ยื่นภาษีทำไมต้องจ่ายเพิ่ม สาเหตุและวิธีรับมือ

คุณต้องจ่ายภาษีเพิ่มตอนยื่นแบบเมื่อภาษีที่คำนวณจากเงินได้ทั้งปีมากกว่าภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายหรือจ่ายไว้แล้ว ส่วนที่ขาดคือยอดที่เหลือจ่าย การถูกหักมาทุกเดือนไม่ได้แปลว่าจ่ายครบ เพราะการหักระหว่างปีเป็นการเก็บล่วงหน้าตามที่ผู้จ่ายเงินประมาณไว้ ตัวเลขจริงของคุณรู้ตอนปิดปี ถ้ายอดเหลือจ่ายขึ้นมา สิ่งที่ต้องรู้คือสาเหตุ กำหนดชำระ และต้นทุนถ้าชำระช้า

ตัวเลขในตัวอย่างด้านล่างเป็นตัวอย่างสมมติ ส่วนค่าปรับ เงินเพิ่ม และเงื่อนไขแบ่งจ่ายอ้างอิงหน้าของกรมสรรพากรที่ระบุไว้ในแหล่งอ้างอิง

ยอดเหลือจ่ายมาจากไหน

ในแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ 91 คุณคำนวณภาษีจากเงินได้สุทธิก่อน แล้วนำไปเทียบกับภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายตามหนังสือรับรอง (50 ทวิ) ที่แนบ ถ้าภาษีที่คำนวณได้สูงกว่า ส่วนต่างคือภาษีที่ต้องชำระเพิ่ม ถ้าต่ำกว่า ส่วนต่างคือเงินที่ขอคืนได้

ตัวอย่างสมมติ: ภาษีที่คำนวณได้ 18,000 บาท ผู้จ่ายเงินหักไว้รวมทั้งปี 12,000 บาท เหลือจ่าย 6,000 บาท ในทางกลับกัน ถ้าภาษีที่คำนวณได้เพียง 9,000 บาท คุณจ่ายเกินไป 3,000 บาทและขอคืนได้ ขั้นตอนฝั่งขอคืนอยู่ที่ ขอคืนภาษีทำยังไง

สาเหตุที่ภาษีที่ถูกหักน้อยกว่าที่ต้องเสีย

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายมองเห็นเฉพาะเงินที่ผู้จ่ายรายนั้นจ่ายให้คุณ ผู้จ่ายไม่เห็นรายได้ที่อื่น สถานการณ์ต่อไปนี้จึงทำให้ยอดเหลือจ่าย

สถานการณ์	เหตุที่ภาษีหักไว้ไม่พอ
ทำงานประจำและรับงานเสริม	นายจ้างหักตามเงินเดือนอย่างเดียว รายได้เสริมรวมเข้าไปแล้วทำให้เงินได้สุทธิขึ้นขั้นภาษีที่สูงกว่า
เปลี่ยนงานกลางปี	นายจ้างใหม่ไม่รู้เงินได้ที่เคยได้จากนายจ้างเก่า จึงหักเหมือนคุณเพิ่งเริ่มมีรายได้
มีนายจ้างสองแห่งพร้อมกัน	แต่ละแห่งคำนวณเหมือนเป็นรายได้เดียว
รับงานอิสระที่ผู้ว่าจ้างไม่หัก	ไม่มีการหักล่วงหน้า ภาษีทั้งก้อนเป็นยอดเหลือจ่าย
ได้โบนัสก้อนใหญ่ปลายปี	เงินได้ทั้งปีสูงกว่าที่ประมาณตอนเริ่มหักรายเดือน
ใช้ค่าลดหย่อนน้อยกว่าที่นายจ้างคิดให้	เช่น ลดหย่อนบุตรหรือผู้ปกครองที่เปลี่ยนสถานะระหว่างปี

ภาพรวมการหัก ณ ที่จ่ายและอัตราตามประเภทเงินได้อยู่ที่ ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคืออะไร ส่วนคนรับงานอิสระดูเพิ่มที่ ภาษีฟรีแลนซ์

ตัวอย่างสมมติ มนุษย์เงินเดือนที่มีงานเสริม

คุณมีเงินเดือนประจำ และรับงานเขียนปีละไม่กี่งานโดยผู้ว่าจ้างจ่ายเงินเต็มจำนวน ไม่มีการหัก นายจ้างหักภาษีรายเดือนจากเงินเดือนตามปกติ พอสิ้นปีคุณนำรายได้เสริมมารวมในแบบ ภ.ง.ด.90 เงินได้สุทธิรวมสูงขึ้น ภาษีที่คำนวณได้จึงมากกว่าที่นายจ้างหักไว้ ส่วนต่างเป็นยอดเหลือจ่าย

สิ่งที่ตรวจได้ก่อนยื่นคือ ยอดภาษีหักทั้งปีใน 50 ทวิ จากทุกผู้จ่าย กับรายได้ที่ไม่มี 50 ทวิ ถ้ามีรายได้ส่วนหลังนี้ คาดไว้ได้เลยว่าจะมีภาษีต้องจ่าย วิธีคำนวณทีละขั้นอยู่ที่ วิธีคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และการประมาณจากสลิปอยู่ที่ ภาษีเงินเดือนคำนวณยังไง

