ภาษีมีกี่ประเภท รวมภาษีที่กรมสรรพากรเก็บและภาษีท้องถิ่น

ประเด็นสำคัญ
- ไม่มีตัวเลขกลางที่ตอบว่าภาษีในไทยมีกี่ประเภท จำนวนที่ได้ขึ้นกับว่าวัดจากหน่วยงานไหนและนับอะไรเป็นภาษีแยกกัน
- หน้าดาวน์โหลดแบบฟอร์มของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 16 พ.ค. 2567) แบ่งแบบแสดงรายการภาษีเป็นเจ็ดกลุ่ม ตั้งแต่ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาถึงภาษีเงินได้ปิโตรเลียม
- ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นวิธีเก็บภาษีเงินได้ ตามหน้าประมวลรัษฎากรของกรมสรรพากร ไม่ได้เป็นภาษีอีกตัวที่ซ้อนขึ้นมา
- ภาษีป้ายและภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นภาษีที่ท้องถิ่นจัดเก็บ ไม่ได้ยื่นกับกรมสรรพากร
- วิธีแยกว่าภาษีไหนเกี่ยวกับคุณ คือดูว่าเงินที่เกิดขึ้นเป็นรายได้ การขาย เอกสาร ทรัพย์สิน หรือมรดก
ภาษีในไทยไม่มีตัวเลขกลางที่ตอบว่า "กี่ประเภท" เพราะคำตอบขึ้นกับว่านับจากหน่วยงานไหนและนับอะไรเป็นภาษีแยกกัน ที่ตรวจได้จากหน้าทางการคือ หน้าดาวน์โหลดแบบฟอร์มของกรมสรรพากรแบ่งแบบแสดงรายการภาษีเป็นเจ็ดกลุ่ม และยังมีภาษีท้องถิ่นอีกส่วนที่ไม่ได้ยื่นกับกรมสรรพากร
ข้อมูลด้านล่างมาจากหน้าเว็บที่เปิดดูแล้ว พร้อมวันที่ปรับปรุงล่าสุดของแต่ละหน้า ถ้ากฎหมายเปลี่ยนหลังจากนั้น ให้ยึดหน้าล่าสุดของหน่วยงานเป็นหลัก
เจ็ดกลุ่มตามหน้าแบบฟอร์มของกรมสรรพากร
หน้า "ดาวน์โหลดแบบฟอร์ม" ของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 16 พฤษภาคม 2567) ใต้หัวข้อ "แบบแสดงรายการภาษี" แสดงรายการดังนี้ ตารางเรียงตามลำดับในหน้านั้น คอลัมน์ขวาสรุปว่าเก็บจากอะไร ตามหน้าของกรมสรรพากรที่อธิบายภาษีแต่ละตัว
| ภาษีตามชื่อบนหน้าแบบฟอร์ม | เก็บจากอะไร |
|---|---|
| ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา | เงินได้ของบุคคลธรรมดา |
| ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย | วิธีหักภาษีเงินได้ไว้ตอนจ่ายเงิน |
| ภาษีมูลค่าเพิ่ม | การขายสินค้าหรือให้บริการของผู้ประกอบการที่จดทะเบียน |
| ภาษีการรับมรดก | มูลค่ามรดกส่วนที่เกินเกณฑ์ |
| อากรแสตมป์ | ตราสารบางประเภท เช่น สัญญาเช่าและสัญญากู้ |
| ภาษีธุรกิจเฉพาะ | การประกอบกิจการเฉพาะอย่าง |
| ภาษีเงินได้ปิโตรเลียม | ผู้ได้เงินได้จากกิจการปิโตรเลียม |
ข้อความของบรรทัดภาษีเงินได้ปิโตรเลียมสรุปจากชื่อภาษีเอง เพราะหน้าแบบฟอร์มไม่ได้อธิบายรายละเอียด ส่วนภาษีเงินได้นิติบุคคลปรากฏบนหน้าเดียวกันเป็นเมนูลิงก์ไปยังส่วนของนิติบุคคล ไม่ได้อยู่ในรายการเจ็ดกลุ่มเป็นหัวข้อของตัวเอง ทั้งที่เป็นภาษีเงินได้อีกตัวที่คนทำธุรกิจเจอ
หน้า "รวมกฎหมายภาษี" ของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 9 มกราคม 2568) ยังระบุกฎหมายอีกบางฉบับ เช่น พระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่ม พ.ศ. 2567 พระราชบัญญัติภาษีเงินได้ปิโตรเลียม และพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก แสดงว่ารายชื่อภาษีเปลี่ยนตามกฎหมายที่ออกใหม่ได้ การนับครั้งหนึ่งจึงเป็นภาพ ณ วันที่ตรวจ
ภาษีเงินได้ มีสองกลุ่มผู้เสีย และมีวิธีเก็บที่ต่างกัน
