สินเชื่อส่วนบุคคลคืออะไร เงื่อนไขการอนุมัติและสิ่งที่ต้องเตรียมก่อนยื่นกู้

สินเชื่อส่วนบุคคลคือเงินกู้ที่ผู้ให้กู้ปล่อยให้คนที่มีรายได้พิสูจน์ได้ นำไปใช้ตามวัตถุประสงค์ส่วนตัว โดยไม่ต้องใช้ทรัพย์สินค้ำประกัน ผู้กู้ผ่อนคืนเป็นรายเดือนพร้อมดอกเบี้ยตามสัญญา ข้อดีคือสะดวกและอนุมัติเร็ว ข้อเสียคือดอกเบี้ยสูงกว่าสินเชื่อที่มีหลักประกัน ตามหน้าความรู้ของธนาคารแห่งประเทศไทย สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับคิดดอกเบี้ยรวมค่าธรรมเนียมได้ไม่เกิน 25% ต่อปี แบบลดต้นลดดอก

ถ้าคุณกำลังคิดจะกู้ก้อนแรก หรือสับสนระหว่างสินเชื่อเงินก้อน บัตรกดเงินสด และสินเชื่อแบบอื่น เนื้อหาด้านล่างจะไล่ให้ตั้งแต่โครงสร้างของสินเชื่อ วิธีคิดต้นทุนจริงด้วยตัวเลข เอกสารที่ต้องเตรียม ไปจนถึงสิ่งที่ควรถามก่อนเซ็นสัญญา

สินเชื่อส่วนบุคคลมีส่วนประกอบอะไรบ้าง

สัญญาสินเชื่อส่วนบุคคลทุกฉบับมีห้าส่วนที่คุณต้องอ่านให้เข้าใจ

ส่วนประกอบ	ความหมาย	สิ่งที่ควรถาม
วงเงิน	จำนวนเงินสูงสุดที่อนุมัติ ขึ้นกับรายได้ หนี้เดิม และประวัติเครดิต	วงเงินคิดจากรายได้กี่เท่า
ระยะเวลาผ่อน	จำนวนงวดตามสัญญา เช่น 12 ถึง 60 เดือน	เลือกจำนวนงวดเองได้ไหม
อัตราดอกเบี้ย	คิดเป็นต่อปี แบบลดต้นลดดอกหรือแบบคงที่	อัตรานี้รวมค่าธรรมเนียมแล้วหรือยัง
ค่างวด	เงินที่ต้องจ่ายทุกเดือน	งวดสุดท้ายเท่ากับงวดอื่นไหม
ค่าใช้จ่ายอื่น	อากรแสตมป์ ค่าปรับล่าช้า ค่าปิดบัญชีก่อนกำหนด	ขอเป็นเอกสารได้ไหม

ธปท. แบ่งสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับออกเป็นสามลักษณะ คือแบบได้เงินเป็นก้อนตามสัญญา แบบวงเงินหมุนเวียนที่เบิกถอนผ่านบัตรกดเงินสด และแบบผ่อนสินค้าเป็นรายชิ้นที่ต้องสมัครเป็นสมาชิกของผู้ให้บริการก่อน ทั้งสามแบบอยู่ใต้เพดาน 25% ต่อปีเหมือนกัน

ประเภทของสินเชื่อที่คนมักเรียกรวมกันว่ากู้ส่วนบุคคล

ประเภท	ลักษณะ	เหมาะกับ
สินเชื่อเงินก้อน	ได้เงินครั้งเดียว ผ่อนเท่ากันทุกเดือน	ค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ที่รู้ยอดแน่นอน
บัตรกดเงินสด	วงเงินหมุนเวียน เบิกเมื่อต้องการ ดอกเบี้ยคิดตามวันที่ใช้เงิน	รายจ่ายไม่แน่นอน แต่ต้องมีวินัยสูง
สินเชื่อผ่อนสินค้า	ผ่อนสินค้าเป็นรายชิ้นผ่านผู้ให้บริการ	ซื้อเครื่องใช้ที่จำเป็น
สินเชื่อสวัสดิการ	จากสหกรณ์หรือสวัสดิการนายจ้าง	พนักงานหรือสมาชิกในองค์กร
สินเชื่อดิจิทัล	ยื่นผ่านแอป วงเงินเล็ก ระยะสั้น	คนที่ต้องการเงินด่วนจำนวนไม่มาก

