ยื่นภาษีออนไลน์ทำยังไง ไล่ทีละหน้าจอ ตั้งแต่สมัครบัญชีจนชำระภาษี

ยื่นภาษีออนไลน์ทำได้ทั้งหมดผ่านเว็บไซต์กรมสรรพากร ลำดับคือ เตรียมทวิ 50 และเอกสารลดหย่อน เข้าระบบด้วยบัญชีผู้ใช้ เลือกแบบ ภ.ง.ด.91 หรือ 90 กรอกเงินได้ ภาษีที่ถูกหัก และค่าลดหย่อน ตรวจผลคำนวณ แล้วชำระภาษีหรือเลือกรับเงินคืน กำหนดยื่นคือ 1 มกราคมถึง 31 มีนาคมของปีถัดจากปีที่มีเงินได้ และการยื่นทางอินเทอร์เน็ตได้ขยายเวลาเพิ่มอีก 8 วัน

คนที่ยื่นครั้งแรกมักไม่ได้ติดที่ตัวเลข จุดที่ทำให้เสียเวลาคือการเลือกแบบผิด กรอกยอดไม่ตรงกับทวิ 50 และไม่รู้ว่าถ้าพลาดแล้วต้องแก้อย่างไร หัวข้อด้านล่างเรียงตามลำดับที่คุณจะเจอบนหน้าจอจริง พร้อมข้อมูลจากหน้าถามตอบของกรมสรรพากรที่ตอบคำถามพวกนี้ไว้โดยตรง

ใครต้องยื่น และต้องยื่นเมื่อไร

หลายคนคิดว่าถ้าไม่มีภาษีต้องจ่ายก็ไม่ต้องยื่น ความจริงหน้าที่ยื่นแบบดูจากเงินได้ทั้งปี ภาษีสุทธิจะเป็นศูนย์ก็ยังต้องยื่นได้ กรมสรรพากรสรุปเกณฑ์ไว้ดังนี้

สถานะ	มีเงินเดือนอย่างเดียว	มีเงินได้ประเภทอื่นด้วย
โสด	ต้องยื่นเมื่อเงินได้เกิน 120,000 บาท (ภ.ง.ด.91)	ต้องยื่นเมื่อเงินได้เกิน 60,000 บาท (ภ.ง.ด.90)
มีคู่สมรส	ต้องยื่นเมื่อเงินได้รวมเกิน 220,000 บาท	ต้องยื่นเมื่อเงินได้รวมเกิน 120,000 บาท

เรื่องเวลา ผู้มีเงินได้ต้องยื่นแบบพร้อมชำระภาษี (ถ้ามี) ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมถึง 31 มีนาคมของปีถัดไป ตัวอย่างเช่น เงินได้ของปี 2569 ยื่นในช่วงต้นปี 2570 ถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ตจะได้สิทธิขยายเวลายื่นและชำระออกไปอีก 8 วัน รายละเอียดเรื่องวันครบกำหนดและผลของการยื่นช้าอ่านต่อได้ที่ กำหนดยื่นภาษี

การยื่นแม้ไม่มีภาษีต้องจ่ายยังมีประโยชน์อีกข้อ คือถ้านายจ้างหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้เกิน คุณจะขอคืนส่วนที่เกินได้ก็ต่อเมื่อยื่นแบบเท่านั้น ไม่ยื่นก็ไม่มีช่องทางได้เงินส่วนนั้นกลับมา

เตรียมอะไรก่อนเปิดระบบ

อย่าเพิ่งเข้าเว็บ ให้รวบรวมข้อมูลให้ครบก่อน เพราะการกรอกไปค้นเอกสารไปทำให้เซสชันหมดเวลาและต้องเริ่มใหม่

