กองทุนการออมแห่งชาติ กอช. ออมเท่าไร รัฐเติมให้เท่าไร

แม่ค้าขายข้าวแกง ช่างซ่อมแอร์ที่รับงานเอง ไรเดอร์ส่งอาหาร หรือเกษตรกรที่ไม่มีนายจ้าง คนกลุ่มนี้ไม่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ไม่มีบำเหน็จบำนาญแบบข้าราชการ และหลายคนไม่ได้ส่งประกันสังคมแบบที่มีเงินชราภาพ เมื่อถึงวัยที่ทำงานหนักไม่ไหว รายได้ก็หยุดลงทันที กองทุนการออมแห่งชาติ หรือ กอช. ถูกตั้งขึ้นมาเพื่อปิดช่องว่างตรงนี้

จุดที่ทำให้ กอช. ต่างจากการฝากเงินธรรมดาคือรัฐเติมเงินให้ทุกปีที่คุณออม ถ้าออมถึงเกณฑ์ เงินสมทบนี้คิดเป็นผลตอบแทนทันทีหลายสิบเปอร์เซ็นต์ของเงินที่ส่ง ก่อนจะนับผลตอบแทนจากการลงทุนของกองทุนด้วยซ้ำ

กอช. เป็นของใคร และเงินของคุณปลอดภัยแค่ไหน

กอช. จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติกองทุนการออมแห่งชาติ พ.ศ. 2554 อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงการคลัง ตามที่ กอช. อธิบายไว้ในหน้าคำถามที่พบบ่อย กองทุนนี้มีกฎหมายรองรับ เปลี่ยนรัฐบาลก็ไม่ได้ทำให้กองทุนหายไป

เงินในบัญชีของคุณแบ่งเป็นสองก้อนเสมอ ก้อนแรกคือเงินสะสมที่คุณส่งเอง ก้อนที่สองคือเงินสมทบที่รัฐเติมให้ ทั้งสองก้อนถูกนำไปลงทุนและได้ผลตอบแทนเพิ่มขึ้นตามผลการลงทุนของกองทุน ความต่างอยู่ที่วิธีถอน ซึ่งจะอธิบายในหัวข้อหลังจากนี้

ถ้าคุณมีหลักประกันยามเกษียณจากที่อื่นอยู่แล้ว ลองเทียบดูว่าแต่ละแบบให้อะไรคุณบ้าง บทความ วางแผนเกษียณ ช่วยให้เห็นภาพว่าบำนาญจากหลายแหล่งรวมกันแล้วพอใช้หรือไม่

เช็กสิทธิก่อน ใครสมัครได้ ใครสมัครไม่ได้

กอช. ไม่เปิดให้ทุกคน หลักการคือถ้ารัฐหรือนายจ้างจ่ายเงินสมทบเพื่อบำเหน็จบำนาญให้คุณอยู่แล้ว คุณจะสมัคร กอช. ไม่ได้ เพราะสิทธิซ้ำซ้อนกัน

สถานะของคุณ	สมัคร กอช. ได้ไหม	เหตุผลตามที่ กอช. ชี้แจง
ผู้ประกันตนมาตรา 33 (ลูกจ้างบริษัท)	ไม่ได้	นายจ้างและรัฐจ่ายสมทบเพื่อบำนาญชราภาพแล้ว
ผู้ประกันตนมาตรา 39	ไม่ได้	รัฐจ่ายสมทบเพื่อบำนาญชราภาพแล้ว
ผู้ประกันตนมาตรา 40 ทางเลือก 2 หรือ 3	ไม่ได้	ทางเลือกนี้มีเงินชราภาพที่รัฐสมทบ
ผู้ประกันตนมาตรา 40 ทางเลือก 1	ได้	ทางเลือกนี้ไม่มีเงินสมทบเพื่อบำเหน็จบำนาญ
สมาชิก กบข.	ไม่ได้	มีบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
สมาชิกกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ	ไม่ได้	นายจ้างจ่ายเงินสมทบแล้ว
ไม่อยู่ในระบบใดเลย	ได้	กลุ่มเป้าหมายหลักของ กอช.

