ช้อปดีมีคืน คืออะไร เงื่อนไข วงเงิน และตอนนี้ยังมีไหม

ช้อปดีมีคืนคือมาตรการภาษีที่ให้คนเสียภาษีนำค่าซื้อสินค้าและบริการมาหักลดหย่อนได้ตามที่จ่ายจริง ไม่เกิน 50,000 บาท โดยต้องมีใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ ปัจจุบันคือปี 2569 และมาตรการรอบล่าสุดที่ใช้จริงคือ Easy E-Receipt 2.0 ซึ่งจบไปแล้วเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2568 ใครค้นคำนี้เพื่อวางแผนซื้อของปีนี้ ต้องอ่านหัวข้อสถานะปี 2569 ก่อน

ส่วนใครค้นเพราะเคยใช้สิทธิไปแล้วและสงสัยว่ามันทำงานอย่างไร หรืออยากเข้าใจว่าทำไมเรียกว่าคืนทั้งที่ไม่ได้ได้เงินสด บทความนี้ไล่ตั้งแต่เงื่อนไข ตัวเลข ไปจนถึงข้อผิดพลาดที่ทำให้ใช้สิทธิไม่ได้

มาตรการนี้ทำงานอย่างไร

สิทธิลดหย่อนไม่ใช่เงินคืนทันทีและไม่ใช่ส่วนลดที่หน้าร้าน ค่าซื้อที่ใช้สิทธิจะถูกหักออกจากเงินได้ตอนคำนวณเงินได้สุทธิ ภาษีที่ต้องเสียจึงลดลง ถ้าถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไปแล้ว ส่วนต่างจะกลับมาเป็นเงินคืนตอนยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ 91 (ดูกลไกเงินคืนที่ ขอคืนภาษีทำอย่างไร)

เพราะเป็นการลดเงินได้สุทธิ คนที่อยู่ขั้นภาษีสูงจึงได้คืนมากกว่า คนที่ไม่ถึงเกณฑ์เสียภาษีไม่ได้ประโยชน์เลย ข้อนี้ตรงกับที่ข่าวของ The Thaiger สรุปไว้ว่ามาตรการเอื้อคนชั้นกลางถึงชั้นบนเป็นหลัก

เงื่อนไขของรอบ Easy E-Receipt 2.0

ข้อมูลในตารางมาจากข่าวแถลงของกรมสรรพากรฉบับที่ ปชส. 10/2568 ลงวันที่ 13 มกราคม 2568

หัวข้อ	เงื่อนไข
ใครใช้สิทธิได้	ผู้เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ไม่รวมห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคล
ช่วงเวลาซื้อ	16 มกราคม ถึง 28 กุมภาพันธ์ 2568
วงเงินรวม	ตามจ่ายจริง ไม่เกิน 50,000 บาท
ส่วนแรก	ไม่เกิน 30,000 บาท จากร้านที่ออก e-Tax Invoice หรือ e-Receipt
ส่วนเพิ่ม	อีกไม่เกิน 20,000 บาท จากสินค้า OTOP วิสาหกิจชุมชน หรือวิสาหกิจเพื่อสังคม ที่ใช้เอกสาร e-Tax Invoice หรือ e-Receipt เช่นกัน
เอกสารที่ต้องมี	e-Tax Invoice หรือ e-Receipt ระบุชื่อ นามสกุล และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี (เลขประจำตัวประชาชน) ของผู้ซื้อ

ข่าวแถลงชี้ว่า การซื้อสินค้าหรือบริการในกลุ่มส่วนเพิ่ม (OTOP วิสาหกิจชุมชน วิสาหกิจเพื่อสังคม) สามารถใช้สิทธิในวงเงิน 30,000 บาทส่วนแรกได้ด้วย ความหมายคือถ้าคุณซื้อ OTOP ล้วนก็ใช้สิทธิได้เต็ม 50,000 บาท แต่ถ้าซื้อสินค้าทั่วไปล้วนจะได้สูงสุด 30,000 บาท

