บัตรเครดิตคืนเงิน 1% ถึง 5% ได้จริงเท่าไร

บัตรเครดิตคืนเงิน (cashback) คืนเงินให้เป็นเปอร์เซ็นต์ของยอดใช้จ่าย โดยทั่วไปอยู่ราว 1% ถึง 5% แต่ตัวเลขใหญ่ที่เห็นในโฆษณามักเป็นอัตราสูงสุดในหมวดเดียว มีเพดานต่อเดือน และมียอดขั้นต่ำ เงินที่ได้จริงจึงมักต่ำกว่าอัตราที่เห็น ทำให้ต้องคิดอัตราจริงของตัวเองก่อนสมัคร

เปอร์เซ็นต์ที่โฆษณา กับเปอร์เซ็นต์ที่ได้จริง

ตัวอย่างสมมติ บัตรเงินคืน 5% ในหมวดซูเปอร์มาร์เก็ต เพดานคืนสูงสุด 300 บาทต่อเดือน อัตราจริงเปลี่ยนไปตามยอดที่รูดในหมวดนั้น

รูดซูเปอร์ต่อเดือน	เงินคืนตามอัตรา 5%	เงินคืนที่ได้จริง (เพดาน 300)	อัตราจริง
3,000 บาท	150 บาท	150 บาท	5.0%
6,000 บาท	300 บาท	300 บาท	5.0%
10,000 บาท	500 บาท	300 บาท	3.0%
20,000 บาท	1,000 บาท	300 บาท	1.5%
40,000 บาท	2,000 บาท	300 บาท	0.75%

จุดที่ถึงเพดานคือ 300 หาร 5% เท่ากับ 6,000 บาทต่อเดือน รูดมากกว่านี้ไม่ได้เงินคืนเพิ่ม บัตรอัตราสูงจึงเหมาะกับคนที่รูดไม่มากในหมวดนั้น ส่วนคนที่รูดสูงควรใช้บัตรอัตราต่ำแต่เพดานสูงหรือไม่มีเพดาน

สูตรหาจุดถึงเพดานของบัตรใดก็ได้ใช้เพดานเงินคืนต่อเดือน หารด้วยอัตรา เช่น เพดาน 100 บาทที่อัตรา 10% ถึงเพดานที่ยอดรูดเพียง 1,000 บาทต่อเดือน ถ้าบัตรโฆษณา 10% แต่ใช้ได้แค่ 1,000 บาท ก็แปลว่าได้เงินคืนแค่ 100 บาท

ตัวอย่างสมมติ รูดเดือนละ 15,000 บาท ได้เงินคืนเท่าไร

สมมติบัตรใบเดียวมี 3 อัตรา แต่ละหมวดมีเพดานของตัวเอง ยอดรูดแต่ละเดือนเป็นดังนี้

หมวด	ยอดรูด	อัตรา	เพดาน	เงินคืนที่ได้
ซูเปอร์มาร์เก็ต	6,000 บาท	5%	300 บาท	300 บาท
ร้านอาหาร	4,000 บาท	3%	200 บาท	120 บาท
ซื้อของออนไลน์	5,000 บาท	1%	ไม่จำกัด	50 บาท
รวม	15,000 บาท			470 บาท

เงินคืนรวม 470 บาทต่อเดือน เท่ากับ 3.13% ของยอดรูด หรือ 5,640 บาทต่อปี ถ้าบัตรนี้มีค่าธรรมเนียมรายปี 1,500 บาท มูลค่าสุทธิต่อปีเหลือ 4,140 บาท ตัวเลขนี้ใช้ได้เมื่อยอดรูดถึงเงื่อนไขขั้นต่ำและรายการเข้าข่ายทั้งหมด ซึ่งในชีวิตจริงมักไม่ครบทุกเดือน

จุดคุ้มทุนของค่าธรรมเนียมรายปี

ค่าธรรมเนียมรายปีคือ ต้นทุนคงที่ที่ต้องถูกชดเชยด้วยเงินคืน หายอดรูดต่อปีที่คุ้มทุนได้ด้วย ค่าธรรมเนียม หารด้วย อัตราเงินคืนที่ได้จริง

