บัญชีม้า คืออะไร ทำไมให้ยืมบัญชีแล้วติดคุกได้

บัญชีม้า คือบัญชีเงินฝากที่ถูกใช้เป็นทางผ่านของเงินผิดกฎหมาย ส่วนมากเป็นบัญชีที่เจ้าของเปิดเองแล้วขาย ให้เช่า หรือให้ยืม มิจฉาชีพใช้รับเงินจากเหยื่อแล้วโอนต่อหลายทอดเพื่อให้ตามยาก เจ้าของบัญชีมีความผิดตามกฎหมาย โทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 300,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และบัญชีทุกบัญชีในชื่อของคุณอาจถูกระงับ

ทำไมมิจฉาชีพต้องใช้บัญชีของคนอื่น

ลองนึกภาพแก๊งคอลเซ็นเตอร์ที่หลอกให้เหยื่อโอนเงิน ถ้าให้เหยื่อโอนเข้าบัญชีในชื่อหัวหน้าแก๊ง ตำรวจตามตัวได้ภายในวันเดียว ทางเลือกของพวกเขาจึงเป็นการใช้บัญชีในชื่อคนอื่นที่ไม่เกี่ยวข้อง

เงินจากเหยื่อจะเข้าบัญชีม้าทอดแรก แล้วถูกโอนกระจายไปบัญชีม้าทอดที่สอง สาม สี่ ภายในไม่กี่นาที บางส่วนถูกแปลงเป็นสินทรัพย์ดิจิทัลหรือถอนเป็นเงินสด เมื่อเหยื่อรู้ตัวและแจ้งความ เงินไปไกลแล้ว คนที่ตำรวจตามเจอก่อนคือเจ้าของบัญชีม้าทอดแรก ซึ่งมักเป็นนักศึกษา คนว่างงาน หรือผู้สูงอายุที่ได้ค่าตอบแทนไม่กี่พันบาท

ธนาคารไทยพาณิชย์ระบุว่ากลุ่มที่ถูกชักชวนบ่อยคือนักศึกษาและผู้สูงอายุ เพราะมีแรงจูงใจเรื่องเงินและไม่คุ้นกับความเสี่ยงทางกฎหมาย

รูปแบบการชักชวนที่พบบ่อย

การขอซื้อบัญชีแทบไม่มีใครพูดตรงๆ ว่า "ขอซื้อบัญชีไปรับเงินโกง" แต่มาในรูปแบบที่ฟังดูเป็นงาน เป็นความช่วยเหลือ หรือเป็นเงื่อนไขของสินเชื่อ

รูปแบบ	คำชวนที่มักได้ยิน	สิ่งที่เกิดขึ้นจริง
งานรายได้ดี	"งานง่าย ให้ยืมบัญชีรับโอนเงินลูกค้า ได้ค่าคอมต่อครั้ง"	บัญชีถูกใช้รับเงินจากเหยื่อ
สินเชื่อออนไลน์	"ส่งสมุดบัญชีและบัตรเอทีเอ็มมาเพื่อยืนยันตัวตนก่อนอนุมัติ"	ไม่ได้เงินกู้ แต่เสียบัญชีให้มิจฉาชีพ
รับซื้อบัญชี	"เปิดบัญชีใหม่ พร้อมบัตรและแอป ขายให้เราได้เงินทันที"	ขายบัญชีโดยตรง ผิดกฎหมายชัดเจน
ช่วยเพื่อน	"ขอยืมบัญชีรับเงินแป๊บเดียว บัญชีเราโดนล็อก"	เพื่อนอาจถูกใช้เป็นคนกลาง หรือเป็นมิจฉาชีพเอง

ข้อสังเกตร่วมของทุกแบบคือ มีคนขอให้คุณส่งมอบสิ่งที่ใช้ควบคุมบัญชี ได้แก่ สมุดบัญชี บัตรเอทีเอ็ม รหัส หรือสิทธิ์เข้าแอป เมื่อไรที่มีคนขอของเหล่านี้ ไม่ว่าจะอ้างเหตุผลอะไร ให้ถือว่าเป็นสัญญาณอันตราย

