ยื่นภาษี 2 ที่ทำงาน ทำยังไง รวมเงินได้และภาษีที่ถูกหัก

ใจความสำคัญ
- เงินได้จากนายจ้างทุกแห่งในปีภาษีเดียวกันต้องนำมารวมคำนวณภาษีในแบบเดียว ไม่ยื่นแยกเป็นรายนายจ้าง
- ถ้ามีแต่เงินเดือนตามมาตรา 40(1) ใช้แบบ ภ.ง.ด.91 ถ้ามีรายได้ประเภทอื่นด้วย เช่น งานฟรีแลนซ์ ใช้ ภ.ง.ด.90 กำหนดยื่นปกติคือมกราคมถึงมีนาคมของปีถัดไป
- ภาษีที่นายจ้างแต่ละแห่งหักไว้ตามหนังสือรับรอง 50 ทวิ นำมารวมเป็นเครดิตหักออกจากภาษีที่คำนวณได้ทั้งปี
- ค่าใช้จ่ายเหมา 50% ไม่เกิน 100,000 บาท หักได้ครั้งเดียวต่อเงินได้ประเภท 40(1) ไม่ได้หักแยกสองรอบตามจำนวนนายจ้าง
คนที่ย้ายงานกลางปี หรือทำงานประจำสองแห่งพร้อมกัน จะได้หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายหลายฉบับ แต่แบบแสดงรายการภาษีมีฉบับเดียวต่อปี หลักของกรมสรรพากรคือผู้มีเงินได้ต้องนำเงินได้พึงประเมินทุกประเภทตลอดปีภาษีไปคำนวณภาษีสิ้นปีรวมกัน แล้วนำภาษีที่ถูกหักไว้ทุกแห่งมาหักออกจากยอดที่คำนวณได้ ขั้นตอนมีห้าข้อ คือเตรียมเอกสาร เลือกแบบ เช็กเกณฑ์ กรอกช่องผู้จ่ายเงินได้ และดูผลลัพธ์ ท้ายเรื่องมีตัวอย่างสมมติที่ชี้ว่าทำไมนายจ้างหักภาษีมาแล้วยังต้องจ่ายเพิ่มได้

ขั้นที่ 1 รวบรวมเอกสารจากนายจ้างทุกแห่ง
สิ่งที่ต้องมีคือหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายหรือ 50 ทวิ จากนายจ้างทุกรายที่จ่ายเงินให้ในปีภาษีนั้น ในฉบับจะมียอดเงินได้ทั้งปี ภาษีที่หักไว้ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้จ่าย รายละเอียดของเอกสารอธิบายไว้ใน50 ทวิคืออะไร ถ้านายจ้างเดิมยังไม่ส่งมา ควรขอจากฝ่ายบุคคลหรือฝ่ายบัญชีตั้งแต่ต้นปีถัดไป ไม่ควรรอจนใกล้ครบกำหนดยื่น
นอกจากนั้นให้เตรียมหลักฐานลดหย่อน เช่น เบี้ยประกันชีวิต ดอกเบี้ยบ้าน หรือกองทุนที่ซื้อเอง เงินสมทบประกันสังคมและกองทุนสำรองเลี้ยงชีพมักปรากฏในเอกสารของนายจ้างแต่ละแห่ง ต้องรวมยอดจากทุกแห่งก่อนใช้สิทธิตามเพดานของแต่ละรายการ
ขั้นที่ 2 เลือกแบบ ภ.ง.ด.91 หรือ 90
หน้ากำหนดเวลายื่นแบบของกรมสรรพากรแยกไว้ชัดว่า ภ.ง.ด.91 ใช้กับผู้ที่มีเงินได้ประเภทที่ 1 หรือมาตรา 40(1) ประเภทเดียว ส่วน ภ.ง.ด.90 ใช้กับผู้ที่มีเงินได้พึงประเมินทุกประเภท ดังนั้น
- มีเงินเดือนจากนายจ้างสองแห่งเท่านั้น ใช้ ภ.ง.ด.91
- มีเงินเดือนและรายได้อื่นด้วย เช่น งานฟรีแลนซ์ ค่าเช่า หรือขายของออนไลน์ ใช้ ภ.ง.ด.90
กำหนดยื่นตามปกติคือมกราคมถึงมีนาคมของปีถัดไป วันสุดท้ายจริงและการขยายเวลาสำหรับช่องทางออนไลน์ในแต่ละปีอาจต่างกัน ให้ดูประกาศของปีนั้นก่อนยื่น