ค่าธรรมเนียมรายปี	อัตราจริง 1%	อัตราจริง 2%	อัตราจริง 3%
500 บาท	รูด 50,000 บาทต่อปี	รูด 25,000 บาทต่อปี	รูด 16,667 บาทต่อปี
1,000 บาท	รูด 100,000 บาทต่อปี	รูด 50,000 บาทต่อปี	รูด 33,333 บาทต่อปี
2,000 บาท	รูด 200,000 บาทต่อปี	รูด 100,000 บาทต่อปี	รูด 66,667 บาทต่อปี

คนที่รูดเดือนละ 10,000 บาท หรือ 120,000 บาทต่อปี และได้อัตราจริง 1% จะคุ้มบัตรค่าธรรมเนียม 1,000 บาทพอดี คือเสมอตัว ถ้ามีบัตรไม่มีค่าธรรมเนียมที่ให้ 1% เท่ากัน บัตรไม่มีค่าธรรมเนียมชนะเสมอ ลองโทรขอยกเว้นค่าธรรมเนียมรายปีก่อนตัดสินใจจ่าย ผู้ออกบัตรบางรายอาจยอมในปีแรก

เงินคืนที่ถูกหักกลับ หรือไม่ถูกนับ

เงินคืนที่เห็นในแอปบางครั้งเป็นยอดประมาณการ ตอนสิ้นรอบอาจเหลือน้อยกว่า เหตุผลที่พบบ่อยมีดังนี้

• รายการที่ยกเลิกหรือคืนสินค้า เงินคืนจากรายการนั้นมักถูกหักกลับ ถ้าคืนสินค้าข้ามเดือน ยอดเงินคืนเดือนถัดไปอาจน้อยลง
• รายการที่ไม่นับ ผู้ออกบัตรมักยกเว้นบางประเภท เช่น การชำระภาษี ค่าประกัน การเติมเงินเข้า e-wallet การผ่อนชำระ และกดเงินสด ดูรายการยกเว้นในเอกสารเงื่อนไข
• ยอดต่ำกว่าขั้นต่ำ บางบัตรต้องรูดรวมถึงเกณฑ์ต่อเดือน ถ้าพลาดไปบาทเดียวก็ไม่ได้สิทธิทั้งเดือน
• ใช้นอกประเทศ ธปท. ระบุว่าค่าแปลงสกุลเงินอยู่ที่ประมาณ 2 ถึง 2.5% ของอัตราแลกเปลี่ยนอ้างอิง ถ้าบัตรให้เงินคืน 3% ต่างประเทศ ได้สุทธิเหลือเพียง 0.5% ถึง 1% ในแง่ต้นทุน ยังไม่นับว่าบัตรบางใบไม่ให้เงินคืนรายการต่างประเทศ
• เงินคืนเป็นเครดิตหักบิลหรือคะแนน ไม่ใช่เงินเข้าบัญชี ต้องดูว่าหมดอายุเมื่อไร และใช้ได้กับบิลรอบไหน

ตัวอย่างสมมติ เทียบสองบัตรสำหรับคนรูดเดือนละ 12,000 บาท

สมมติรายจ่ายเดือนละ 12,000 บาท แบ่งเป็นซูเปอร์ 5,000 บาท อาหาร 3,000 บาท และอื่นๆ 4,000 บาท บัตร X คืน 5% ซูเปอร์ เพดาน 250 บาท และ 0.5% หมวดอื่น ค่าธรรมเนียมปีละ 1,200 บาท บัตร Y คืน 1.5% ทุกหมวด ไม่มีเพดาน ไม่มีค่าธรรมเนียม

รายการ	บัตร X	บัตร Y
ซูเปอร์ 5,000 บาท	250 บาท	75 บาท
อาหาร 3,000 บาท	15 บาท	45 บาท
อื่นๆ 4,000 บาท	20 บาท	60 บาท
เงินคืนต่อเดือน	285 บาท	180 บาท
เงินคืนต่อปี	3,420 บาท	2,160 บาท
หักค่าธรรมเนียมรายปี	2,220 บาท	2,160 บาท

สองบัตรสุทธิเกือบเท่ากัน ต่างกันเพียง 60 บาทต่อปี แต่บัตร X ต้องรูดซูเปอร์ให้ถึงทุกเดือนและต้องจำเงื่อนไขมากกว่า ถ้าเดือนไหนรูดซูเปอร์น้อยลง บัตร Y จะนำทันที ตัวอย่างนี้ชี้ว่าอัตราตัวใหญ่ไม่ได้ชนะเสมอ ต้องคูณกับยอดที่คุณรูดจริงก่อน

