Thai ESG คือ กองทุนอะไร ลดหย่อนภาษีได้เท่าไรและต้องถือกี่ปี

| อ่าน 16 นาที

Thai ESG คือ กองทุนอะไร ลดหย่อนภาษีได้เท่าไรและต้องถือกี่ปี

Key Takeaways

  • Thai ESG คือกองทุนรวมไทยเพื่อความยั่งยืน ค่าซื้อหน่วยลงทุนหักลดหย่อนภาษีได้ตามที่จ่ายจริง
  • เพดานลดหย่อนคือไม่เกิน 30% ของเงินได้พึงประเมิน และไม่เกิน 300,000 บาท ต้องถือหน่วยลงทุนต่อเนื่องอย่างน้อย 5 ปีนับจากวันซื้อ
  • ประหยัดภาษีเท่าไรขึ้นกับอัตราภาษีส่วนสูงสุดของคุณ คูณกับยอดที่ลดหย่อนได้ ไม่ใช่เท่ากับยอดที่ซื้อ
  • เงินที่ประหยัดภาษีไม่ใช่ผลตอบแทนจากกองทุน มูลค่าหน่วยลงทุนขึ้นลงได้และไม่มีการรับประกันกำไร
  • ก่อนซื้อให้ตรวจเงื่อนไขช่วงเวลาซื้อ และเงื่อนไขขายก่อนครบ 5 ปี กับกรมสรรพากรหรือ ก.ล.ต.

Thai ESG คือกองทุนรวมไทยเพื่อความยั่งยืน ซึ่งกฎหมายภาษีให้ผู้ซื้อหน่วยลงทุนนำเงินที่จ่ายจริงไปหักลดหย่อนภาษีเงินได้ได้ ไม่เกิน 30% ของเงินได้พึงประเมิน และไม่เกิน 300,000 บาท โดยต้องถือหน่วยลงทุนต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันที่ซื้อ ตามรายการลดหย่อนของกรมสรรพากร

เรื่องที่คนมักสับสนคือคิดว่าซื้อ 300,000 บาทแล้วจะได้เงินคืน 300,000 บาท ที่จริงสิ่งที่ลดคือรายได้ที่นำไปคิดภาษี ภาษีที่ประหยัดได้จึงเท่ากับยอดลดหย่อนคูณอัตราภาษีส่วนสูงสุดของคุณ และส่วนที่เหลือคือเงินลงทุนที่ผูกอยู่ในกองทุนอย่างน้อย 5 ปี

ตัวเลขสามตัวที่ต้องจำ

เรื่อง เงื่อนไข
สิทธิลดหย่อน เท่าที่จ่ายจริง
เพดานเทียบกับเงินได้ ไม่เกิน 30% ของเงินได้พึงประเมิน
เพดานเป็นจำนวนเงิน ไม่เกิน 300,000 บาท
ระยะเวลาถือ ต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันซื้อ

เพดานที่ใช้คือจำนวนที่ต่ำกว่าระหว่างสองแบบ เช่น ถ้าเงินได้พึงประเมินต่อปี 600,000 บาท 30% เท่ากับ 180,000 บาท ซึ่งต่ำกว่า 300,000 บาท เพดานของคุณจึงเป็น 180,000 บาท

ช่วงเวลาที่ซื้อแล้วได้สิทธิ์ถูกกำหนดโดยประกาศของทางการ ในรายการลดหย่อนของกรมสรรพากรที่ตรวจดู ไม่ได้ระบุปีที่สิ้นสุดไว้ในข้อความ ก่อนซื้อให้ถามบริษัทจัดการกองทุนหรือกรมสรรพากรว่าการซื้อในปีนี้ยังใช้สิทธิ์ได้หรือไม่ โดยเฉพาะถ้าซื้อช่วงปลายปี

ตัวอย่างคำนวณสิทธิลดหย่อนจากเงินได้สามระดับ

ตัวอย่างสมมติ ใช้เพื่อให้เห็นว่าเพดานเปลี่ยนตามเงินได้อย่างไร

เงินได้พึงประเมินต่อปี 30% ของเงินได้ เพดานที่ใช้ได้จริง ถ้าซื้อ 100,000 บาท ลดหย่อนได้
400,000 บาท 120,000 บาท 120,000 บาท 100,000 บาท
800,000 บาท 240,000 บาท 240,000 บาท 100,000 บาท
1,500,000 บาท 450,000 บาท 300,000 บาท 100,000 บาท

ถ้าซื้อ 300,000 บาทในแต่ละระดับ ผลจะเป็นดังนี้ คนเงินได้ 400,000 บาทใช้สิทธิ์ได้ 120,000 บาท ส่วนอีก 180,000 บาทไม่ได้ลดหย่อน คนเงินได้ 800,000 บาทใช้ได้ 240,000 บาท และคนเงินได้ 1,500,000 บาทใช้ได้เต็ม 300,000 บาท

