ภาษีมีกี่ประเภท รวมภาษีที่กรมสรรพากรเก็บและภาษีท้องถิ่น

| อ่าน 12 นาที

ภาษีมีกี่ประเภท รวมภาษีที่กรมสรรพากรเก็บและภาษีท้องถิ่น

ประเด็นสำคัญ

  • ไม่มีตัวเลขกลางที่ตอบว่าภาษีในไทยมีกี่ประเภท จำนวนที่ได้ขึ้นกับว่าวัดจากหน่วยงานไหนและนับอะไรเป็นภาษีแยกกัน
  • หน้าดาวน์โหลดแบบฟอร์มของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 16 พ.ค. 2567) แบ่งแบบแสดงรายการภาษีเป็นเจ็ดกลุ่ม ตั้งแต่ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาถึงภาษีเงินได้ปิโตรเลียม
  • ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นวิธีเก็บภาษีเงินได้ ตามหน้าประมวลรัษฎากรของกรมสรรพากร ไม่ได้เป็นภาษีอีกตัวที่ซ้อนขึ้นมา
  • ภาษีป้ายและภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นภาษีที่ท้องถิ่นจัดเก็บ ไม่ได้ยื่นกับกรมสรรพากร
  • วิธีแยกว่าภาษีไหนเกี่ยวกับคุณ คือดูว่าเงินที่เกิดขึ้นเป็นรายได้ การขาย เอกสาร ทรัพย์สิน หรือมรดก

ภาษีในไทยไม่มีตัวเลขกลางที่ตอบว่า "กี่ประเภท" เพราะคำตอบขึ้นกับว่านับจากหน่วยงานไหนและนับอะไรเป็นภาษีแยกกัน ที่ตรวจได้จากหน้าทางการคือ หน้าดาวน์โหลดแบบฟอร์มของกรมสรรพากรแบ่งแบบแสดงรายการภาษีเป็นเจ็ดกลุ่ม และยังมีภาษีท้องถิ่นอีกส่วนที่ไม่ได้ยื่นกับกรมสรรพากร

ข้อมูลด้านล่างมาจากหน้าเว็บที่เปิดดูแล้ว พร้อมวันที่ปรับปรุงล่าสุดของแต่ละหน้า ถ้ากฎหมายเปลี่ยนหลังจากนั้น ให้ยึดหน้าล่าสุดของหน่วยงานเป็นหลัก

เจ็ดกลุ่มตามหน้าแบบฟอร์มของกรมสรรพากร

หน้า "ดาวน์โหลดแบบฟอร์ม" ของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 16 พฤษภาคม 2567) ใต้หัวข้อ "แบบแสดงรายการภาษี" แสดงรายการดังนี้ ตารางเรียงตามลำดับในหน้านั้น คอลัมน์ขวาสรุปว่าเก็บจากอะไร ตามหน้าของกรมสรรพากรที่อธิบายภาษีแต่ละตัว

ภาษีตามชื่อบนหน้าแบบฟอร์ม เก็บจากอะไร
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา เงินได้ของบุคคลธรรมดา
ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย วิธีหักภาษีเงินได้ไว้ตอนจ่ายเงิน
ภาษีมูลค่าเพิ่ม การขายสินค้าหรือให้บริการของผู้ประกอบการที่จดทะเบียน
ภาษีการรับมรดก มูลค่ามรดกส่วนที่เกินเกณฑ์
อากรแสตมป์ ตราสารบางประเภท เช่น สัญญาเช่าและสัญญากู้
ภาษีธุรกิจเฉพาะ การประกอบกิจการเฉพาะอย่าง
ภาษีเงินได้ปิโตรเลียม ผู้ได้เงินได้จากกิจการปิโตรเลียม

ข้อความของบรรทัดภาษีเงินได้ปิโตรเลียมสรุปจากชื่อภาษีเอง เพราะหน้าแบบฟอร์มไม่ได้อธิบายรายละเอียด ส่วนภาษีเงินได้นิติบุคคลปรากฏบนหน้าเดียวกันเป็นเมนูลิงก์ไปยังส่วนของนิติบุคคล ไม่ได้อยู่ในรายการเจ็ดกลุ่มเป็นหัวข้อของตัวเอง ทั้งที่เป็นภาษีเงินได้อีกตัวที่คนทำธุรกิจเจอ

หน้า "รวมกฎหมายภาษี" ของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 9 มกราคม 2568) ยังระบุกฎหมายอีกบางฉบับ เช่น พระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่ม พ.ศ. 2567 พระราชบัญญัติภาษีเงินได้ปิโตรเลียม และพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก แสดงว่ารายชื่อภาษีเปลี่ยนตามกฎหมายที่ออกใหม่ได้ การนับครั้งหนึ่งจึงเป็นภาพ ณ วันที่ตรวจ