ตัวอย่างว่าวงเงินแบ่งอย่างไร

ซื้อสินค้าทั่วไป	ซื้อ OTOP หรือวิสาหกิจ	ใช้สิทธิได้
45,000	0	30,000
30,000	20,000	50,000
30,000	5,000	35,000
10,000	60,000	50,000
0	50,000	50,000

ข้อควรระวังในแถวแรก ซื้อสินค้าทั่วไป 45,000 บาทก็นับได้แค่ 30,000 บาท ส่วนที่เหลือ 15,000 บาทไม่มีสิทธิ ถ้าจะใช้สิทธิให้เต็มต้องมีส่วน OTOP หรือวิสาหกิจเข้ามาเติม

ภาษีที่ได้คืนขึ้นกับขั้นรายได้

ได้คืนเท่าไรไม่ได้อยู่ที่ยอดซื้อ แต่อยู่ที่ยอดซื้อคูณอัตราภาษีขั้นสูงสุดของคุณ ตามบัญชีอัตราภาษีเงินได้ของกรมสรรพากร

เงินได้สุทธิ	อัตราภาษี	ได้คืนเมื่อใช้สิทธิ 30,000	ได้คืนเมื่อใช้สิทธิ 50,000
150,001 - 300,000	5%	ราว 1,500	ราว 2,500
300,001 - 500,000	10%	ราว 3,000	ราว 5,000
500,001 - 750,000	15%	ราว 4,500	ราว 7,500
750,001 - 1,000,000	20%	ราว 6,000	ราว 10,000
1,000,001 - 2,000,000	25%	ราว 7,500	ราว 12,500
2,000,001 - 5,000,000	30%	ราว 9,000	ราว 15,000

ตัวเลขเป็นค่าประมาณ ถ้ายอดที่หักทำให้เงินได้สุทธิตกไปขั้นที่ต่ำกว่า ส่วนที่ข้ามจะประหยัดตามอัตราของขั้นใหม่ ตัวเลขทั้งหมดไม่ได้นับว่ารัฐคืนเงินให้ซื้อของ มันคือส่วนลดทางอ้อมที่เป็นเปอร์เซ็นต์ตามขั้นภาษี

ตัวอย่าง พนักงานเงินเดือน 60,000 บาท

เงินได้ 720,000 บาทต่อปี หักค่าใช้จ่ายเหมา 100,000 บาท ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ประกันสังคม 9,000 บาท เงินได้สุทธิ 551,000 บาท ภาษีก่อนใช้สิทธิ 7,500 + 20,000 + 51,000 x 15% = 35,150 บาท

สมมติซื้อสินค้าทั่วไป 30,000 บาท และสินค้า OTOP 20,000 บาท มี e-Tax Invoice ครบ ลดหย่อน 50,000 บาท เงินได้สุทธิเหลือ 501,000 บาท ภาษี 7,500 + 20,000 + 1,000 x 15% = 27,650 บาท ประหยัด 7,500 บาท เท่ากับ 15% ของยอดซื้อ เห็นได้ว่าของที่ซื้อมูลค่า 50,000 บาทลดต้นทุนจริงเหลือ 42,500 บาท ถ้าไม่ได้ต้องการซื้ออยู่แล้ว ก็ไม่มีเหตุผลที่จะซื้อเพียงเพราะส่วนลดนี้ ดูวิธีคิดภาษีทั้งระบบได้ที่ วิธีคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

ใบกำกับภาษีที่ใช้ได้ต้องหน้าตาอย่างไร

ข้อที่ทำให้คนใช้สิทธิไม่ได้มากที่สุดคือเอกสาร ใบเสร็จกระดาษทั่วไปและสลิปโอนเงินไม่ใช่เอกสารที่เข้าเงื่อนไข เอกสารต้องเป็น e-Tax Invoice หรือ e-Receipt และต้องระบุชื่อ นามสกุล และเลขประจำตัวประชาชนของผู้ซื้อ