ขั้นที่ 3 เช็กว่าต้องยื่นหรือไม่
หน้าเกณฑ์ขั้นต่ำของกรมสรรพากรระบุว่า ผู้ที่มีเงินเดือนเพียงอย่างเดียวและโสดต้องยื่นเมื่อมีเงินได้พึงประเมินถึง 120,000 บาทต่อปี ผู้สมรสถึง 220,000 บาทต่อปี ตัวเลขนี้นับจากเงินได้รวมทั้งปี ไม่ใช่ยอดจากนายจ้างแห่งใดแห่งหนึ่ง คนที่ทำสองที่แล้วแต่ละที่จ่ายไม่ถึงเกณฑ์ แต่รวมกันถึง ต้องยื่น รายละเอียดอยู่ในบทความเกณฑ์รายได้ที่ต้องยื่นภาษี
กรมระบุด้วยว่าหน้าที่ยื่นแบบเกิดขึ้นเมื่อเงินได้ถึงเกณฑ์ ไม่ว่าคำนวณแล้วจะมีภาษีต้องชำระเพิ่มหรือไม่ก็ตาม
ขั้นที่ 4 กรอกเงินได้และภาษีที่ถูกหักเป็นยอดรวม
เมื่อยื่นผ่านอินเทอร์เน็ต ให้บันทึกเงินได้ตามมาตรา 40(1) เป็นยอดรวมของนายจ้างทุกแห่ง และบันทึกภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นยอดรวมจากทุกฉบับ 50 ทวิ ส่วนช่องเลขผู้จ่ายเงินได้ กรมสรรพากรตอบไว้สองจุดที่ตรงกันว่า ถ้าเงินได้ประเภทเดียวกันมีผู้จ่ายหลายราย ให้กรอกเพียงรายเดียว และในถาม-ตอบการยื่นแบบผ่านอินเทอร์เน็ตระบุให้กรอกรายที่จ่ายเงินได้มากที่สุด
ถ้านายจ้างแห่งหนึ่งไม่ได้หักภาษีเลย ให้ใส่เลขศูนย์ในช่องภาษีหัก ณ ที่จ่ายตามที่กรมแนะนำ
ขั้นตอนเข้าระบบและวิธีชำระเงินอยู่ในยื่นภาษีออนไลน์
ตัวอย่างสมมติ ทำไมถูกหักแล้วยังต้องจ่ายเพิ่ม
ตัวอย่างสมมติ คนโสด ปีนั้นรับเงินเดือนจากนายจ้าง ก 300,000 บาท และนายจ้าง ข 200,000 บาท รวม 500,000 บาท สมมติว่าใช้เฉพาะลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท และนายจ้างแต่ละแห่งคำนวณหักภาษีจากเงินที่ตนจ่ายเพียงอย่างเดียว
- ถ้าคิดเฉพาะนายจ้าง ก เงินได้ 300,000 หักเหมา 100,000 หักลดหย่อน 60,000 เหลือ 140,000 บาท อยู่ในช่วงยกเว้น ภาษี 0 บาท
- ถ้าคิดเฉพาะนายจ้าง ข เงินได้ 200,000 หักเหมา 100,000 (50% ของ 200,000 ได้พอดี) หักลดหย่อน 60,000 เหลือ 40,000 บาท ภาษี 0 บาท
- ตอนยื่นรวม เงินได้ 500,000 หักเหมาได้ 100,000 บาทครั้งเดียว เพราะเพดานเป็นของเงินได้ประเภท 40(1) ทั้งประเภท เมื่อหักลดหย่อน 60,000 เหลือเงินได้สุทธิ 340,000 บาท
ภาษีตามอัตราก้าวหน้า 150,000 บาทแรกยกเว้น 150,001 ถึง 300,000 บาทเสีย 5% เท่ากับ 7,500 บาท ส่วน 40,000 บาทที่เกิน 300,000 เสีย 10% เท่ากับ 4,000 บาท รวม 11,500 บาท ถ้านายจ้างทั้งสองแห่งหักไว้ 0 บาท ผู้ยื่นต้องชำระ 11,500 บาทตอนยื่นแบบ ตัวเลขนี้ตั้งขึ้นเพื่อแสดงหลักคิด ภาษีจริงขึ้นกับลดหย่อนและการหักของนายจ้างแต่ละราย ตารางขั้นอัตราอยู่ที่อัตราภาษีก้าวหน้า
