บัตรเครดิตสำหรับนักศึกษา ทำได้ทางไหน และควรเริ่มแบบใด

สรุปประเด็นสำคัญ
- เกณฑ์ ธปท. ไม่มีหมวดบัตรเครดิตสำหรับนักศึกษาโดยเฉพาะ ผู้ถือบัตรหลักต้องผ่านเกณฑ์รายได้หรือเงินฝากเหมือนทุกคน
- นักศึกษาที่ไม่มีรายได้ประจำมี 3 ทางหลัก คือบัตรค้ำด้วยเงินฝาก บัตรเสริมจากผู้ปกครอง และบัตรเดบิต
- บัตรเสริมใช้วงเงินของผู้ถือบัตรหลัก และผู้ถือบัตรหลักรับผิดชอบหนี้ทั้งหมด
- บัตรเครดิตหลักในชื่อตัวเองจะถูกบันทึกในเครดิตบูโร ประวัติช่วงเรียนจึงติดตัวไปถึงตอนขอสินเชื่อหลังเรียนจบ
- ผู้ออกบัตรห้ามแจกของสมนาคุณเพื่อรับสมัครลูกค้าใหม่ เว้นแต่มียอดใช้จ่ายครบ 1 งวด บูธสมัครบัตรที่แจกของทันทีจึงต้องถามเงื่อนไขให้ชัด
บัตรเครดิตสำหรับนักศึกษาในความหมายของบัตรที่อนุมัติให้เพราะเป็นนักศึกษา ไม่มีอยู่ในเกณฑ์ของธนาคารแห่งประเทศไทย ผู้ถือบัตรหลักทุกคนต้องผ่านเกณฑ์เดียวกัน คือรายได้ไม่ต่ำกว่า 15,000 บาทต่อเดือน หรือมีเงินฝากหรือเงินลงทุนตามที่กำหนด นักศึกษาที่ยังไม่มีรายได้ประจำจึงมีทางเลือกจริงอยู่ 3 ทาง คือบัตรค้ำด้วยเงินฝาก บัตรเสริมจากผู้ปกครอง และบัตรเดบิต แต่ละทางเหมาะกับเป้าหมายต่างกัน
ทำไมนักศึกษาส่วนใหญ่สมัครบัตรหลักเองไม่ผ่าน
ประกาศ ธปท. ที่ สนส. 11/2563 ให้ผู้ถือบัตรหลักพิสูจน์คุณสมบัติได้ 7 ทาง ทางที่คนทั่วไปใช้คือรายได้จากทุกแหล่งรวมกัน 15,000 บาทต่อเดือนขึ้นไป หรือเงินหมุนเวียนเข้าบัญชีเฉลี่ย 15,000 บาทต่อเดือนย้อนหลังไม่น้อยกว่า 6 เดือน
เงินที่พ่อแม่โอนให้ใช้รายเดือนเป็นเงินที่ทำให้คนตั้งคำถามบ่อย ในทางตัวเลข ถ้าเข้าบัญชีสม่ำเสมอถึงเกณฑ์ ก็ดูเหมือนเงินหมุนเวียน แต่ธนาคารแต่ละแห่งมีนโยบายภายในว่าจะยอมรับเงินประเภทนี้หรือไม่ และยังกำหนดอายุผู้สมัครกับสถานะการทำงานเพิ่มเองได้ ผลในทางปฏิบัติคือนักศึกษาที่ไม่มีงานส่วนใหญ่ไม่ผ่านการพิจารณาบัตรหลักแบบไม่มีหลักประกัน
อีกข้อที่ควรรู้ คือเงินกู้ยืมเพื่อการศึกษาไม่ใช่รายได้ และเป็นหนี้ก้อนหนึ่งในชื่อคุณอยู่แล้ว ถ้ากำลังกู้ กยศ. ดูรายละเอียดการผ่อนคืนได้ที่ กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา
3 ทางที่นักศึกษาใช้ได้จริง เทียบกันทีละข้อ
| เรื่อง | บัตรเครดิตค้ำด้วยเงินฝาก | บัตรเสริมจากผู้ปกครอง | บัตรเดบิต |
|---|---|---|---|
| ต้องมีรายได้ไหม | ไม่ต้อง ใช้เงินฝากค้ำเต็มวงเงิน | ไม่ต้อง | ไม่ต้อง |