ก่อนยื่นกับแอปหรือบริษัทที่ไม่คุ้นชื่อ ให้ตรวจว่าผู้ให้บริการได้รับอนุญาตจากหน่วยงานกำกับ ผู้ให้กู้ที่ไม่มีใบอนุญาตไม่อยู่ใต้เพดาน 25% และคุณจะร้องเรียนได้ยากกว่ามาก

วิธีคิดต้นทุนจริงด้วยตัวเลข

ตัวเลขบนหน้าโฆษณามักเป็นอัตราต่ำสุด และบางแห่งประกาศเป็นอัตราคงที่ต่อเดือนหรือต่อปี ซึ่งดูต่ำกว่าความจริง ธปท. อธิบายว่าอัตราแบบคงที่กับแบบลดต้นลดดอกคิดต่างกัน จึงเอาตัวเลขมาเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ วิธีประมาณคร่าว ๆ คือคูณอัตราแบบคงที่ด้วย 1.8 ตัวอย่างในหน้าของ ธปท. คือ อัตราคงที่ 4% ต่อปี เทียบได้ราว 7.2% แบบลดต้นลดดอก แพงกว่าอีกเจ้าที่ประกาศ 6% ลดต้นลดดอก แม้ตัวเลขบนป้ายจะต่ำกว่า

ตัวอย่างสมมติ คุณกู้ 100,000 บาท ผ่อน 24 เดือน ลองดูสามสถานการณ์

เงื่อนไข	ค่างวดต่อเดือน (บาท)	ดอกเบี้ยรวมทั้งสัญญา (บาท)
ลดต้นลดดอก 15% ต่อปี	4,849	16,368
ลดต้นลดดอก 25% ต่อปี (เพดาน)	5,337	28,092
คงที่ 12% ต่อปี	5,167	24,000

แถวสุดท้ายคิดดอกเบี้ยจากเงินต้นเต็มก้อนตลอดสองปี คือ 100,000 x 12% x 2 = 24,000 บาท ค่างวด 124,000 หาร 24 ได้ราว 5,167 บาท เมื่อคำนวณย้อนกลับเป็นอัตราลดต้นลดดอก จะได้ประมาณ 21.6% ต่อปี ใกล้กับค่าที่ได้จากการคูณ 1.8 คือ 21.6% พอดี ตัวเลข 12% บนป้ายจึงแพงกว่าข้อเสนอ 15% ลดต้นลดดอกอยู่มาก

ส่วนต่างระหว่างแถวแรกกับแถวที่สองคือ 11,724 บาท ทั้งที่ค่างวดต่างกันเพียงเดือนละ 488 บาท นี่คือเหตุผลที่คุณควรเทียบดอกเบี้ยรวมทั้งสัญญา ไม่ใช่แค่ค่างวด อ่านวิธีแปลงอัตราเพิ่มที่ ดอกเบี้ยแบบคงที่เทียบกับลดต้นลดดอก

บัตรกดเงินสด ดอกเบี้ยเดินทุกวัน

สำหรับวงเงินหมุนเวียน ธปท. ให้สูตรไว้ดังนี้ ดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียม เท่ากับ จำนวนเงินที่เบิกถอน คูณอัตราต่อปี คูณจำนวนวันที่ใช้เงิน หารด้วยจำนวนวันใน 1 ปี โดยนับวันที่ถอนเงินเป็นวันแรก

ตัวอย่างสมมติ คุณกดเงิน 10,000 บาท ที่อัตรา 25% ต่อปี ใช้เงินไป 30 วัน ดอกเบี้ยเท่ากับ 10,000 x 25% x 30 / 365 ประมาณ 205 บาท ถ้าลากไป 90 วันจะเป็นราว 616 บาท ยิ่งคืนเร็ว ยิ่งจ่ายน้อย