ถ้าไม่แน่ใจว่าตัวเองอยู่มาตราไหน เช็กได้จาก ประกันสังคมแต่ละมาตรา ก่อน เพราะคนจำนวนไม่น้อยสมัครมาตรา 40 ไว้นานแล้วแต่จำไม่ได้ว่าเลือกทางเลือกไหน ส่วนสิทธิของตัวเองใน กอช. ตรวจได้ทั้งในแอปพลิเคชัน กอช. เว็บไซต์ eservice.nsf.or.th และไลน์ @nsf.th

รัฐเติมเงินให้ตามอายุ ด้วยเพดานเดียวกัน

อัตราเงินสมทบชุดปัจจุบันมาจากกฎกระทรวงกำหนดอัตราการจ่ายเงินสะสมและเงินสมทบ พ.ศ. 2566 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา มีผลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2566 หลักคือยิ่งอายุมาก รัฐยิ่งสมทบในสัดส่วนที่สูงขึ้น เพราะเหลือเวลาออมน้อยกว่า แต่เพดานต่อปีเท่ากันทุกช่วงอายุ

อายุสมาชิก	รัฐสมทบเป็นสัดส่วนของเงินที่คุณส่ง	เพดานเงินสมทบต่อปี	ต้องส่งเองปีละเท่าไรจึงได้สมทบเต็ม
ไม่เกิน 30 ปี	50%	1,800 บาท	3,600 บาท
เกิน 30 ปี ถึง 50 ปี	80%	1,800 บาท	2,250 บาท
เกิน 50 ปีขึ้นไป	100%	1,800 บาท	1,800 บาท

คอลัมน์สุดท้ายเป็นการคำนวณย้อนกลับจากเพดาน เช่น คนอายุไม่เกิน 30 ปีได้สมทบครึ่งหนึ่งของเงินที่ส่ง ถ้าอยากได้ 1,800 บาทเต็มเพดาน ต้องส่งเอง 3,600 บาทต่อปี หรือเฉลี่ยเดือนละ 300 บาท

ส่งมากกว่านั้นก็ได้ จนถึง 30,000 บาทต่อปี แต่ส่วนที่เกินจุดนี้รัฐไม่สมทบเพิ่มแล้ว เงินส่วนเกินยังได้ผลตอบแทนจากการลงทุนของกองทุน และยังนับเป็นค่าลดหย่อนภาษีได้

ตัวอย่างสมมติ: สามคน สามช่วงอายุ

ลองดูคนสามคนที่ส่งเงินแบบต่างกัน ตัวเลขเหล่านี้เป็นตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นการคำนวณเงินสมทบเท่านั้น ยังไม่รวมผลตอบแทนจากการลงทุน

คนแรก อายุ 27 ปี ขายของออนไลน์ ส่งเดือนละ 300 บาทครบ 12 เดือน รวม 3,600 บาท รัฐสมทบ 50% คือ 1,800 บาท เท่ากับเพดานพอดี สิ้นปีมีเงินในบัญชี 5,400 บาท

คนที่สอง อายุ 42 ปี เป็นช่างรับเหมา รายได้ไม่แน่นอน เลยส่งเฉพาะเดือนที่มีงาน ได้ 5 เดือน เดือนละ 500 บาท รวม 2,500 บาท รัฐสมทบ 80% เท่ากับ 2,000 บาท แต่ติดเพดาน จึงได้จริง 1,800 บาท สิ้นปีมีเงิน 4,300 บาท

คนที่สาม อายุ 56 ปี เป็นเกษตรกร ส่งปีละครั้งตอนขายผลผลิต 10,000 บาท รัฐสมทบ 100% แต่ติดเพดานเช่นกัน ได้ 1,800 บาท สิ้นปีมีเงิน 11,800 บาท

ข้อสังเกตจากสามตัวอย่างนี้คือ ถ้าเป้าหมายของคุณคือเก็บเงินสมทบจากรัฐให้ครบ คนอายุเกิน 50 ปีส่งเพียง 1,800 บาทก็ได้เต็มเพดานแล้ว ส่วนคนอายุน้อยต้องส่งมากกว่าเพื่อให้ได้เงินสมทบเท่ากัน ตัวเลขข้างบนยังไม่รวมเงินที่ได้จากการลงทุนของกองทุน ซึ่งเพิ่มขึ้นตามผลการดำเนินงานแต่ละปี

