รายได้เสริม มีอะไรบ้าง เลือกตามเวลาที่มี พร้อมภาษีที่ต้องรู้

ถ้าทำงานประจำอยู่ ให้เลือกรายได้เสริมจากเวลาว่างต่อสัปดาห์ก่อน แล้วค่อยดูเงินทุน และดูว่ารายได้ชนิดนั้นเสียภาษีแบบไหน ชื่อกิจกรรมเป็นลำดับสุดท้าย เพราะงานที่ดูน่าสนใจแต่กินเวลา 15 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ จะเลิกทำภายในสองเดือนสำหรับคนส่วนใหญ่ และสต็อกสินค้าที่ซื้อไว้ก็จมเป็นหนี้ ส่วนตัวเลขรายได้ในหน้านี้ทั้งหมดเป็นประมาณการเพื่อเปรียบเทียบ ไม่ได้รับรองว่าคุณจะทำได้

เลือกตามเวลาที่มี ไม่ใช่ตามกระแส

เวลาว่างต่อสัปดาห์	ลักษณะงานที่เข้ากัน	ตัวอย่าง
ไม่เกิน 5 ชั่วโมง	งานเป็นชิ้น กำหนดเวลาเองได้	เขียนบทความ แปลเอกสาร ออกแบบกราฟิก ถ่ายภาพสินค้า
5-10 ชั่วโมง	งานที่มีรอบเวลาประจำ	สอนพิเศษออนไลน์ ขายของจากสต็อกน้อยๆ ทำบัญชีให้ร้านเล็ก
มากกว่า 10 ชั่วโมง	งานที่ต้องบริหารต่อเนื่อง	ร้านออนไลน์เต็มรูปแบบ ผลิตสินค้าทำมือ ให้เช่าห้องหรือพื้นที่

คำว่า "เวลาว่าง" ต้องหมายถึงเวลาที่เหลือหลังนอนพอและพักผ่อนแล้วจริง ถ้านับรวมเวลาที่ต้องพักไปด้วย คุณจะประเมินสูงเกินและหมดแรงก่อนรายได้โต

เทียบตัวเลือกด้วยทุน เวลา และประเภทเงินได้

ตารางนี้ใช้ประมาณการช่วงกว้าง เพื่อให้เห็นความต่างของโครงสร้าง ไม่ใช่คำสัญญาเรื่องรายได้ ทุนและรายได้จริงขึ้นกับทักษะ ตลาด และฝีมือของคุณ

ช่องทาง	ทุนเริ่มต้นโดยประมาณ	เวลาต่อสัปดาห์	ประเภทเงินได้ที่มักเข้า
รับจ้างอิสระตามทักษะ (เขียน ออกแบบ แปล)	เกือบศูนย์ ถ้ามีคอมพิวเตอร์อยู่แล้ว	3-10 ชั่วโมง	มักเป็น 40(2) ถ้าเป็นการรับจ้างทั่วไป
ติวเตอร์หรือสอนพิเศษ	ต่ำ	2-8 ชั่วโมง	ตรวจประเภทกับสรรพากร อาจเป็น 40(2) หรือ 40(6) ตามลักษณะงาน
ซื้อมาขายต่อออนไลน์	หลักพันถึงหลักหมื่นบาทสำหรับสต็อกแรก	5-15 ชั่วโมง	40(8)
ผลิตสินค้าเองขาย	หลักหมื่นบาทขึ้นไป	8-20 ชั่วโมง	40(8) ต้องใช้ค่าใช้จ่ายจริงถ้าไม่มีอัตราเหมา
ให้เช่าทรัพย์สิน	สูง ต้องมีทรัพย์สินอยู่แล้ว	ต่ำ	40(5)
ดอกเบี้ย เงินปันผล	ขึ้นกับเงินต้น	แทบไม่ใช้เวลา	ตามประเภทเงินได้นั้น

รายได้ประเภทดอกเบี้ยและปันผลอยู่ในกลุ่มที่เงินทำงานให้ มากกว่าเวลาของคุณ แต่ต้องมีเงินต้นก่อน ซึ่งเป็นเรื่องของ หุ้นปันผล และ บัญชีออมทรัพย์ดอกเบี้ยสูง