จุดที่คนพลาดบ่อยคือคิดว่ายอดในใบแจ้งหนี้คือยอดปิดบัญชี ในตัวอย่างของ ธปท. ดอกเบี้ยยังเดินต่อระหว่างวันออกใบแจ้งหนี้กับวันครบกำหนด และไปโผล่ในรอบบิลถัดไป ถ้าต้องการปิดยอดจริง ให้โทรถามยอดรวมดอกเบี้ยถึงวันที่คุณจะจ่าย ก่อนโอนเงิน

ใครกู้ได้ และต้องเตรียมเอกสารอะไร

เกณฑ์ของแต่ละธนาคารต่างกัน แต่โครงที่พบบ่อยมีดังนี้

• อายุ 20 ปีขึ้นไป และอายุรวมเมื่อผ่อนครบไม่เกินเกณฑ์ของผู้ให้บริการ
• รายได้ต่อเดือนถึงเกณฑ์ขั้นต่ำที่ประกาศ
• อายุงานหรือระยะเวลาประกอบอาชีพตามที่กำหนด
• ไม่มีประวัติค้างชำระรุนแรงในข้อมูลเครดิต ดูวิธีขอรายงานของตัวเองที่ เครดิตบูโรคืออะไร

เอกสารสำหรับพนักงานประจำมักมีบัตรประชาชน สลิปเงินเดือนหรือหนังสือรับรองเงินเดือน และรายการเดินบัญชีย้อนหลังที่เงินเดือนเข้า สำหรับเจ้าของกิจการหรือฟรีแลนซ์ จะใช้หลักฐานรายได้ทางอื่น เช่น รายการเดินบัญชีย้อนหลังที่ยาวขึ้น หลักฐานการยื่นภาษี หรือทะเบียนพาณิชย์ แนวทางเตรียมตัวสำหรับคนไม่มีสลิปอยู่ที่ กู้เงินโดยไม่มีสลิปเงินเดือน

เช็กลิสต์ก่อนส่งเอกสาร

1. ชื่อ นามสกุล และที่อยู่ในทุกเอกสารตรงกัน
2. รายการเดินบัญชีเป็นบัญชีที่รายได้เข้าจริง ไม่ใช่บัญชีที่เพิ่งเปิด
3. เบอร์โทรที่ให้ไว้ติดต่อได้ เพราะเจ้าหน้าที่มักโทรยืนยันข้อมูล
4. ยอดหนี้เดิมที่แจ้งตรงกับที่ปรากฏในรายงานเครดิต

คำนวณวงเงินที่ผ่อนไหวจริง

ให้เริ่มจากรายได้ ไม่ใช่จากวงเงินที่อยากได้ ตัวอย่างสมมติ คุณมีรายได้สุทธิเดือนละ 25,000 บาท ผ่อนรถอยู่ 6,000 บาท และตั้งใจให้ค่างวดหนี้ทุกก้อนรวมกันไม่เกิน 40% ของรายได้ คือ 10,000 บาท ช่องว่างที่เหลือสำหรับค่างวดใหม่คือ 4,000 บาท

ถ้าดอกเบี้ย 25% ต่อปี ผ่อน 24 เดือน ค่างวดราว 5,337 บาทต่อเงินกู้ 100,000 บาท เงิน 4,000 บาทจึงรองรับวงเงินได้ประมาณ 75,000 บาท แม้ธนาคารจะอนุมัติให้ 150,000 บาท การรับเต็มวงเงินจะทำให้ค่างวดเกินงบทันที

ปัจจัย	ผ่อนนานขึ้น	ผ่อนสั้นลง
ค่างวดต่อเดือน	ต่ำลง	สูงขึ้น
ดอกเบี้ยรวมตลอดสัญญา	มากขึ้น	น้อยลง
แรงกดดันต่องบรายเดือน	น้อยกว่า	มากกว่า
ระยะเวลาที่ผูกพัน	นานขึ้น	ปิดหนี้เร็ว

ทางสายกลางคือเลือกงวดที่ค่างวดไม่กดดันงบ แล้วโปะเพิ่มเมื่อมีเงินเหลือ โดยถามก่อนว่าสัญญามีค่าธรรมเนียมปิดบัญชีก่อนกำหนดหรือไม่