วิธีส่งเงินที่ยืดหยุ่นกว่าที่คิด

กติกาการส่งเงินตามที่ กอช. ชี้แจงมีไม่กี่ข้อ และค่อนข้างผ่อนปรน

• ส่งขั้นต่ำครั้งละ 50 บาท
• ส่งได้เดือนละ 1 ครั้ง
• ยอดแต่ละครั้งไม่ต้องเท่ากัน
• ไม่ต้องส่งทุกเดือน
• รวมทั้งปีไม่เกิน 30,000 บาท

ช่องทางส่งเงินมีทั้งแอปพลิเคชัน กอช. เว็บไซต์ eservice.nsf.or.th และหน่วยรับสมัครสมาชิกและรับเงินออมที่กระจายอยู่ทั่วประเทศ ถ้าชอบเห็นตัวเลขในสมุด รับสมุดเงินออมได้ฟรีที่ธนาคารออมสินและ ธ.ก.ส. ทุกสาขา แสดงแค่บัตรประชาชน โดยไม่ต้องมีบัญชีเงินฝากกับธนาคารนั้น กอช. ยังส่งใบแจ้งยอดทางไปรษณีย์ให้ทุกปี และดาวน์โหลดเองได้ในแอป

สำหรับคนรายได้ไม่สม่ำเสมอ กลยุทธ์ที่ใช้ง่ายคือ ตั้งเป้ายอดรวมทั้งปีไว้ตามช่วงอายุในตารางก่อนหน้า แล้วส่งในเดือนที่มีเงินเหลือ ใกล้สิ้นปีค่อยเช็กยอดรวมในแอปว่าถึงเป้าหรือยัง ถ้ายังขาด ก็เติมในเดือนสุดท้าย เพราะส่งได้เดือนละครั้ง อย่ารอจนเดือนธันวาคมแล้วหวังจะส่งหลายรอบ

ลดหย่อนภาษีได้ด้วย ถ้าคุณมีรายได้ถึงเกณฑ์เสียภาษี

ตามเอกสารสรุปค่าลดหย่อนของกรมสรรพากร ฉบับปรับปรุงมกราคม 2568 เงินสะสมที่จ่ายเข้า กอช. หักลดหย่อนได้ตามจำนวนที่จ่ายจริง ไม่เกิน 30,000 บาท ตัวเลขนี้ตรงกับเพดานการส่งเงินต่อปีพอดี

คำถามที่ตามมาคือ ลดหย่อนแล้วได้ภาษีคืนเท่าไร คำตอบขึ้นกับอัตราภาษีขั้นสูงสุดที่คุณเสียอยู่ ตัวอย่างสมมติ ถ้าเงินได้สุทธิของคุณอยู่ในขั้นอัตรา 10% การส่ง กอช. 10,000 บาท ช่วยให้ภาษีลดลงประมาณ 1,000 บาท แต่ถ้าเงินได้สุทธิต่ำจนไม่ต้องเสียภาษีอยู่แล้ว ค่าลดหย่อนนี้ก็ไม่ได้ช่วยอะไรเพิ่ม

กลุ่มค่าลดหย่อนที่เกี่ยวกับการออมเพื่อเกษียณมีเพดานรวมกันอยู่ด้วย ถ้าคุณมีทั้ง กอช. RMF และประกันบำนาญ ให้ดูภาพรวมทั้งหมดใน รายการลดหย่อนภาษี แล้วเช็กกับกรมสรรพากรอีกครั้งตอนยื่นแบบ ว่ายอดรวมของคุณยังอยู่ในเพดาน

เมื่ออายุครบ 60 ปี เงินออกมาในรูปไหน

กอช. จะส่งหนังสือแจ้งสมาชิกล่วงหน้า 3 เดือนก่อนอายุครบ 60 ปี ให้ยื่นเรื่องขอรับเงิน ซึ่งออกมาเป็นบำนาญรายเดือน หรือเงินดำรงชีพ ขึ้นอยู่กับยอดเงินที่สะสมไว้ ถ้าไม่ได้รับหนังสือ ติดต่อเองได้ที่ธนาคารของรัฐทั้ง 5 แห่ง เสมียนตราอำเภอ คลังจังหวัด สหกรณ์การเกษตร และสถาบันการเงินชุมชน

เงินโอนเข้าได้สามทาง

ช่องทางรับเงิน	ค่าธรรมเนียม
บัญชีธนาคารที่สมาชิกแจ้งไว้	ไม่เสีย
พร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขบัตรประชาชน	ไม่เสีย
ธนาณัติ	มีค่าธรรมเนียม

