ลดหย่อนภาษี 2569 บุคคลธรรมดา รายการที่เปลี่ยนและที่หมดเขตปีนี้

ลดหย่อนภาษีปี 2569 ส่วนใหญ่ยังเป็นรายการชุดเดิม คือส่วนตัว คู่สมรส บุตร บิดามารดา ประกัน และกองทุนเพื่อการเกษียณ สิ่งที่ต่างจริงมีสามเรื่อง ได้แก่ เพดาน Thai ESG ที่สูงถึง 300,000 บาทแต่มีวันหมดเขตคือ 31 ธันวาคม 2569 การบริจาคให้วัดและมูลนิธิที่ต้องผ่าน e-Donation เท่านั้นตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 และมาตรการเฉพาะกิจที่ปีก่อนมี แต่แบบของปีนี้ไม่มีแล้ว

บทความนี้อ่านจากคู่มือกรอกแบบ ภ.ง.ด.94 ปีภาษี 2569 ของกรมสรรพากร ซึ่งเป็นเอกสารปีภาษี 2569 ฉบับทางการที่เปิดอ่านได้ ส่วนรายการทั่วไปทั้งหมดดูที่ ลดหย่อนภาษีมีอะไรบ้าง ที่นี่จะพูดเฉพาะเรื่องที่ผูกกับปี 2569

ปีภาษี 2569 นับจากเมื่อไหร่ ยื่นเมื่อไหร่

ปีภาษี 2569 คือเงินได้ที่คุณรับตั้งแต่ 1 มกราคมถึง 31 ธันวาคม 2569 ใบเสร็จหรือเบี้ยประกันที่จ่ายก่อนหรือหลังช่วงนี้ไม่ถูกนับเข้าปีนี้ แบบ ภ.ง.ด.90/91 สำหรับปีนี้ยื่นช่วงมกราคมถึงมีนาคมของปีถัดไป ตามที่กรมสรรพากรระบุในหน้ากำหนดเวลายื่นแบบ

ถ้ามีรายได้ค่าเช่า ขายของ หรือวิชาชีพอิสระ มีแบบครึ่งปีอีกใบ อ่านเกณฑ์ได้ใน ภ.ง.ด.94 คืออะไร

ค่าลดหย่อนพื้นฐานตามสรุปของกรมสรรพากรฉบับปรับปรุงมกราคม 2568 ซึ่งเป็นฉบับที่หน้าคำนวณภาษีสิ้นปีของกรมยังอ้างถึงอยู่ในขณะที่เขียนบทความนี้ มีดังนี้

รายการ	จำนวนสำหรับทั้งปี
ผู้มีเงินได้	60,000 บาท
คู่สมรสที่ไม่มีเงินได้	60,000 บาท
บุตรแต่ละคน	30,000 บาท (คนที่สองเป็นต้นไปที่เกิดปี 2561 หรือหลังจากนั้น หักเพิ่มอีก 30,000 บาท)
บิดามารดาอายุ 60 ปีขึ้นไป	คนละ 30,000 บาท
ค่าฝากครรภ์และคลอดบุตร	จ่ายจริง ไม่เกิน 60,000 บาทต่อการตั้งครรภ์

ในแบบครึ่งปี ตัวเลขที่ให้กรอกเป็นครึ่งหนึ่งของตารางนี้ เช่นส่วนตัว 30,000 บาท บุตร 15,000 บาท อย่าเอาไปปะปนกับตอนยื่นสิ้นปี ผมไม่พบประกาศปรับเพิ่มค่าลดหย่อนพื้นฐานเหล่านี้ในเอกสารปี 2569 ที่เปิดอ่าน ถ้ามีมติใหม่หลังจากนี้ กรมสรรพากรจะประกาศก่อนช่วงยื่น

Thai ESG: เพดาน 300,000 บาท มีหมดเขต

คู่มือปี 2569 แยก Thai ESG เป็นสองช่วง คือซื้อระหว่าง 1 มกราคม 2567 ถึง 31 ธันวาคม 2569 ลดหย่อนได้ร้อยละ 30 ของเงินได้ ไม่เกิน 300,000 บาท และถือไม่น้อยกว่า 5 ปี ส่วนช่วงอื่นในโครงการเพดานอยู่ที่ไม่เกิน 100,000 บาทและถือไม่น้อยกว่า 8 ปี เงื่อนไขของกองทุนอ่านที่ Thai ESG คืออะไร และเพดานรวมของกลุ่มเกษียณอยู่ใน ลดหย่อนภาษี RMF

บริจาคปี 2569 ต้องผ่าน e-Donation เท่านั้น

ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 การบริจาคให้วัด อาราม มูลนิธิ และสถานสาธารณกุศลเพื่อใช้ลดหย่อนภาษี ต้องทำผ่านระบบบริจาคอิเล็กทรอนิกส์ (e-Donation) เท่านั้น ตามข้อความในคู่มือ ใบเสร็จกระดาษจากวัดหรือมูลนิธิที่ไม่ผ่านระบบ จึงเอามาลดหย่อนไม่ได้อีก