ก่อนเริ่ม ต้องอ่านสามอย่างนี้

อย่างแรกคือสัญญาจ้างและระเบียบบริษัท หลายแห่งกำหนดว่าห้ามทำงานที่แข่งกับธุรกิจของนายจ้าง หรือต้องแจ้งก่อนรับงานนอก ถ้าละเมิดข้อนี้ ความเสียหายมักเกินกว่ารายได้เสริมที่ได้รับ

อย่างที่สองคือแพลตฟอร์มที่ใช้ขายหรือรับงาน ค่าธรรมเนียมและเงื่อนไขการจ่ายเงินส่งผลกับกำไรสุทธิโดยตรง ลองคำนวณก่อน เช่นสมมติขายสินค้าชิ้นละ 400 บาท ต้นทุนสินค้า 250 บาท ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มและชำระเงินรวมสมมติ 8% (32 บาท) ค่าแพ็กและส่ง 25 บาทที่ผู้ขายรับผิดชอบ กำไรต่อชิ้นเหลือ 93 บาท หรือ 23% ของราคาขาย ถ้าขายได้เดือนละ 100 ชิ้น กำไรราว 9,300 บาทก่อนค่าโฆษณา ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่างสมมติ

อย่างที่สามคือภาษี เพราะรายได้เสริมที่สะสมระหว่างปีมักไม่มีใครหักไว้ให้ ซึ่งอธิบายต่อในหัวข้อถัดไป

ภาษีรายได้เสริมของมนุษย์เงินเดือน ยื่นอะไรและเมื่อไร

กรมสรรพากรจัดการขายสินค้าของบุคคลธรรมดาเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(8) ถ้าคุณมีเงินเดือนและขายของออนไลน์ด้วย เงินเดือนอย่างเดียวไม่ต้องยื่นแบบถ้าไม่ถึงเกณฑ์ แต่ส่วนที่เป็นรายได้จากการขายต้องดูเกณฑ์แยก

เรื่อง	สิ่งที่ต้องทำ
เกณฑ์ยื่นกลางปี	เงินได้ 40(5)-(8) ที่ได้รับ ม.ค.-มิ.ย. เกิน 60,000 บาท (คนโสด) หรือเกิน 120,000 บาท (มีคู่สมรส) ต้องยื่น ภ.ง.ด.94
กำหนดยื่นกลางปี	ภายในเดือนกันยายน ตามเงินได้ที่รับ ม.ค.-มิ.ย. ใส่เฉพาะรายได้จากการขาย ไม่ต้องใส่เงินเดือน
ยื่นปลายปี	ภ.ง.ด.90 ภายในเดือนมีนาคมปีถัดไป รวมเงินเดือนและรายได้เสริมทั้งปี
หักค่าใช้จ่ายขายสินค้า	เหมา 60% ถ้าซื้อมาขายต่อ หรือหักตามจริงถ้ามีหลักฐาน
หักค่าใช้จ่ายเงินเดือน	50% ไม่เกิน 100,000 บาท (รวมงานรับจ้าง 40(2))

กรมสรรพากรระบุว่าอัตราเหมาใช้เฉพาะกิจการที่กฎหมายกำหนดอัตราไว้ ถ้าไม่มีอัตราเหมา ต้องหักตามจริงและสมควรโดยมีหลักฐานตรวจสอบได้ นอกจากนี้เงินได้ที่รายงานกลางปีต้องนำไปรวมในแบบ ภ.ง.ด.90 ตอนสิ้นปีด้วย ขั้นตอนยื่นออนไลน์ดูที่ ยื่นภาษีออนไลน์ และกำหนดวันที่ กำหนดยื่นภาษี

ตัวอย่างสมมติ เงินเดือน 30,000 บาท ขายของเดือนละ 15,000 บาท

ข้อมูลสมมติ คนโสด ไม่มีค่าลดหย่อนอื่นนอกจากส่วนตัว 60,000 บาท ไม่นับประกันสังคมหรือประกันชีวิต ซื้อสินค้ามาขายต่อ