| วงเงินมาจากไหน | ไม่เกินเงินฝากที่ค้ำ | วงเงินของผู้ถือบัตรหลัก | เงินในบัญชีตัวเอง |
| ใครรับผิดชอบหนี้ | คุณ | ผู้ถือบัตรหลัก | ไม่มีหนี้ |
| สร้างประวัติเครดิตในชื่อคุณ | ใช่ บัญชีบัตรอยู่ในชื่อคุณ | ไม่ได้เป็นสัญญาในชื่อคุณ | ไม่ได้ |
| ดอกเบี้ยถ้าจ่ายไม่เต็ม | สูงสุด 16% ต่อปีรวมค่าธรรมเนียม | สูงสุด 16% ต่อปี ตกกับบัญชีหลัก | ไม่มี |
| ใช้ซื้อออนไลน์ ต่างประเทศ | ได้ | ได้ | ได้ ถ้าเปิดฟังก์ชันในแอป |
เกณฑ์เรื่องบัตรเสริมในประกาศเขียนไว้ชัด บัตรเสริมออกให้คนที่ไม่ผ่านคุณสมบัติได้ ยอดใช้จ่ายรวมต้องอยู่ในวงเงินของบัตรหลัก และผู้ถือบัตรหลักรับผิดชอบหนี้ทั้งหมด
บัตรค้ำด้วยเงินฝาก เริ่มอย่างไร
ทางนี้เหมาะกับนักศึกษาปีสุดท้ายที่อยากมีประวัติเครดิตในชื่อตัวเองก่อนเรียนจบ หรือคนที่ต้องใช้บัตรเครดิตจริงจัง เช่น สมัครบริการออนไลน์ที่รับแต่บัตรเครดิต
ขั้นตอนโดยทั่วไป
- เปิดบัญชีเงินฝากกับธนาคารที่ออกบัตร ฝากเงินตามวงเงินที่ต้องการ
- ยื่นใบสมัครบัตรพร้อมเอกสารยินยอมให้ธนาคารอายัดเงินฝากไว้เป็นหลักประกัน
- ธนาคารอนุมัติวงเงินไม่เกินจำนวนเงินฝากที่ค้ำ
- ใช้บัตรและจ่ายบิลตามปกติ เงินฝากที่ค้ำถอนไม่ได้ตลอดเวลาที่บัตรยังเปิดอยู่
- เมื่อปิดบัตรและชำระหนี้ครบ ธนาคารปลดการอายัดเงินฝาก
ตัวอย่างสมมติ คุณมีเงินเก็บจากการทำงานช่วงปิดเทอม 15,000 บาท ฝากค้ำไว้ 10,000 บาท ได้บัตรวงเงิน 10,000 บาท อีก 5,000 บาทเก็บไว้เป็นเงินสำรอง ใช้บัตรจ่ายค่าโทรศัพท์และค่าบริการเพลงรวมเดือนละประมาณ 600 บาท ตั้งหักบัญชีอัตโนมัติเต็มยอด หลังผ่านไป 2 ปี คุณจะมีประวัติการชำระตรงเวลา 24 เดือนในเครดิตบูโรตอนเริ่มทำงาน
บัตรเสริมจากพ่อแม่ ตกลงกันให้ชัดก่อนรับบัตร
บัตรเสริมสะดวกที่สุดสำหรับนักศึกษา เพราะผู้ปกครองยื่นขอให้ได้ทันที ไม่ต้องมีเงินค้ำ แต่บัตรเสริมทำให้ภาระหนี้ไปอยู่กับผู้ถือบัตรหลักทั้งหมด จึงมีเรื่องที่ควรคุยกันตั้งแต่วันแรก
- วงเงินย่อยของบัตรเสริม ผู้ออกบัตรหลายแห่งให้ผู้ถือบัตรหลักกำหนดวงเงินของบัตรเสริมได้ ควรตั้งให้ต่ำกว่าวงเงินหลักมาก
- การแจ้งเตือน ให้ผู้ถือบัตรหลักเปิดแจ้งเตือนทุกรายการในแอป จะได้เห็นการใช้จ่ายทันที ลดโอกาสถูกแอบใช้ถ้าบัตรหาย
- ใครจ่ายส่วนไหน ถ้าตกลงให้นักศึกษาจ่ายเอง ควรโอนให้ผู้ถือบัตรหลักก่อนวันครบกำหนด
- เหตุที่ใช้ ใช้สำหรับค่าใช้จ่ายจำเป็นอย่างค่าหนังสือ ค่าเดินทาง ค่าอุปกรณ์เรียน หรือใช้ได้ทุกอย่าง