ลำดับที่ควรทำตอนซื้อ

1. ดูก่อนว่าร้านเป็นร้านที่เข้าระบบ e-Tax Invoice หรือ e-Receipt ของกรมสรรพากรหรือไม่ ข่าวแถลงระบุว่าร้านที่เข้าร่วม ณ ต้นปี 2568 มีกว่า 108,000 ร้าน
2. แจ้งชื่อ นามสกุล และเลขประจำตัวประชาชนตอนชำระเงิน ถ้าร้านออกเอกสารไม่ระบุข้อมูลนี้ เอกสารอาจใช้ไม่ได้
3. เก็บไฟล์เอกสารไว้ ทั้งในอีเมลและในเครื่อง
4. ตรวจยอดรวมของเอกสารทั้งหมดก่อนยื่นแบบ ว่าอยู่ใต้เพดาน

สาระของใบกำกับภาษีเต็มรูปและความแตกต่างจากใบกำกับอย่างย่ออ่านได้ที่ ใบกำกับภาษีคืออะไร

รายการที่มักมีข้อสงสัย

กฎรายละเอียดของแต่ละปีกำหนดในประกาศที่ออกในปีนั้น ข่าวแถลงที่เราอ่านครอบคลุมหลักการ แต่ไม่ได้ลงรายการสินค้าที่ยกเว้นทั้งหมด จึงควรตรวจประกาศฉบับเต็มก่อนซื้อสินค้าในกลุ่มต่อไปนี้ทุกครั้ง

กลุ่มรายการ	สิ่งที่ควรตรวจก่อนซื้อ
ค่าสาธารณูปโภค ค่าอินเทอร์เน็ต ค่าโทรศัพท์	มีเงื่อนไขพิเศษเรื่องสัญญาที่เริ่มก่อนหรือสิ้นสุดหลังช่วงมาตรการ ตรวจในประกาศ
สินค้าที่รัฐมักตัดออก เช่น สุรา ยาสูบ น้ำมัน	ดูบัญชียกเว้นของประกาศปีนั้น ข่าวที่เราอ่านยืนยันไม่ได้
หนังสือ อีบุ๊ก	บางปีมีสิทธิเฉพาะ ต้องตรวจเงื่อนไขของปีนั้น
ซื้อให้คนอื่น	สิทธิเป็นของผู้ที่ชื่อและเลขประจำตัวอยู่บนเอกสาร ไม่ใช่คนใช้ของ
ซื้อผ่านบริษัทหรือนิติบุคคล	สิทธินี้สำหรับบุคคลธรรมดา เอกสารที่ออกให้นิติบุคคลใช้ไม่ได้

ผิดพลาดที่เจอบ่อย

1. ซื้อก่อนช่วงเริ่ม เอกสารลงวันที่ก่อน 16 มกราคม 2568 ไม่นับในรอบนั้น
2. ซื้อเกินส่วนทั่วไป 30,000 บาท โดยไม่มีสินค้ากลุ่มส่วนเพิ่ม ส่วนเกินนับไม่ได้
3. ใช้ใบเสร็จธรรมดาหรือสลิปธนาคาร แทนที่จะเป็น e-Tax Invoice
4. ลืมแจ้งชื่อและเลขประจำตัวประชาชนก่อนร้านออกเอกสาร
5. คิดว่าเป็นเงินคืนเต็มจำนวน จนใช้จ่ายเกินตัว

ยื่นตอนไหน และใส่ที่ช่องไหน

ค่าซื้อที่ใช้สิทธิลดหย่อนนำไปกรอกตอนยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ 91 ของปีภาษีที่ซื้อ ปีภาษี 2568 ยื่นในช่วงต้นปี 2569 ระบบยื่นออนไลน์ของกรมสรรพากรมีช่องสำหรับรายการนี้ ให้ดูชื่อช่องในปีนั้นเพราะอาจเปลี่ยนตามมาตรการ กำหนดการและวิธียื่นอ่านต่อได้ที่ กำหนดยื่นภาษี และ ยื่นภาษีออนไลน์

