ภาษีกำไรขายหุ้น กองทุนรวม เสียไหม ข้อยกเว้นที่ต้องรู้
Key Takeaways
- เงินได้จากการขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยอยู่ในรายการยกเว้นรัษฎากร ข้อ 2(23) ของกฎกระทรวงฉบับที่ 126
- ข้อยกเว้นข้อนี้ไม่รวมเงินได้จากการขายหุ้นกู้และพันธบัตร
- เงินได้จากการขายหน่วยลงทุนในกองทุนรวมตามกฎหมายหลักทรัพย์ฯ อยู่ในข้อ 2(32) มีข้อยกเว้นเรื่องกองทุนที่เกี่ยวกับการลดหย่อนภาษีบางประเภท
- เงินปันผลและดอกเบี้ยไม่ได้อยู่ในข้อยกเว้นเดียวกัน ต้องแยกคิดต่างหาก
- ข้อความนี้พูดถึงตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย อย่าเหมารวมว่าใช้กับหุ้นต่างประเทศ
กำไรที่ได้จากการขายหุ้นไทยในตลาดหลักทรัพย์ และกำไรจากการขายหน่วยลงทุนในกองทุนรวม อยู่ในรายการเงินได้ที่กฎกระทรวงฉบับที่ 126 ยกเว้นให้บุคคลธรรมดา โดยไม่ต้องนำส่วนต่างราคาไปรวมคำนวณภาษีเงินได้ แต่ข้อยกเว้นมีเงื่อนไขย่อย เช่น ไม่รวมหุ้นกู้และพันธบัตร ไม่รวมเงินปันผล และมีข้อยกเว้นสำหรับกองทุนที่ใช้ลดหย่อนภาษีบางกลุ่ม
คนที่เพิ่งเริ่มลงทุนมักสับสนว่า "กำไรจากการขาย" กับ "ผลตอบแทนที่ได้ระหว่างถือ" ต่างกันอย่างไรในสายตาสรรพากร หน้านี้แยกให้เห็นทีละแบบ โดยอ้างข้อความของกฎกระทรวงที่กรมสรรพากรเผยแพร่ (ปรับปรุงหน้าล่าสุด 13 มกราคม 2026) ซึ่งเป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำด้านภาษีหรือการลงทุน
สามคำถามที่ต้องแยกก่อนคิดภาษี
ผลตอบแทนจากการลงทุนมาได้สามทางหลัก และแต่ละทางมีกฎต่างกัน
- กำไรจากการขาย หรือส่วนต่างระหว่างราคาซื้อกับราคาขาย
- เงินปันผลหรือเงินส่วนแบ่งกำไรที่ได้รับระหว่างถือ
- ดอกเบี้ยจากหุ้นกู้ พันธบัตร หรือเงินฝาก
บทนี้ตอบข้อแรกเป็นหลัก ส่วนข้อสองอ่านเพิ่มได้ที่ ภาษีเงินปันผลหุ้น และข้อสามสำหรับเงินฝากอ่านได้ที่ ดอกเบี้ยเงินฝากต้องเสียภาษีไหม
ข้อ 2(23) ขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์
ข้อความในกฎกระทรวงระบุว่าเงินได้จากการขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยได้รับยกเว้น แต่ไม่รวมเงินได้จากการขายหลักทรัพย์ที่เป็นหุ้นกู้หรือพันธบัตร สรุปให้ง่ายคือ
| สิ่งที่ขาย | อยู่ในข้อยกเว้น 2(23) หรือไม่ |
|---|---|
| หุ้นสามัญที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย | อยู่ในข้อความยกเว้น |
| หุ้นกู้ | ไม่รวม |
| พันธบัตร | ไม่รวม |
| หุ้นต่างประเทศ | ข้อความนี้ไม่ได้พูดถึง ต้องตรวจเพิ่ม |
หน้ากฎกระทรวงยังมีหมายเหตุแก้ไขเกี่ยวกับดอกเบี้ยพันธบัตรรัฐบาลและพันธบัตรที่ออกก่อนวันที่ 8 พฤศจิกายน 2534 ซึ่งมีหลักเดิมของมันเอง ถ้าคุณถือพันธบัตรเก่าหรือหุ้นกู้ ให้ตรวจเอกสารของผู้ออกและสอบถามสรรพากรเป็นกรณีไป
ตัวอย่างสมมติ ขายหุ้นกำไร และได้ปันผลในปีเดียว
คุณวรรณาซื้อหุ้นสามัญไทยตัวหนึ่ง 100 หุ้นที่ราคาหุ้นละ 50 บาท รวม 5,000 บาท แล้วขายที่หุ้นละ 62 บาท รวม 6,200 บาท ส่วนต่าง 1,200 บาทเป็นกำไรจากการขาย ซึ่งอยู่ในข้อความยกเว้นข้อ 2(23) ในปีเดียวกันบริษัทจ่ายปันผลหุ้นละ 2 บาท รวม 200 บาท เงินปันผลเป็นเงินได้คนละประเภทกับกำไรจากการขาย ต้องดูเงื่อนไขของมันแยกต่างหาก ตัวเลขนี้ยังไม่รวมค่าคอมมิชชันและค่าธรรมเนียม ซึ่งดูได้ที่ ค่าคอมมิชชันซื้อขายหุ้น
