ภาษีการรับให้คืออะไร ให้เงินหรือที่ดินลูกหลานเสียภาษีเมื่อไร
สรุปประเด็นสำคัญ
- ภาษีการรับให้เป็นภาษีเงินได้ประเภทหนึ่งของบุคคลธรรมดา เกิดเมื่อมีการให้ทรัพย์สินโดยเสน่หา เริ่มใช้ตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ 2559
- เงินสดและทรัพย์สินที่ไม่ใช่ที่ดินจากพ่อแม่ ลูก หรือคู่สมรส ยกเว้นส่วนไม่เกิน 20 ล้านบาทต่อปีภาษี ส่วนที่มาจากคนอื่นยกเว้นไม่เกิน 10 ล้านบาท
- ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่พ่อแม่โอนให้บุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย ผู้โอนเสียภาษีที่สำนักงานที่ดินเฉพาะส่วนมูลค่าเกิน 20 ล้านบาท
- อัตราภาษี 5% ของส่วนที่เกิน เลือกเสียแยกจากเงินได้อื่น หรือเอาไปรวมคำนวณปกติก็ได้
- ยื่นผ่านแบบ ภ.ง.ด.94 ภายในเดือนกันยายน หรือ ภ.ง.ด.90 ช่วงมกราคมถึงมีนาคมของปีถัดไป
ภาษีการรับให้คือภาษีเงินได้ที่เก็บเมื่อมีคนให้ทรัพย์สินแก่อีกคนโดยเสน่หา ไม่ได้เก็บทุกครั้งที่มีการให้ ถ้าเป็นเงินหรือทองที่พ่อแม่ ลูก หรือคู่สมรสให้กัน ภาษีเริ่มต้องเสียเมื่อรวมกันเกิน 20 ล้านบาทใน 1 ปีภาษี ถ้ามาจากคนอื่นในงานพิธี เช่น แต่งงานหรือบวช เกณฑ์อยู่ที่ 10 ล้านบาท อัตราคือ 5% ของส่วนที่เกินเท่านั้น
เรื่องนี้ถูกถามบ่อยในช่วงที่ครอบครัวโอนบ้านหรือที่ดินให้ลูก เพราะมีคนเข้าใจว่าต้องเสียภาษีตั้งแต่บาทแรก ข้อมูลทั้งหมดในหน้านี้มาจากหน้าชี้แจงของกรมสรรพากรที่ปรับปรุงเมื่อ 12 ธันวาคม 2025 ส่วนตัวอย่างที่ติดป้ายว่าตัวอย่างสมมติเป็นการคำนวณประกอบการอธิบาย
ภาษีนี้เริ่มใช้เมื่อไร และอยู่ตรงไหนในระบบภาษี
กรมสรรพากรจัดเงินได้จากการให้เป็นเงินได้พึงประเมินประเภทที่ 8 ตามมาตรา 40(8) ของบุคคลธรรมดา มีผลตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ 2559 กฎนี้ต่างจากภาษีมรดก ซึ่งเก็บเมื่อเจ้าของทรัพย์เสียชีวิตและเกณฑ์อยู่ที่ 100 ล้านบาท ถ้าอยากเทียบกัน อ่านต่อได้ที่ ภาษีมรดกคืออะไร ส่วนภาพรวมว่าเงินได้ของบุคคลธรรมดามีกี่ประเภท มีอธิบายไว้ใน ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเบื้องต้น
เกณฑ์ยกเว้นแยกตามประเภททรัพย์สินและผู้ให้
| ทรัพย์สิน | ผู้ให้ | ส่วนที่ได้รับยกเว้นต่อปีภาษี | ใครเสียภาษีส่วนที่เกิน |
|---|---|---|---|
| เงิน ทอง และทรัพย์สินที่ไม่ใช่ที่ดิน | พ่อแม่ ลูก หรือคู่สมรส | ไม่เกิน 20 ล้านบาท | ผู้รับ |
| เงิน ทอง และทรัพย์สินที่ไม่ใช่ที่ดิน | คนอื่น ในโอกาสพิธีหรือตามขนบธรรมเนียม | ไม่เกิน 10 ล้านบาท | ผู้รับ |
