โอนเงินผิดบัญชี ขอเงินคืนอย่างไร และถ้ามีเงินโอนผิดเข้ามา

โอนเงินผิดบัญชี สิ่งแรกที่ต้องทำคือโทรหรือไปที่ธนาคารของคุณเอง แจ้งวันเวลา จำนวนเงิน ช่องทางที่โอน และส่งสลิปให้ ธนาคารจะติดต่อธนาคารของผู้รับให้ แต่ธนาคารดึงเงินคืนจากบัญชีปลายทางเองไม่ได้ ถ้าผู้รับไม่ยินยอม คุณต้องไปแจ้งความต่อ ยิ่งแจ้งเร็ว โอกาสได้เงินคืนยิ่งสูง เพราะเงินยังอยู่ในบัญชีปลายทาง

ทำไมธนาคารดึงเงินคืนให้ทันทีไม่ได้

คำถามที่เจ้าหน้าที่ธนาคารได้ยินบ่อยที่สุดคือ "ก็ธนาคารเห็นอยู่ว่าโอนผิด ทำไมไม่ดึงกลับให้" คำตอบอยู่ที่หลักเรื่องกรรมสิทธิ์ในเงินฝาก เมื่อเงินเข้าบัญชีปลายทางแล้ว บัญชีนั้นเป็นของบุคคลอื่น ธนาคารจะหักเงินออกจากบัญชีของลูกค้าคนหนึ่งเพื่อคืนอีกคนโดยไม่ได้รับความยินยอมไม่ได้

ธนาคารแห่งประเทศไทยอธิบายไว้ชัดว่าธนาคารต้นทางจะประสานธนาคารปลายทาง แล้วธนาคารปลายทางติดต่อเจ้าของบัญชีเพื่อขอความยินยอมคืนเงิน ถ้าเจ้าของบัญชียินยอม เงินจะถูกโอนกลับผ่านระบบธนาคาร ถ้าไม่ยินยอมหรือติดต่อไม่ได้ เรื่องจะต้องไปต่อในทางกฎหมาย

ตรงนี้ทำให้เวลาเป็นตัวแปรสำคัญ ถ้าผู้รับยังไม่ได้ใช้เงินก้อนนั้น การคืนผ่านธนาคารจะง่ายมาก แต่ถ้าปล่อยไว้หลายวัน เงินอาจถูกถอนหรือโอนต่อไปแล้ว

ขั้นตอนเมื่อคุณเป็นฝ่ายโอนผิด

ทำตามลำดับนี้ ภายในวันเดียวกับที่รู้ตัว

1. ตั้งสติ เปิดสลิปหรือประวัติรายการในแอป จดวันเวลา จำนวนเงิน เลขบัญชีหรือพร้อมเพย์ปลายทาง ชื่อผู้รับที่ขึ้นในสลิป และธนาคารปลายทาง
2. โทรหา Call Center ธนาคารของคุณ หรือไปที่สาขา แจ้งว่าโอนเงินผิดบัญชีและต้องการขอคืน
3. ส่งหลักฐานตามที่ธนาคารขอ ปกติคือสลิปหรือ e-slip และบัตรประชาชน บางธนาคารให้กรอกแบบฟอร์มคำขอ
4. จดเลขที่รับเรื่อง ชื่อเจ้าหน้าที่ และวันที่ธนาคารบอกว่าจะแจ้งผล
5. รอธนาคารประสานงาน ระหว่างนี้อย่าพยายามติดต่อผู้รับเองด้วยวิธีข่มขู่ ถ้าคุณรู้จักผู้รับ คุยกันดีๆ ได้ แต่ให้การคืนเงินผ่านธนาคาร

ถ้าผู้รับไม่ยอมคืน ต้องทำอะไรต่อ

เมื่อธนาคารแจ้งว่าผู้รับปฏิเสธ หรือติดต่อไม่ได้ ขั้นต่อไปคือ

• ขอหนังสือหรือหลักฐานจากธนาคารว่าได้ประสานงานแล้ว และผลเป็นอย่างไร
• นำหลักฐานนั้นพร้อมสลิปและบัตรประชาชนไปแจ้งความที่สถานีตำรวจ
• เมื่อมีการดำเนินคดี เจ้าหน้าที่ใช้อำนาจตามกฎหมายสั่งให้ธนาคารอายัดบัญชีหรือเปิดเผยข้อมูลผู้รับได้

