เปรียบเทียบสินเชื่อส่วนบุคคล เทียบยังไงให้เห็นต้นทุนจริง

การเปรียบเทียบสินเชื่อส่วนบุคคลที่ได้ผลจริง คือการแปลงทุกข้อเสนอเป็นหน่วยเดียวกัน ได้แก่ อัตราดอกเบี้ยแบบลดต้นลดดอก (effective rate) ต่อปีที่รวมค่าธรรมเนียมแล้ว ยอดเงินที่ถึงมือคุณจริง และยอดจ่ายรวมตลอดสัญญา ตัวเลขโฆษณาอย่าง "ผ่อนเดือนละพันกว่าบาท" หรือ "ดอกเบี้ยเริ่มต้น 0.75% ต่อเดือน" ยังบอกไม่ได้ว่าอันไหนถูกกว่า

เหมือนที่เจ้าหน้าที่สินเชื่อมักเห็นบ่อย คนที่มาปรึกษามักถือใบโฆษณาสามใบ แต่ละใบพูดคนละหน่วย ใบหนึ่งบอกต่อปี อีกใบบอกต่อเดือน ใบที่สามบอกแค่ค่างวด เราจึงต้องเริ่มด้วยการจัดให้เป็นหน่วยเดียวกันก่อน แล้วค่อยตัดสินใจ ตัวอย่างด้านล่างเป็นตัวอย่างสมมติที่ใช้เลขกลมเพื่อให้คำนวณตามได้ง่าย

เทียบอะไรบ้างจึงเรียกว่าเทียบแฟร์

ข้อเสนอสินเชื่อหนึ่งฉบับมีตัวแปรหลายตัว แต่ที่กระทบเงินในกระเป๋าคุณจริงมีไม่กี่ตัว

ตัวแรกคือ อัตราดอกเบี้ยที่แปลงเป็น effective ต่อปี ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) อธิบายว่าอัตรา flat คิดดอกเบี้ยจากเงินต้นก้อนเดิมตลอดสัญญาโดยไม่ลดตามยอดที่ผ่อนไปแล้ว ขณะที่อัตรา effective คิดจากเงินต้นคงเหลือ ตัวเลข flat จึงฟังต่ำกว่าต้นทุนจริงเสมอ ถ้าอยากรู้ว่าตัวเลขสองแบบต่างกันเท่าไหร่ อ่านรายละเอียดเพิ่มได้ที่ สินเชื่อส่วนบุคคลดอกเบี้ยเท่าไหร่

ตัวที่สองคือ ค่าธรรมเนียม เช่น ค่าธรรมเนียมแรกเข้า ค่าจัดการเอกสาร ค่าอากร ค่าเบี้ยประกันที่ผูกกับสินเชื่อ ผู้ให้บริการที่อยู่ภายใต้การกำกับของ ธปท. ต้องนับดอกเบี้ยรวมค่าธรรมเนียมไม่เกิน 25% ต่อปี แต่ภายในเพดานนั้น ค่าธรรมเนียมที่หักจากยอดเงินกู้ตอนอนุมัติทำให้คุณได้เงินน้อยกว่าที่ผ่อนจริง ต้นทุนต่อบาทที่ได้รับจึงสูงขึ้น

ตัวที่สามคือ ระยะเวลาผ่อน ผ่อนนานขึ้นทำให้ค่างวดต่ำลงแต่ดอกเบี้ยรวมสูงขึ้น ตัวที่สี่คือ เงื่อนไขอื่น ได้แก่ ค่าปรับชำระล่าช้า ค่าธรรมเนียมปิดบัญชีก่อนกำหนด และวิธีหักเงินจากบัญชี

ตัวแปร	ถามผู้ให้กู้ว่าอะไร	ทำไมสำคัญ
อัตราดอกเบี้ย	เป็น flat หรือ effective ต่อปีเท่าไหร่	แปลงเป็นหน่วยเดียวกันได้
ค่าธรรมเนียม	หักจากยอดอนุมัติหรือจ่ายแยก	กระทบเงินที่ถึงมือจริง
ระยะเวลา	ผ่อนกี่งวด	ดอกเบี้ยรวมเพิ่มตามจำนวนงวด
ค่าปรับและปิดก่อนกำหนด	คิดอย่างไร	กระทบเมื่อรายได้เปลี่ยนหรือมีเงินก้อน
ยอดจ่ายรวม	รวมทุกอย่างเท่าไหร่	ใช้ตัดสินขั้นสุดท้าย

