มิจฉาชีพโทรหลอก ธนาคาร: สคริปต์สายปลอมและสิ่งที่ต้องทำทันที

เบอร์แปลกโทรเข้ามาบอกว่าเป็นเจ้าหน้าที่ธนาคาร พร้อมข้อมูลว่าบัญชีคุณมีความผิดปกติ ให้ตั้งหลักด้วยกฎเดียว คือวางสายแล้วโทรกลับเบอร์ทางการของธนาคารด้วยมือคุณเอง ไม่ว่าปลายสายจะพูดน่าเชื่อถือแค่ไหน และไม่ต้องรอให้เขาพูดจบ ธนาคารจริงไม่เสียหายอะไรถ้าคุณวางสาย แต่มิจฉาชีพเสียทั้งหมด

สคริปต์สายปลอมเดินตามสี่ท่อน

สายหลอกจากหลายแก๊งหน้าตาต่างกัน แต่โครงเดียวกันเกือบทั้งหมด ตัวอย่างสมมติของสายที่โทรหาคนทำงานออฟฟิศ

ท่อนที่ 1 แอบอ้างตัว "สวัสดีครับ ผมโทรจากฝ่ายความปลอดภัยของธนาคาร พบว่ามีการใช้บัตรของคุณที่ต่างจังหวัดเมื่อเช้านี้" ผู้โทรรู้ชื่อคุณและบางครั้งรู้เลขท้ายบัตร ข้อมูลพวกนี้หลุดมาจากฐานข้อมูลรั่วหรือซื้อต่อกันได้

ท่อนที่ 2 สร้างความกลัว "ตอนนี้มียอด 48,000 บาทรออนุมัติ ถ้าไม่ยืนยันบัญชีจะถูกระงับ" หรือขู่ว่าชื่อคุณเกี่ยวกับคดีฟอกเงิน

ท่อนที่ 3 ย้ายช่องทาง "เดี๋ยวผมโอนสายให้เจ้าหน้าที่ตำรวจ" หรือ "ขอให้แอดไลน์เพื่อส่งเอกสาร" จุดนี้คือจุดที่ตัดคุณออกจากเบอร์ทางการและทำให้คุณอยู่ในสภาพที่เขาควบคุมได้

ท่อนที่ 4 ลงมือ ส่งลิงก์ให้ติดตั้งแอป ขอรหัส OTP ขอสแกนใบหน้า หรือให้โอนเงินไปบัญชี "ปลอดภัย" ชั่วคราว

รู้ท่อนที่สามไว้ก็พอ เพราะทุกแก๊งต้องพาเหยื่อออกจากช่องทางที่ตรวจสอบได้ ถ้าใครก็ตามบอกให้คุณย้ายไปไลน์ ไปวิดีโอคอล หรือให้ถือสายค้างไว้ห้ามวาง ให้ถือว่าเป็นสัญญาณที่ชัดที่สุดว่าเป็นกลโกง

สิ่งที่ธนาคารจริงไม่ทำ

ใช้เป็นเกณฑ์ตัดสินใจได้เร็ว

• ไม่ส่ง SMS หรืออีเมลที่แนบลิงก์ให้ลูกค้า ภาคธนาคารหยุดส่งข้อความลักษณะนี้ตามความร่วมมือที่ ธปท. และสมาคมธนาคารไทยประกาศในปี 2566 และ ธปท. ระบุในปี 2568 ว่าธนาคารต้องไม่ส่งลิงก์ที่ก่อความเสียหายแก่ลูกค้าทาง SMS หรืออีเมล
• ไม่ขอ OTP หรือรหัสผ่านทางโทรศัพท์
• ไม่ให้คุณติดตั้งแอปจากลิงก์หรือคิวอาร์โค้ด
• ไม่ให้โอนเงินไปบัญชีอื่นเพื่อ "ตรวจสอบ" หรือ "ป้องกัน"
• ไม่ขอให้สแกนใบหน้านอกแอปทางการของธนาคาร