ในทางปฏิบัติ ให้ถามผู้รับบริจาคก่อนโอนว่ารับผ่าน e-Donation ไหม และกรอกเลขประจำตัวประชาชนให้ตรงกับที่จะใช้ยื่นภาษี เพราะระบบส่งข้อมูลให้กรมสรรพากรโดยอ้างจากเลขนี้ เพดานของการบริจาคยังเป็นสัดส่วนของเงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน รายละเอียดอยู่ในบทความรายการลดหย่อนที่ลิงก์ไว้ข้างต้น

รายการเฉพาะที่อยู่ในแบบปี 2569 ซึ่งคนมักข้าม

คู่มือยังมีรายการที่ไม่ใช่ของทุกคน แต่คนที่เข้าเงื่อนไขมักไม่รู้ว่ามี

• ค่าซื้องานศิลปะสาขาทัศนศิลป์ จ่ายจริงไม่เกิน 100,000 บาท ต้องซื้อในประเทศจากศิลปินแห่งชาติ ศิลปินศิลปาธร หรือศิลปินที่ขึ้นทะเบียนกับสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย หรือจากนิติบุคคลที่กำหนด และมีใบกำกับภาษีหรือใบรับตามที่ระบุ
• ค่าซื้อและติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปบนที่อยู่อาศัยที่เชื่อมระบบไฟฟ้า จ่ายจริงไม่เกิน 200,000 บาท ใช้ได้ 1 ระบบ 1 ครั้ง ในปีที่เชื่อมต่อระบบ
• ค่าจ้างก่อสร้างบ้านใหม่กับผู้รับจ้างที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม หักได้ 10,000 บาทต่อทุก 1,000,000 บาท รวมไม่เกิน 100,000 บาท และไม่เกินหนึ่งหลัง
• ค่าลงทุนอุปกรณ์ประหยัดพลังงานระดับ 5 ดาว เฉพาะผู้มีเงินได้ประเภทที่ 5 ถึง 8 ลดหย่อนได้ร้อยละ 50 ของค่าใช้จ่าย คือหักรวมได้ 1.5 เท่า ต้องมี e-Tax Invoice
• เบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดาของคุณและคู่สมรส จ่ายจริงไม่เกิน 15,000 บาท พ่อแม่ต้องมีเงินได้ไม่เกิน 30,000 บาทต่อปี

รายการแรกถึงสี่จะใช้ได้เมื่อเอกสารครบ เช่น ใบกำกับภาษีเต็มรูปที่ระบุชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของคุณ ถ้าได้ใบเสร็จแบบย่อมา สิทธิจะหายไป

อะไรที่ไม่เห็นในแบบปีนี้

ปีภาษี 2567 มีมาตรการเฉพาะกิจ เช่น Easy E-Receipt และเที่ยวเมืองรอง ซึ่งถูกบันทึกไว้ในสรุปค่าลดหย่อนของกรมสรรพากร ส่วนแบบ ภ.ง.ด.94 ปี 2569 ที่ผมเปิดอ่านไม่มีรายการลักษณะนั้น แต่แบบครึ่งปีครอบคลุมเฉพาะรายจ่ายช่วงมกราคมถึงมิถุนายน ถ้ารัฐออกมาตรการช้อปหรือท่องเที่ยวในช่วงครึ่งปีหลัง จะไปปรากฏในแบบ ภ.ง.ด.90/91 ปลายปีหรือต้นปี 2570 เท่านั้น

วิธีป้องกันคือ อย่าซื้อของเพื่อหวังลดหย่อนล่วงหน้า ให้รอประกาศของกรมสรรพากรหรือกระทรวงการคลังก่อน แล้วค่อยตัดสินใจ

เอกสารที่ควรเก็บแยกไว้ตั้งแต่ตอนนี้

• หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากนายจ้างและยอดประกันสังคมทั้งปี
• ใบรับรองเบี้ยประกันชีวิตและสุขภาพ พร้อมหนังสือรับรองจากบริษัทประกัน
• หนังสือรับรองยอดซื้อกองทุนจากบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน ถ้าซื้อ Thai ESG หรือ RMF
• ใบเสร็จ e-Donation หรือรายการที่ระบบแสดงว่าผู้รับบริจาคส่งข้อมูลแล้ว
• เลขประจำตัวประชาชนของบุตรและบิดามารดาที่ต้องกรอก

ถ้าไม่แน่ใจว่าค่าใช้จ่ายของคุณเข้าเงื่อนไขข้อใด สอบถาม RD Intelligence Center ของกรมสรรพากร โทร 1161 หรือสำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาใกล้บ้านได้ก่อนยื่น