ภาษีเงินได้เป็นตระกูลที่คนส่วนใหญ่เจอก่อนภาษีอื่น คือเงินได้ของบุคคลธรรมดา และกำไรของนิติบุคคล
- บุคคลธรรมดา: หน้าอัตราภาษีของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 9 มกราคม 2564) แสดงอัตราแบบขั้นบันไดไล่ตั้งแต่ช่วงที่ได้รับยกเว้นไปจนถึง 35% สำหรับเงินได้สุทธิเกิน 5,000,000 บาท ดูภาพรวมทั้งระบบได้ใน ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา คือ อะไร
- นิติบุคคล: หน้าของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 14 พฤศจิกายน 2563) ระบุว่าบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลคำนวณภาษีในอัตราร้อยละ 20 ของกำไรสุทธิ และบริษัทขนาดเล็กที่เข้าเกณฑ์ทุนกับรายได้ใช้อัตราลดหลั่นแทน
- ภาษีหัก ณ ที่จ่าย: หน้าประมวลรัษฎากรมาตรา 50 ถึง 60 (ปรับปรุงล่าสุด 21 ตุลาคม 2569) บอกว่าผู้จ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 ต้องหักภาษีไว้ทุกครั้งที่จ่าย และมาตรา 60 ให้ถือจำนวนที่หักและนำส่งเป็นเครดิตของผู้เสียภาษี
เพราะจำนวนที่หักไว้ถือเป็นเครดิต ภาษีหัก ณ ที่จ่ายจึงไม่ได้เก็บซ้อนภาษีเงินได้ มาตรา 55 ในหน้าเดียวกันระบุว่าการเก็บโดยวิธีหักไว้ไม่ขัดขวางเจ้าหน้าที่ที่จะเก็บภาษีด้วยวิธีอื่น เมื่อรวมกันแล้วหน้านั้นอ่านได้ว่าเป็นวิธีเก็บภาษีเงินได้ ซึ่งต่างจาก VAT ที่มีหน้าแยกและเงื่อนไขจดทะเบียนของตัวเอง

ภาษีที่เกี่ยวกับการขายและการทำธุรกิจ
ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เกี่ยวข้องกับผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือให้บริการ หน้าของกรมสรรพากรเรื่องการจดทะเบียน (ปรับปรุงล่าสุด 28 พฤศจิกายน 2563) ระบุว่าผู้ประกอบกิจการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเป็นปกติธุระเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องขอจดทะเบียนภายใน 30 วันนับจากวันที่รายรับเกินเกณฑ์ หลักการและวิธีคิดอยู่ใน ภาษีมูลค่าเพิ่ม คือ ภาษีอะไร
ภาษีธุรกิจเฉพาะเป็นอีกตัวที่มักถูกสับสนกับ VAT หน้าของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 11 พฤศจิกายน 2567) ระบุว่าเก็บจากการประกอบกิจการเฉพาะอย่าง ใช้แทนภาษีการค้าที่ยกเลิกไป และเริ่มใช้ พ.ศ. 2535 พร้อมกับ VAT หน้าเดียวกันไม่ได้ระบุว่ากิจการใดเข้าข่าย รายละเอียดอยู่ในหน้าย่อยของกรมสรรพากร
ภาษีที่เกิดเป็นครั้ง ๆ ตามเอกสารหรือทรัพย์สิน
สองรายการนี้ไม่เกิดทุกเดือน แต่เกิดเมื่อมีเหตุการณ์
อากรแสตมป์เก็บตามชนิดของตราสาร ตารางของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 9 กันยายน 2568) ไล่ลักษณะแห่งตราสาร เช่น สัญญาเช่า การโอนหุ้น สัญญากู้ กรมธรรม์ประกันภัย ตั๋วสัญญาใช้เงิน เช็ค และใบมอบอำนาจ พร้อมระบุว่าใครเป็นผู้เสียอากร ดูเงื่อนไขและวิธีคิดได้ใน อากรแสตมป์ คือ ภาษีอะไร
ภาษีการรับมรดกคำนวณจากมูลค่ามรดกส่วนที่ต้องเสียภาษี หน้าของกรมสรรพากร (ปรับปรุงล่าสุด 16 พฤศจิกายน 2563) แสดงการหักมูลค่ามรดกที่ไม่ต้องเสียภาษี 100,000,000 บาท ก่อนคิดภาษี ใช้อัตรา 10% และ 5% ถ้าผู้รับเป็นบุพการีหรือผู้สืบสันดาน อ่านต่อใน ภาษีมรดก คือ ภาษีอะไร