| ที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง | พ่อแม่โอนให้บุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย | ไม่เกิน 20 ล้านบาท | ผู้โอน (พ่อหรือแม่) |
หน้าชี้แจงของกรมสรรพากรระบุว่ากรณีอสังหาริมทรัพย์ ภาษีคิดจากมูลค่าส่วนที่เกิน 20 ล้านบาท และผู้โอนเสียที่สำนักงานที่ดินในวันจดทะเบียน ส่วนบุตรบุญธรรมไม่อยู่ในกรณีอสังหาริมทรัพย์ของหน้าเดียวกัน ถ้าคุณจะโอนที่ดินให้บุตรบุญธรรม หรือผู้รับที่ไม่ใช่บุตรตามกฎหมาย ควรถามสำนักงานที่ดินหรือสรรพากรก่อนวันนัดโอน เพราะหน้าที่เปิดอ่านไม่ได้อธิบายกรณีเหล่านั้น
คำว่า "ต่อปีภาษี" สำคัญ เกณฑ์ 20 ล้านบาทและ 10 ล้านบาทนับจากทรัพย์สินที่ได้รับตลอดปีปฏิทินเดียวกัน ไม่ใช่นับต่อครั้ง ถ้าแม่ให้เงินลูก 12 ล้านบาทในเดือนมีนาคมและอีก 10 ล้านบาทในเดือนตุลาคม ผลรวมของปีนั้นคือ 22 ล้านบาท
ตัวอย่างคำนวณจากหน้าชี้แจงของสรรพากร
กรมสรรพากรยกตัวอย่างไว้ 2 กรณี ตัวเลขทั้งสองมาจากหน้าชี้แจง
- บิดาโอนที่ดินให้บุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย มูลค่าประเมิน 22 ล้านบาท ส่วนเกิน 20 ล้านบาทคือ 2 ล้านบาท ภาษี 5% เท่ากับ 100,000 บาท บิดาเป็นผู้เสียภาษี
- ป้ามอบเงินสด 5 ล้านบาทและทอง 6 ล้านบาทในงานแต่งงานของหลาน รวม 11 ล้านบาท ส่วนเกิน 10 ล้านบาทคือ 1 ล้านบาท ภาษี 5% เท่ากับ 50,000 บาท หลานเป็นผู้เสียภาษี
ตัวอย่างสมมติ แม่ให้เงินลูกหลายครั้งในปีเดียว
คุณมาลีให้เงินลูกสาวช่วยซื้อบ้าน 15 ล้านบาทในเดือนพฤษภาคม และให้เพิ่มอีก 8 ล้านบาทในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกัน รวม 23 ล้านบาท เกณฑ์สำหรับเงินจากแม่คือ 20 ล้านบาท ส่วนเกินคือ 3 ล้านบาท ภาษี 5% เท่ากับ 150,000 บาท ผู้รับคือลูกสาว เป็นผู้ยื่นและเสียภาษี ถ้าแบ่งให้ข้ามปี เช่นให้ 15 ล้านบาทในปีนี้ และ 8 ล้านบาทในปีหน้า แต่ละปีไม่เกิน 20 ล้านบาท ยอดภาษีของทั้งสองปีเป็นศูนย์ ตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรอธิบาย แต่การแบ่งให้เพื่อเลี่ยงเกณฑ์ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีก่อนทำ เพราะสรรพากรอาจพิจารณาข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี
เลือกวิธีเสียภาษีได้สองแบบ
ผู้เสียภาษีเลือกได้ว่าจะเสีย 5% ของส่วนที่เกินโดยไม่รวมกับเงินได้อื่นในปีนั้น หรือจะนำไปรวมกับเงินเดือนและเงินได้อื่นแล้วคำนวณตามอัตราก้าวหน้าปกติ คนที่มีรายได้ประจำสูงมักได้ประโยชน์จากการแยกคำนวณ เพราะส่วนที่เกินจะไม่ไปเพิ่มขั้นภาษี ส่วนคนที่รายได้อื่นน้อย การรวมคำนวณอาจจ่ายน้อยกว่า ลองเทียบสองแบบด้วยตัวเลขจริงก่อนยื่น ดูอัตราก้าวหน้าได้ที่ อัตราภาษีเงินได้ขั้นบันได
