ขอคืนภาษีทำยังไง เงื่อนไข ขั้นตอน และสาเหตุที่เงินคืนล่าช้า

การขอคืนภาษีไม่มีแบบฟอร์มพิเศษสำหรับคนทั่วไป คุณยื่น ภ.ง.ด.90 หรือ 91 ตามปกติ เมื่อคำนวณแล้วภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายหรือจ่ายไว้แล้วมากกว่าภาษีที่ต้องเสียจริง ส่วนต่างนั้นคือเงินที่ขอคืนได้ กรมสรรพากรจะคืนเงินบุคคลธรรมดาสัญชาติไทยด้วยการโอนเข้าบัญชีพร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขประจำตัวประชาชน 13 หลักเท่านั้น และถ้าเจ้าหน้าที่ขอเอกสาร คุณอัปโหลดผ่านระบบ D-MyTax ได้

เงินที่ถูกหักเกินเป็นเงินของคุณเองที่จ่ายล่วงหน้าไปก่อน หลายคนปล่อยทิ้งเพราะคิดว่าขั้นตอนยุ่ง หรือกลัวถูกตรวจ ทั้งที่ถ้าตัวเลขตรงกับเอกสาร การขอคืนเป็นเรื่องตรงไปตรงมา ตัวอย่างตัวเลขด้านล่างเป็นตัวอย่างสมมติ ส่วนขั้นตอนและเงื่อนไขอิงจากหน้าของกรมสรรพากร

ทำไมภาษีที่ถูกหักถึงเกินกว่าที่ต้องเสีย

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคือการเก็บล่วงหน้าตามที่ผู้จ่ายประมาณการไว้ ผู้จ่ายไม่รู้ภาพรวมทั้งปีของคุณ ตัวเลขจริงจะรู้ตอนยื่นแบบสิ้นปีเท่านั้น สถานการณ์ที่ทำให้หักเกินพบบ่อยดังนี้

สถานการณ์	เหตุที่หักเกิน
ซื้อประกันหรือกองทุนเองโดยไม่แจ้งนายจ้าง	นายจ้างหักโดยไม่รู้ว่าคุณมีค่าลดหย่อนเพิ่ม
เข้างานหรือลาออกกลางปี	การหักรายเดือนประเมินจากเงินได้ทั้งปี แต่จริงทำไม่ครบ 12 เดือน
รับงานอิสระหลายงาน	ผู้ว่าจ้างหักทุกงาน แต่เงินได้สุทธิทั้งปีต่ำ
ได้ดอกเบี้ยเงินฝากที่ถูกหักภาษีไว้	เงินได้รวมทั้งปีอยู่ในขั้นยกเว้นหรือขั้นต่ำ
มีลูกหรือเริ่มเลี้ยงดูพ่อแม่ระหว่างปี	ค่าลดหย่อนครอบครัวเพิ่มขึ้นหลังนายจ้างตั้งยอดหักไว้

กลไกการหักและอัตราของเงินได้แต่ละประเภทอธิบายไว้ใน ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคืออะไร สิ่งที่ต้องจำคือ คนที่เงินได้ไม่ถึงเกณฑ์ต้องยื่นแต่ถูกหักภาษีไว้ ก็ยื่นเพื่อขอคืนได้

ตัวอย่างสมมติ พนักงานเงินเดือน 30,000 บาท

คุณเงินเดือน 30,000 บาท ทั้งปี 360,000 บาท นายจ้างหักภาษีรวมทั้งปีตามหนังสือรับรองไว้ 6,000 บาท ระหว่างปีคุณซื้อประกันชีวิต 20,000 บาท แต่ไม่ได้แจ้งฝ่ายบุคคล

รายการ	บาท
เงินได้ทั้งปี	360,000
หักค่าใช้จ่าย 50% ไม่เกิน 100,000	100,000
ลดหย่อนส่วนตัว	60,000
ประกันสังคม	9,000
ประกันชีวิต	20,000
เงินได้สุทธิ	171,000
ภาษีที่ต้องเสีย (ส่วนเกิน 150,000 คูณ 5%)	1,050
ภาษีที่ถูกหักไว้แล้ว	6,000
ขอคืนได้	4,950

