ลดหย่อนภาษี SSF คำนวณตามขั้นภาษี และเทียบกับ RMF Thai ESG

ค่าซื้อ SSF หักลดหย่อนภาษีได้ตามจ่ายจริง ไม่เกิน 30% ของเงินได้พึงประเมินและไม่เกิน 200,000 บาทต่อปี แต่สิทธินี้ใช้กับการซื้อช่วงปี 2563 ถึง 2567 ตามข้อมูลของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ปัจจุบันคือปี 2569 เรื่องที่ควรรู้จึงมีสองด้าน คือตัวเลขที่เคยได้ประหยัดจริงเท่าไรตามขั้นภาษี และตอนนี้ตัวเลือกไหนทำหน้าที่แทนได้

เรื่องกฎการถือ 10 ปีและค่าปรับขายก่อนกำหนด เขียนละเอียดไว้แล้วใน กองทุน SSF คืออะไร บทความนี้เน้นการคำนวณและการเทียบกับกองทุนอื่น

สองเพดานที่ตัดกัน

SSF มีเพดานสองชั้น และชั้นที่ต่ำกว่าเป็นตัวกำหนดว่าคุณหักได้เท่าไร

1. ไม่เกิน 30% ของเงินได้พึงประเมินที่ต้องเสียภาษี
2. ไม่เกิน 200,000 บาทต่อปี

เงินได้พึงประเมินต่อปี	30% ของเงินได้	หักได้สูงสุด	เพดานที่ใช้
300,000	90,000	90,000	30%
480,000	144,000	144,000	30%
600,000	180,000	180,000	30%
720,000	216,000	200,000	200,000 บาท
1,500,000	450,000	200,000	200,000 บาท

เงินได้พึงประเมินคือรายได้รวมก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน ไม่ใช่เงินได้สุทธิ ดังนั้นคนเงินเดือน 50,000 บาท (600,000 บาทต่อปี) หัก SSF ได้สูงสุด 180,000 บาท ไม่ใช่ 30% ของตัวเลขหลังหักค่าใช้จ่าย คนที่มีเงินได้ 720,000 บาทขึ้นไปจะชนเพดาน 200,000 บาท ก่อนที่ 30% จะเป็นตัวจำกัด

เพดานรวม 500,000 บาทที่หลายคนลืม

SSF ไม่ได้ได้สิทธิ 200,000 บาทแยกเดี่ยว ตามข้อมูลที่ตลาดหลักทรัพย์ฯ สรุปไว้ เพดานกองทุนเกษียณทุกประเภทรวมกันต้องไม่เกิน 500,000 บาทต่อปี ประกอบด้วย SSF, RMF, กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ, กบข., กองทุนสงเคราะห์ครูโรงเรียนเอกชน และเบี้ยประกันชีวิตแบบบำนาญ

ตัวอย่างการวางสิทธิ	ยอดที่ใช้	ผลต่อเพดานรวม 500,000
มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ 60,000 และซื้อ SSF 200,000	260,000	เหลือที่ซื้อ RMF ได้อีกสูงสุด 240,000
ซื้อ SSF 200,000 และ RMF 300,000	500,000	เต็มเพดาน ซื้อเพิ่มไม่ลดภาษี
ซื้อ SSF 200,000 และประกันบำนาญ 150,000	350,000	เหลืออีก 150,000

ถ้าคุณเป็นมนุษย์เงินเดือนที่นายจ้างหักเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพทุกเดือน ให้รวมส่วนนั้นก่อนวางแผนซื้อกองทุนลดหย่อนเพิ่ม ศึกษารายละเอียดของกองทุนดังกล่าวได้ที่ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

ภาษีที่ประหยัดได้ตามขั้นรายได้

การลดหย่อนไม่ได้ลดภาษีเท่ากับจำนวนที่ซื้อ แต่ลดเงินได้สุทธิ ซึ่งแล้วแต่ว่าส่วนที่ถูกหักนั้นเคยอยู่ในขั้นภาษีใด อัตราภาษีมาจากบัญชีอัตราภาษีเงินได้ของกรมสรรพากร (ดูพื้นฐานขั้นภาษีที่ อัตราภาษีก้าวหน้า)