ภาษีท้องถิ่นไม่อยู่ในหน้าของกรมสรรพากร
ภาษีป้ายและภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นภาษีที่ท้องถิ่นเป็นผู้ประเมินและรับชำระ ตามที่อธิบายพร้อมแหล่งอ้างอิงไว้ในหน้า ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง และหน้าภาษีป้าย ผู้เสียภาษีติดต่อสำนักงานเขต เทศบาล หรือ อบต. ของพื้นที่นั้น ไม่ได้ยื่นแบบกับกรมสรรพากร
ภาษีสรรพสามิตและภาษีศุลกากรอยู่ในความดูแลของกรมสรรพสามิตและกรมศุลกากรตามลำดับ ส่วนอัตราและเงื่อนไขของสองกรมนั้นไม่ได้ระบุไว้ที่นี่ เพราะยังไม่ได้ตรวจจากหน้าของกรมเหล่านั้น
จับคู่ภาษีกับสถานการณ์ของคุณ
ตัวอย่างสมมติต่อไปนี้ใช้แยกว่าเรื่องของคุณน่าจะเกี่ยวกับภาษีตัวไหน โดยดูว่าเงินที่เกิดขึ้นเป็นอะไร ตารางใช้เฉพาะข้อเท็จจริงที่ปรากฏในหน้าของกรมสรรพากรข้างต้น
| สถานการณ์สมมติ | ภาษีที่เกี่ยวข้อง |
|---|---|
| ได้เงินเดือนจากนายจ้าง | ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา โดยนายจ้างหักไว้ตอนจ่ายเงิน |
| เปิดร้านขายของ รายรับเป็นปกติธุระเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี | ภาษีมูลค่าเพิ่ม ต้องจดทะเบียนภายใน 30 วัน |
| เซ็นสัญญาเช่าสำนักงาน | อากรแสตมป์ ตามลักษณะของตราสาร |
| ได้รับมรดกที่มีมูลค่ามาก | ภาษีการรับมรดก ถ้ามูลค่าส่วนที่เหลือหลังหักเกณฑ์ 100 ล้านบาทยังเป็นบวก |
| ติดป้ายหน้าร้าน | ภาษีป้าย ที่ท้องถิ่นเป็นผู้จัดเก็บ |

วิธีเช็กว่าภาษีไหนเกี่ยวกับคุณ
- เขียนก่อนว่าเงินที่เกิดขึ้นเป็นรายได้ การขายสินค้าหรือบริการ เอกสารสัญญา ทรัพย์สิน หรือมรดก
- ดูตารางด้านบนว่าตรงกับภาษีตัวไหน แล้วเปิดหน้าของกรมสรรพากรสำหรับภาษีนั้น
- ถ้าเป็นป้ายหรือที่ดิน ให้ติดต่อท้องถิ่นของพื้นที่ที่ทรัพย์สินตั้งอยู่
- จดวันที่ปรับปรุงของหน้าที่ใช้ เพราะบางหน้าที่อ้างไว้มีวันที่ปรับปรุงเมื่อหลายปีก่อน
ถ้าไม่แน่ใจว่าสถานการณ์ของคุณเข้าข่ายภาษีตัวใด ให้สอบถามกรมสรรพากรโดยตรงก่อนยื่นแบบ และถ้าเป็นภาษีป้ายหรือภาษีที่ดิน ให้ถามท้องถิ่นของพื้นที่
คำถามที่พบบ่อย
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายนับเป็นภาษีอีกประเภทหนึ่งไหม
ตามหน้าประมวลรัษฎากรของกรมสรรพากร ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นวิธีจัดเก็บภาษีเงินได้ ผู้จ่ายเงินหักไว้ตามมาตรา 50 แล้วนำส่ง จำนวนที่ถูกหักไว้ผู้เสียภาษีนำไปเป็นเครดิตได้ตามมาตรา 60 ส่วนหน้าแบบฟอร์มของกรมสรรพากรแสดงภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายเป็นหัวข้อของตัวเอง จึงมักถูกนับเป็นอีกประเภทหนึ่ง
ภาษีสรรพสามิตกับภาษีศุลกากรอยู่ในรายการของกรมสรรพากรไหม
ไม่อยู่ในหน้าแบบฟอร์มของกรมสรรพากรที่ใช้เป็นฐานของบทความ ภาษีสองกลุ่มนี้เป็นเรื่องของกรมสรรพสามิตและกรมศุลกากรตามลำดับ ถ้าต้องการอัตราหรือเงื่อนไข ให้เปิดเว็บไซต์ของสองกรมนั้นโดยตรง
แหล่งอ้างอิง
- ดาวน์โหลดแบบฟอร์ม | กรมสรรพากร
- รวมกฎหมายภาษี | กรมสรรพากร
- ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (ประมวลรัษฎากร มาตรา 50 ถึง 60) | กรมสรรพากร
- ภาษีธุรกิจเฉพาะ | กรมสรรพากร
- ภาษีการรับมรดก | กรมสรรพากร