เงิน 4,950 บาทนี้จะไม่กลับมาเองถ้าคุณไม่ยื่น ส่วนอัตราภาษีและวิธีหักค่าใช้จ่ายเป็นไปตามหลักการคำนวณภาษีสิ้นปีของกรมสรรพากร

ตัวอย่างสมมติ คนรับงานอิสระที่ถูกหักทุกงาน

อีกกลุ่มที่ได้คืนบ่อยคือคนรับงานเป็นครั้ง เช่น นักเขียน ช่างภาพ หรือผู้สอนพิเศษ ที่ผู้ว่าจ้างหักภาษี ณ ที่จ่ายทุกครั้งที่จ่ายค่าจ้าง สมมติปีนี้คุณมีค่าจ้างรวม 200,000 บาท จากผู้ว่าจ้างหลายราย และหนังสือรับรองทุกใบรวมกันแสดงภาษีที่ถูกหักไว้ 6,000 บาท

เงินได้ค่าจ้างทำงานลักษณะนี้หักค่าใช้จ่ายได้ 50% ไม่เกิน 100,000 บาท เหลือ 100,000 บาท หักลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท เงินได้สุทธิเหลือ 40,000 บาท ซึ่งอยู่ในขั้นยกเว้น ภาษีที่ต้องเสียจึงเป็น 0 บาท และขอคืนได้เต็ม 6,000 บาท

สิ่งที่ทำให้กลุ่มนี้พลาดเงินคืนคือเอกสาร ผู้ว่าจ้างบางรายส่งหนังสือรับรองให้ช้า บางรายไม่ได้ส่งเลยถ้าคุณไม่ขอ วิธีที่ได้ผลคือขอหนังสือรับรองทันทีที่ได้รับเงินแต่ละงาน และจดชื่อผู้ว่าจ้าง ยอดจ่าย และยอดภาษีที่หักลงตารางเดียวตลอดปี ตอนยื่นคุณจะเทียบได้ทันทีว่าหนังสือรับรองใบไหนยังขาด

เตรียมอะไรก่อนเปิดระบบ

หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายทุกใบเป็นเอกสารหลัก ทั้งจากนายจ้าง ผู้ว่าจ้าง และธนาคารที่หักภาษีดอกเบี้ย วิธีอ่านแต่ละช่องอยู่ใน ทวิ 50 คืออะไร ถัดมาคือหนังสือรับรองของค่าลดหย่อนทุกรายการ เช่น เบี้ยประกัน การซื้อกองทุน ดอกเบี้ยบ้าน และใบเสร็จบริจาค ถ้ายังไม่แน่ใจว่ามีสิทธิรายการไหน ดูได้ที่ ลดหย่อนภาษีมีอะไรบ้าง

เรื่องที่คนมักลืมคือบัญชีรับเงิน กรมสรรพากรระบุชัดว่าคืนเงินภาษีผ่านระบบพร้อมเพย์ที่ผูกบัญชีธนาคารด้วยเลขประจำตัวประชาชนเท่านั้น พร้อมเพย์ที่ผูกเบอร์โทรศัพท์อย่างเดียวใช้ไม่ได้ ให้ผูกเลขบัตรประชาชนกับบัญชีที่ยังใช้งานอยู่ผ่านแอปธนาคารก่อนยื่น การทำงานของพร้อมเพย์อธิบายไว้ใน พร้อมเพย์คืออะไร