เงินได้สุทธิก่อนใช้ SSF	อัตราขั้นสูงสุด	ประหยัดจากการซื้อ 100,000	ประหยัดจากการซื้อ 200,000
150,001 - 300,000	5%	ราว 5,000	ราว 10,000
300,001 - 500,000	10%	ราว 10,000	ราว 20,000
500,001 - 750,000	15%	ราว 15,000	ราว 30,000
750,001 - 1,000,000	20%	ราว 20,000	ราว 40,000
1,000,001 - 2,000,000	25%	ราว 25,000	ราว 50,000
2,000,001 - 5,000,000	30%	ราว 30,000	ราว 60,000

ตัวเลขเป็นค่าประมาณ ถ้ายอดที่หักทำให้เงินได้สุทธิตกไปอยู่ขั้นที่ต่ำกว่า ส่วนที่ข้ามจะประหยัดตามอัตราของขั้นใหม่

ตัวอย่างคำนวณ เงินเดือน 80,000 บาท

เงินได้ 960,000 บาทต่อปี หักค่าใช้จ่ายเหมา 100,000 บาท ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ประกันสังคม 9,000 บาท เงินได้สุทธิ 791,000 บาท

รายการ	ไม่ใช้ SSF	ใช้ SSF 200,000
เงินได้สุทธิ	791,000	591,000
ภาษีส่วน 150,001 - 300,000 (5%)	7,500	7,500
ภาษีส่วน 300,001 - 500,000 (10%)	20,000	20,000
ภาษีส่วน 500,001 - 750,000 (15%)	37,500	13,650 (เฉพาะส่วนถึง 591,000)
ภาษีส่วนที่เกิน 750,000 (20%)	8,200	0
ภาษีรวม	73,200	41,150

ซื้อ SSF 200,000 บาท ประหยัดภาษี 32,050 บาท คิดเป็น 16% ของเงินที่ซื้อ ไม่ใช่ 20% เพราะส่วนหนึ่งของยอดหักตกไปอยู่ในขั้น 15% อีก 168,000 บาทของเงินที่ซื้อไม่ได้หายไป มันเป็นหน่วยลงทุนที่ผูกอยู่ในกองทุน และมูลค่าขึ้นลงตามตลาด ถ้าอยากเทียบกับการคำนวณภาพรวม ดู วิธีคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

ผลตอบแทนจากภาษีไม่ใช่ผลตอบแทนของกองทุน

คนจำนวนมากจำภาษีที่ประหยัดไปบวกกับผลตอบแทนกองทุนจนเข้าใจว่าได้ผลตอบแทนสูงมาก ความจริงมีสามส่วนแยกกัน

1. ภาษีที่ประหยัดได้ในปีที่ซื้อ เป็นเงินสดที่ได้คืนหรือเสียน้อยลง
2. ผลตอบแทนของกองทุน อาจเป็นบวกหรือลบตามสินทรัพย์ที่กองทุนถือ
3. ภาระการล็อกเงินสิบปี ซึ่งเป็นต้นทุนด้านสภาพคล่อง

ถ้าซื้อ 200,000 บาทแล้วประหยัดภาษี 32,050 บาท เงินที่ลงทุนจริงสุทธิจากภาษีคือ 167,950 บาท ถ้ากองทุนอยู่ที่ศูนย์ผลตอบแทน ก็ยังได้เงินทุนคืน 200,000 บาท คิดเป็นกำไรเชิงภาษีราว 19% แต่ถ้ากองทุนติดลบ 15% มูลค่าเหลือ 170,000 บาท กำไรจากภาษีแทบหายหมด สิทธิลดหย่อนจึงช่วยลดความเสี่ยง ไม่ใช่รับประกันกำไร และกองทุนหุ้นก็มีความผันผวนตามธรรมชาติ ดู ความเสี่ยงของการลงทุน