ยื่นแบบอะไร เมื่อไร
- เงินได้ที่เกิดช่วงมกราคมถึงมิถุนายน ยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 ภายในเดือนกันยายนของปีนั้น
- เงินได้ที่เกิดทั้งปี ยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 ระหว่างมกราคมถึงมีนาคมของปีถัดไป
- ยื่นผ่านอินเทอร์เน็ตได้เวลาเพิ่มอีก 8 วัน
ในระบบยื่นแบบออนไลน์ให้เลือกหัวข้อเงินได้จากการให้หรือการรับ มาตรา 40(8) และทำเครื่องหมายในช่อง O ถ้าต้องการเสียภาษีแยกโดยไม่รวมกับเงินได้อื่น รายละเอียดของแบบ ภ.ง.ด.94 มีเขียนไว้ใน ภ.ง.ด.94 คืออะไร และกำหนดวันยื่นภาพรวมดูที่ กำหนดยื่นภาษี
ของที่ให้กันแล้วมักสับสน
- ค่าธรรมเนียมการโอนที่ดินที่สำนักงานที่ดินเป็นเรื่องแยกจากภาษีการรับให้ ดูตัวอย่างค่าใช้จ่ายวันโอนได้ที่ ค่าใช้จ่ายวันโอนบ้าน
- เงินที่ให้ยืมแล้วมีสัญญากู้ยืม ไม่ใช่การให้โดยเสน่หา ควรเก็บสัญญาและหลักฐานการโอนไว้ ดูรูปแบบสัญญาที่ สัญญากู้ยืมเงินเขียนยังไง
เช็กลิสต์ก่อนโอนทรัพย์สินให้คนในครอบครัว
- รวมยอดที่ผู้รับได้รับจากผู้ให้รายเดียวกันทั้งปี
- แยกว่าเป็นที่ดินหรือเงินและทรัพย์อื่น เพราะผู้เสียภาษีต่างกัน
- ถ้าเป็นที่ดิน เตรียมให้พ่อหรือแม่เป็นผู้เสียภาษีที่สำนักงานที่ดินในวันจดทะเบียน
- ถ้าเป็นเงินหรือทอง เก็บหลักฐานการโอนและวันที่ไว้ใช้ตอนยื่น ภ.ง.ด.94 หรือ ภ.ง.ด.90
- ตัดสินใจก่อนยื่นว่าจะเสียแยกหรือรวมกับเงินได้อื่น
ข้อมูลนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำด้านภาษี สอบถามรายละเอียดกับกรมสรรพากรที่ศูนย์ RD Intelligence Center โทร 1161 และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีหรือการเงินก่อนโอนทรัพย์สินมูลค่าสูง
คำถามที่พบบ่อย
พ่อโอนเงินให้ลูก 5 ล้านบาทต้องเสียภาษีไหม
ไม่ต้อง ถ้าเป็นการให้โดยเสน่หาจากพ่อแม่ให้ลูก ส่วนที่ไม่เกิน 20 ล้านบาทต่อปีภาษีได้รับยกเว้นตามที่กรมสรรพากรอธิบาย
เพื่อนให้เงินเป็นของขวัญแต่งงาน 200,000 บาทต้องเสียภาษีไหม
ไม่ต้องในกรณีนี้ เพราะของที่ได้รับจากบุคคลอื่นในโอกาสพิธีหรือตามขนบธรรมเนียมได้รับยกเว้นถึง 10 ล้านบาทต่อปีภาษี
ที่ดินที่พ่อโอนให้ลูก ใครเป็นคนเสียภาษี
ผู้โอนคือพ่อหรือแม่เป็นผู้เสียภาษีที่สำนักงานที่ดินในวันจดทะเบียน ตามหน้าชี้แจงของกรมสรรพากร ผู้รับไม่ต้องเสียภาษีส่วนนี้