ข้อจำกัดที่ต้องรู้คือบัตรเสริมแทบไม่ช่วยสร้างประวัติเครดิตในชื่อนักศึกษาเอง ถ้าเป้าหมายคือมีประวัติก่อนจบ บัตรค้ำด้วยเงินฝากตอบโจทย์กว่า
บัตรเดบิต ทางที่ไม่มีหนี้เลย
ถ้าเป้าหมายคือจ่ายเงินออนไลน์ จองตั๋ว หรือใช้จ่ายต่างประเทศช่วงแลกเปลี่ยน บัตรเดบิตทำได้เกือบทั้งหมดโดยไม่มีโอกาสเป็นหนี้ เพราะเงินตัดจากบัญชีทันที ตามประกาศ ธปท. ที่มีผลตั้งแต่ 1 ก.ย. 2569 ค่าธรรมเนียมแรกเข้ารวมรายปีของบัตรเดบิตพื้นฐานต้องไม่เกิน 200 บาทต่อปี รายละเอียดการเลือกบัตรดูที่ บัตรเดบิตคืออะไร
วิธีที่ใช้กันเพื่อลดความเสี่ยงคือแยกบัญชีสำหรับบัตรเดบิตไว้บัญชีหนึ่ง โอนเงินเข้าเฉพาะยอดที่จะใช้ในสัปดาห์นั้น ถ้าข้อมูลบัตรรั่ว เงินที่เสียได้สูงสุดก็คือยอดในบัญชีนั้น ไม่ใช่เงินเก็บทั้งหมด
วางกติกาการใช้บัตรใบแรกให้ตัวเอง
ปัญหาของนักศึกษาที่เริ่มใช้บัตรเครดิตไม่ค่อยอยู่ที่ตัวบัตร แต่อยู่ที่การไม่มีกติกา กติกาสั้นๆ ที่ตั้งเองได้ตั้งแต่วันแรกมีดังนี้
- ใช้บัตรกับค่าใช้จ่ายที่วางแผนไว้อยู่แล้วเท่านั้น เช่น ค่าโทรศัพท์ ค่าสมาชิกบริการที่ใช้จริง ไม่ใช้กับของที่เห็นแล้วอยากได้ทันที
- ตั้งเพดานใช้จ่ายต่อเดือนของตัวเองให้ต่ำกว่าวงเงินมาก เช่น ไม่เกินหนึ่งในสามของวงเงินบัตร
- ตั้งหักบัญชีอัตโนมัติแบบเต็มยอดทุกเดือน ไม่ใช้ขั้นต่ำเป็นค่าเริ่มต้น
- เปิดแจ้งเตือนทุกรายการในแอป เพื่อเห็นยอดสะสมแบบเรียลไทม์
- ไม่ผ่อนสินค้าหลายรายการซ้อนกัน ช่วงที่ยังไม่มีรายได้ประจำ งวดผ่อนทุกงวดจะเป็นภาระที่ต้องหาเงินมาจ่าย
ตัวอย่างสมมติ นักศึกษาปีสามมีบัตรวงเงิน 10,000 บาท ตั้งเพดานใช้ของตัวเองไว้ 3,000 บาทต่อเดือน ใช้จ่ายค่าบริการประจำ 600 บาท และค่าเดินทางที่ตั้งใจใช้บัตรจ่ายอีกไม่เกิน 1,500 บาท ส่วนที่เหลือเป็นช่องว่างกันพลาด ถ้าสิ้นเดือนยอดจริงเกินเพดาน นั่นเป็นสัญญาณให้ทบทวนก่อนที่ยอดจะสะสมถึงวงเงิน
ตัวเลขที่ควรรู้ก่อนเริ่ม
| เรื่อง | ควรรู้ |
|---|---|
| ดอกเบี้ย | เพดานรวมค่าปรับและค่าธรรมเนียมอยู่ที่ 16% ต่อปี การจ่ายไม่เต็มยอดทำให้เริ่มเสียดอกเบี้ย |
| วันตัดรอบกับวันครบกำหนด | คนละวัน ต้องดูทั้งสองวัน ดู ตัดรอบบิลบัตรเครดิต |
| ผลของการจ่ายล่าช้า | ถูกบันทึกในเครดิตบูโร และกระทบการขอสินเชื่อในอนาคต |
| ค่าธรรมเนียมรายปี | แต่ละบัตรต่างกัน ถามว่ายกเว้นถาวรหรือมีเงื่อนไขให้ใช้ถึงยอดเท่าไร |