ตัวอย่างสามข้อเสนอ กู้ 60,000 บาท ผ่อน 24 เดือน

สมมติคุณต้องการเงิน 60,000 บาท ผ่อน 24 เดือน และได้ข้อเสนอสามแบบจากผู้ให้บริการที่อยู่ภายใต้กำกับ

• ข้อเสนอ A: ดอกเบี้ย effective 20% ต่อปี ไม่มีค่าธรรมเนียมแรกเข้า
• ข้อเสนอ B: ดอกเบี้ย effective 16% ต่อปี มีค่าธรรมเนียม 2% ของวงเงิน หักจากยอดตอนโอนเงิน
• ข้อเสนอ C: ดอกเบี้ย flat 9% ต่อปี ไม่มีค่าธรรมเนียมแรกเข้า

คำนวณค่างวด ข้อเสนอ A ใช้สูตรผ่อนคงที่ อัตรา 20% ต่อปีหรือ 1.667% ต่อเดือน ได้ค่างวดประมาณ 3,054 บาท จ่ายรวม 24 งวดประมาณ 73,290 บาท เท่ากับดอกเบี้ยประมาณ 13,290 บาท

ข้อเสนอ B ที่ 16% ต่อปี ค่างวดประมาณ 2,938 บาท จ่ายรวมประมาณ 70,507 บาท ดอกเบี้ยประมาณ 10,507 บาท แต่มีค่าธรรมเนียม 2% ของ 60,000 บาท เท่ากับ 1,200 บาท ต้นทุนรวมจึงเป็นประมาณ 11,707 บาท และเงินที่ถึงมือคุณมีเพียง 58,800 บาท ขณะที่ต้องผ่อนตามวงเงิน 60,000 บาท

ข้อเสนอ C แบบ flat 9% ต่อปี ดอกเบี้ยคิดจากต้นเดิม 60,000 x 9% x 2 ปี = 10,800 บาท ยอดรวม 70,800 บาท หารด้วย 24 งวด ได้ค่างวด 2,950 บาท

เมื่อแปลงเป็น effective ต่อปี โดยพิจารณาเงินที่ได้รับจริงเทียบกับค่างวดที่จ่าย ผลออกมาดังตาราง

ข้อเสนอ	เงินที่ได้รับจริง	ค่างวด	ต้นทุนรวม	effective จริงต่อปี
A (20% effective)	60,000	3,054	ประมาณ 13,290	20.0%
B (16% + ค่าธรรมเนียม 2%)	58,800	2,938	ประมาณ 11,707	ประมาณ 18.1%
C (flat 9%)	60,000	2,950	10,800	ประมาณ 16.4%

ข้อสังเกตจากตัวอย่างนี้มีสามข้อ ข้อแรก ข้อเสนอ C ที่ฟังว่า "9%" ถูกที่สุดในกลุ่ม แต่ต้นทุนจริงสูงกว่า 9% เกือบเท่าตัว ข้อสอง ข้อเสนอ B ที่โฆษณา 16% ก็ถูกดันขึ้นเป็นราว 18.1% เพราะค่าธรรมเนียมหักล่วงหน้า ข้อสาม ข้อเสนอที่ดูตรงไปตรงมาที่สุดอย่าง A กลับแพงที่สุดในสามข้อ ลำดับความถูกแพงเปลี่ยนไปจากที่เห็นตอนแรก

ตัวเลขทั้งหมดเป็นการคำนวณสมมติเพื่อให้เห็นวิธี ผู้ให้กู้จริงอาจปัดเศษค่างวดหรือคิดวันต่างกันเล็กน้อย จึงควรขอตารางผ่อนชำระจริงมาเทียบอีกครั้ง