นอกจากนี้ ยอดลดหย่อนที่ใช้ได้ยังถูกจำกัดด้วยเงินได้สุทธิที่เหลือหลังหักค่าลดหย่อนอื่น ถ้าเงินได้สุทธิของคุณต่ำมากจนไม่เสียภาษีอยู่แล้ว การซื้อเพื่อหวังลดหย่อนก็ไม่ช่วยอะไร ดูวิธีคิดเงินได้สุทธิที่ วิธีคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

ลดหย่อนแล้วประหยัดภาษีเท่าไร

ภาษีที่ประหยัดได้คือ ยอดลดหย่อน คูณ อัตราภาษีส่วนสูงสุดที่คุณอยู่ ตัวอย่างสมมติ เงินได้สุทธิก่อนใช้สิทธิ์ 900,000 บาท อยู่ในช่วงอัตรา 20% ซื้อ Thai ESG 100,000 บาท ประหยัดภาษีประมาณ 20,000 บาท ถ้าซื้อ 200,000 บาท เงินได้สุทธิเหลือ 700,000 บาท ส่วนที่ลดหย่อนไหลข้ามช่วงอัตราไปบางส่วน ประหยัดโดยรวมจึงไม่เท่ากับ 20% ของ 200,000 บาทพอดี ควรคำนวณแยกขั้นภาษีให้ละเอียด

ลองแยกขั้นให้เห็นภาพ ตามอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของกรมสรรพากร เงินได้สุทธิช่วง 750,001 ถึง 1,000,000 บาทเสียอัตรา 20% และช่วง 500,001 ถึง 750,000 บาทเสียอัตรา 15%

ช่วงเงินได้สุทธิที่หายไป จำนวน อัตรา ภาษีที่ลดลง
900,000 ลงมาถึง 750,000 บาท 150,000 บาท 20% 30,000 บาท
750,000 ลงมาถึง 700,000 บาท 50,000 บาท 15% 7,500 บาท
รวม 200,000 บาท 37,500 บาท

ผลคือ 100,000 บาทแรกประหยัดได้ 20,000 บาท แต่ 100,000 บาทที่สองประหยัดได้ 17,500 บาท ประโยชน์ต่อบาทลดลงเมื่อซื้อมากขึ้น ถ้าคุณคิดจะใส่เงินเพิ่มเพื่อภาษีอย่างเดียว ตารางแบบนี้ช่วยบอกว่าจุดไหนที่เงินก้อนถัดไปให้ผลด้านภาษีน้อยลงจนไม่คุ้มกับการผูกเงินไว้ 5 ปี

ที่ต้องเข้าใจให้ตรงคือ ภาษีที่ประหยัดได้เป็นเงินที่ไม่ต้องจ่ายให้รัฐ ไม่ใช่ผลตอบแทนจากกองทุน ถ้ามูลค่าหน่วยลงทุนลดลงเมื่อครบ 5 ปี การลดหย่อนอาจชดเชยการขาดทุนได้เพียงบางส่วนหรือไม่ได้เลย การตัดสินใจซื้อควรมาจากความต้องการลงทุนระยะยาวเป็นอันดับแรก ภาษีเป็นประโยชน์เสริม

เทียบกับกองทุนลดหย่อนภาษีอื่นที่คนชอบเปรียบเทียบ

กองทุน เพดานลดหย่อนตามรายการกรมสรรพากร หมายเหตุ
Thai ESG ไม่เกิน 30% ของเงินได้ และ 300,000 บาท เป็นรายการแยก ถือต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปี
SSF ไม่เกิน 30% ของเงินได้ และ 200,000 บาท เป็นรายการแยกในตารางลดหย่อน
RMF ไม่เกิน 30% ของเงินได้ รวมกับเงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพและกองทุนอื่นในกลุ่มบำเหน็จบำนาญแล้วไม่เกิน 500,000 บาท
ประกันชีวิตแบบบำนาญ ไม่เกิน 15% ของเงินได้ และ 200,000 บาท รวมกับกลุ่มเดียวกับ RMF ไม่เกิน 500,000 บาท

Thai ESG อยู่ในรายการลำดับของตัวเอง ไม่ถูกนับรวมในเพดาน 500,000 บาทของกลุ่มเงินออมเพื่อเกษียณ ทำให้คนที่ใช้สิทธิ์กลุ่มเกษียณเต็มแล้วยังเหลือช่องว่างตรงนี้ได้ รายการลดหย่อนอื่นทั้งหมดดูที่ ลดหย่อนภาษีมีอะไรบ้าง