1. ทวิ 50 ทุกใบจากผู้จ่ายเงินทุกราย ตรวจชื่อ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้จ่าย ยอดเงินได้ และยอดภาษีที่หัก (วิธีอ่านแต่ละช่องดูที่ ทวิ 50 คืออะไร)
2. เอกสารลดหย่อน เช่น หนังสือรับรองเบี้ยประกันชีวิตและประกันสุขภาพ หนังสือรับรองการซื้อกองทุน ใบรับรองดอกเบี้ยเงินกู้บ้าน และหลักฐานการบริจาค รายการทั้งหมดที่ใช้สิทธิได้ดูที่ ลดหย่อนภาษีมีอะไรบ้าง
3. เลขประจำตัวประชาชนของคุณ คู่สมรส บุตร และบิดามารดาที่จะขอลดหย่อน
4. บัตรประชาชนตัวจริง เพราะระบบใช้เลขควบคุมด้านหลังบัตร (Laser ID) ทั้งตอนตั้งรหัสผ่านใหม่และตอนพิมพ์แบบ
5. พร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขบัตรประชาชน ถ้าคาดว่าจะได้เงินคืน
6. สลิปเงินเดือนเดือนธันวาคม ใช้เทียบยอดสะสมทั้งปีกับทวิ 50

ถ้าคุณมีรายได้จากหลายแหล่ง ให้จดแยกไว้ในตารางง่าย ๆ ว่าแต่ละก้อนเป็นเงินได้ประเภทไหน ใครเป็นผู้จ่าย และหักภาษีไว้เท่าไร ตารางนี้จะช่วยตอนเลือกแบบและตอนกรอกช่องเงินได้มาก

เลือกแบบให้ถูก ภ.ง.ด.90 หรือ 91

ลักษณะรายได้	แบบที่ใช้
เงินเดือน ค่าจ้างจากนายจ้างอย่างเดียว (จะมีนายจ้างกี่รายก็ได้)	ภ.ง.ด.91
เงินเดือน และมีรายได้ฟรีแลนซ์ ค่าเช่า หรือขายของออนไลน์ด้วย	ภ.ง.ด.90
ไม่มีเงินเดือนประจำ มีแต่รายได้อิสระหรือรายได้จากธุรกิจ	ภ.ง.ด.90
มีเงินปันผลหรือดอกเบี้ยที่เลือกนำมารวมคำนวณ	ภ.ง.ด.90

หลักจำง่าย ๆ คือมีอะไรนอกจากเงินเดือนปนอยู่เมื่อไร ให้ใช้ ภ.ง.ด.90 ถ้าเลือก ภ.ง.ด.91 ทั้งที่มีรายได้เสริม ช่องกรอกเงินได้ประเภทอื่นจะไม่เปิดให้ และคุณจะยื่นไม่ครบโดยไม่รู้ตัว คำอธิบายว่าเงินได้แต่ละประเภทต่างกันอย่างไรดูที่ ประเภทเงินได้พึงประเมิน

ช่องทางยื่นก็ต่างกันเล็กน้อย กรมสรรพากรระบุว่ายื่นได้ทางเว็บไซต์ rd.go.th ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาใดก็ได้ ทางไปรษณีย์ลงทะเบียน (เฉพาะผู้มีภูมิลำเนาในกรุงเทพมหานคร) และสำหรับ ภ.ง.ด.91 ยื่นผ่านแอปพลิเคชัน RD Smart Tax ได้อีกทาง

ขั้นตอนยื่นทีละหน้าจอ

1. เข้าระบบ

เข้าเว็บไซต์กรมสรรพากร เลือกเมนูยื่นแบบผ่านอินเทอร์เน็ต แล้วเข้าสู่ระบบด้วยหมายเลขผู้ใช้และรหัสผ่าน คนที่ยังไม่มีบัญชีต้องสมัครและยืนยันตัวตนตามที่ระบบกำหนดก่อน คนที่ลืมรหัสผ่านหรือลืมคำถามคำตอบที่ตั้งไว้ ให้กดเมนูลืมรหัสผ่าน เลือกขอรหัสผ่านใหม่ กรอกข้อมูลส่วนตัวพร้อม Laser ID หลังบัตรประชาชน แล้วตั้งรหัสใหม่ความยาว 8 ตัวอักษร