ธปท. ระบุว่าการเก็บเงินที่ได้มาจากการโอนผิดไว้เอง ทำให้ผู้รับอาจถูกดำเนินคดีอาญา เพราะเงินนั้นไม่ใช่ลาภลอยของผู้รับ ข้อนี้เป็นแรงกดดันที่ทำให้ผู้รับส่วนใหญ่ยอมคืนเมื่อรู้ว่าเรื่องไปถึงตำรวจ

ถ้าผู้รับใช้เงินไปแล้วและยอมคืนแต่ขอผ่อน การตกลงกันต้องมีหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษร ระบุยอด จำนวนงวด และวันที่ชำระ

เมื่อเงินโอนผิดเข้ามาในบัญชีคุณ

อีกฝั่งของเรื่องเดียวกันคือวันที่คุณเปิดแอปแล้วเห็นเงินเข้ามาจากชื่อที่ไม่รู้จัก ตามด้วยข้อความหรือโทรศัพท์ "ขอโทษครับ โอนผิด ช่วยโอนคืนเลขนี้ให้หน่อย"

นี่คือจุดที่คนสุจริตพลาดบ่อย เพราะอยากช่วยเร็ว แต่การโอนคืนเองมีความเสี่ยงสองแบบ

• เงินที่เข้ามาอาจเป็นเงินที่มิจฉาชีพหลอกมาจากเหยื่อรายอื่น พอคุณโอนต่อไปตามเลขที่เขาบอก บัญชีของคุณจะกลายเป็นทางผ่านของเงินผิดกฎหมาย
• คนที่ขอให้โอนคืนอาจไม่ใช่เจ้าของเงินตัวจริง เขาส่งเลขบัญชีอื่นมา เงินจึงไปไม่ถึงคนโอนตัวจริง คุณยังต้องรับผิดชอบคืนเจ้าของเงินอีกครั้ง

ธปท. แนะนำชัดว่าให้ติดต่อธนาคารของคุณ แจ้งว่ามีเงินโอนผิดเข้ามา และให้ความยินยอมคืนเงินผ่านธนาคาร ห้ามโอนกลับเอง

ถ้าบัญชีของคุณถูกระงับแล้ว ดูวิธีจัดการได้ที่ บัญชีถูกระงับทำอย่างไร

ตารางเทียบ สองฝั่งของการโอนผิด

สถานการณ์	ทำทันที	ห้ามทำ
คุณโอนผิดไปบัญชีอื่น	แจ้งธนาคารของคุณพร้อมสลิป จดเลขรับเรื่อง	ขู่ผู้รับ หรือโพสต์ข้อมูลส่วนตัวผู้รับในโซเชียล
ผู้รับไม่ยอมคืน	ขอหลักฐานจากธนาคาร แล้วแจ้งความ	ปล่อยเรื่องไว้นานจนเงินถูกโอนออก
เงินโอนผิดเข้าบัญชีคุณ	แจ้งธนาคารของคุณ ให้ความยินยอมคืนผ่านธนาคาร	โอนคืนเองตามเลขที่มีคนส่งมา
มีคนโทรมาขอให้คืนเร่งด่วน	วางสาย โทรเบอร์ทางการของธนาคารเอง	ทำตามคำสั่งในสาย หรือกดลิงก์ที่ส่งมา

สาเหตุที่ทำให้โอนผิด และวิธีกันไว้ก่อน

จากลักษณะการโอนในชีวิตประจำวัน ความผิดพลาดมักมาจากไม่กี่จุด

• พิมพ์เลขบัญชีผิดหนึ่งหลัก หรือสลับตัวเลข แล้วบังเอิญตรงกับบัญชีที่มีอยู่จริง
• เลือกจากรายการบัญชีที่บันทึกไว้ แต่กดผิดคน เพราะชื่อคล้ายกัน
• ใช้พร้อมเพย์ด้วยเบอร์โทรที่ผู้รับเปลี่ยนไปแล้ว เบอร์นั้นถูกคนอื่นผูกใหม่
• พิมพ์จำนวนเงินเกินไปหนึ่งหลัก เช่น ตั้งใจโอน 500 กลายเป็น 5,000