เงื่อนไขการถือของแต่ละกองทุนต่างกัน และกฎอาจเปลี่ยน ให้เปิดรายการลดหย่อนล่าสุดของกรมสรรพากรก่อนวางแผนปลายปี

กองทุนนี้ลงทุนในอะไร

กองทุนที่ได้สิทธิ Thai ESG เป็นกองทุนรวมที่มีนโยบายลงทุนในตราสารที่เข้าเงื่อนไขด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาลตามเกณฑ์ที่ทางการกำหนด ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยเผยแพร่รายชื่อหลักทรัพย์ Thai ESG คือหลักทรัพย์จดทะเบียนที่ได้รับการคัดเลือกตามเกณฑ์ ESG เช่น ผลประเมิน SET ESG Ratings การเปิดเผยข้อมูลก๊าซเรือนกระจก และระดับ Governance เป็นต้น

กองทุนแต่ละแห่งมีสัดส่วนหุ้น ตราสารหนี้ และต่างประเทศไม่เท่ากัน ค่าธรรมเนียมการจัดการก็ต่างกัน สิ่งที่ควรอ่านใน factsheet ก่อนตัดสินใจ

  1. นโยบายการลงทุนและสัดส่วนสินทรัพย์
  2. ค่าธรรมเนียมรวมต่อปี
  3. ระดับความเสี่ยงที่ระบุในกองทุน
  4. เงื่อนไขการขายคืนและระยะเวลาได้รับเงิน
  5. ผลการดำเนินงานย้อนหลังเมื่อเทียบกับดัชนีชี้วัด ซึ่งไม่ใช่สัญญาว่าจะเป็นแบบเดิมในอนาคต

นับ 5 ปีอย่างไร และถ้าอยากขายก่อน

เงื่อนไขในรายการลดหย่อนระบุว่าต้องถือหน่วยลงทุนต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปี นับตั้งแต่วันที่ซื้อหน่วยลงทุน ดังนั้นถ้าซื้อเป็นหลายงวดในปีเดียวหรือหลายปี แต่ละก้อนมีวันครบกำหนดของตัวเอง ควรจดวันซื้อของแต่ละครั้งไว้

ตัวอย่างสมมติ ซื้อ 100,000 บาทวันที่ 15 ธันวาคมปีนี้ จะครบ 5 ปีวันที่ 15 ธันวาคมของ 5 ปีถัดไป ถ้าซื้ออีก 100,000 บาทในเดือนมีนาคมปีหน้า ก้อนที่สองครบกำหนดเดือนมีนาคมของปีที่ 5 นับจากนั้น

ถ้าต้องใช้เงินก่อนครบ กฎของสิทธิลดหย่อนคือเสียสิทธิ์ ผลต่อภาษีย้อนหลังและขั้นตอนคืนสิทธิ์ ให้สอบถามกรมสรรพากรที่ 1161 หรือบริษัทจัดการกองทุนก่อนส่งคำสั่งขาย การถือยาว 5 ปีหมายความว่าเงินก้อนนี้ไม่ควรเป็นเงินสำรองฉุกเฉิน ควรเก็บเงินสำรองแยกไว้ก่อน ดูเรื่องการเริ่มลงทุนอย่างมีลำดับที่ วิธีเล่นหุ้นสำหรับมือใหม่

ซื้อทีเดียวหรือทยอยซื้อ ผลต่อภาษีต่างกันอย่างไร

เรื่องภาษี การซื้อก้อนเดียวและการทยอยซื้อให้สิทธิ์ลดหย่อนเท่ากันถ้ายอดรวมในปีภาษีเท่ากันและไม่เกินเพดาน สิ่งที่ต่างคือวันครบ 5 ปีของแต่ละก้อน และราคาที่ซื้อ ซึ่งผันผวนตามตลาด

วิธีซื้อ ข้อสังเกตด้านภาษีและการถือ
ซื้อก้อนเดียวปลายปี ได้สิทธิ์ครบในปีนั้น วันครบ 5 ปีตรงกันทั้งก้อน ราคาซื้อขึ้นกับวันเดียว
ทยอยซื้อทุกเดือน วันครบแยกเป็นรายเดือน ต้องจดตาราง ไม่ต้องกังวลเรื่องคาดการณ์วันซื้อ
ซื้อครั้งเดียวต้นปี เงินผูกนานกว่ารอบหนึ่งปีเมื่อเทียบกับซื้อปลายปี

การเลือกว่าจะซื้อวิธีใดเป็นเรื่องของงบประมาณและความสบายใจของแต่ละคน ไม่มีวิธีใดรับประกันราคาที่ดีกว่า เรื่องที่ควรทำคือเช็กเพดานลดหย่อนก่อนสั่งซื้อ เพื่อไม่ให้ซื้อเกินส่วนที่ใช้สิทธิ์ได้