วิธีแปลง flat เป็น effective แบบเร็ว

ถ้าไม่อยากเปิดสูตรอัตราผ่อนคงที่ ใช้กฎประมาณได้ ธปท. ระบุว่าอัตรา flat ต้องคูณราว 1.8 เท่าจึงใกล้เคียง effective ในสัญญาทั่วไป ตัวอย่างข้อเสนอ C ที่ flat 9% คูณ 1.8 ได้ 16.2% ซึ่งใกล้กับตัวเลข 16.4% ที่คำนวณจริงข้างบน

กฎนี้ใช้ได้ดีกับสัญญาที่ผ่อนเท่ากันทุกงวดและระยะผ่อนราว 2 ถึง 5 ปี ถ้าสัญญาสั้นมากหรือยาวมาก ตัวคูณจะเพี้ยน ให้ใช้เป็นตัวกรองเบื้องต้น แล้วค่อยขอตารางผ่อนมาตรวจ

อีกวิธีที่ใช้ได้เสมอคือเทียบ "ดอกเบี้ยที่จ่ายต่อบาทที่ได้รับ" ข้อเสนอ A จ่ายดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียม 13,290 บาท ต่อเงินที่ได้ 60,000 บาท เท่ากับ 22.2 สตางค์ต่อบาท ข้อเสนอ B เท่ากับ 11,707 ต่อ 58,800 หรือ 19.9 สตางค์ต่อบาท ข้อเสนอ C เท่ากับ 10,800 ต่อ 60,000 หรือ 18.0 สตางค์ต่อบาท ลำดับเรียงตรงกับ effective rate ที่คำนวณไว้

ตรวจว่าผู้ให้กู้อยู่ในระบบที่ถูกต้อง

ก่อนเทียบเรื่องราคา ให้เทียบเรื่องความถูกต้องของผู้ให้กู้ก่อน ราคาถูกแค่ไหนก็ไม่มีความหมายถ้าแอปนั้นไม่ได้อยู่ภายใต้การกำกับ

ธปท. มีหน้ารวบรวมรายชื่อผู้ให้บริการสินเชื่อส่วนบุคคลดิจิทัล ซึ่งเป็นรายชื่อผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาตหรืออยู่ภายใต้การกำกับ และมีหน้าเช็กแอปเงินกู้ให้ตรวจชื่อแอปได้ ก่อนกรอกข้อมูลบัตรประชาชนหรือเลขบัญชีให้ใคร ให้เปิดสองหน้านี้ตรวจชื่อผู้ให้บริการและชื่อแอปให้ตรงกัน ถ้าไม่พบชื่อ ให้ถือว่าเสี่ยงไว้ก่อน รายละเอียดเรื่องแอปที่ถูกกฎหมายอยู่ใน แอปกู้เงินถูกกฎหมาย

เพดานที่ใช้เทียบกับข้อเสนอที่ได้มา คือ

• สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับของ ธปท. รวมดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมไม่เกิน 25% ต่อปี
• พิโกไฟแนนซ์ รวมดอกเบี้ย ค่าปรับ และค่าธรรมเนียมไม่เกิน 36% ต่อปี
• เงินกู้นอกระบบ ดอกเบี้ยตามกฎหมายไม่เกิน 15% ต่อปี

ถ้าข้อเสนอแปลงแล้วเกินเพดานของประเภทผู้ให้กู้นั้น ให้ถามเหตุผลและพิจารณาไม่รับข้อเสนอ ถ้าดอกเบี้ยจริงสูงเกินเพดาน ลองอ่านเรื่องสิทธิของคุณที่ หนี้นอกระบบอันตรายอย่างไร

ธนาคาร สินเชื่อดิจิทัล และพิโกไฟแนนซ์ เหมาะกับใคร

ผู้ให้กู้แต่ละกลุ่มมีจุดแข็งต่างกัน การเลือกให้เหมาะกับสถานการณ์ช่วยลดต้นทุนได้พอ ๆ กับการต่อรองอัตรา

ธนาคารพาณิชย์ มักมีเงื่อนไขเอกสารครบ ต้องมีสลิปเงินเดือนและรายได้ขั้นต่ำ แต่คนที่ผ่านเกณฑ์มักได้อัตราที่ต่ำกว่า และมีสาขาให้ไปคุยหน้าเคาน์เตอร์ได้