ขั้นตอนขอคืนผ่านการยื่นออนไลน์

ลำดับที่แนะนำมีดังนี้

1. คำนวณคร่าว ๆ ก่อนว่าภาษีที่ต้องเสียน้อยกว่าภาษีที่ถูกหักจริงหรือไม่
2. เข้าเว็บไซต์กรมสรรพากรด้วยการพิมพ์ rd.go.th เอง แล้วเลือกยื่นแบบ ภ.ง.ด.91 ถ้ามีแต่เงินเดือน หรือ ภ.ง.ด.90 ถ้ามีเงินได้ประเภทอื่น
3. กรอกเงินได้และภาษีที่ถูกหักให้ตรงกับหนังสือรับรองทุกใบ
4. กรอกค่าลดหย่อนเฉพาะรายการที่มีเอกสาร
5. ดูหน้าสรุป ถ้าเป็นยอดชำระเกิน ให้เลือกขอคืนเงินภาษี
6. ยืนยันการยื่น แล้วบันทึกหรือพิมพ์หลักฐานการยื่นเก็บไว้

ขั้นตอนเข้าระบบและหน้าตาแต่ละหน้าอยู่ใน ยื่นภาษีออนไลน์ทำยังไง ถ้ายื่นไปแล้วแต่ลืมกรอกค่าลดหย่อนบางรายการ ให้ยื่นแบบเพิ่มเติมเพื่อแก้ตัวเลขแทนการปล่อยไว้

ตรวจสถานะและส่งเอกสารเพิ่มใน D-MyTax

หน้าคำถามเรื่องขอคืนภาษีของกรมสรรพากรอธิบายเส้นทางไว้ว่า เข้าเว็บไซต์กรมสรรพากร เลือก D-MyTax รวมบริการทางภาษี แล้วเข้าระบบได้สองแบบ แบบแรกคือ RD ID ที่ต้องกรอกหมายเลขผู้ใช้ รหัสผ่าน Laser ID หลังบัตรประชาชน และรหัส OTP แบบที่สองคือ Digital ID ผ่านแอป ThaID แอปเป๋าตัง หรือแอปธนาคาร (NDID) จากนั้นเลือกเมนูติดตามสถานะขอคืนหรือนำส่งเอกสาร ถ้ายื่นแบบกระดาษ ตรวจสถานะได้หลังวันที่ยื่น 1 วัน

ถ้าสถานะแจ้งว่าต้องส่งเอกสาร ส่งได้สี่ช่องทาง คือ ส่งด้วยตนเอง ส่งโทรสาร ส่งไปรษณีย์ตามที่อยู่ในใบนำส่งเอกสาร หรืออัปโหลดในเมนูเดียวกัน

เงื่อนไขการอัปโหลด	รายละเอียด
ชนิดไฟล์	JPG, BMP, PNG, TIF, PDF
ขนาดต่อไฟล์	ไม่เกิน 10 MB
ขนาดรวมต่อครั้ง	ไม่เกิน 50 MB
จำนวนครั้ง	ส่งได้ไม่จำกัด
ข้อห้าม	PDF ที่ตั้งรหัสผ่านหรือล็อกไว้

ถ้าส่งทางมือ โทรสาร หรือไปรษณีย์ กรมสรรพากรแนะนำให้พิมพ์ใบนำส่งเอกสารแนบไปด้วย ระบุจำนวนแผ่นและเบอร์โทรติดต่อกลับ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ติดต่อได้ถ้าเอกสารไม่ชัด

ถ้าไม่ได้ผูกพร้อมเพย์ เงินจะไปทางไหน

กรณีบุคคลธรรมดาสัญชาติไทยที่ไม่ประสงค์รับเงินผ่านพร้อมเพย์ กรมสรรพากรจะออกหนังสือแจ้งคืนเงินภาษี (ค.21) ให้นำไปติดต่อรับเงินที่สาขาธนาคารกรุงไทยหรือ ธ.ก.ส. ส่วนผู้ที่ลงทะเบียนพร้อมเพย์ด้วยเลขประจำตัวประชาชนไม่ได้ เช่น ชาวต่างชาติ ห้างหุ้นส่วนสามัญ คณะบุคคล และกองมรดกที่ยังไม่ได้แบ่ง จะได้หนังสือ ค.21 พร้อมเช็คทางไปรษณีย์ตามที่อยู่ในแบบ แล้วนำไปเข้าบัญชีที่สาขาธนาคาร