คู่สมรสที่ต่างฝ่ายต่างมีเงินได้ ใช้สิทธิ์ลดหย่อนกองทุนแยกตามชื่อของแต่ละคนและคำนวณเพดานจากเงินได้ของแต่ละคน ไม่ได้รวมกันเป็นก้อนเดียว ดังนั้นถ้ารายได้ของฝ่ายหนึ่งต่ำจนไม่เสียภาษี การซื้อในชื่อฝ่ายที่เสียภาษีจะเกิดประโยชน์ด้านภาษีมากกว่า แต่เงินลงทุนและความเป็นเจ้าของยังเป็นของคนที่ซื้อ

ซื้อแล้วต้องเก็บอะไรไว้ยื่นภาษี

เอกสารที่ควรเก็บไว้

  • หนังสือรับรองการซื้อหน่วยลงทุนหรือรายงานสรุปยอดซื้อประจำปีจากบริษัทจัดการ
  • หลักฐานการสั่งซื้อที่ระบุวันที่และจำนวนเงิน
  • รายการหน่วยลงทุนที่ถืออยู่ เพื่อนับวันครบ 5 ปี
  • ใบแจ้งยอดสิ้นปี

เวลายื่นแบบ กรอกยอดซื้อจริงในช่องกองทุนที่เกี่ยวข้อง ไม่เกินเพดานที่คำนวณไว้ ขั้นตอนบนระบบออนไลน์อธิบายที่ ยื่นภาษีออนไลน์ทำยังไง และพื้นฐานภาพรวมอยู่ที่ ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคืออะไร

ก่อนโอนเงินซื้อ ตอบห้าข้อนี้ให้ได้

  1. ฉันมีเงินส่วนนี้ที่ไม่ต้องใช้ใน 5 ปีหรือไม่
  2. ฉันเสียภาษีจริงในปีนี้หรือไม่ และอัตราส่วนสูงสุดของฉันเท่าไร
  3. เพดาน 30% ของเงินได้ของฉันเป็นเท่าไร และต่ำกว่า 300,000 บาทหรือเปล่า
  4. กองทุนที่เลือกระบุว่าเป็น Thai ESG และซื้อในช่วงที่ยังได้สิทธิ์
  5. ฉันอ่านนโยบาย ค่าธรรมเนียม และระดับความเสี่ยงของกองทุนแล้ว

ถ้าตอบได้ครบ ค่อยตัดสินใจจำนวนเงิน ถ้าข้อ 1 ตอบว่าไม่แน่ใจ ให้ลดจำนวนที่ซื้อลง สอบถามเงื่อนไขล่าสุดของโครงการได้ที่กรมสรรพากร โทร 1161 และ ก.ล.ต. ที่ดูแลกองทุนรวม

คำถามที่พบบ่อย

Thai ESG ต่างจาก ESG fund ทั่วไปอย่างไร

ESG fund ทั่วไปเป็นกองทุนที่เลือกลงทุนตามเกณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาลโดยไม่มีสิทธิลดหย่อนภาษี ส่วน Thai ESG คือกองทุนที่ได้รับสิทธิหักลดหย่อนภาษีตามกฎหมายเมื่อเป็นไปตามเงื่อนไขของโครงการ ต้องดูว่ากองทุนที่สนใจระบุว่าเป็น Thai ESG จริง

ซื้อ Thai ESG แล้วต้องยื่นอะไรกับกรมสรรพากร

ตอนยื่นแบบภาษีให้กรอกยอดที่ซื้อในช่องค่าลดหย่อนกองทุน และเก็บหนังสือรับรองการซื้อหน่วยลงทุนจากบริษัทจัดการไว้ ขอได้จากบริษัทจัดการเมื่อสิ้นปี เผื่อกรมสรรพากรขอตรวจ

ขายกองทุนก่อนครบ 5 ปีจะเกิดอะไรขึ้น

เงื่อนไขของสิทธิลดหย่อนคือถือต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปี ถ้าขายก่อนครบอาจเสียสิทธิ์และต้องดำเนินการตามที่กรมสรรพากรกำหนด ควรสอบถามรายละเอียดวิธีคืนสิทธิ์จากกรมสรรพากรก่อนตัดสินใจขาย

แหล่งอ้างอิง

  1. ผู้มีเงินได้มีสิทธิหักลดหย่อนอะไรได้บ้าง? | กรมสรรพากร
  2. รายชื่อหลักทรัพย์ Thai ESG - ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย | ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
  3. อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับปีภาษี 2560 | กรมสรรพากร