ข้อ 2(32) ขายหน่วยลงทุนกองทุนรวม
ข้อความระบุว่าเงินได้จากการขายหน่วยลงทุนในกองทุนรวมที่จัดตั้งตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ได้รับยกเว้น แต่ไม่รวมเงินหรือผลประโยชน์ที่ได้จากการขายคืนหน่วยลงทุนในบางกรณีของกองทุนกลุ่มลดหย่อนภาษี คือ
- กองทุนรวมหุ้นระยะยาว (LTF) สำหรับหน่วยที่ซื้อก่อน 1 มกราคม 2563
- กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF)
- กองทุนรวมเพื่อการออม (SSF)
- กองทุนรวมไทยเพื่อความยั่งยืน (Thai ESG)
โครงสร้างประโยคในหน้านี้ทำให้ยืนยันไม่ได้ว่าวันที่ 1 มกราคม 2563 ผูกกับทุกกองทุนในรายการหรือเฉพาะ LTF ผู้เขียนจึงไม่สรุปแทน และขอให้ตรวจกับข้อความราชกิจจานุเบกษา หรือกรมสรรพากรก่อนขายคืนกองทุนกลุ่มนี้ เงื่อนไขการถือครองของแต่ละกอง ซึ่งเกี่ยวกับสิทธิลดหย่อนภาษี มีอธิบายแยกไว้ที่ RMF ลดหย่อนภาษี SSF ลดหย่อนภาษี และ Thai ESG
ถ้ายังไม่แน่ใจว่ากองทุนรวมคืออะไร อ่านพื้นฐานได้ที่ กองทุนรวมคืออะไร
เรื่องที่ข้อยกเว้นนี้ไม่ได้พูดถึง
- เงินปันผล ดอกเบี้ย และผลตอบแทนอื่นระหว่างถือ
- การขายหลักทรัพย์ที่ไม่ได้ทำในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
- การลงทุนผ่านต่างประเทศ ซึ่งมีกฎเรื่องเงินได้จากต่างประเทศแยกต่างหาก อ่านที่ ภาษีเงินได้จากต่างประเทศ
- ภาระของนิติบุคคล ซึ่งใช้กฎคนละชุดกับบุคคลธรรมดา
คำถามที่ควรถามก่อนขาย
- สินทรัพย์ที่ขายเป็นหุ้นสามัญ หุ้นกู้ พันธบัตร หรือหน่วยลงทุน
- ซื้อขายผ่านตลาดไหน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยหรือที่อื่น
- ถ้าเป็นกองทุนลดหย่อนภาษี ซื้อเมื่อไร และยังอยู่ในเงื่อนไขถือครองหรือไม่
- มีเงินได้ประเภทอื่นจากสินทรัพย์เดียวกัน เช่น ปันผลหรือดอกเบี้ย ที่ต้องแยกคิดหรือไม่
ข้อมูลนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำด้านภาษีหรือการลงทุน สอบถามกรมสรรพากร ศูนย์ RD Intelligence Center โทร 1161 และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีหรือการเงินก่อนขายสินทรัพย์มูลค่าสูง
คำถามที่พบบ่อย
ขายหุ้นไทยได้กำไรต้องยื่นภาษีไหม
ตามข้อ 2(23) เงินได้จากการขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยอยู่ในรายการยกเว้น ส่วนเงินปันผลที่ได้ระหว่างถือหุ้นเป็นเงินได้อีกประเภท ควรดูเงื่อนไขของเงินปันผลแยกต่างหาก
ขายกองทุนรวมได้กำไรเสียภาษีไหม
ข้อ 2(32) ยกเว้นเงินได้จากการขายหน่วยลงทุนในกองทุนรวมที่ตั้งตามกฎหมายหลักทรัพย์ฯ แต่มีข้อยกเว้นของข้อยกเว้นสำหรับกองทุนลดหย่อนภาษีบางกลุ่ม ควรเปิดข้อความจริงของกฎกระทรวงก่อนขายคืน
ขายหุ้นสหรัฐกำไร ใช้ข้อยกเว้นเดียวกันได้ไหม
ข้อ 2(23) ระบุตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย จึงไม่ควรสรุปว่าครอบคลุมหุ้นต่างประเทศ ต้องดูกฎเรื่องเงินได้จากต่างประเทศและสอบถามกรมสรรพากร
