ลดหย่อนภาษีเงินบริจาค เพดาน 10% และการเช็กยอดใน e-Donation
สรุปประเด็นสำคัญ
- เงินบริจาคที่ลดหย่อนภาษีได้ต้องไปถึงผู้รับที่กฎหมายกำหนด และนับได้ 1 เท่าหรือ 2 เท่าตามประเภทผู้รับ
- เพดานรวมคือไม่เกิน 10% ของเงินได้พึงประเมินหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนอื่นแล้ว
- ยอดบริจาคผ่านระบบ e-Donation ถือเป็นหลักฐานประกอบการใช้สิทธิ ตรวจดูของตัวเองได้ที่ rd.go.th ด้วยรหัสเดียวกับยื่นภาษีออนไลน์
- บริจาควัดแล้วได้วัตถุมงคลตอบแทน หรือจ่ายค่าบำรุงการศึกษา ใช้ลดหย่อนไม่ได้
- พรรคการเมืองหักได้ตามจริงไม่เกิน 10,000 บาท และเงินบริจาคของคู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ยกมาหักไม่ได้
เงินบริจาคลดหย่อนภาษีได้ตามจำนวนที่จ่ายจริง นับเป็น 1 เท่า หรือ 2 เท่าถ้าผู้รับอยู่ในกลุ่มที่กฎหมายให้สิทธิพิเศษ แต่ยอดที่ใช้ได้ทั้งหมดต้องไม่เกิน 10% ของเงินได้พึงประเมินหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนอื่น ก่อนบริจาคจึงควรรู้สองเรื่อง คือผู้รับอยู่ในรายชื่อที่หักได้หรือไม่ และยอดจะไปปรากฏในระบบของสรรพากรหรือเปล่า
เพดาน 10% คิดจากฐานไหน
กรมสรรพากรอธิบายว่าเงินบริจาคหักได้ 1 เท่าหรือ 2 เท่า แต่ต้องไม่เกินร้อยละ 10 ของเงินได้พึงประเมินหลังจากหักค่าใช้จ่ายและหักค่าลดหย่อนแล้ว ลำดับจึงสำคัญ เพราะเงินบริจาคเป็นรายการท้ายสุดที่หักก่อนได้เงินได้สุทธิ
ตัวอย่างสมมติ มนุษย์เงินเดือนบริจาคให้มูลนิธิ
ตัวเลขนี้สมมติเพื่อให้เห็นวิธีคิด
- เงินได้พึงประเมินทั้งปี 600,000 บาท
- หักค่าใช้จ่าย 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท เหลือ 500,000 บาท
- หักค่าลดหย่อนอื่น ๆ รวม 150,000 บาท เหลือ 350,000 บาท
- เพดานเงินบริจาคคือ 10% ของ 350,000 เท่ากับ 35,000 บาท
ถ้าบริจาคจริง 20,000 บาทให้ผู้รับที่นับ 1 เท่า หักได้ 20,000 บาท ถ้าบริจาค 50,000 บาท ใช้สิทธิได้แค่ 35,000 บาท ส่วนที่เกินใช้สิทธิในปีนั้นไม่ได้ หลักของกรมสรรพากรที่อ้างอิงไม่มีเรื่องการยกยอดไปปีถัดไป จึงไม่ควรวางแผนว่าจะเอามาใช้ปีหน้า
สำหรับเงินบริจาคที่นับ 2 เท่า สรรพากรระบุว่าเมื่อรวมกับรายการยกเว้นอื่นแล้วยังต้องอยู่ในเพดาน 10% เดียวกัน ฉะนั้น 2 เท่าไม่ได้ทำให้เพดานสูงขึ้น มันแค่ทำให้เงินที่จ่ายจริงน้อยลงเพื่อเต็มเพดานเดิม
1 เท่าหรือ 2 เท่า ดูจากผู้รับ
สิทธิ 2 เท่าไม่ได้ให้กับทุกผู้รับ ตัวอย่างที่หน้าเว็บของกรมสรรพากรอ้างถึงคือสถานพยาบาลของทางราชการ ซึ่งมีรายชื่อแยกต่างหากว่าแห่งไหนหักได้ 2 เท่า ส่วนมาตรการ 2 เท่าผ่าน e-Donation ที่เปิดเป็นช่วงเวลาและแต่ละปีมีเงื่อนไขของตัวเอง ผู้ที่สนใจควรดูประกาศสรรพากรของปีนั้น เพราะข่าวของกรมสรรพากรปี 2569 รายงานว่ามีการขยายมาตรการบางด้านต่อ แต่กฎหมายบางส่วนยังอยู่ระหว่างดำเนินการ
หน้ารายชื่อของกรมสรรพากรมีรายชื่อมูลนิธิและสถานสาธารณกุศลที่หักลดหย่อนได้ รายชื่อสถานสงเคราะห์ที่ดูแลเด็ก คนชรา คนพิการ และรายชื่อสถานพยาบาลที่หัก 2 เท่า กรณีไม่แน่ใจ ให้เปิดรายชื่อก่อนโอนเงิน