ภาษีเงินได้ มีสองกลุ่มผู้เสีย และมีวิธีเก็บที่ต่างกัน

ภาษีเงินได้เป็นตระกูลที่คนส่วนใหญ่เจอก่อนภาษีอื่น คือเงินได้ของบุคคลธรรมดา และกำไรของนิติบุคคล

  • บุคคลธรรมดา: หน้าอัตราภาษีของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 9 มกราคม 2564) แสดงอัตราแบบขั้นบันไดไล่ตั้งแต่ช่วงที่ได้รับยกเว้นไปจนถึง 35% สำหรับเงินได้สุทธิเกิน 5,000,000 บาท ดูภาพรวมทั้งระบบได้ใน ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา คือ อะไร
  • นิติบุคคล: หน้าของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 14 พฤศจิกายน 2563) ระบุว่าบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลคำนวณภาษีในอัตราร้อยละ 20 ของกำไรสุทธิ และบริษัทขนาดเล็กที่เข้าเกณฑ์ทุนกับรายได้ใช้อัตราลดหลั่นแทน
  • ภาษีหัก ณ ที่จ่าย: หน้าประมวลรัษฎากรมาตรา 50 ถึง 60 (ปรับปรุงล่าสุด 21 ตุลาคม 2569) บอกว่าผู้จ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 ต้องหักภาษีไว้ทุกครั้งที่จ่าย และมาตรา 60 ให้ถือจำนวนที่หักและนำส่งเป็นเครดิตของผู้เสียภาษี

เพราะจำนวนที่หักไว้ถือเป็นเครดิต ภาษีหัก ณ ที่จ่ายจึงไม่ได้เก็บซ้อนภาษีเงินได้ มาตรา 55 ในหน้าเดียวกันระบุว่าการเก็บโดยวิธีหักไว้ไม่ขัดขวางเจ้าหน้าที่ที่จะเก็บภาษีด้วยวิธีอื่น เมื่อรวมกันแล้วหน้านั้นอ่านได้ว่าเป็นวิธีเก็บภาษีเงินได้ ซึ่งต่างจาก VAT ที่มีหน้าแยกและเงื่อนไขจดทะเบียนของตัวเอง

เจ้าของร้านเล็กนับใบเสร็จรับเงิน

ภาษีที่เกี่ยวกับการขายและการทำธุรกิจ

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เกี่ยวข้องกับผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือให้บริการ หน้าของกรมสรรพากรเรื่องการจดทะเบียน (ปรับปรุงล่าสุด 28 พฤศจิกายน 2563) ระบุว่าผู้ประกอบกิจการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเป็นปกติธุระเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องขอจดทะเบียนภายใน 30 วันนับจากวันที่รายรับเกินเกณฑ์ หลักการและวิธีคิดอยู่ใน ภาษีมูลค่าเพิ่ม คือ ภาษีอะไร

ภาษีธุรกิจเฉพาะเป็นอีกตัวที่มักถูกสับสนกับ VAT หน้าของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 11 พฤศจิกายน 2567) ระบุว่าเก็บจากการประกอบกิจการเฉพาะอย่าง ใช้แทนภาษีการค้าที่ยกเลิกไป และเริ่มใช้ พ.ศ. 2535 พร้อมกับ VAT หน้าเดียวกันไม่ได้ระบุว่ากิจการใดเข้าข่าย รายละเอียดอยู่ในหน้าย่อยของกรมสรรพากร

ภาษีที่เกิดเป็นครั้ง ๆ ตามเอกสารหรือทรัพย์สิน

สองรายการนี้ไม่เกิดทุกเดือน แต่เกิดเมื่อมีเหตุการณ์

อากรแสตมป์เก็บตามชนิดของตราสาร ตารางของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 9 กันยายน 2568) ไล่ลักษณะแห่งตราสาร เช่น สัญญาเช่า การโอนหุ้น สัญญากู้ กรมธรรม์ประกันภัย ตั๋วสัญญาใช้เงิน เช็ค และใบมอบอำนาจ พร้อมระบุว่าใครเป็นผู้เสียอากร ดูเงื่อนไขและวิธีคิดได้ใน อากรแสตมป์ คือ ภาษีอะไร

ภาษีการรับมรดกคำนวณจากมูลค่ามรดกส่วนที่ต้องเสียภาษี หน้าของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 16 พฤศจิกายน 2563) แสดงการหักมูลค่ามรดกที่ไม่ต้องเสียภาษี 100,000,000 บาท ก่อนคิดภาษี ใช้อัตรา 10% และ 5% ถ้าผู้รับเป็นบุพการีหรือผู้สืบสันดาน อ่านต่อใน ภาษีมรดก คือ ภาษีอะไร