การเก็บสลิปหรือภาพหน้าจอการชำระบิลทุกครั้งไว้สักช่วงแรก ช่วยให้โต้แย้งได้ง่ายถ้าระบบบันทึกผิดพลาด
ใกล้เรียนจบ เตรียมเปลี่ยนเป็นบัตรหลักอย่างไร
ช่วงปลายปีสุดท้ายเป็นจังหวะที่ควรเตรียมตัวสำหรับการมีรายได้ประจำ ขั้นตอนที่ช่วยให้เปลี่ยนผ่านได้เรียบ
- เก็บประวัติการชำระบัตรที่ตรงเวลาไว้ต่อเนื่อง ถ้ามีบัตรค้ำด้วยเงินฝากอยู่
- เมื่อเริ่มงานแล้ว ให้เงินเดือนเข้าบัญชีเดียวกันทุกเดือน และเก็บสลิปไว้ เพราะหลักฐานรายได้ในเดือนแรกๆ จะใช้ยื่นขอบัตรหลักหรือสินเชื่อได้
- รอจนมีรายได้ตามเกณฑ์ ธปท. ติดต่อกันตามระยะที่ผู้ออกบัตรกำหนด แล้วค่อยสมัครบัตรไม่ต้องค้ำ ดูการนับรายได้ที่ บัตรเครดิต เงินเดือนเท่าไหร่ทำได้
- ถ้าต้องการให้บัตรค้ำเดิมเปลี่ยนเป็นบัตรไม่ค้ำ ถามผู้ออกบัตรว่ามีการปรับประเภทบัตรหรือไม่ ซึ่งแต่ละแห่งมีนโยบายต่างกัน
- ตรวจรายงานเครดิตบูโรของตัวเองก่อนยื่นขอสินเชื่อก้อนใหญ่ เพื่อแก้ข้อมูลผิดทัน อ่านวิธีที่ เช็คเครดิตบูโรออนไลน์
ประวัติที่สร้างตอนเรียน ตามไปถึงวันขอสินเชื่อ
เมื่อมีบัตรเครดิตในชื่อตัวเอง ข้อมูลบัญชีจะถูกส่งให้บริษัทข้อมูลเครดิต พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจข้อมูลเครดิต พ.ศ. 2545 กำหนดให้การเปิดเผยข้อมูลต่อสถาบันการเงินที่เป็นสมาชิกต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูล ซึ่งคุณให้ไว้ตอนสมัครบัตร และให้เจ้าของข้อมูลมีสิทธิรู้ ตรวจสอบ และขอแก้ไขข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง
ผลในทางปฏิบัติ ถ้าใช้บัตรตอนเรียนแล้วค้างชำระ ประวัตินั้นจะเห็นได้ตอนคุณขอสินเชื่อรถหรือสินเชื่อบ้านหลังทำงาน ในทางกลับกัน ถ้าจ่ายตรงเวลาตลอด คุณจะเริ่มชีวิตทำงานพร้อมประวัติที่ดี ซึ่งช่วยตอนขอบัตรใบที่ไม่ต้องค้ำ อ่านต่อเรื่องนี้ได้ที่ เครดิตบูโรคืออะไร
บูธสมัครบัตรในมหาวิทยาลัย ถามอะไรก่อนเซ็น
บูธรับสมัครบัตรพร้อมของแถมเป็นภาพที่เห็นได้ตามงานต่างๆ เกณฑ์ ธปท. ห้ามผู้ออกบัตรแจกเงิน สิ่งของ หรือบัตรกำนัลเพื่อรับสมัครลูกค้าใหม่ เว้นแต่ลูกค้ามียอดใช้จ่ายผ่านบัตรแล้วอย่างน้อย 1 งวด และห้ามออกบัตรให้โดยที่ผู้บริโภคไม่ได้ร้องขอ ถ้ามีคนชวนสมัคร ถามเรื่องเหล่านี้ก่อน
- บัตรที่สมัครคือบัตรเครดิต บัตรกดเงินสด หรือบัตรเดบิต ทั้งสามแบบหน้าตาคล้ายกันแต่ภาระต่างกันมาก
- ค่าธรรมเนียมแรกเข้าและรายปีเท่าไร ยกเว้นถาวรหรือมีเงื่อนไข
- ของแถมได้เมื่อไร ต้องใช้จ่ายเท่าไร