สินเชื่อส่วนบุคคลดิจิทัล สมัครผ่านแอป อนุมัติเร็วกว่า เอกสารน้อยกว่า วงเงินมักเริ่มไม่สูง และอัตรามักอยู่ใกล้เพดาน 25% ข้อดีคือสะดวกเมื่อเงินด่วน ข้อเสียคือถ้าไม่เทียบก่อนจะจ่ายแพงกว่าที่จำเป็น

พิโกไฟแนนซ์ เพดานรวม 36% ต่อปี เหมาะกับคนที่ธนาคารปฏิเสธและต้องการเงินก้อนเล็ก ควรเทียบกับตัวเลือกที่ถูกกว่าก่อนเสมอ ดูภาพรวมของแหล่งเงินกู้ที่ถูกกฎหมายได้ที่ แหล่งเงินกู้ถูกกฎหมาย

ประเภทผู้ให้กู้	เพดานรวมต่อปี	จุดเด่น	ข้อควรระวัง
ธนาคารพาณิชย์	25%	อัตราต่ำกว่าเมื่อผ่านเกณฑ์	เอกสารเยอะ อนุมัติช้ากว่า
สินเชื่อดิจิทัลภายใต้กำกับ	25%	สมัครง่าย เร็ว	อัตรามักใกล้เพดาน
พิโกไฟแนนซ์	36%	รับกลุ่มที่ธนาคารปฏิเสธ	ต้นทุนสูงที่สุดในสามกลุ่ม

ขั้นตอนเทียบจริงใน 30 นาที

ลองใช้ขั้นตอนนี้กับข้อเสนอที่ได้มา ใช้เวลาไม่ถึงครึ่งชั่วโมงถ้าเตรียมข้อมูลไว้

1. ขอข้อเสนอเป็นลายลักษณ์อักษรหรือหน้าจอสรุปสัญญา ให้ได้ทั้งอัตรา ระยะเวลา ค่าธรรมเนียม และค่างวด
2. จดยอดเงินที่จะเข้าบัญชีจริง หักค่าธรรมเนียมที่หักล่วงหน้าแล้ว
3. คูณค่างวดด้วยจำนวนงวด ได้ยอดจ่ายรวม
4. เอายอดจ่ายรวมลบเงินที่ได้รับจริง ได้ต้นทุนรวม
5. หารต้นทุนรวมด้วยเงินที่ได้รับ แล้วเทียบข้อเสนอแต่ละอันเป็นสตางค์ต่อบาท
6. ตรวจชื่อผู้ให้กู้กับรายชื่อของ ธปท.
7. เลือกข้อเสนอที่ต้นทุนต่ำสุดในจำนวนที่ค่างวดไม่เกิน 30 ถึง 35% ของรายได้ประจำ

ข้อ 7 สำคัญเท่ากับการหาดอกเบี้ยต่ำ เพราะค่างวดที่หนักเกินไปทำให้ผิดนัด และค่าปรับกับการติดตามหนี้จะแพงกว่าส่วนต่างดอกเบี้ยที่ประหยัดได้

เครดิตบูโรกับการยื่นหลายที่

การยื่นขอสินเชื่อหลายแห่งในช่วงสั้น ๆ ทำให้มีการตรวจข้อมูลเครดิตหลายครั้ง และผู้ให้กู้รายถัดไปเห็นประวัติการสอบถามเหล่านี้ อ่านเพิ่มเรื่องบทบาทของเครดิตบูโรได้ที่ เครดิตบูโรคืออะไร

แนวปฏิบัติที่ปลอดภัยคือ ขอประเมินอัตราเบื้องต้นจากหลายแห่ง โดยเลือกวิธีที่ยังไม่ผูกพันให้ผู้ให้กู้ดึงเครดิตจริง เปรียบเทียบตามขั้นตอนข้างบน แล้วเลือกยื่นอนุมัติจริงหนึ่งถึงสองแห่ง หากถูกปฏิเสธหนึ่งแห่งแล้วยื่นต่อทันทีอีกหลายแห่ง จะยิ่งทำให้ประวัติดูเหมือนผู้ที่กำลังขาดสภาพคล่อง