2. เลือกแบบและปีภาษี

เลือก ภ.ง.ด.90 หรือ 91 ตามตารางด้านบน แล้วเลือกปีภาษีให้ตรงกับปีที่มีเงินได้ ไม่ใช่ปีที่กำลังยื่น ความผิดพลาดเรื่องปีเกิดบ่อยกับคนที่ยื่นย้อนหลังหรือยื่นเพิ่มเติม

3. กรอกข้อมูลผู้ยื่น

ตรวจชื่อ สถานภาพสมรส และข้อมูลคู่สมรส ส่วนที่อยู่ไม่จำเป็นต้องตรงกับทะเบียนบ้าน กรมสรรพากรให้กรอกที่อยู่ปัจจุบันที่ติดต่อได้สะดวก จะเป็นที่ทำงานหรือที่พักก็ได้ ที่อยู่นี้สำคัญถ้าคุณไม่มีพร้อมเพย์ เพราะหนังสือแจ้งคืนเงินจะส่งไปที่นี่

4. กรอกเงินได้และเลขผู้จ่าย

ใส่ยอดเงินได้ตามทวิ 50 แยกตามประเภท ช่องเลขผู้จ่ายเงินได้ให้ใส่เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของบริษัท หรือเลขบัตรประชาชนถ้าผู้จ่ายเป็นบุคคลธรรมดา ดูได้จากทวิ 50 ใบนั้น ถ้าเงินได้ประเภทเดียวกันมีผู้จ่ายหลายราย ให้รวมยอดเงินได้ทั้งหมดไว้ในช่องเดียว และเลือกกรอกเลขผู้จ่ายเพียงรายเดียว

5. กรอกภาษีที่ถูกหักแล้ว

ใส่ยอดภาษีหัก ณ ที่จ่ายจากทวิ 50 ทุกใบรวมกัน ยอดนี้ต้องตรงกับเอกสาร เพราะสรรพากรเทียบกับข้อมูลที่ผู้จ่ายเงินนำส่ง ถ้าไม่ตรงกัน การคืนเงินจะช้าและคุณมักถูกขอเอกสารเพิ่ม

6. กรอกค่าลดหย่อน

ไล่ทีละหมวด ส่วนตัวและครอบครัว ประกัน กองทุน ดอกเบี้ยบ้าน และเงินบริจาค ระบบช่วยตรวจเพดานของแต่ละรายการ แต่ไม่ได้ตรวจว่าคุณมีสิทธิจริง เช่น ไม่รู้ว่ากรมธรรม์ที่คุณกรอกมีระยะเวลาคุ้มครองตามเงื่อนไขหรือเปล่า ภาระพิสูจน์จึงอยู่ที่คุณ กรอกเฉพาะรายการที่มีหนังสือรับรองอยู่ในมือ

7. ตรวจหน้าสรุป

ระบบจะแสดงเงินได้สุทธิ ภาษีที่คำนวณได้ ภาษีที่ถูกหักไว้แล้ว และผลต่าง ซึ่งออกมาได้สามแบบ คือต้องชำระเพิ่ม ไม่ต้องชำระ หรือขอคืน ให้เทียบกับการคำนวณคร่าว ๆ ของคุณเอง ถ้าต่างกันมากแปลว่ามีช่องที่กรอกผิดหรือลืมกรอก

8. ยืนยันและชำระหรือขอคืน

กดยืนยันการยื่นแบบ ถ้ามีภาษีต้องชำระ ระบบจะพาไปหน้าชำระเงิน ถ้าขอคืน ระบบจะใช้พร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขบัตรประชาชนของคุณ การกรอกครบแต่ไม่กดยืนยันถือว่ายังไม่ได้ยื่น

9. เก็บหลักฐาน

บันทึกหน้ายืนยันและหมายเลขอ้างอิงไว้ทันที ส่วนแบบและใบเสร็จฉบับพิมพ์ กรมสรรพากรระบุว่าต้องรอระบบประมวลผลประมาณ 2 ถึง 3 วันทำการ จากนั้นพิมพ์ได้จากเมนูพิมพ์แบบและใบเสร็จ โดยเข้าระบบแล้วระบุ Laser ID หรือหมายเลขอ้างอิงการยื่นแบบ