เมื่อสิทธิ SSF ไม่มีแล้ว ตัวเลือกที่เทียบกันได้

ข้อมูลของตลาดหลักทรัพย์ฯ ระบุว่าสิทธิ SSF ใช้กับการซื้อช่วง 5 ปี คือปี 2563 ถึง 2567 สำหรับคนที่ยังต้องการลดหย่อนในลักษณะเดียวกัน มีกองทุนและกรมธรรม์ที่เทียบได้สามกลุ่ม

ตัวเลือก	เพดานลดหย่อน	ระยะที่ต้องถือ	จุดเด่นและข้อควรระวัง
SSF (ซื้อ 2563-2567)	30% ของเงินได้ ไม่เกิน 200,000	10 ปีนับจากวันซื้อแต่ละก้อน	ซื้อใหม่ไม่ได้สิทธิ์แล้ว ที่ถืออยู่ต้องรอครบ
RMF	30% ของเงินได้ ไม่เกิน 500,000	ถือครบ 5 ปี และขายได้เมื่ออายุ 55 ปีขึ้นไป	ลงทุนต่อเนื่องไม่ต้องทุกปี แต่ผูกอายุ
Thai ESG	30% ของเงินได้ ไม่เกิน 300,000	5 ปีนับจากวันซื้อ	ระยะถือสั้นกว่า แต่ต้องลงทุนตามนโยบายกองทุน ESG
ประกันชีวิตแบบบำนาญ	15% ของเงินได้ ไม่เกิน 200,000	กรมธรรม์ 10 ปีขึ้นไป และรับบำนาญเมื่ออายุ 55 ปีขึ้นไป	มีความคุ้มครองและบำนาญ ผลตอบแทนมักต่ำกว่ากองทุนหุ้น

ตัวเลขข้างบนมาจากกฎเกณฑ์ที่ใช้ในการยื่นภาษีและข้อมูลที่ตลาดหลักทรัพย์ฯ เผยแพร่ ก่อนซื้อให้ตรวจเพดานของปีภาษีนั้นอีกรอบ เพราะรัฐปรับมาตรการลดหย่อนกองทุนได้เกือบทุกปี รายละเอียดเฉพาะแต่ละตัวอ่านได้ที่ RMF ลดหย่อนภาษี และ Thai ESG คืออะไร

เลือกอย่างไรถ้าอยู่คนละขั้นภาษี

• ขั้น 5% ถึง 10%: ประโยชน์ภาษีจำกัด ควรเลือกตัวเลือกที่เงินไม่ถูกล็อกนาน หรือไม่ใช้สิทธิเลยถ้าอยู่ในช่วงที่ต้องการสภาพคล่อง
• ขั้น 15% ถึง 20%: คุ้มพอสมควรสำหรับคนที่มีเงินเก็บส่วนที่ไม่ต้องใช้ในห้าถึงสิบปี
• ขั้น 25% ขึ้นไป: ภาษีที่ประหยัดสูงมาก แต่ยิ่งต้องระวังไม่เอาเงินสำรองฉุกเฉินไปล็อก

ถ้ามี SSF ที่ซื้อไว้แล้ว ควรทำอะไร

คนที่ซื้อ SSF ไว้ช่วงปี 2563 ถึง 2567 อยู่ในสถานการณ์ที่ต่างจากคนที่กำลังวางแผนซื้อ สิ่งที่ควรเช็กมีสี่ข้อ

1. จดวันที่ซื้อของแต่ละก้อน เพราะการนับ 10 ปีนับแยกต่อก้อน ไม่ใช่รวมทั้งกอง
2. ถ้าสลับกองทุน (switching) ให้ถามบริษัทจัดการก่อนว่าการสลับนับต่อเนื่องหรือไม่ เพราะบางกรณีถือเป็นการสลับภายในกลุ่มที่ไม่ตัดสิทธิ แต่ต้องตรวจเงื่อนไขของแต่ละบริษัท
3. ดูว่าส่วนที่ซื้อเกินสิทธิลดหย่อนมีหรือไม่ ส่วนที่ซื้อเกินไม่ได้รับยกเว้นกำไรเมื่อขาย
4. เก็บหนังสือรับรองการซื้อจากบริษัทจัดการไว้ทุกปี เพื่อใช้ตอนขายและเป็นหลักฐานหากกรมสรรพากรสอบถาม