เงินคืนไม่ชนะดอกเบี้ย ถ้าจ่ายไม่เต็มยอด

บัตรเงินคืนทำกำไรให้ผู้ใช้เมื่อจ่ายเต็มทุกเดือนเท่านั้น ตัวอย่างสมมติ รูดเดือนละ 20,000 บาท ได้เงินคืนเฉลี่ย 3% หรือ 600 บาทต่อเดือน ถ้าเดือนนั้นจ่ายไม่เต็มและค้าง 20,000 บาทไว้ 3 เดือน ดอกเบี้ย 16% ต่อปีเท่ากับ 20,000 x 16% x 90 / 365 = ประมาณ 789 บาท มากกว่าเงินคืนของเดือนนั้นทั้งก้อนแล้ว และจริงๆ ดอกเบี้ยนับตั้งแต่วันที่รูดย้อนหลัง ยิ่งทำให้ต้นทุนสูงกว่านี้

SET ย้ำหลักนี้ไว้ รูดเท่าไร ให้จ่ายเท่านั้นภายในระยะปลอดดอกเบี้ย อ่านวิธีคำนวณดอกเบี้ยทีละรอบได้ที่ บัตรเครดิตดอกเบี้ยเท่าไหร่ ถ้ายังค้างหนี้บัตรอยู่ ให้ปิดหนี้ก่อนเลือกบัตรเงินคืนใหม่ ดูแนวทางที่ วิธีปลดหนี้

พฤติกรรมที่ทำให้เงินคืนกลายเป็นหนี้ คือรูดเพิ่มเพื่อให้ถึงยอดขั้นต่ำ เช่น บัตรให้สิทธิเมื่อรูดครบ 15,000 บาท แต่ปกติใช้ 11,000 บาท การรูดเพิ่มอีก 4,000 บาทเพื่อให้ได้เงินคืน 300 บาท เท่ากับใช้เงิน 4,000 บาทที่ไม่ได้ตั้งใจใช้ เพื่อแลกเงินคืนเพียง 7.5% ของยอดที่เพิ่ม และถ้าเงินส่วนนั้นเป็นการรูดผ่านหนี้ที่จ่ายไม่ไหว จะเสียมากกว่าได้

เลือกเงินคืนกับสะสมคะแนน ต่างกันตรงไหน

บัตรทั้งสองแบบตอบโจทย์ต่างกัน

เกณฑ์	เงินคืน	สะสมคะแนน
ได้อะไร	เงินหรือส่วนลดบิล มูลค่าตายตัว	คะแนนที่แลกของหรือโอนเป็นไมล์ มูลค่าขึ้นกับวิธีแลก
คำนวณง่ายไหม	ง่าย เทียบเป็นเปอร์เซ็นต์ได้	ยากกว่า ต้องรู้มูลค่าต่อคะแนน
ความเสี่ยง	เพดานต่อเดือน ยอดขั้นต่ำ	คะแนนหมดอายุ ของที่แลกหมด
เหมาะกับ	ยอดรูดกระจายหลายหมวด ไม่อยากวางแผนแลก	ยอดรูดสูง เป้าหมายแลกชัด เช่น ตั๋วเครื่องบิน

ถ้าไม่เคยแลกคะแนนเลยในปีที่ผ่านมา เงินคืนเหมาะกว่า เพราะคะแนนที่หมดอายุคือส่วนลดที่ไม่เคยได้ ส่วนการเปรียบเทียบเชิงลึกระหว่างหลายแบบบัตรด้วยตัวอย่างค่าธรรมเนียมและยอดรูดต่างกัน อ่านต่อที่ บัตรเครดิตใบไหนดี