ชำระช้าหรือยื่นช้า เสียอะไรเพิ่ม

กรมสรรพากรสรุปเรื่องนี้ไว้ในหน้าเตือนค่าปรับ ภ.ง.ด.90/91 ดังนี้

กรณี	ต้องจ่าย
ยื่นช้า และมีภาษีต้องชำระ	ภาษี บวกเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนหรือเศษของเดือน บวกค่าปรับ
ยื่นช้า และไม่มีภาษีต้องชำระ	ค่าปรับอย่างเดียว
ยื่นเพิ่มเติมหลังกำหนด และมีภาษีต้องชำระ	ภาษี บวกเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน ไม่มีค่าปรับ
ยื่นเพิ่มเติมหลังกำหนด และไม่มีภาษีต้องชำระ	ไม่ต้องจ่ายอะไร

ค่าปรับตามมาตรา 35 แห่งประมวลรัษฎากรอยู่ที่ไม่เกิน 2,000 บาท และหน้าดังกล่าวระบุว่าลดหย่อนค่าปรับได้ ส่วนเงินเพิ่มคิดตามยอดภาษีที่ค้าง ตัวอย่างสมมติ: ภาษีเหลือจ่าย 6,000 บาท ชำระช้าไป 2 เดือน เงินเพิ่มคือ 6,000 x 1.5% x 2 เท่ากับ 180 บาท ยิ่งยอดสูงและช้านาน ยอดยิ่งเพิ่ม

กรณีที่คนพลาดบ่อยคือยื่นออนไลน์ครบแล้ว ระบบแสดงยอดต้องชำระ แต่ไม่ได้ชำระ หน้าเตือนของกรมสรรพากรระบุว่าถือเสมือนยังไม่ได้ยื่นแบบ หากไม่ชำระภายในกำหนด (หน้านั้นอ้างวันที่ 31 มีนาคม) ต้องไปยื่นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ จ่ายภาษี เงินเพิ่ม และค่าปรับ กำหนดของแต่ละปีตรวจที่ กำหนดยื่นภาษี

แบ่งจ่ายภาษีได้ไหม

หน้า Clear Cut การยื่นแบบ 90/91 ผ่านอินเทอร์เน็ตของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุดมกราคม 2564) ระบุว่าถ้ามีภาษีต้องชำระเกิน 3,000 บาท ระบบถามว่าต้องการแบ่งจ่ายหรือไม่ และแบ่งจ่ายเป็น 3 งวด ข้อควรระวังจากหน้านั้นและหน้าค่าปรับ

• ถ้าขาดงวดใดงวดหนึ่ง คุณเสียสิทธิ์แบ่งจ่าย ภาษีที่ค้างทั้งหมดถึงกำหนดทันที พร้อมเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของยอดงวดที่ยังไม่ชำระ
• ถ้าจ่ายงวดแรกที่สำนักงานสรรพากร งวดที่เหลือต้องจ่ายที่สำนักงานด้วย จ่ายผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ไม่ได้
• ถ้าเลือกวิธีจ่ายผิด และยังไม่ได้ชำระ ให้ยกเลิกแล้วยื่นใหม่

หน้านี้เป็นข้อมูลเก่ากว่าช่องทางชำระปัจจุบัน ก่อนเลือกแบ่งจ่ายให้ดูเงื่อนไขล่าสุดในระบบยื่นแบบออนไลน์

ถ้ากรอกผิดแล้วต้องจ่ายเพิ่มทีหลัง

ถ้ายื่นแล้วพบว่าเงินได้หรือค่าลดหย่อนผิด ให้ยื่นแบบเพิ่มเติม ตามหน้า Clear Cut ถ้าแบบแรกชำระแล้ว ภาษีที่ชำระแล้วจะถูกหักออกก่อน เหลือแต่ส่วนที่ขาดให้ชำระ ถ้ายื่นเพิ่มเติมภายในกำหนดไม่เกิดเงินเพิ่ม ยื่นเลยกำหนดและมีภาษีขาดจะมีเงินเพิ่ม รายละเอียดอยู่ที่ ยื่นภาษีเพิ่มเติม

ก่อนยื่น ลดโอกาสเจอยอดเหลือจ่ายแบบตกใจ

1. รวม 50 ทวิ ทุกฉบับของปี แล้วบวกยอดภาษีที่หักไว้
2. รวมรายได้ที่ไม่มี 50 ทวิ ซึ่งต้องนำมายื่นด้วย
3. คำนวณภาษีล่วงหน้าตั้งแต่ปลายปี ไม่ต้องรอถึงเดือนยื่นแบบ จะได้กันเงินไว้ทัน
4. ถ้าทำงานประจำและมีรายได้เสริม ปรึกษาฝ่ายบุคคลเรื่องการแจ้งข้อมูลเพิ่มเพื่อให้การหักระหว่างปีใกล้เคียงขึ้น

ถ้ายอดที่เหลือจ่ายสูงหรือมีเงินได้หลายประเภทจนไม่แน่ใจว่าคำนวณถูกไหม สอบถามกรมสรรพากรที่สายด่วน 1161 หรือปรึกษานักบัญชีก่อนยื่น