ถ้ายังไม่ได้ผูกพร้อมเพย์กับเลขบัตรประชาชน ทำไว้ล่วงหน้าจะสะดวกกว่า เพราะได้รับเงินเร็วและไม่เสียค่าธรรมเนียม

มีกรณีพิเศษหนึ่งที่ต้องรู้ไว้ ถ้าสมาชิกทุพพลภาพ ขอรับเงินออมส่วนที่ตัวเองส่งได้ทั้งหมดหรือบางส่วน โดยไม่ต้องลาออก แต่ขอได้เพียงครั้งเดียว ส่วนเงินสมทบจากรัฐยังต้องรอรับเป็นบำนาญหรือเงินดำรงชีพเมื่ออายุครบ 60 ปีบริบูรณ์

กอช. เทียบกับทางเลือกออมเพื่อเกษียณอื่น

กอช. ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อเป็นเงินก้อนเดียวที่เลี้ยงคุณตลอดวัยเกษียณ เพดานส่ง 30,000 บาทต่อปีกับเงินสมทบสูงสุด 1,800 บาท ทำให้มันเหมาะเป็นฐานแรกของการออม แล้วต่อยอดด้วยเครื่องมืออื่น

เครื่องมือ	ใครเข้าได้	นายจ้างหรือรัฐเติมให้ไหม
กอช.	แรงงานนอกระบบที่ไม่มีสวัสดิการบำนาญอื่น	รัฐสมทบสูงสุด 1,800 บาทต่อปี
กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ	ลูกจ้างของบริษัทที่จัดตั้งกองทุน	นายจ้างสมทบตามข้อบังคับกองทุน
กบข.	ข้าราชการที่เป็นสมาชิก	รัฐสมทบ
RMF	ทุกคนที่มีเงินได้	ไม่มีผู้สมทบ ได้สิทธิลดหย่อนภาษี

ถ้าคุณเปลี่ยนจากงานอิสระไปเป็นพนักงานประจำในอนาคต ลองอ่านเรื่อง กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ไว้ก่อน จะเห็นว่าสิทธิของคุณเปลี่ยนไปอย่างไร

เช็กลิสต์ 6 ข้อ ก่อนเริ่มออมกับ กอช.

ใช้เวลาไม่ถึงสิบนาที ไล่ดูตามนี้

1. ยืนยันสถานะประกันสังคมของตัวเองว่าไม่ใช่มาตรา 33, 39 หรือ 40 ทางเลือก 2 และ 3
2. ยืนยันว่าไม่ได้เป็นสมาชิก กบข. หรือกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ
3. ตรวจสิทธิในแอป กอช. หรือไลน์ @nsf.th
4. หาตัวเลขเป้าหมายต่อปีจากตารางช่วงอายุ คือ 3,600, 2,250 หรือ 1,800 บาท
5. ผูกพร้อมเพย์กับเลขบัตรประชาชน เพื่อรับเงินในอนาคตโดยไม่เสียค่าธรรมเนียม
6. ระบุผู้รับผลประโยชน์ให้ชัด การเปลี่ยนแปลงภายหลังต้องไปแจ้งที่ธนาคารของรัฐ เสมียนตราอำเภอ คลังจังหวัด สหกรณ์การเกษตร หรือสถาบันการเงินชุมชน

ถ้ามีคำถามเรื่องเงื่อนไขเฉพาะตัว เช่น เพิ่งเปลี่ยนสถานะประกันสังคม หรือมีรายได้จากหลายทาง ควรสอบถาม กอช. โดยตรง ส่วนเรื่องการใช้สิทธิลดหย่อน ถามกรมสรรพากรหรือผู้เชี่ยวชาญทางการเงินที่ดูภาพรวมรายได้ของคุณได้

สรุปตัวเลขที่ควรจำไว้มีแค่ชุดเดียว ถ้าคุณอายุ 35 ปี ส่งปีละ 2,250 บาท หรือเฉลี่ยเดือนละประมาณ 188 บาท รัฐจะเติมให้ 1,800 บาท เงินในบัญชีปีนั้นรวมเป็น 4,050 บาท ก่อนนับผลตอบแทนจากการลงทุน เป็นเงินเติมจากรัฐที่หาไม่ได้จากบัญชีเงินฝากทั่วไป