ธปท. แนะนำให้ตรวจทุกครั้งก่อนกดยืนยัน คือ เลขบัญชีหรือหมายเลขพร้อมเพย์ ชื่อผู้รับ ธนาคารปลายทาง และจำนวนเงิน ข้อที่ช่วยได้มากที่สุดคือชื่อผู้รับในหน้ายืนยัน ถ้าชื่อไม่ตรงกับคนที่คุณตั้งใจโอน ให้ยกเลิกทันที รายละเอียดการใช้พร้อมเพย์ดูได้ที่ พร้อมเพย์คืออะไร

นิสัยเล็กๆ ที่ลดโอกาสโอนผิดเกือบเป็นศูนย์

นอกจากตรวจหน้ายืนยันแล้ว มีนิสัยอีกไม่กี่ข้อที่ทำง่ายและได้ผล

• ยอดใหญ่ให้ลองโอนยอดเล็ก เช่น 1 บาทก่อน ให้ผู้รับยืนยันว่าได้รับ แล้วค่อยโอนส่วนที่เหลือ
• ใช้วิธีสแกน QR Code ของผู้รับแทนการพิมพ์เลข เพราะลดความผิดพลาดจากการพิมพ์
• ลบบัญชีที่ไม่ได้ใช้แล้วออกจากรายการโปรดในแอป
• ตั้งวงเงินโอนต่อวันในแอปให้พอดีกับการใช้จริง ถ้าพลาดจะได้มีเพดาน
• อย่าโอนเงินตอนเร่งรีบหรือขณะขับรถ

ค่าใช้จ่ายและระยะเวลาที่ควรรู้

การแจ้งโอนผิดกับธนาคาร ส่วนใหญ่ไม่มีค่าใช้จ่าย ส่วนระยะเวลาขึ้นกับว่าผู้รับตอบเร็วแค่ไหน ถ้าผู้รับยินยอมภายในวันสองวัน เงินจะกลับมาเร็ว ถ้าผู้รับเงียบหรือปฏิเสธ เรื่องจะยาวขึ้นตามขั้นตอนทางกฎหมาย

ถ้าคุณแจ้งธนาคารแล้วแต่ไม่ได้รับการติดต่อกลับตามเวลาที่ให้ไว้ หรือรู้สึกว่าธนาคารไม่ดำเนินการ ให้ติดต่อศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน (ศคง.) ธนาคารแห่งประเทศไทย โทร 1213 ศคง. ช่วยประสานและติดตามเรื่องกับธนาคารได้

ข้อมูลเรื่องค่าธรรมเนียมการโอนข้ามธนาคารและช่องทางต่างๆ อ่านได้ที่ ค่าธรรมเนียมโอนเงิน

หลักฐานที่ควรเก็บ ตั้งแต่นาทีแรก

เรื่องโอนผิดที่จบเร็วมักมีหลักฐานครบตั้งแต่ต้น ส่วนเรื่องที่ยืดเยื้อมักขาดชิ้นใดชิ้นหนึ่ง ก่อนโทรหาธนาคาร ให้รวบรวมของเหล่านี้ไว้ในโฟลเดอร์เดียวในโทรศัพท์

• สลิปหรือ e-slip ของรายการที่โอนผิด บันทึกเป็นภาพเก็บไว้ อย่าพึ่งแอปอย่างเดียว
• ภาพหน้าจอประวัติรายการในแอป ที่เห็นวันเวลาและเลขอ้างอิง
• หลักฐานว่าคุณตั้งใจโอนให้ใคร เช่น ข้อความที่เจ้าของห้องส่งเลขบัญชีมา หรือใบแจ้งหนี้
• บันทึกการโทร วันเวลาที่แจ้งธนาคาร ชื่อเจ้าหน้าที่ และเลขที่รับเรื่อง
• ถ้าไปแจ้งความแล้ว ให้เก็บสำเนาบันทึกประจำวันไว้ด้วย

