้าน ถ้าซอฟต์แวร์ของผู้ผลิตบกพร่องเองจนรถเสียหาย แบบกรมธรรม์ให้บริษัทจ่ายคุณก่อน แล้วรับช่วงสิทธิไปไล่เบี้ยผู้ผลิต

ความเสียหายต่อตัวรถ สิ่งที่ประกันไม่ได้ออกให้

หมวดความเสียหายต่อรถยนต์ไม่คุ้มครองห้าเรื่องนี้

ข้อยกเว้น	ตัวอย่างในชีวิตจริง
ค่าเสื่อมราคา หรือการสึกหรอ	ผ้าเบรกหมด สีซีดตามอายุ ช่วงล่างหลวม
เครื่องจักรกลหรือระบบไฟฟ้าเสียเองโดยไม่ได้เกิดจากอุบัติเหตุ	เกียร์พัง ไดชาร์จเสีย ระหว่างขับปกติ
บรรทุกน้ำหนักหรือผู้โดยสารเกินที่อนุญาต โดยไม่ได้เกิดจากอุบัติเหตุ	แหนบหักเพราะบรรทุกเกิน
ยางฉีกหรือระเบิด ถ้าไม่มีส่วนอื่นของรถเสียหายพร้อมกัน	ยางระเบิดแล้วจอดได้ปลอดภัย
การขาดประโยชน์จากการใช้รถ	ค่าแท็กซี่ระหว่างรถอยู่อู่

ข้อสุดท้ายมีข้อยกเว้นซ้อนอยู่ ถ้าการที่คุณไม่มีรถใช้เกิดจากบริษัทประวิงการซ่อม หรือซ่อมล่าช้าเกินกว่าที่ควรโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร ข้อยกเว้นนี้ไม่นำมาใช้ จดวันที่รถเข้าอู่และทุกครั้งที่ติดตามไว้เป็นหลักฐาน

การใช้รถที่ทำให้ไม่คุ้มครอง

แบบกรมธรรม์แยกข้อยกเว้นการใช้รถไว้สองกลุ่ม กลุ่มแรกคือการใช้รถนอกอาณาเขตที่คุ้มครอง การใช้รถในทางผิดกฎหมาย เช่น ปล้นทรัพย์ ขนยาเสพติด หรือหลบหนีการจับกุม และการใช้แข่งขันความเร็ว

กลุ่มที่สองเป็นเรื่องที่เกิดในชีวิตประจำวันได้มากกว่า

• ใช้ลากจูงหรือผลักดันรถหรือทรัพย์สินอื่น ยกเว้นรถที่ถูกลากก็ประกันไว้กับบริษัทเดียวกัน หรือเป็นรถลากจูงโดยสภาพ หรือรถที่มีระบบห้ามล้อเชื่อมกัน
• ใช้รถนอกเหนือจากที่ระบุไว้ในตารางกรมธรรม์ เช่น ระบุใช้ส่วนบุคคลแต่นำไปรับจ้างขณะเกิดเหตุ
• ขับขี่ขณะเมาสุราหรือของเมาตามเกณฑ์ในตารางถัดไป
• ขับขี่ขณะมีสารเสพติดหรือสารที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทในร่างกาย จนถูกดำเนินคดี และผู้ขับยอมรับหรือศาลพิพากษาถึงที่สุดลงโทษ
• ผู้ขับไม่เคยมีใบขับขี่ใดๆ เคยมีแต่ถูกตัดสิทธิตามกฎหมาย หรือใช้ใบขับขี่รถจักรยานยนต์มาขับรถยนต์

ผู้ขับขี่	ถือว่าเมาเมื่อแอลกอฮอล์ในเลือดเกิน
ผู้ขับทั่วไป	50 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์
อายุต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์	20 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์
ใบขับขี่ชั่วคราว	20 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์
ไม่มีใบขับขี่ หรืออยู่ระหว่างถูกพักใช้หรือเพิกถอน	20 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์
ไม่ยอมให้เจ้าหน้าที่ทดสอบ	ถือว่าเมา เมื่อถูกดำเนินคดีและยอมรับหรือศาลพิพากษาถึงที่สุด

ข้อที่ทำให้ข้อยกเว้นไม่ถูกนำมาใช้

ข้อนี้สำคัญและคนมักไม่รู้ แบบกรมธรรม์เขียนว่า ข้อยกเว้นเรื่องลากจูง ใช้รถผิดจากที่ระบุ เมาสุรา สารเสพติด และไม่มีใบขับขี่ จะไม่นำมาใช้ ถ้าความเสียหายต่อรถยนต์เกิดขึ้นโดยไม่ได้เป็นความประมาทของผู้ขับรถคันที่เอาประกัน