สินเชื่อออนไลน์ที่ขอบัญชีก่อนปล่อยกู้เป็นแบบที่หลอกคนเดือดร้อนได้มาก วิธีแยกแอปกู้เงินถูกกฎหมายกับแอปหลอกดูได้ที่ แอปเงินกู้ผิดกฎหมาย

ความผิดและโทษตามกฎหมาย

พระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. 2566 กำหนดให้การเปิดหรือยินยอมให้ผู้อื่นใช้บัญชีเงินฝาก บัตร หรือเครื่องมือทางการเงินของตน โดยรู้หรือควรรู้ว่าจะถูกใช้กระทำความผิด เป็นความผิด ธนาคารไทยพาณิชย์สรุปโทษไว้ว่าจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 300,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

คนที่เป็นนายหน้าจัดหา ซื้อขาย หรือชักชวนคนอื่นให้เปิดบัญชีม้ามีโทษหนักกว่าเจ้าของบัญชี

นอกจากนี้ เอกสารของธนาคารแห่งประเทศไทยเรื่องบัญชีเงินฝากเตือนว่า การเปิดบัญชีให้ผู้อื่นใช้อาจเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินด้วย ซึ่งมีโทษจำคุก 1-10 ปี หรือปรับ 20,000-200,000 บาท

นอกจากคดีอาญา ผู้เสียหายยังฟ้องเรียกเงินคืนในทางแพ่งจากเจ้าของบัญชีได้ด้วย เงินที่เหยื่อโอนเข้ามาหลายแสนบาท อาจกลายเป็นหนี้ของคุณทั้งที่ได้ค่าตอบแทนเพียงเล็กน้อย

ระดับสีของบัญชีม้า ตามที่ ธปท. จัดกลุ่ม

ธนาคารแห่งประเทศไทยร่วมกับธนาคารและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดบัญชีม้าเป็นระดับสี ตามความชัดเจนของหลักฐาน

ระดับ	ลักษณะ	จำนวนสะสม ณ ส.ค. 2569
ม้าดำ	รายชื่อที่ ปปง. ประกาศตาม พ.ร.ก. ปี 2566	937,361 บัญชี
ม้าเทาเข้ม	มีผู้เสียหายแจ้งความแล้ว	1,008,435 บัญชี
ม้าเทาอ่อน	มีผู้เสียหายแจ้ง แต่ยังไม่แจ้งความ	531,692 บัญชี
ม้าน้ำตาล	ธนาคารพบพฤติกรรมน่าสงสัยจากการตรวจสอบเอง	1,943,801 บัญชี

รวมทุกระดับ ธปท. รายงานว่าระงับบัญชีไปแล้ว 4,421,289 บัญชี ณ เดือนสิงหาคม 2569 เพิ่มจาก 1,752,479 บัญชีเมื่อเดือนธันวาคม 2567 ข้อมูลมาจากระบบ CFR ที่เริ่มใช้ตั้งแต่มกราคม 2567 และสถาบันการเงิน 17 แห่ง

ตัวเลขนี้บอกอะไรกับคุณ คือระบบตรวจจับทำงานจริงและกวาดกว้าง บัญชีที่มีพฤติกรรมผิดปกติแม้ยังไม่มีผู้เสียหายแจ้งก็ถูกระงับได้

จากระดับบัญชี สู่ระดับบุคคล

มาตรการที่ ธปท. ประกาศในเดือนมิถุนายน 2567 เปลี่ยนวิธีจัดการจากการระงับทีละบัญชี เป็นการจัดการทั้งตัวบุคคล โดยใช้ข้อมูลจาก ปปง. ระบบ CFR และข้อมูลของธนาคารประกอบกัน ผลที่เกิดกับเจ้าของบัญชีม้ามีหลายชั้น

• เมื่อมีผู้เสียหายแจ้ง ธนาคารทุกแห่งระงับช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ของบุคคลนั้น จนกว่าเจ้าของจะไปยืนยันตัวตนที่สาขา
• คนที่ถูกจัดเป็นกลุ่มเสี่ยงสูงอาจถูกปฏิเสธการเปิดบัญชีออนไลน์ หรือได้บัญชีที่ไม่มีโมบายแบงกิ้ง
• คนที่เกี่ยวข้องกับบัญชีม้าอาจถูกปฏิเสธการเปิดบัญชีใหม่ ยกเว้นบัญชีที่จำเป็นสำหรับรับเงินเดือนหรือสวัสดิการ