ตัวอย่างสมมติ คำนวณภาษีให้รู้ทิศทางก่อนกด

ตัวเลขด้านล่างเป็นตัวอย่างสมมติ ใช้แค่ให้เห็นว่าหน้าสรุปของระบบคิดอย่างไร ไม่ใช่การคำนวณภาษีของใครคนใดคนหนึ่ง อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบขั้นบันไดที่กรมสรรพากรเผยแพร่เป็นดังนี้

เงินได้สุทธิ (บาท)	อัตราภาษี	ภาษีสะสมสูงสุดของขั้น (บาท)
0 ถึง 150,000	ยกเว้น	0
เกิน 150,000 ถึง 300,000	5%	7,500
เกิน 300,000 ถึง 500,000	10%	27,500
เกิน 500,000 ถึง 750,000	15%	65,000
เกิน 750,000 ถึง 1,000,000	20%	115,000
เกิน 1,000,000 ถึง 2,000,000	25%	365,000
เกิน 2,000,000 ถึง 5,000,000	30%	1,265,000
เกิน 5,000,000 ขึ้นไป	35%	ตามจริง

สมมติคุณเหลือเงินได้สุทธิ 320,000 บาทหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนแล้ว ภาษีคือ 7,500 บาทสำหรับขั้นแรก บวก 10% ของส่วนที่เกิน 300,000 อีก 20,000 บาท เท่ากับ 2,000 บาท รวม 9,500 บาท ถ้าทวิ 50 แสดงว่าถูกหักไว้แล้ว 9,000 บาท คุณต้องชำระเพิ่ม 500 บาท ยอดนี้ต่ำกว่า 3,000 บาท จึงต้องจ่ายครั้งเดียว

อีกกรณีสมมติ เงินได้สุทธิ 520,000 บาท ภาษีคือ 27,500 บาท บวก 15% ของ 20,000 บาท เท่ากับ 3,000 บาท รวม 30,500 บาท ถ้าถูกหักไว้ 24,000 บาท ต้องชำระเพิ่ม 6,500 บาท ซึ่งเกิน 3,000 บาทและยื่นทางอินเทอร์เน็ต จึงเลือกผ่อน 3 งวดได้ หาร 3 แล้วได้งวดละ 2,166.66 บาท เศษที่เหลือ 2 สตางค์ไปรวมในงวดแรก เป็น 2,166.68 บาท ส่วนงวดที่สองและสามงวดละ 2,166.66 บาท

ถ้าคุณมีเงินได้ประเภทอื่นที่ไม่ใช่เงินเดือนรวมกันตั้งแต่ 120,000 บาทขึ้นไป หน้าสรุปจะมีการคำนวณอีกวิธีคือ 0.5% ของยอดเงินได้พึงประเมินนั้น แล้วใช้วิธีที่ได้ภาษีสูงกว่า เว้นแต่ภาษีจากวิธี 0.5% ไม่เกิน 5,000 บาท ซึ่งไม่ต้องเสียตามวิธีนี้ ระบบคำนวณเปรียบเทียบให้อัตโนมัติ คุณแค่ต้องรู้ว่าทำไมตัวเลขบางครั้งไม่ตรงกับตารางขั้นบันได

ชำระภาษีและการผ่อน 3 งวด

ถ้าหน้าสรุปบอกว่าต้องชำระเพิ่ม กรมสรรพากรรับชำระหลายวิธี ทั้งเงินสด บัตรอิเล็กทรอนิกส์อย่างบัตรเครดิตและบัตรเดบิต (ผู้ถือบัตรเป็นผู้จ่ายค่าธรรมเนียม) เช็คหรือดราฟต์บางประเภท และธนาณัติสำหรับผู้มีภูมิลำเนาในกรุงเทพมหานคร สำหรับคนที่ยื่นออนไลน์ ช่องทางที่ระบบแสดงตอนกดชำระจะเปลี่ยนไปตามบริการที่เปิดในปีนั้น ให้ดูจากหน้าจอจริง