ขั้นตอนยื่นกู้ตั้งแต่ต้นจนรับเงิน

1. คำนวณค่างวดที่ผ่อนไหวตามหัวข้อก่อนหน้า
2. ขอรายงานเครดิตของตัวเองมาดูก่อน ถ้ามีรายการผิดพลาดให้แก้ก่อนยื่น
3. เทียบข้อเสนออย่างน้อยสามแห่ง ด้วยอัตราลดต้นลดดอกและดอกเบี้ยรวมทั้งสัญญา เทียบได้ที่ เปรียบเทียบสินเชื่อส่วนบุคคล
4. ยื่นกับแห่งที่เลือกทีละแห่ง การยื่นพร้อมกันหลายที่ทำให้มีการเรียกดูข้อมูลเครดิตหลายครั้งในเวลาใกล้กัน
5. อ่านสัญญาก่อนเซ็น โดยเฉพาะข้อผิดนัด ค่าปรับ และประกันที่แนบมา ถามให้ชัดว่าประกันเป็นทางเลือกหรือบังคับ
6. ตั้งหักบัญชีอัตโนมัติหลังรับเงิน เพื่อไม่พลาดงวดแรก

ค่าใช้จ่ายนอกจากดอกเบี้ยที่ต้องถามให้ครบ

เพดาน 25% ต่อปีของ ธปท. นับรวมดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมเข้าด้วยกัน คุณจึงควรขอรายการค่าใช้จ่ายทั้งหมดเป็นลายลักษณ์อักษร แล้วรวมเข้ากับดอกเบี้ยก่อนเทียบข้อเสนอ

• ค่าธรรมเนียมแรกเข้า หรือค่าอนุมัติวงเงิน
• อากรแสตมป์ตามสัญญา
• ค่าปรับหรือดอกเบี้ยเมื่อชำระล่าช้า
• ค่าติดตามทวงถามหนี้
• ค่าธรรมเนียมเมื่อปิดบัญชีก่อนกำหนด
• เบี้ยประกันที่แนบมากับสินเชื่อ

ตัวอย่างสมมติ ข้อเสนอสองแห่งประกาศดอกเบี้ยเท่ากัน แต่แห่งหนึ่งหักค่าอนุมัติ 2,000 บาทจากเงินกู้ 100,000 บาท คุณได้เงินจริง 98,000 บาท แต่ยังผ่อนบนยอด 100,000 บาท ต้นทุนจริงของแห่งนี้จึงสูงกว่า แม้ตัวเลขดอกเบี้ยบนป้ายจะเท่ากัน

ถูกปฏิเสธ ทำอย่างไรต่อ

เหตุผลที่พบบ่อยคือรายได้ไม่ถึงเกณฑ์ ภาระหนี้เดิมสูง มีประวัติค้างชำระ หรือยื่นหลายแห่งพร้อมกัน ให้ถามเจ้าหน้าที่ว่าติดเงื่อนไขข้อไหน แล้วแก้ทีละจุด เช่น ลดยอดบัตรเครดิตลงก่อน หรือรอให้ประวัติชำระตรงเวลาสะสมอีกสักระยะ รายละเอียดแต่ละสาเหตุอยู่ที่ ทำไมสินเชื่อไม่อนุมัติ

คำถามที่ควรถามตัวเองก่อนกู้

1. เงินก้อนนี้ใช้กับสิ่งจำเป็น หรือสิ่งที่สร้างรายได้หรือไม่
2. ถ้ารายได้ลดลง 20% ยังจ่ายค่างวดไหวหรือไม่
3. มีทางเลือกที่ถูกกว่า เช่น สวัสดิการนายจ้างหรือสหกรณ์หรือไม่
4. ถ้าเกิดเหตุฉุกเฉินระหว่างผ่อน มีเงินสำรองพอหรือไม่

ถ้าตอบข้อใดแล้วไม่มั่นใจ ให้ชะลอไว้ก่อน ถ้าผ่อนไปแล้วเริ่มไม่ไหว ให้ติดต่อผู้ให้กู้ก่อนถึงวันครบกำหนดเพื่อคุยเรื่องปรับโครงสร้างหนี้ และถ้าคุยกับผู้ให้กู้แล้วไม่ได้ข้อยุติ ติดต่อศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินของธนาคารแห่งประเทศไทย โทร 1213