สมาคมธนาคารไทยสรุปแนวป้องกันไว้ห้าข้อ ตรงกับรายการข้างบนแทบทุกข้อ คือไม่เชื่อผู้โทร ให้วางสายแล้วโทรกลับหน่วยงานเอง ไม่กดลิงก์ที่ส่งมาทาง SMS ไลน์ หรือเมสเซนเจอร์ ไม่รับเพื่อนในโซเชียลจากคนที่ไม่รู้จัก ไม่ติดตั้งแอปจากเว็บไซต์ ลิงก์ หรือคิวอาร์โค้ด ต้องค้นหาและติดตั้งจากสโตร์ด้วยตัวเอง และไม่สแกนใบหน้าเว้นแต่เป็นแอปธนาคารจริง

แอปควบคุมเครื่องระยะไกล เหตุที่รหัสไม่ต้องบอกก็เงินหายได้

คนจำนวนมากคิดว่าแค่ไม่บอก OTP ก็ปลอดภัย แต่กลโกงรุ่นที่สร้างความเสียหายหนักเปลี่ยนวิธีแล้ว สมาคมธนาคารไทยอธิบายลำดับไว้ว่า มิจฉาชีพแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่รัฐหรือธนาคารทางโทรศัพท์ ให้รับเพื่อนในไลน์ปลอม ส่งลิงก์ไปยังเว็บที่มิจฉาชีพทำขึ้น หลอกให้ดาวน์โหลดแอปที่ให้คนร้ายควบคุมมือถือของเหยื่อจากระยะไกล แล้วดูดเงินออก

เมื่อคนร้ายควบคุมหน้าจอ เขาเห็นรหัสที่คุณพิมพ์ เห็น OTP ที่เด้งขึ้นมาเอง และสั่งโอนเองจากเครื่องคุณ เงินจึงออกจากเครื่องที่ธนาคารเชื่อว่าเป็นของคุณ

สัญญาณว่ากำลังถูกควบคุมเครื่อง

• เครื่องช้าผิดปกติหรือหน้าจอกระตุกเมื่อเปิดแอปธนาคาร
• มีแอปที่ไม่เคยติดตั้งโผล่มา หรือมีการขอสิทธิ์การช่วยการเข้าถึงหน้าจอ
• เมาส์หรือการกดเคลื่อนไหวเองโดยที่คุณไม่ได้แตะ

ถ้าเห็นอาการเหล่านี้ระหว่างคุยสาย ให้เปิดโหมดเครื่องบิน ถอดอินเทอร์เน็ตทันที แล้วใช้โทรศัพท์เครื่องอื่นโทรหาธนาคาร

ข้อความจริงกับข้อความปลอม ดูตรงไหน

จุดที่ดู	ข้อความจริง	ข้อความปลอมที่พบบ่อย
ลิงก์	ไม่มีลิงก์ให้กด	มีลิงก์ย่อหรือโดเมนแปลก
ผู้ส่ง	ชื่อธนาคารตามที่ระบบรับรอง	เบอร์มือถือ หรือชื่อคล้ายแต่สะกดเพี้ยน
ภาษา	ระบุรายการและจำนวนเงินชัด	เร่งรีบ ขู่ให้ตัดสินใจภายในไม่กี่นาที
คำขอ	แจ้งข้อมูลให้ทราบ	ให้กดยืนยัน โหลดแอป หรือโทรกลับเบอร์ที่ให้มา
ช่องทางต่อ	ให้โทรเบอร์ที่หลังบัตร	ให้แอดไลน์ ย้ายไปแชตอื่น

เทคนิคเพิ่มอีกข้อคือถามคำถามที่ธนาคารจริงตอบได้ แต่มิจฉาชีพไม่รู้ เช่น "ขอเลขอ้างอิงเคสนี้ และขอชื่อสาขาที่ดูแลบัญชีผม" แล้ววางสาย โทรเข้าธนาคารตรวจสอบเลขนั้น