ถ้ามีหนี้เดิมอยู่แล้ว ควรเทียบเรื่องรีไฟแนนซ์ด้วย

ถ้าคุณมีหนี้บัตรหรือสินเชื่อตัวเดิมที่ดอกเบี้ยสูง การกู้ก้อนใหม่เพื่อปิดก้อนเก่าอาจประหยัดได้ แต่ต้องคิดต้นทุนทั้งสองฝั่ง ได้แก่ ค่าธรรมเนียมปิดบัญชีเดิม ค่าธรรมเนียมเปิดสัญญาใหม่ และดอกเบี้ยที่ลดลง ถ้าส่วนต่างไม่มากกว่าค่าธรรมเนียม การย้ายไม่คุ้ม หลักคิดและตัวอย่างอยู่ใน รีไฟแนนซ์คืออะไร

ตัวอย่างสมมติ หนี้เดิมคงเหลือ 60,000 บาท effective 25% ต่อปี เหลือ 24 งวด ค่างวดเดิมประมาณ 3,133 บาท ถ้าย้ายไปข้อเสนอ C ที่ effective ประมาณ 16.4% ค่างวด 2,950 บาท ประหยัดเดือนละราว 183 บาท หรือราว 4,400 บาทตลอด 24 งวด ถ้าค่าธรรมเนียมปิดบัญชีเดิมบวกค่าเปิดสัญญาใหม่รวมแล้วเกิน 4,400 บาท การย้ายไม่คุ้ม

สัญญาณเตือนในหน้าข้อเสนอ

บางข้อเสนอผ่านการตรวจเรื่องรายชื่อแล้ว แต่ยังมีถ้อยคำที่ควรอ่านซ้ำก่อนกดตกลง

• โฆษณาโชว์เฉพาะ "ค่างวดเริ่มต้น" โดยไม่บอกจำนวนงวดและยอดรวม
• ให้ตัดสินใจเร็วโดยอ้างว่า "สิทธิ์หมดวันนี้"
• ค่าธรรมเนียมไปอยู่ท้ายสัญญาเป็นตัวหนังสือเล็ก
• ต้องโอนเงินให้ก่อนจึงจะอนุมัติ ซึ่งผู้ให้กู้ที่ถูกต้องไม่ทำ
• ไม่มีเอกสารสัญญาให้อ่านก่อนเซ็น

สองข้อหลังเป็นสัญญาณหลอกลวงที่พบบ่อย ถ้าเจอให้หยุดและตรวจกับหน้าเช็กแอปเงินกู้ของ ธปท. อีกครั้ง

เทียบแล้วเลือกยังไง

สรุปเป็นขั้นตัดสินใจ ให้คัดข้อเสนอที่ผู้ให้กู้อยู่ในรายชื่อก่อน แล้วเลือกอันที่ต้นทุนต่อบาทที่ได้รับต่ำที่สุด ในกลุ่มที่ค่างวดไม่เกินที่คุณรับไหว ถ้าผลต่างระหว่างสองข้อเสนอแรกน้อยกว่า 1,000 บาทตลอดสัญญา ให้เลือกอันที่เงื่อนไขปิดก่อนกำหนดยืดหยุ่นกว่า

ก่อนเซ็นสัญญา ให้เปิดหน้าเช็กแอปเงินกู้ของธนาคารแห่งประเทศไทยตรวจชื่อผู้ให้บริการอีกรอบ แล้วถ่ายภาพหน้าตารางผ่อนชำระเก็บไว้ หากภายหลังพบว่าคิดดอกเบี้ยหรือค่าธรรมเนียมไม่ตรงกับที่ตกลง ภาพนี้คือหลักฐานที่ใช้ร้องเรียนได้ ถ้าคุณยังไม่แน่ใจว่าข้อเสนอที่ถืออยู่ควรกู้หรือไม่ ลองอ่านพื้นฐานใน สินเชื่อส่วนบุคคลคืออะไร ก่อนตัดสินใจครั้งสุดท้าย