ตัวอย่างสมมติ เพื่อนของคุณที่ไม่มีใบขับขี่ ขับรถคุณจอดติดไฟแดง แล้วถูกรถบรรทุกชนท้าย ตำรวจสรุปว่ารถบรรทุกประมาทฝ่ายเดียว ความเสียหายต่อรถคุณยังอยู่ในความคุ้มครอง เพราะผู้ขับรถคุณไม่ได้ประมาท

อีกข้อหนึ่ง ถ้ากรมธรรม์ของคุณเป็นแบบระบุชื่อผู้ขับขี่ และคนขับในขณะเกิดเหตุเป็นผู้ขับขี่ที่ระบุชื่อไว้ ข้อยกเว้นเรื่องใบขับขี่ไม่นำมาใช้กับกรณีนั้น แต่ยังควรให้คนที่มีชื่อต่ออายุใบขับขี่ให้ทันเสมอ

บุคคลภายนอกยังได้เงิน แต่บริษัทไล่เบี้ยคุณ

ในหมวดความรับผิดต่อบุคคลภายนอก แบบกรมธรรม์มีข้อสัญญาพิเศษคุ้มครองผู้เสียหายไว้ ภายในวงเงินที่ระบุในตาราง บริษัทจะไม่ยกข้อยกเว้นบางข้อขึ้นต่อสู้บุคคลภายนอกเพื่อปฏิเสธความรับผิด

ข้อยกเว้น	ผลต่อคนเจ็บหรือคนตายฝ่ายบุคคลภายนอก	ผลต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอก
นอกอาณาเขต ผิดกฎหมาย แข่งความเร็ว ลากจูง ความรับผิดจากสัญญา	บริษัทยังจ่าย	ไม่อยู่ในข้อสัญญาพิเศษนี้
เมาสุราเกินเกณฑ์ หรือสารเสพติด	บริษัทยังจ่าย	บริษัทยังจ่าย

แต่เงินที่บริษัทจ่ายไปในกรณีที่ไม่ต้องรับผิดต่อคุณตามกรมธรรม์ ไม่ได้หายไปไหน แบบกรมธรรม์กำหนดให้คุณต้องคืนเงินจำนวนนั้นให้บริษัทภายใน 7 วันนับแต่ได้รับหนังสือเรียกร้อง

ตัวอย่างสมมติ คุณขับรถขณะแอลกอฮอล์ในเลือด 80 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ ชนรถคันหน้าและคนขับคันนั้นบาดเจ็บ

รายการ	จำนวน	ใครจ่ายก่อน	สุดท้ายใครรับ
ค่ารักษาคนเจ็บส่วนที่เกิน พ.ร.บ.	120,000 บาท	บริษัทประกันของคุณ	คุณ ต้องคืนบริษัท
ค่าซ่อมรถคันหน้า	90,000 บาท	บริษัทประกันของคุณ	คุณ ต้องคืนบริษัท
ค่าซ่อมรถของคุณเอง	70,000 บาท	ไม่มีใครจ่าย	คุณ
รวมภาระสุดท้ายของคุณ	280,000 บาท

ตัวเลขนี้ยังไม่รวมโทษทางอาญาและค่าใช้จ่ายด้านคดี ประกันชั้น 1 ที่จ่ายเบี้ยมาทั้งปีจึงแทบไม่ช่วยอะไรในเหตุแบบนี้

รถหาย ไฟไหม้ ใครขโมยถึงไม่จ่าย

หมวดรถยนต์สูญหายและไฟไหม้ ไม่คุ้มครองการลักทรัพย์หรือยักยอกทรัพย์โดยคนกลุ่มนี้

• คู่สมรส หรือคนที่อยู่กินฉันสามีภรรยาโดยไม่ได้จดทะเบียน
• หุ้นส่วนทางธุรกิจของผู้เอาประกัน
• ผู้ค้ำประกันตามสัญญาเช่าซื้อรถคันนั้น
• คนที่ได้รับมอบหรือครอบครองรถตามสัญญายืม เช่า เช่าซื้อ หรือจำนำ รวมถึงคนที่กำลังจะทำสัญญาเหล่านั้น ไม่ว่าจะมีเจตนาทำสัญญาจริงหรือไม่