หลักฐานชิ้นที่สามสำคัญกว่าที่หลายคนคิด เพราะมันแสดงว่ารายการนั้นเป็นความผิดพลาดจริง เมื่อเรื่องไปถึงตำรวจหรือศาล เจ้าหน้าที่จะเห็นภาพรวมได้ทันที

กรณีพิเศษที่มักถามกันบ่อย

ถ้าพิมพ์เลขบัญชีที่ไม่มีอยู่จริง ระบบจะไม่ยอมให้โอน หรือรายการจะถูกตีกลับ เงินจะกลับเข้าบัญชีคุณเอง ถ้ายังไม่เห็นเงินกลับมาภายในวันทำการถัดไป ให้ถามธนาคารโดยตรง

ถ้าโอนผิดเพราะเลือกยอดผิด เช่น ผู้รับเป็นร้านค้าที่ถูกต้อง แต่ยอดเกิน ให้คุยกับร้านค้าก่อนพร้อมสลิป ร้านที่สุจริตส่วนใหญ่ยินดีคืนส่วนเกิน ถ้าไม่ได้ผลจึงค่อยแจ้งธนาคาร

ถ้าโอนผิดจากบัญชีบริษัท ให้ผู้มีอำนาจลงนามของบริษัทเป็นคนแจ้งธนาคาร พร้อมหนังสือรับรองบริษัทตามที่ธนาคารขอ ขั้นตอนหลังจากนั้นเหมือนบุคคลธรรมดา

โอนผิดเพราะถูกหลอก เป็นอีกเรื่องหนึ่ง

ต้องแยกให้ออกระหว่าง "โอนผิดเพราะพิมพ์พลาด" กับ "โอนเพราะถูกหลอก" สองเรื่องนี้ใช้ช่องทางต่างกัน

ถ้าคุณโอนเงินให้คนที่หลอกว่าเป็นเจ้าหน้าที่ ร้านค้าปลอม หรือแก๊งคอลเซ็นเตอร์ นี่คือการถูกฉ้อโกง ต้องแจ้งธนาคารให้ระงับบัญชีปลายทางทันที และแจ้งความออนไลน์หรือที่สถานีตำรวจ เพื่อให้บัญชีปลายทางถูกจัดเป็นบัญชีม้าและถูกระงับก่อนเงินจะถูกโอนออกไปหมด วิธีสังเกตสายหลอกอ่านได้ที่ มิจฉาชีพแอบอ้างธนาคาร

ส่วนการโอนผิดที่เราอธิบายมาตลอด ผู้รับเป็นบุคคลทั่วไปที่ไม่ได้ตั้งใจรับเงิน และส่วนมากยอมคืนเมื่อธนาคารติดต่อไป

ตัวอย่างสมมติ โอนผิด 5,000 บาท ใช้เวลากี่วันได้คืน

คุณตั้งใจโอนค่าเช่า 5,000 บาทให้เจ้าของห้อง แต่กดรายการบันทึกผิดไปที่บัญชีของเพื่อนร่วมงานเก่าที่ชื่อคล้ายกัน คุณรู้ตัวตอน 20.00 น.

เวลา	สิ่งที่เกิดขึ้น
คืนวันที่ 1	โทร Call Center แจ้งโอนผิด ส่งสลิปทางช่องทางที่ธนาคารกำหนด ได้เลขรับเรื่อง
วันที่ 2	ธนาคารของคุณประสานธนาคารปลายทาง ธนาคารปลายทางติดต่อผู้รับ
วันที่ 3	ผู้รับยืนยันว่าเป็นเงินโอนผิดและให้ความยินยอม
วันที่ 4	เงิน 5,000 บาทกลับเข้าบัญชีคุณ คุณโอนค่าเช่าใหม่ให้ถูกบัญชี และแจ้งเจ้าของห้องว่าช้ากว่าปกติ

ผลลัพธ์ของตัวอย่างนี้คือได้เงินคืนครบภายใน 3-4 วัน เพราะแจ้งในคืนเดียวกัน เก็บสลิปไว้ครบ และไม่ได้พยายามทวงจากผู้รับเอง ถ้าผู้รับปฏิเสธในวันที่ 3 คุณจะขอหลักฐานจากธนาคารแล้วไปแจ้งความในวันที่ 4 แทน