เงื่อนไขการผ่อนชำระที่ควรรู้ให้ชัดก่อนเลือก

• ต้องยื่นแบบทางอินเทอร์เน็ต และมีภาษีต้องชำระตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป แบ่งเป็น 3 งวดเท่ากันตามมาตรา 64(1) แห่งประมวลรัษฎากร
• งวดแรกต้องชำระภายในกำหนดเท่านั้น ถ้าพลาดงวดแรกก็หมดสิทธิผ่อนงวดต่อไป
• ถ้าวันสุดท้ายของการชำระตรงกับวันหยุดราชการ ชำระได้ในวันทำการถัดไป
• ถ้าเลือกจ่ายงวดใดที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขา งวดที่เหลือต่อจากนั้นต้องจ่ายที่สาขาเท่านั้น จะกลับไปจ่ายออนไลน์ไม่ได้

ขอคืนภาษีหลังยื่น

ถ้าหน้าสรุปบอกว่าขอคืนได้ กรมสรรพากรจะโอนเงินเข้าพร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขบัตรประชาชนของคุณ เป็นอีกเหตุผลที่ควรผูกพร้อมเพย์กับเลขบัตรไว้ก่อนยื่น ถ้าคุณไม่มีพร้อมเพย์ กรมจะส่งหนังสือแจ้งคืนเงินภาษี (ค.21) ทางไปรษณีย์ไปยังที่อยู่ที่คุณกรอกในแบบ จากนั้นคุณนำหนังสือนั้นพร้อมบัตรประชาชนไปขึ้นเงินที่ธนาคารกรุงไทยหรือ ธ.ก.ส. สาขาใดก็ได้

ระยะเวลาได้เงินคืนขึ้นกับการตรวจสอบของกรม ยอดที่ตรงกับข้อมูลผู้จ่ายเงินและไม่มีลดหย่อนผิดปกติมักผ่านเร็วกว่า ถ้ากรมขอเอกสารเพิ่ม ให้ส่งตามที่แจ้งโดยเร็ว เพราะการคืนเงินจะค้างอยู่จนกว่าเอกสารครบ ขั้นตอนเต็มรวมถึงการติดตามสถานะดูที่ ขอคืนภาษีทำอย่างไร

กรอกผิดแล้วแก้อย่างไร

ไม่ต้องตกใจถ้ากดยืนยันไปแล้วนึกออกว่าลืมใส่ค่าลดหย่อน หรือกรอกยอดเงินได้ผิด กรมสรรพากรให้ยื่นแบบเพิ่มเติม โดยกรอกรายการใหม่ทั้งหมดตั้งแต่ต้น (ไม่ใช่กรอกเฉพาะส่วนที่แก้) และใส่จำนวนภาษีที่ชำระไปแล้วในหัวข้อการคำนวณภาษี คือข้อ 22 ของ ภ.ง.ด.90 หรือข้อ 19 ของ ภ.ง.ด.91 ถ้าครั้งแรกไม่มีภาษีต้องชำระหรือขอคืน ให้ใส่ 0.00

สำหรับคนที่ยื่นทางอินเทอร์เน็ต ยื่นแบบเพิ่มเติมออนไลน์ได้ถ้ายังอยู่ในกำหนดเวลายื่นแบบ หลังพ้นกำหนดแล้วให้ติดต่อสำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่สะดวก สิ่งที่ไม่ควรทำคือปล่อยไว้แล้วรอให้สรรพากรเรียกตรวจ การแก้เองก่อนทำให้เรื่องจบง่ายกว่ามาก