ข้อสุดท้ายครอบคลุมกรณีที่พบบ่อย คือคนติดต่อขอซื้อหรือขอเช่ารถ ขอลองขับ แล้วขับหายไป ถ้าคุณขายรถเองหรือปล่อยเช่า ให้ตรวจตัวตนผู้ติดต่อ และนั่งไปด้วยทุกครั้งที่มีคนขอลองขับ

ความเสียหายส่วนแรก ไม่ใช่ข้อยกเว้นแต่คุณต้องจ่าย

บางกรณีบริษัทจ่าย แต่หักเงินส่วนแรกที่คุณต้องรับเอง แบบกรมธรรม์กำหนดไว้ดังนี้

สถานการณ์	คุณรับเองต่อครั้ง
ความเสียหายต่อรถที่ไม่ได้เกิดจากการชนหรือคว่ำ หรือชนแต่แจ้งคู่กรณีไม่ได้	1,000 บาทแรก
กรมธรรม์ระบุชื่อผู้ขับขี่ แต่คนที่ไม่มีชื่อขับแล้วชนหรือคว่ำ	6,000 บาทแรกของความเสียหายต่อรถ
กรมธรรม์ระบุชื่อผู้ขับขี่ คนที่ไม่มีชื่อขับแล้วทำทรัพย์สินคนอื่นเสียหาย	2,000 บาทแรกของทรัพย์สินบุคคลภายนอก
ใช้รถนอกเหนือจากที่ระบุในตาราง แล้วทำทรัพย์สินคนอื่นเสียหาย	2,000 บาทแรก
ความเสียหายส่วนแรกที่เลือกไว้เพื่อลดเบี้ย	ตามจำนวนในตาราง

ถ้าเข้าหลายข้อพร้อมกัน ให้บวกกัน วิธีคิดแบบละเอียดอยู่ในค่าเสียหายส่วนแรก

ข้อยกเว้นของรถยนต์ไฟฟ้าที่ต่างออกไป

รถยนต์ไฟฟ้าใช้แบบกรมธรรม์ของตัวเอง ข้อยกเว้นส่วนใหญ่เหมือนรถสันดาป แต่มีเพิ่ม เช่น เครื่องชาร์จที่ติดตั้งที่บ้านไม่อยู่ในความคุ้มครองตัวรถ และไฟไหม้จากการซ่อมแบตเตอรี่โดยช่างที่ไม่ได้รับรอง ไม่ได้รับความคุ้มครอง รายละเอียดอยู่ในประกันรถยนต์ไฟฟ้า

เช็กลิสต์กันไม่ให้ตกข้อยกเว้น

• คนที่ขับรถคุณทุกคนมีใบขับขี่รถยนต์ที่ยังไม่หมดอายุและไม่ถูกพักใช้
• ถ้าเป็นกรมธรรม์ระบุชื่อ คนที่ขับประจำมีชื่ออยู่ในกรมธรรม์
• ลักษณะการใช้ในตารางกรมธรรม์ตรงกับการใช้จริง ถ้าเริ่มรับส่งของหรือรับจ้าง แจ้งบริษัทแก้ไขก่อน
• ไม่ลากจูงรถคันอื่นด้วยรถตัวเอง ยกเว้นเข้าเงื่อนไข
• ดื่มแล้วไม่ขับ และไม่ให้คนที่ดื่มขับรถของคุณ
• ถ้าจะขับไปประเทศเพื่อนบ้าน ซื้อการขยายอาณาเขตก่อนออกเดินทาง
• ขายหรือปล่อยเช่ารถ ตรวจตัวตนผู้ติดต่อทุกครั้ง
• เก็บหลักฐานการติดตามงานซ่อม ถ้าอู่ช้าผิดปกติ

ถ้าเกิดเหตุแล้ว ทำตามลำดับในอุบัติเหตุรถชน ต้องทำอะไรบ้าง เพื่อไม่ให้ตัวเองเข้าเงื่อนไขที่หลีกเลี่ยงได้ และถ้าบริษัทปฏิเสธเคลมโดยอ้างข้อยกเว้นที่คุณเห็นว่าไม่ตรงกับเหตุการณ์ ขอให้บริษัทระบุข้อในกรมธรรม์เป็นหนังสือ แล้วยื่นเรื่องร้องเรียนออนไลน์กับ คปภ. หรือโทรสายด่วน คปภ. 1186