สายที่ไม่ได้อ้างธนาคาร แต่ปลายทางเป็นแอปธนาคารเหมือนกัน

ผู้โทรไม่จำเป็นต้องอ้างว่ามาจากธนาคาร บางแก๊งอ้างเป็นบริษัทขนส่งว่ามีพัสดุผิดกฎหมายส่งในชื่อคุณ บางแก๊งอ้างเป็นกรมสรรพากรว่ามีเงินภาษีคืน หรืออ้างเป็นตำรวจว่าบัตรประชาชนถูกใช้เปิดบัญชีม้า ท่อนที่ 1 ต่างกัน แต่ท่อนที่ 3 และ 4 เหมือนเดิมทุกครั้ง คือขอให้ย้ายช่องทางแล้วลงแอปหรือโอนเงิน

ตัวอย่างสมมติ คุณได้สายว่ามีพัสดุอายัดที่ศุลกากร ปลายสายโอนไป "ตำรวจ" ที่ขอให้โอนเงิน 30,000 บาทเข้าบัญชีกลางเพื่อ "พิสูจน์ว่าเงินในบัญชีสะอาด" ขอให้สังเกตว่าหน่วยงานรัฐไม่ขอให้ประชาชนโอนเงินเพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ และไม่สั่งความผิดทางโทรศัพท์ หากสงสัย ให้ไปสถานีตำรวจที่ใกล้ที่สุดหรือโทรสอบถามหน่วยงานตามเบอร์ในเว็บไซต์ทางการ

ลักษณะที่ใช้ตัดสินได้เร็วคือ ถ้าสายนั้นทำให้คุณต้องตัดสินใจเรื่องเงินภายในไม่กี่นาทีและห้ามบอกใคร ให้ถือว่าเป็นกลโกง การห้ามบอกครอบครัวเป็นข้อสังเกตที่พบซ้ำ เพราะมิจฉาชีพรู้ว่าแค่มีคนที่สองมาฟัง สคริปต์ก็พัง ก่อนโอนอะไรทุกครั้ง ให้โทรหาคนใกล้ตัวหนึ่งคนแล้วเล่าให้ฟังเป็นประโยคเดียว ถ้าเล่าออกมาแล้วฟังดูแปลก ก็แปลกจริง

ถ้าเผลอทำตามไปแล้ว ทำตามลำดับภายในนาทีแรก

เวลาเป็นตัวแปรเดียวที่ช่วยให้เงินกลับมา เงินที่โอนเข้าบัญชีม้าถูกกระจายต่อภายในไม่กี่นาที การโทรช้าเกินชั่วโมงทำให้ยากขึ้นมาก

1. โทรสายด่วนภัยทางการเงินของธนาคารที่คุณเป็นเจ้าของบัญชี สมาคมธนาคารไทยรวบรวมเบอร์ของแต่ละธนาคารไว้ แต่เบอร์เปลี่ยนได้ ให้ใช้เบอร์ในแอปหรือหลังบัตร
2. แจ้งว่าถูกหลอกให้โอนเงิน ขอให้ธนาคารประสานธนาคารปลายทางเพื่อระงับบัญชีนั้น ตามกฎหมายป้องกันบัญชีม้า ผู้เสียหายขอให้ธนาคารระงับบัญชีปลายทางได้ไม่เกิน 72 ชั่วโมงตามที่สมาคมธนาคารไทยระบุ
3. ขอ Bank Case ID แล้วจดไว้
4. แจ้งความที่สถานีตำรวจใดก็ได้ หรือออนไลน์ที่ Thaipoliceonline.com โดยใช้ Bank Case ID ประกอบ
5. โทรศูนย์ AOC 1441 ซึ่ง ธปท. ระบุว่ามีเจ้าหน้าที่ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อให้ระงับเส้นทางเงินต่อ
6. ถ้าแอปถูกควบคุม ให้เปลี่ยนรหัสแอปธนาคารและรหัสอีเมลจากเครื่องอื่น ลบแอปแปลกปลอม แล้วรีเซ็ตเครื่อง

บัญชีที่ถูกตามรอยเงินอาจติดไปด้วย แม้ไม่เกี่ยวกับการโกง ถ้าคุณเป็นผู้รับโอนจากเหตุแบบนี้ ดูวิธีรับมือที่ บัญชีโดนอายัด ทำยังไง