จุดที่คนพลาดบ่อย

• ยอดไม่ตรงกับทวิ 50 เกิดบ่อยกับคนที่เปลี่ยนงานกลางปี มีทวิ 50 สองใบ แต่กรอกแค่ใบเดียว ต้องรวมเงินได้และภาษีที่ถูกหักจากทุกใบ
• ลืมรายได้เสริม ค่าจ้างงานพิเศษที่ถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้แล้วก็ยังต้องนำมารวมคำนวณ การถูกหักไว้ไม่ได้แปลว่าจบภาระ
• ปล่อยไว้ใกล้วันสุดท้าย ระบบช่วงปลายกำหนดมีคนใช้มาก ถ้าติดปัญหารหัสผ่านหรือเอกสารขาด จะไม่มีเวลาแก้

อีกจุดคือการกรอกค่าลดหย่อนแบบกะเอา โดยเฉพาะประกันและกองทุนที่ต้องตรงตามเงื่อนไข ถ้าไม่แน่ใจรายการไหน ให้ตรวจเงื่อนไขก่อนกรอก การใส่ลดหย่อนที่ไม่มีสิทธิแล้วถูกเรียกคืนพร้อมเงินเพิ่มแก้ยากกว่าการลืมใส่แล้วยื่นเพิ่มเติมทีหลัง และอย่ายื่นผ่านเครื่องคอมพิวเตอร์สาธารณะ เพราะต้องกรอกเลขบัตรประชาชนและข้อมูลส่วนตัวหลายรายการ

สถานการณ์ที่ต้องตัดสินใจระหว่างกรอก

เปลี่ยนงานกลางปี

คุณจะมีทวิ 50 สองใบ ต้องนำเงินได้และภาษีทั้งสองใบมารวมกันในช่องเงินเดือน ที่ทำงานใหม่มักหักภาษีโดยไม่รู้รายได้จากที่เก่า ยอดภาษีรวมจึงเป็นได้ทั้งหักเกินและหักขาด ซึ่งคุณจะเห็นที่หน้าสรุป ถ้าออกมาเป็นต้องชำระเพิ่ม ก็ไม่ได้แปลว่ากรอกผิด แค่สะท้อนว่าการหักรายเดือนของสองที่ไม่ได้คิดจากยอดทั้งปี

มีเงินเดือนและรับงานอิสระ

ใช้ ภ.ง.ด.90 แล้วแยกเงินได้เป็นสองประเภทตามจริง เพราะวิธีหักค่าใช้จ่ายของแต่ละประเภทต่างกัน การจดรายรับเสริมทุกเดือนพร้อมชื่อผู้จ่ายตั้งแต่ต้นปี ทำให้ตอนกรอกไม่ต้องไล่หาย้อนหลัง และลดโอกาสลืมรายได้ก้อนเล็กที่ถูกหักภาษีไว้

รายได้ถึงเกณฑ์แต่ภาษีเป็นศูนย์

ยังต้องยื่น การยื่นเป็นการรายงานว่าคุณมีเงินได้เท่าไรในปีนั้น และถ้ามีภาษีถูกหักไว้ การยื่นคือทางเดียวที่จะได้คืน ประวัติการยื่นภาษีที่ต่อเนื่องยังเป็นหลักฐานรายได้ที่ใช้ประกอบการกู้เงินได้ด้วย

สรุป

การยื่นภาษีออนไลน์ใช้เวลาไม่นานเมื่อคุณเตรียมทวิ 50 และเอกสารลดหย่อนครบ เลือกแบบให้ตรงกับประเภทเงินได้ กรอกยอดให้ตรงเอกสาร แล้วตรวจหน้าสรุปก่อนกดยืนยัน ถ้าต้องจ่ายตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไปเลือกผ่อน 3 งวดได้ ถ้าได้คืนให้ผูกพร้อมเพย์กับเลขบัตรไว้ และถ้ากรอกผิดให้ยื่นแบบเพิ่มเติมภายในกำหนด เมื่อติดปัญหาเฉพาะตัว เช่น รายได้หลายประเภทหรือถูกขอเอกสารเพิ่ม ให้ติดต่อกรมสรรพากรหรือสำนักงานสรรพากรพื้นที่ใกล้บ้านโดยตรง