- ถ้าไม่ผ่านเกณฑ์รายได้ ทำไมผู้รับสมัครบอกว่าสมัครได้ ถ้าคำตอบคือ "กรอกรายได้ไปก่อน" ให้ปฏิเสธ เพราะประกาศกำหนดให้ผู้บริโภคให้ข้อมูลครบถ้วนตรงความจริง และข้อมูลที่ไม่ถูกต้องเป็นเหตุให้ยกเลิกบัตรได้
เลือกทางที่ตรงกับเป้าหมายของคุณ
ใช้คำถามเดียวตัดสิน คือคุณต้องการบัตรไว้ทำอะไร
| เป้าหมาย | ทางที่แนะนำ |
|---|---|
| จ่ายเงินออนไลน์ จองตั๋ว ใช้ต่างประเทศ | บัตรเดบิตแยกบัญชี |
| มีบัตรสำรองไว้ใช้ฉุกเฉินโดยผู้ปกครองดูแล | บัตรเสริม ตั้งวงเงินย่อยต่ำ |
| มีประวัติเครดิตในชื่อตัวเองก่อนเรียนจบ | บัตรเครดิตค้ำด้วยเงินฝาก วงเงินเล็ก |
| มีรายได้จากงานถึง 15,000 บาทต่อเดือน 6 เดือนแล้ว | สมัครบัตรหลักตามปกติ ดู บัตรเครดิตใบแรก |
ถ้ามีปัญหากับผู้ออกบัตร เช่น ได้รับบัตรที่ไม่ได้สมัคร หรือถูกเรียกเก็บค่าธรรมเนียมที่ไม่ได้แจ้ง ให้แจ้งผู้ออกบัตรก่อน ถ้าไม่ได้ข้อยุติ ร้องเรียนศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน ธปท. โทร 1213
คำถามที่พบบ่อย
ทำงานพาร์ตไทม์ได้เดือนละ 9,000 บาท สมัครบัตรเครดิตหลักได้ไหม
รายได้ยังไม่ถึง 15,000 บาทต่อเดือนตามเกณฑ์ ธปท. ทางที่ทำได้คือนำเงินฝากมาค้ำเต็มวงเงิน หรือรอให้เงินเข้าบัญชีเฉลี่ยถึง 15,000 บาทต่อเดือนติดต่อกันอย่างน้อย 6 เดือน
ถ้าใช้บัตรเสริมแล้วจ่ายไม่ทัน ใครโดนบันทึกในเครดิตบูโร
ยอดของบัตรเสริมอยู่ในบัญชีบัตรหลัก ผู้ถือบัตรหลักเป็นผู้รับผิดชอบหนี้ทั้งหมดตามเกณฑ์ ธปท. ผลของการจ่ายล่าช้าจึงตกกับผู้ถือบัตรหลัก ซึ่งมักเป็นพ่อแม่ ควรตกลงกันก่อนว่าใครจ่ายส่วนไหนและจ่ายเมื่อไร
แหล่งอ้างอิง
- ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สนส. 11/2563 เรื่อง การกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการประกอบธุรกิจบัตรเครดิต | ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)
- บัตรเครดิต | ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) Satang Story
- คำอธิบายสรุปสาระสำคัญ พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจข้อมูลเครดิต พ.ศ. ๒๕๔๕ | ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)
- นำส่งประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่เกี่ยวข้องกับหลักเกณฑ์การกำหนดมาตรฐานค่าบริการและการให้บริการ จำนวน 2 ฉบับ (ธปท.ว. 3260/2569) | ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)