สาเหตุที่คนมักเจอยอดค้างจ่ายในกรณีนี้อธิบายต่อในทำไมยื่นภาษีแล้วต้องจ่ายเพิ่ม

ขั้นที่ 5 ดูผลลัพธ์ จ่ายเพิ่มหรือขอคืน
สูตรปลายทางของกรมสรรพากรคือ ตั้งต้นที่ภาษีที่คำนวณได้ทั้งปี แล้วหักภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายแล้ว ภาษีครึ่งปีที่ชำระไว้ ภาษีที่ชำระล่วงหน้า และเครดิตภาษีเงินปันผล ส่วนต่างที่เหลือคือภาษีที่ต้องเสียเพิ่ม ถ้าติดลบคือภาษีที่เสียไว้เกินและขอคืนได้
ในกรณีสองนายจ้าง ผลอาจออกมาเป็นหักไว้ขาดอย่างตัวอย่างข้างบน หรือหักไว้เกินก็ได้ เมื่อกรอกครบและสั่งคำนวณ ระบบจะแจ้งผลให้
ข้อควรระวัง
เนื้อหาในบทความอ้างอิงหน้าเว็บของกรมสรรพากรที่ปรับปรุงล่าสุดปี 2563 บางหน้า เกณฑ์ ลดหย่อน และกำหนดวันยื่นแต่ละปีมีประกาศใหม่ได้ ให้ตรวจแบบและคำแนะนำของปีภาษีที่จะยื่นอีกครั้ง
ถ้ามีเงินได้ซับซ้อนกว่าเงินเดือน เช่น ทำงานประจำสองแห่งและมีรายได้ต่างประเทศ หรือสถานะสมรสเปลี่ยนกลางปี โทรสอบถามศูนย์บริการข้อมูลสรรพากร 1161 หรือไปสำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่ตัวเองอยู่
คำถามที่พบบ่อย
ลาออกกลางปีแล้วเข้าที่ใหม่ ต้องยื่นภาษีเองไหม
ถ้าปีนั้นมีเงินได้จากนายจ้างสองแห่ง ต้องรวมเงินได้ทั้งปีคำนวณใหม่ในแบบเดียว ผู้ที่ถึงเกณฑ์ขั้นต่ำต้องยื่นแบบ ส่วนผู้ที่ไม่ถึงเกณฑ์ก็ยื่นเพื่อขอคืนภาษีที่ถูกหักไว้ได้
นายจ้างเก่าไม่ออก 50 ทวิ ให้ ทำอย่างไร
ติดต่อฝ่ายบุคคลหรือฝ่ายบัญชีของนายจ้างเดิมให้ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย ถ้าติดขัดเรื่องการออกเอกสาร โทรสอบถามกรมสรรพากรที่ 1161 หรือสำนักงานสรรพากรพื้นที่
ต้องกรอกเลขผู้เสียภาษีของนายจ้างทั้งสองแห่งไหม
กรมสรรพากรแจ้งไว้ในถาม-ตอบการยื่นแบบทางอินเทอร์เน็ตว่า ถ้ามีผู้จ่ายเงินได้หลายรายในเงินได้ประเภทเดียวกัน ให้กรอกรายที่จ่ายเงินได้มากที่สุด ส่วนตัวเลขเงินได้และภาษีที่ถูกหักให้ใส่ยอดรวมของทุกราย
ไม่ถูกหักภาษีเลยจากนายจ้างแห่งหนึ่ง ต้องกรอกอย่างไร
กรมสรรพากรแนะนำให้ใส่เลขศูนย์ในช่องภาษีหัก ณ ที่จ่ายเมื่อไม่ได้ถูกหักภาษี
แหล่งอ้างอิง
- วิธีการคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสิ้นปี | กรมสรรพากร
- กำหนดเวลายื่นแบบ | กรมสรรพากร
- Clear Cut ชัดเจนกับยื่นแบบฯ 90/91 ผ่านอินเทอร์เน็ต | กรมสรรพากร
- ผู้ที่มีเงินได้เกิดขึ้นในระหว่างปีภาษีมีหน้าที่ต้องยื่นแบบฯ เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาทุกกรณีหรือไม่ | กรมสรรพากร
- ถาม-ตอบ ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภ.ง.ด.90 และ 91 | กรมสรรพากร