เอกสารสัญญาที่เซ็นแล้วบนโต๊ะ

ภาษีท้องถิ่นไม่อยู่ในหน้าของกรมสรรพากร

ภาษีป้ายและภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นภาษีที่ท้องถิ่นเป็นผู้ประเมินและรับชำระ ตามที่อธิบายพร้อมแหล่งอ้างอิงไว้ในหน้า ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง และหน้าภาษีป้าย ผู้เสียภาษีติดต่อสำนักงานเขต เทศบาล หรือ อบต. ของพื้นที่นั้น ไม่ได้ยื่นแบบกับกรมสรรพากร

ภาษีสรรพสามิตและภาษีศุลกากรอยู่ในความดูแลของกรมสรรพสามิตและกรมศุลกากรตามลำดับ ส่วนอัตราและเงื่อนไขของสองกรมนั้นไม่ได้ระบุไว้ที่นี่ เพราะยังไม่ได้ตรวจจากหน้าของกรมเหล่านั้น

จับคู่ภาษีกับสถานการณ์ของคุณ

ตัวอย่างสมมติต่อไปนี้ใช้แยกว่าเรื่องของคุณน่าจะเกี่ยวกับภาษีตัวไหน โดยดูว่าเงินที่เกิดขึ้นเป็นอะไร ตารางใช้เฉพาะข้อเท็จจริงที่ปรากฏในหน้าของกรมสรรพากรข้างต้น

สถานการณ์สมมติ ภาษีที่เกี่ยวข้อง
ได้เงินเดือนจากนายจ้าง ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา โดยนายจ้างหักไว้ตอนจ่ายเงิน
เปิดร้านขายของ รายรับเป็นปกติธุระเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ภาษีมูลค่าเพิ่ม ต้องจดทะเบียนภายใน 30 วัน
เซ็นสัญญาเช่าสำนักงาน อากรแสตมป์ ตามลักษณะของตราสาร
ได้รับมรดกที่มีมูลค่ามาก ภาษีการรับมรดก ถ้ามูลค่าส่วนที่เหลือหลังหักเกณฑ์ 100 ล้านบาทยังเป็นบวก
ติดป้ายหน้าร้าน ภาษีป้าย ที่ท้องถิ่นเป็นผู้จัดเก็บ
เอกสารภาษีและเครื่องคิดเลข

วิธีเช็กว่าภาษีไหนเกี่ยวกับคุณ

  1. เขียนก่อนว่าเงินที่เกิดขึ้นเป็นรายได้ การขายสินค้าหรือบริการ เอกสารสัญญา ทรัพย์สิน หรือมรดก
  2. ดูตารางด้านบนว่าตรงกับภาษีตัวไหน แล้วเปิดหน้าของกรมสรรพากรสำหรับภาษีนั้น
  3. ถ้าเป็นป้ายหรือที่ดิน ให้ติดต่อท้องถิ่นของพื้นที่ที่ทรัพย์สินตั้งอยู่
  4. จดวันที่ปรับปรุงของหน้าที่ใช้ เพราะบางหน้าที่อ้างไว้มีวันที่ปรับปรุงเมื่อหลายปีก่อน

ถ้าไม่แน่ใจว่าสถานการณ์ของคุณเข้าข่ายภาษีตัวใด ให้สอบถามกรมสรรพากรโดยตรงก่อนยื่นแบบ และถ้าเป็นภาษีป้ายหรือภาษีที่ดิน ให้ถามท้องถิ่นของพื้นที่

คำถามที่พบบ่อย

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายนับเป็นภาษีอีกประเภทหนึ่งไหม

ตามหน้าประมวลรัษฎากรของกรมสรรพากร ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นวิธีจัดเก็บภาษีเงินได้ ผู้จ่ายเงินหักไว้ตามมาตรา 50 แล้วนำส่ง จำนวนที่ถูกหักไว้ผู้เสียภาษีนำไปเป็นเครดิตได้ตามมาตรา 60 ส่วนหน้าแบบฟอร์มของกรมสรรพากรแสดงภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายเป็นหัวข้อของตัวเอง จึงมักถูกนับเป็นอีกประเภทหนึ่ง

ภาษีสรรพสามิตกับภาษีศุลกากรอยู่ในรายการของกรมสรรพากรไหม

ไม่อยู่ในหน้าแบบฟอร์มของกรมสรรพากรที่ใช้เป็นฐานของบทความ ภาษีสองกลุ่มนี้เป็นเรื่องของกรมสรรพสามิตและกรมศุลกากรตามลำดับ ถ้าต้องการอัตราหรือเงื่อนไข ให้เปิดเว็บไซต์ของสองกรมนั้นโดยตรง

แหล่งอ้างอิง

  1. ดาวน์โหลดแบบฟอร์ม | กรมสรรพากร
  2. รวมกฎหมายภาษี | กรมสรรพากร
  3. ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (ประมวลรัษฎากร มาตรา 50 ถึง 60) | กรมสรรพากร
  4. ภาษีธุรกิจเฉพาะ | กรมสรรพากร
  5. ภาษีการรับมรดก | กรมสรรพากร