ลองนึกถึงชีวิตที่ไม่มีแอปธนาคาร ไม่มีพร้อมเพย์ จ่ายบิลต้องไปสาขา รับเงินโอนจากลูกค้าไม่ได้ นี่คือราคาจริงที่ต้องจ่ายต่อจากคดี

บัญชีของคุณถูกเข้าใจผิดว่าเป็นม้า ทำอย่างไร

บางครั้งคนสุจริตก็โดนลูกหลง เช่น ขายของออนไลน์แล้วรับเงินจากลูกค้าที่เป็นเหยื่อของมิจฉาชีพ หรือมีเงินโอนผิดเข้ามาแล้วโอนคืนเองตามคำขอของคนแปลกหน้า

ถ้าบัญชีถูกระงับ ให้ทำตามนี้

1. โทรถามธนาคารว่าถูกระงับเพราะอะไร และเป็นคำสั่งของหน่วยงานใด
2. รวบรวมหลักฐานที่มาของเงิน เช่น ใบสั่งซื้อ แชตกับลูกค้า ใบส่งของ
3. ไปยืนยันตัวตนที่สาขาตามที่ธนาคารนัด
4. ถ้าเป็นคำสั่งจากตำรวจหรือ ปปง. ต้องไปชี้แจงกับหน่วยงานนั้นโดยตรง

ขั้นตอนแยกตามประเภทการระงับอธิบายไว้ละเอียดที่ บัญชีถูกระงับทำอย่างไร และถ้าเรื่องเริ่มจากเงินโอนผิดเข้ามา ดูวิธีคืนเงินที่ถูกต้องได้ที่ โอนเงินผิดบัญชี

สัญญาณว่ามีคนกำลังชวนคุณเป็นม้า

เช็กกับตัวเองทุกครั้งที่มีข้อเสนอเรื่องเงินเข้ามา ถ้าเจอข้อใดข้อหนึ่งในนี้ ให้ปฏิเสธทันที

• ขอให้เปิดบัญชีใหม่ แล้วส่งสมุด บัตร หรือรหัสให้
• ขอให้ติดตั้งแอปธนาคารในเครื่องของเขา หรือขอรหัส OTP
• จ่ายค่าตอบแทนสูงเกินจริงสำหรับงานที่ไม่ต้องทำอะไร
• ให้รับเงินเข้าบัญชีแล้วโอนต่อไปบัญชีอื่น โดยหักค่าคอมไว้
• ติดต่อผ่านแชตหรือโซเชียลเท่านั้น ไม่มีบริษัทหรือสัญญาจ้างจริง

งานจริงไม่ต้องใช้บัญชีของคุณเป็นทางผ่านเงินของคนอื่น ถ้านายจ้างจ่ายเงินเดือน เขาโอนเข้าบัญชีคุณ ไม่มีเหตุผลที่ต้องให้คุณโอนออกไปให้คนที่สาม

ถ้าส่งบัญชีให้คนอื่นไปแล้ว รีบทำสี่อย่างนี้

คนที่หลงส่งสมุดหรือบัตรไปแล้วมักกลัวจนไม่กล้าทำอะไร แต่การนิ่งเฉยทำให้สถานการณ์แย่ลงทุกวัน เพราะบัญชีจะถูกใช้รับเงินจากเหยื่อรายใหม่ต่อไป

1. โทรหา Call Center ธนาคารเจ้าของบัญชี ขออายัดบัตรและระงับการใช้งานแอปทันที
2. ไปสาขาพร้อมบัตรประชาชน ขอเปลี่ยนรหัส ยกเลิกการผูกโทรศัพท์เครื่องเดิม หรือปิดบัญชีถ้าไม่ใช้แล้ว
3. ขอรายการเดินบัญชีย้อนหลังตั้งแต่วันที่ส่งบัญชีไป เก็บไว้เป็นหลักฐาน
4. ปรึกษาทนายความหรือไปให้ข้อมูลกับตำรวจ พร้อมแชตและหลักฐานการติดต่อกับคนที่ชักชวน