รายการ	เฉพาะเงินเดือน	รวมรายได้ขาย
เงินเดือนทั้งปี	360,000	360,000
หักค่าใช้จ่าย 50% (ไม่เกิน 100,000)	100,000	100,000
รายได้ขายทั้งปี (15,000 x 12)	0	180,000
หักเหมา 60%	0	108,000
เงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย	260,000	332,000
หักลดหย่อนส่วนตัว	60,000	60,000
เงินได้สุทธิ	200,000	272,000
ภาษี (150,000 แรกยกเว้น ส่วนเกินถึง 300,000 อัตรา 5%)	2,500	6,100

ภาษีเพิ่มขึ้นราว 3,600 บาทจากรายได้ขายรวม 180,000 บาท คิดเป็นราว 2% ของยอดขาย และเมื่อเทียบกับกำไรจริงที่ตัวอย่างข้างบนคำนวณไว้ที่ราว 23% ของราคาขาย ภาษีส่วนนี้ยังเป็นสัดส่วนเล็ก

ถ้าค่าใช้จ่ายจริงสูงกว่าอัตราเหมา เช่นสมมติ 70% ของยอดขาย (126,000 บาท) และเก็บเอกสารครบ ใช้ภาษีตามจริงตอนยื่น ภ.ง.ด.90 ได้ โดยเงินได้สุทธิเหลือ 254,000 บาท ภาษีราว 5,200 บาท กรมสรรพากรอธิบายว่าสามารถยื่น ภ.ง.ด.94 โดยหักเหมา แล้วยื่น ภ.ง.ด.90 โดยหักตามจริงได้ ถ้ามีหลักฐานว่าสูงกว่า

ยอดขายช่วง ม.ค.-มิ.ย. ในตัวอย่างคือ 90,000 บาท เกิน 60,000 บาท จึงต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ในเดือนกันยายน

แยกบัญชี จดรายรับรายจ่าย และเก็บหลักฐาน

เพราะภาษีและการชี้แจงต้องอาศัยหลักฐาน จึงควรแยกบัญชีธนาคารสำหรับรายได้เสริมออกจากบัญชีเงินเดือน แล้วจดสามอย่างต่อเนื่อง ยอดขายหรือรายได้ในแต่ละเดือน ต้นทุนสินค้าและค่าใช้จ่ายพร้อมใบเสร็จ และค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มที่ถูกหัก ก่อนจะต้องใช้ย้อนหลัง ดูวิธีจดได้ที่ จดรายรับรายจ่าย

บัญชีแยกยังมีประโยชน์เวลาต้องยื่นขอสินเชื่อหรือแสดงรายได้ เพราะเงินเข้าสม่ำเสมอ ปรากฏเป็นรูปแบบที่ตรวจสอบได้ ดู สินเชื่อแบบไม่มีสลิปเงินเดือน ประกอบ

เมื่อรายได้เสริมเข้ามา ควรเอาไปทำอะไรก่อน

SET เสนอกรอบสำหรับเงินก้อนพิเศษ เช่นโบนัสหรือรายได้เสริม คือ 50% ไปปลดหนี้ดอกเบี้ยสูงหรือลงทุน 30% ค่าใช้จ่ายจำเป็น และ 20% ให้ตัวเอง บทความของ SET ระบุว่าบัตรเครดิตดอกเบี้ยราว 15-20% ต่อปีควรปิดก่อน ถ้ายังไม่มีเงินสำรองฉุกเฉิน ให้เติมก่อนขยายสต็อกหรือซื้ออุปกรณ์เพิ่ม

กรุงศรีเสนอให้สร้างรายได้จากมากกว่า 2 ช่องทางโดยเริ่มจากสิ่งที่ชอบ เหตุผลเชิงตัวเลขคือรายได้หลายช่องทางกระจายความเสี่ยงของรายได้หลักที่หยุดได้ แต่การเปิดหลายช่องทางพร้อมกันตั้งแต่แรกมักทำให้ไม่มีช่องไหนโต เริ่มช่องเดียวให้นิ่งก่อน ใช้เวลา 3-6 เดือนแล้วค่อยเพิ่ม