ทางเลือกแบบเอกสารใช้เวลาเดินทางและเสี่ยงหนังสือหายระหว่างทาง ถ้าคุณมีบัญชีธนาคารอยู่แล้ว การผูกพร้อมเพย์ด้วยเลขบัตรประชาชนเป็นทางที่สะดวกที่สุด

ขอคืนย้อนหลังได้กี่ปี

มาตรา 27 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร ซึ่งกรมสรรพากรยกมาในข้อหารือเรื่องภาษีดอกเบี้ยเงินฝาก กำหนดว่าการขอคืนภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายและนำส่งแล้วเกินกว่าที่ต้องเสีย ให้ยื่นคำร้องภายในสามปีนับจากวันสุดท้ายแห่งกำหนดเวลายื่นรายการภาษี เว้นแต่มีบทบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น

ตัวอย่างสมมติ เงินได้ปี 2566 มีกำหนดยื่นภายในมีนาคม 2567 ระยะสามปีจะนับต่อจากวันสุดท้ายของกำหนดนั้น ถ้าวันนี้คุณเพิ่งนึกได้ว่าปีนั้นถูกหักเกิน ให้รีบตรวจว่ายังอยู่ในกรอบหรือไม่ แล้วยื่นทันที เพราะเลยกำหนดแล้วจะขอคืนไม่ได้

สาเหตุที่เงินคืนช้าหรือถูกขอเอกสาร

ส่วนใหญ่มาจากตัวเลขที่ระบบเทียบแล้วไม่ตรง

สาเหตุ	วิธีป้องกัน
ผู้จ่ายยังไม่ได้นำส่งข้อมูลภาษีที่หัก	ขอหนังสือรับรองตัวจริงและตรวจยอดกับผู้จ่าย
ยอดที่กรอกไม่ตรงหนังสือรับรอง	กรอกจากเอกสารเท่านั้น ไม่ใช้ตัวเลขจำ
เลขบัตรยังไม่ผูกพร้อมเพย์ หรือบัญชีถูกปิด	ผูกให้เรียบร้อยก่อนยื่น
ค่าลดหย่อนไม่มีเอกสารรองรับ	ใส่เฉพาะรายการที่มีหลักฐาน
ใช้สิทธิลดหย่อนซ้ำกับคนในครอบครัว	ตกลงกันก่อนว่าใครใช้สิทธิรายการใด
ส่งเอกสารเพิ่มไม่ครบหรือไม่ชัด	สแกนให้ชัด ระบุเบอร์โทรในใบนำส่ง

ถ้าถูกขอเอกสาร ไม่ได้แปลว่าคุณทำผิด เป็นขั้นตอนตรวจปกติ ส่งให้ครบตามที่ขอและเก็บหลักฐานการส่งไว้

ลำดับงานภายในหนึ่งชั่วโมง

ถ้าคุณคิดว่าปีนี้ถูกหักเกิน ให้เริ่มจากถ่ายรูปหรือดาวน์โหลดหนังสือรับรองการหักภาษีทุกใบ แล้วรวมเอกสารลดหย่อนไว้ในโฟลเดอร์เดียว ต่อด้วยการเช็กในแอปธนาคารว่าเลขบัตรประชาชนผูกพร้อมเพย์แล้ว จากนั้นยื่นแบบให้เสร็จในรอบเดียว และจดวันที่ยื่นไว้ หลังยื่นสองสามสัปดาห์ เข้าไปดูสถานะใน D-MyTax ถ้ามีคำขอเอกสาร ให้อัปโหลดไฟล์ที่เตรียมไว้ ถ้าสถานะค้างนานหรือไม่เข้าใจข้อความในระบบ ติดต่อสำนักงานสรรพากรพื้นที่ตามที่อยู่ในแบบที่คุณยื่น