การเข้าไปแจ้งข้อมูลเองตั้งแต่ต้นแสดงเจตนาให้ความร่วมมือ ซึ่งดีกว่ารอให้หมายเรียกมาถึงบ้าน วิธีขอรายการเดินบัญชีย้อนหลังดูได้ที่ ขอ Statement ธนาคาร

ป้องกันไม่ให้ชื่อคุณถูกสวมไปเปิดบัญชี

อีกทางที่บัญชีม้าเกิดขึ้นคือมีคนเอาข้อมูลหรือสำเนาบัตรประชาชนของคุณไปเปิดบัญชี ลดความเสี่ยงได้ด้วยนิสัยง่ายๆ

• เขียนกำกับสำเนาบัตรประชาชนทุกครั้งว่าใช้เพื่ออะไร ให้ใคร วันที่เท่าไร
• อย่าถ่ายรูปบัตรประชาชนส่งให้คนที่ไม่รู้จักผ่านแชต
• ถ้าบัตรประชาชนหาย ให้แจ้งความและทำบัตรใหม่ทันที

พ่อแม่และผู้สูงอายุ เป้าหมายที่ต้องเฝ้าระวัง

ผู้สูงอายุมักถูกชวนในรูปแบบ "ช่วยรับเงินโอนแทนหลาน" หรือ "รับค่าจ้างเปิดบัญชีให้บริษัท" ส่วนวัยรุ่นถูกชวนผ่านกลุ่มหางานพิเศษในโซเชียล

สิ่งที่ลูกหลานทำได้คือคุยกับพ่อแม่ตรงๆ ว่าบัญชีและบัตรเป็นของที่ห้ามให้ใครยืม ใครมาขอให้โทรถามลูกก่อน และสำหรับบัญชีของลูกที่ยังเล็ก ผู้ปกครองควรเก็บสมุดและบัตรไว้เอง วิธีเปิดและดูแลบัญชีเด็กดูได้ที่ บัญชีเงินฝากเด็ก

ถ้าสงสัยว่ามีคนในครอบครัวถูกชักชวน หรือไม่แน่ใจว่าบัญชีของตัวเองถูกจัดอยู่ในกลุ่มใด ติดต่อธนาคารที่เปิดบัญชีไว้ หรือสอบถามศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน (ศคง.) ธนาคารแห่งประเทศไทย โทร 1213

ตัวอย่างสมมติ ค่าตอบแทน 3,000 บาท กับสิ่งที่เสียไป

นักศึกษาคนหนึ่งได้ข้อเสนอในกลุ่มหางาน ให้เปิดบัญชีใหม่พร้อมบัตรเอทีเอ็มแล้วส่งให้ "บริษัท" ได้ค่าตอบแทน 3,000 บาท สองเดือนต่อมา บัญชีนั้นถูกใช้รับเงินจากเหยื่อรวม 400,000 บาท

รายการ	ผลลัพธ์
เงินที่ได้	3,000 บาท
ความผิดอาญา	ถูกดำเนินคดีตาม พ.ร.ก. ปี 2566 โทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 300,000 บาท
ความรับผิดทางแพ่ง	ผู้เสียหายฟ้องเรียกเงินคืนได้ สูงสุดตามยอดที่โอนเข้ามา 400,000 บาท
บัญชีธนาคาร	บัญชีทุกแห่งในชื่อตัวเองถูกระงับช่องทางออนไลน์
อนาคต	เปิดบัญชีใหม่ได้ยาก รับเงินเดือนจากงานแรกล่าช้า

ผลลัพธ์ของตัวอย่างนี้ชัดเจน รายได้ 3,000 บาทแลกกับความเสี่ยงทางแพ่งที่สูงกว่าร้อยเท่า บวกคดีอาญาและการถูกตัดออกจากระบบธนาคาร คำตอบที่ถูกต้องเพียงคำตอบเดียวต่อข้อเสนอแบบนี้คือปฏิเสธ แล้วแจ้งเบาะแสให้ตำรวจหรือธนาคารทราบ