ธนาคารรับผิดชอบเมื่อไร

ธปท. ประกาศเมื่อเมษายน 2568 ว่าธนาคารและผู้ให้บริการทางการเงินอาจร่วมรับผิดชอบความเสียหายของลูกค้าตาม พ.ร.ก. มาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี หากละเลยมาตรฐานที่หน่วยงานกำกับกำหนด ในคำถามคำตอบของประกาศนั้น ธนาคารรับผิดเฉพาะเมื่อความเสียหายเกิดจากการไม่ทำตามมาตรฐานของ ธปท. ไม่ใช่ทุกเหตุ

มาตรฐานที่ธนาคารต้องมี เช่น แจ้งเตือนทุกรายการโอนออกโดยไม่คิดค่าบริการ มีช่องทางติดต่อเร่งด่วนทั้งในและนอกเวลาทำการ และระงับธุรกรรมตามคำสั่งของ ศปอท. ผลในทางปฏิบัติคือถ้าคุณถูกหลอกให้โอนเองด้วยความเต็มใจ โอกาสที่ธนาคารจะรับผิดชอบมีน้อย แต่ถ้าธนาคารไม่มีช่องทางติดต่อ ไม่แจ้งเตือน หรือไม่ระงับตามคำสั่ง คุณมีเหตุที่จะร้องเรียน

ตั้งค่าตอนนี้ เพื่อให้สายหลอกครั้งหน้าเสียหายน้อยลง

ทำครั้งเดียว ใช้ได้นาน

• ตั้งวงเงินโอนต่อวันในแอปให้ต่ำกว่ายอดที่คุณใช้จริง เช่น ถ้าปกติโอนไม่เกิน 20,000 บาทต่อวัน ตั้งไว้ 30,000 บาท วงเงินที่ต่ำช่วยลดความเสียหายเมื่อโดนหลอก และปรับขึ้นชั่วคราวได้เมื่อจำเป็น
• เปิดแจ้งเตือนทุกรายการ ฝากและถอน
• แยกบัญชี เก็บเงินออมก้อนใหญ่ในบัญชีที่ไม่ผูกแอปหรือไม่ผูกพร้อมเพย์ ใช้บัญชีที่ผูกแอปถือเงินใช้จ่ายรายเดือน
• ไม่เก็บรูปบัตรประชาชนและเอกสารสำคัญไว้ในแกลเลอรีหรือแชตที่เปิดสาธารณะ
• ปิดการรับเพื่อนอัตโนมัติและการเพิ่มด้วยเบอร์โทรในไลน์
• สอนผู้สูงอายุในบ้านด้วยประโยคเดียว "ใครโทรมาอ้างธนาคารหรือตำรวจ ให้วางสายแล้วโทรหาลูก"

คนที่ถูกหลอกให้กู้เงินผ่านแอปเถื่อนก็เป็นอีกกลุ่ม ดูสัญญาณที่ สังเกตแอปเงินกู้ผิดกฎหมาย และเช็กประวัติเครดิตของตัวเองเป็นระยะ เพื่อให้เห็นเร็วถ้ามีคนแอบเปิดสินเชื่อ ที่ เครดิตบูโรคืออะไร

ถ้าวันนี้สายแปลกโทรเข้ามา ทำแบบนี้

เหตุการณ์	สิ่งที่ทำ
ปลายสายอ้างเป็นธนาคาร	วางสาย โทรกลับเบอร์หลังบัตร
ปลายสายอ้างเป็นตำรวจหรือ ปปง.	วางสาย ไปสอบถามที่สถานีตำรวจหรือโทร 1441
ได้รับลิงก์ใน SMS	ไม่กด ลบ และถ้าสงสัยให้โทรธนาคาร
ถูกขอให้ลงแอปหรือสแกนหน้า	ปฏิเสธ แล้ววางสาย
โอนไปแล้ว	โทรธนาคาร ขอระงับปลายทาง รับ Bank Case ID แจ้งความ

ถ้าไม่แน่ใจกับเหตุการณ์เฉพาะหน้า ให้ถามศูนย์ AOC 1441 หรือฝ่ายภัยทางการเงินของธนาคารเจ้าของบัญชีโดยตรง ความกังวลว่าจะรบกวนเขาไม่เป็นเหตุให้ต้องรอ