กรณีที่คนสับสนบ่อย
| กรณี | ใช้ลดหย่อนได้หรือไม่ |
|---|---|
| บริจาคเงินให้วัดที่จัดตั้งตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ | ได้ เพราะกรมสรรพากรถือเป็นองค์การสาธารณะกุศล |
| บริจาคให้วัดแล้ววัดมอบวัตถุมงคลตอบแทน | ไม่ได้ |
| ค่าบำรุงการศึกษาหรือค่าเทอมที่โรงเรียนออกใบเสร็จ | ไม่ได้ ไม่ถือเป็นการบริจาค |
| บริจาคให้พรรคการเมืองช่วงที่พรรคจัดระดมทุน | ได้ตามจริงแต่ไม่เกิน 10,000 บาท ต้องเป็นบุคคลธรรมดาสัญชาติไทย และมีใบเสร็จหรือหลักฐาน |
| เงินบริจาคของคู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ | ยกมาหักในชื่อคุณไม่ได้ |
ตรวจยอดบริจาคใน e-Donation
ข้อมูลการบริจาคที่ปรากฏในระบบ e-Donation ถือเป็นหลักฐานประกอบการใช้สิทธิ ตามที่กรมสรรพากรระบุไว้ ตรวจได้ตลอด 24 ชั่วโมงที่ rd.go.th โดยเข้าจากเมนู "ตรวจสอบเงินบริจาค" หรือเมนูบุคคลธรรมดา แล้วเลือก "ตรวจสอบเงินบริจาคของตนเอง (e-Donation)" ใช้หมายเลขผู้ใช้และรหัสผ่านชุดเดียวกับที่ยื่นภาษีออนไลน์ ถ้ายังไม่มีต้องสมัครสมาชิกก่อน
ระบบแสดงวันที่บริจาค ชื่อหน่วยรับบริจาค จำนวนเงิน และช่องทางที่ให้ ลองเทียบกับสลิปของคุณ ถ้ายอดไม่ตรง
- บริจาคเป็นเงินสด ติดต่อหน่วยรับบริจาคให้แก้ไขภายในปีที่บริจาค
- บริจาคผ่านธนาคารด้วย QR Code ติดต่อธนาคารที่ให้บริการ
ผมแนะนำให้เปิดตรวจช่วงต้นเดือนมกราคม ขณะที่ยังติดต่อหน่วยรับบริจาคได้ง่าย ดีกว่ามารอแก้ตอนใกล้วันยื่นแบบ ขั้นตอนยื่นและกรอกช่องบริจาคดูต่อได้ใน ยื่นภาษีออนไลน์ทำยังไง
ใช้ร่วมกับลดหย่อนอื่นอย่างไรให้คุ้ม
เพราะเพดาน 10% คิดหลังหักค่าลดหย่อนทุกรายการ คนที่ใช้ลดหย่อนอื่นเต็มแล้ว ฐานจะเล็กลงและเพดานบริจาคก็เล็กตามไปด้วย ถ้าเงินได้สุทธิหลังหักทุกอย่างเหลือน้อยหรือเป็นศูนย์ การบริจาคแทบไม่ได้ช่วยลดภาษี ควรบริจาคเพราะต้องการช่วยก่อน แล้วถือสิทธิภาษีเป็นผลพลอยได้ รายการลดหย่อนทั้งหมดอยู่ใน ลดหย่อนภาษีมีอะไรบ้าง และภาพรวมของมาตรการปีล่าสุดอยู่ใน ลดหย่อนภาษีปี 2569
ส่วนคนที่ยื่นแล้วต้องการขอคืนภาษี ดูขั้นตอนใน ขอคืนภาษีทำยังไง
เนื้อหานี้อ้างจากหน้าเว็บของกรมสรรพากรซึ่งบางหน้าปรับปรุงล่าสุดเมื่อปี 2564 ก่อนยื่นจริงให้ตรวจเงื่อนไขของปีภาษีนั้นกับกรมสรรพากรที่โทร 1161 โดยเฉพาะสิทธิ 2 เท่าที่เปลี่ยนตามประกาศแต่ละช่วง
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าบริจาคเป็นเงินสดแล้วข้อมูลใน e-Donation ไม่ขึ้น ต้องทำอย่างไร
กรมสรรพากรแนะนำให้ติดต่อหน่วยรับบริจาคเพื่อแก้ไขข้อมูลภายในปีที่บริจาค ส่วนคนที่บริจาคด้วย QR Code ผ่านธนาคาร ให้ติดต่อธนาคารที่ให้บริการ ควรเช็กตั้งแต่ต้นปีถัดไป ไม่ใช่รอถึงวันยื่นแบบ
ต้องเก็บใบเสร็จบริจาคไว้ไหม ถ้ายอดขึ้นใน e-Donation แล้ว
กรมสรรพากรระบุว่าข้อมูลใน e-Donation ถือเป็นหลักฐานประกอบการใช้สิทธิ จึงไม่ต้องแนบใบเสร็จตอนยื่น แต่การบริจาคที่ไม่ผ่านระบบ เช่น พรรคการเมือง ต้องมีใบเสร็จหรือหลักฐานที่พิสูจน์ได้ ผมแนะนำให้เก็บสลิปไว้ทุกกรณีจนกว่าจะเห็นยอดในระบบ