เช็กลิสต์สั้นๆ ก่อนสมัครหรือต่ออายุ

ก่อนกดสมัคร ให้หาคำตอบจากเอกสารเงื่อนไขของบัตรให้ครบ 5 ข้อ ข้อแรกคือเพดานเงินคืนต่อเดือนและต่อปีเป็นเท่าไร ข้อสองคือหมวดไหนนับ หมวดไหนไม่นับ ข้อสามคือต้องรูดขั้นต่ำเท่าไรต่อรอบบิล ข้อสี่คือเงินคืนเข้าเป็นเงินสด ส่วนลดบิล หรือคะแนน และมีวันหมดอายุไหม ข้อห้าคือผู้ออกบัตรปรับเงื่อนไขได้เมื่อไรและแจ้งล่วงหน้ากี่วัน บัตรหลายใบเปลี่ยนอัตราเมื่อครบแคมเปญ อัตราที่คุณเห็นวันสมัครจึงอาจไม่ใช่อัตราของปีหน้า จดคำตอบทั้งห้าข้อลงโน้ตในโทรศัพท์ แล้วเทียบกับตารางด้านบน จะรู้ได้ทันทีว่าบัตรใบนั้นคุ้มกับยอดรูดของคุณหรือไม่ และถ้าใช้ไปหลายเดือนแล้วตัวเลขจริงต่ำกว่าที่คำนวณไว้ ก็มีหลักฐานพร้อมไปคุยกับผู้ออกบัตร

ถ้าเงินคืนไม่เข้า ตามอย่างไร

ทำตามลำดับนี้ ใช้เวลารวมไม่เกินสองสัปดาห์ในกรณีส่วนใหญ่

1. เปิดใบแจ้งยอดรอบที่เงินคืนควรเข้า และเอกสารเงื่อนไขของบัตร แล้วตรวจว่ารายการที่คุณรูดเข้าข่ายและถึงยอดขั้นต่ำจริง
2. คำนวณเงินคืนที่ควรได้เอง โดยแสดงยอดรูดรายหมวดและอัตรา
3. โทรหา call center ของผู้ออกบัตร ถามว่ารายการไหนไม่นับ และขอทราบเหตุผลเป็นลายลักษณ์อักษร หรือแจ้งผ่านแอปให้มีหลักฐาน
4. ถ้าผู้ออกบัตรยังไม่แก้ไขหลังติดต่อแล้ว ร้องเรียนต่อ ธปท. ผ่านโทร 1213 หรืออีเมล [email protected] ซึ่งหน้าติดต่อของ ธปท. ระบุเป็นช่องทางร้องเรียนการใช้บริการทางการเงิน พร้อมแนบใบแจ้งยอดและบันทึกการติดต่อ
5. ถ้าพบรายการบนใบแจ้งยอดที่ไม่ได้ทำเอง แจ้งผู้ออกบัตรทันที อย่ารอให้ผ่านหลายรอบบิล

ตัดสินใจก่อนสมัครบัตรเงินคืนด้วยตารางนี้

ถ้ารายจ่ายของคุณเป็นแบบนี้	เลือก	เหตุผล
รูดไม่เกิน 8,000 บาทต่อเดือน	บัตรเงินคืนอัตราเดียว ไม่มีค่าธรรมเนียมรายปี	ยอดไม่พอคุ้มค่าธรรมเนียม
รูดหมวดเดียวเกิน 60% ของยอดทั้งหมด	บัตรเงินคืนตามหมวดนั้น	อัตราสูงตรงหมวดที่ใช้จริง
รูดเกิน 40,000 บาทต่อเดือน	บัตรเพดานสูงหรือไม่มีเพดาน	เพดานต่ำทำให้อัตราจริงร่วงเหลือต่ำกว่า 1%
ใช้จ่ายต่างประเทศบ่อย	เช็กค่าแปลงสกุลเงินและว่าให้เงินคืนไหม	ค่าแปลงสกุลเงินประมาณ 2 ถึง 2.5% กินเงินคืนหมด
จ่ายไม่เต็มยอดบ่อย	ยังไม่ต้องเลือกบัตรเงินคืน	ดอกเบี้ยแพงกว่าเงินคืนเสมอ

ขั้นต่อไปที่ทำได้วันนี้ คือเปิดรายการบัตรของ 3 เดือนล่าสุด คำนวณอัตราเงินคืนจริงของบัตรที่ถืออยู่ตามตารางด้านบน ถ้าต่ำกว่า 1% หรือค่าธรรมเนียมรายปีเกินเงินคืนที่ได้ ให้โทรขอยกเว้นค่าธรรมเนียมหรือเปลี่ยนไปบัตรอัตราเดียว เรื่องภาษีของเงินคืนในกรณีธุรกิจ ถามสรรพากรหรือนักบัญชี ส่วนเงื่อนไขของบัตรแต่ละใบตรวจจากเอกสารล่าสุดของผู้ออกบัตร