ค่าธรรมเนียมการจัดการของกองทุนก็กินผลตอบแทนทุกปีเหมือนกัน กองทุนที่ถือสิบปีควรเปรียบเทียบอัตราค่าธรรมเนียมรวม (total expense ratio) ในหนังสือชี้ชวนไม่ต่างจากกองทุนรวมทั่วไป

อีกสองตัวอย่าง คนรายได้น้อยและรายได้สูง

ตัวอย่างข้างบนอยู่ตรงกลาง สองปลายให้ภาพที่ต่างกันมาก

รายการ	เงินเดือน 30,000 บาท	เงินได้ 1,500,000 บาทต่อปี
เงินได้พึงประเมินต่อปี	360,000	1,500,000
หักค่าใช้จ่ายเหมา ลดหย่อนส่วนตัว และประกันสังคม	169,000	169,000
เงินได้สุทธิก่อนใช้ SSF	191,000	1,331,000
ภาษีก่อนใช้ SSF	2,050	ขั้น 25%
ซื้อ SSF สูงสุดตามเพดาน	108,000 (30% ของ 360,000)	200,000
ภาษีที่ประหยัดได้	2,050 (ภาษีเหลือศูนย์)	ราว 50,000

คนเงินเดือน 30,000 บาทซื้อได้ถึง 108,000 บาทตามเพดาน แต่ภาษีที่เสียมีเพียง 2,050 บาท สิทธิลดหย่อนไม่ทำให้ได้เงินคืนเกินภาษีที่ต้องเสีย ส่วนที่เหลือไม่มีประโยชน์ทางภาษีเลย ขณะที่คนรายได้ 1,500,000 บาทซื้อ 200,000 บาทแล้วเงินได้สุทธิยังเหลือ 1,131,000 บาท ยังอยู่ในขั้น 25% ทั้งก้อน จึงประหยัดเต็มอัตรา

ข้อสรุปคือก่อนซื้อให้คำนวณภาษีที่ต้องเสียจริงก่อน แล้วค่อยกำหนดยอดซื้อไม่ให้เกินจำนวนที่ลดภาษีได้ คนที่เสียภาษีน้อยอยู่แล้วไม่จำเป็นต้องซื้อเต็มเพดาน

ตรวจสถานะนโยบายก่อนตัดสินใจ

ในช่วงที่ผ่านมามีข่าวข้อเสนอจากภาคตลาดทุนให้ต่ออายุหรือปรับสิทธิลดหย่อนกองทุนระยะยาว แต่ข้อเสนอไม่ใช่กฎหมาย จะนับเป็นสิทธิก็ต่อเมื่อมีประกาศอย่างเป็นทางการจากกระทรวงการคลังหรือกรมสรรพากร ก่อนโอนเงินซื้อกองทุนที่อ้างสิทธิลดหย่อน ให้ทำสามอย่างเสมอ

1. เปิดหนังสือชี้ชวนของกองทุนและดูว่าระบุสิทธิภาษีของปีนั้นอย่างไร
2. โทรกรมสรรพากรที่ 1161 หรือเปิดหน้าสรุปค่าลดหย่อนของปีภาษีนั้น
3. อย่าตัดสินใจจากโปรโมชันที่เขียนว่าลดหย่อนได้โดยไม่มีวันที่และเงื่อนไขกำกับ

สรุปเปรียบเทียบสิทธิลดหย่อนทุกรายการได้ที่ รวมค่าลดหย่อนภาษี และถ้าเป้าหมายคือเงินเกษียณ ลองดูภาพรวมการวางแผนที่ วางแผนเกษียณ