วัดผลด้วยรายได้ต่อชั่วโมง ไม่ใช่ยอดขาย

ยอดขายสูงไม่ได้แปลว่าคุ้ม วิธีเทียบที่ใช้ได้กับทุกช่องทางคือกำไรสุทธิหลังภาษีและค่าใช้จ่าย หารด้วยชั่วโมงที่ใช้จริง รวมเวลาตอบแชต แพ็กของ ไปส่งพัสดุ และทำบัญชี

ช่องทาง (สมมติ)	กำไรสุทธิต่อเดือน	ชั่วโมงที่ใช้จริง	ต่อชั่วโมง
รับออกแบบกราฟิก 4 งาน	8,000	20	400
ขายของ 100 ชิ้น	9,300	40	232
สอนพิเศษออนไลน์ 8 ครั้ง	4,800	14	343

ตารางนี้เป็นตัวอย่างสมมติ ใช้เพื่อดูวิธีคิด จะเห็นว่าช่องที่ยอดเงินสูงสุดไม่ใช่ช่องที่ได้ต่อชั่วโมงสูงสุด และงานที่ได้ต่อชั่วโมงต่ำกว่าค่าจ้างงานประจำของคุณเองควรถูกตั้งคำถามว่า ทำไปเพื่อสร้างทักษะ ฐานลูกค้า หรือเพราะชอบ ถ้าตอบไม่ได้ในทั้งสามข้อ ให้เปลี่ยนวิธีทำหรือเลิก ประเมินทุก 3 เดือนด้วยตัวเลขจริง

อีกเรื่องที่ทำให้เงินตึงโดยไม่รู้ตัวคือเงินหมุนเวียน แพลตฟอร์มมักจ่ายเงินหลังลูกค้ารับสินค้าหรืองานเสร็จหลายวัน ขณะที่คุณต้องจ่ายต้นทุนสินค้าล่วงหน้า ถ้าสต็อกแต่ละรอบ 20,000 บาทและหมุนครบใน 3 สัปดาห์ คุณต้องมีเงินสำรองส่วนนี้แยกจากเงินสำรองฉุกเฉิน ไม่ควรยืมจากบัตรเครดิต ซึ่งดอกเบี้ยอาจกินกำไรหมด ดู ดอกเบี้ยบัตรเครดิต

รายได้เสริมแบบไหนที่ควรหนี

มีรูปแบบที่ปรากฏซ้ำในเหตุหลอกลวงตามชื่อ "รายได้เสริม" ได้แก่ ต้องโอนเงินมัดจำก่อนจึงจะได้งาน ให้กดไลก์ กดสั่งสินค้าเพื่อรับค่าคอมมิชชัน แล้วค่อยๆ ให้โอนเงินเพิ่มระดับ หรือชวนลงทุนที่อ้างผลตอบแทนสูงสม่ำเสมอ ถ้าต้องจ่ายเงินก่อนจึงจะได้รายได้ ให้ถือว่าเสี่ยงสูง ตรวจรูปแบบการหลอกทางโทรศัพท์ได้ที่ มิจฉาชีพโทรอ้างธนาคาร

เลือกงานเสริมที่เข้ากับเวลาของคุณ

1. เขียนเวลาว่างที่เหลือจริงต่อสัปดาห์ และเงินที่เสียได้โดยไม่กระทบเงินสำรอง
2. เลือกช่องทางที่ใช้ทุนต่ำสุดที่ทักษะของคุณรองรับ
3. ตรวจสัญญาจ้างและระเบียบบริษัท
4. เปิดบัญชีแยก และเริ่มจดทันทีตั้งแต่รายการแรก
5. ตั้งปฏิทินยื่น ภ.ง.ด.94 เดือนกันยายน และ ภ.ง.ด.90 เดือนมีนาคม

เกณฑ์ภาษีและอัตราหักค่าใช้จ่ายปรับได้ตามกฎหมาย ควรยืนยันกับกรมสรรพากรหรือนักบัญชีก่อนยื่นจริง