ถ้ายื่นแบบของปีภาษี 2568 ไม่ทันตามกำหนด ยังยื่นเพิ่มเติมได้ตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร แต่ควรตรวจก่อนว่าช่วงเวลายื่นเพิ่มเติมยังเปิดอยู่หรือไม่

คุ้มหรือไม่ ดูจากสามกรณี

กรณี	เงินได้สุทธิ	ซื้อของที่ต้องซื้ออยู่แล้ว	ผลทางภาษี	ข้อสรุป
ก	200,000 (ขั้น 5%)	20,000	ประหยัดราว 1,000	ผลน้อย แต่ไม่เสียอะไร ถ้าขอเอกสารได้
ข	800,000 (ขั้น 20%)	50,000	ประหยัดราว 10,000	ผลชัด เท่ากับส่วนลด 20% ของยอดซื้อ
ค	100,000 (ไม่ถึงเกณฑ์)	30,000	ไม่ได้	ไม่มีภาษีให้ลด

ข้อสังเกตจากตาราง คนกรณี ข ได้ประโยชน์สูงสุดโดยไม่ต้องเพิ่มการใช้จ่าย เพียงเลือกซื้อจากร้านที่ออก e-Tax Invoice ในช่วงเวลาที่ซื้อของนั้นอยู่แล้ว ส่วนกรณี ก ควรชั่งน้ำหนักว่าความยุ่งยากของการขอเอกสารคุ้มกับเงินหนึ่งพันบาทหรือไม่ และกรณี ค ไม่ควรเปลี่ยนพฤติกรรมการซื้อเพราะมาตรการนี้เลย

สถานะปี 2569 และสิ่งที่ควรทำแทน

บทความข่าวของ The Thaiger เผยแพร่เมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2569 อ้างคำของรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ระบุว่ากระทรวงการคลังยังไม่มีแนวคิดนำช้อปดีมีคืนและ Easy E-Receipt กลับมาในช่วงนี้ เหตุผลที่ให้คือผลประเมินพบว่าได้ไม่คุ้มเสีย และรัฐต้องการมาตรการที่เน้นการออมระยะยาว โดยกระทรวงเตรียมผลักดันบัญชีการออมส่วนบุคคล (TISA)

ประเด็นที่ต้องแยกให้ชัด

• สิ่งที่ยืนยันได้คือคำให้สัมภาษณ์ของรัฐมนตรีตามที่สื่อรายงาน ไม่ใช่ประกาศทางกฎหมาย
• TISA ยังเป็นข้อเสนอ ไม่ใช่สิทธิที่ใช้ได้ในปีภาษีนี้ จนกว่าจะมีกฎหมายหรือประกาศที่ออกจริง
• ถ้าอนาคตมีมาตรการใหม่ จะมีประกาศของกรมสรรพากรและกระทรวงการคลังออกมาก่อน ซึ่งเป็นแหล่งที่ควรเช็กเป็นหลัก

ระหว่างนี้ คนที่อยากลดภาษีควรดูสิทธิที่มีกฎถาวรหรือกึ่งถาวรก่อน เช่น เบี้ยประกัน กองทุนที่ลดหย่อนได้ และเงินบริจาค ลองไล่รายการทั้งหมดที่ รวมค่าลดหย่อนภาษี ซึ่งแต่ละรายการมีเพดานและเงื่อนไขชัดเจนกว่ามาตรการกระตุ้นชั่วคราว

ถ้ามาตรการกลับมา ควรเตรียมอะไร

เตรียมไว้ล่วงหน้าไม่เสียหาย แม้จะยังไม่ทราบรายละเอียด

1. ตรวจว่าเงินได้สุทธิของคุณอยู่ขั้นภาษีใด ถ้าอยู่ขั้น 5% ถึง 10% ผลที่ได้คืนมีน้อย
2. ตัดสินใจรายการซื้อที่ต้องซื้ออยู่แล้ว เช่น เครื่องใช้ที่ใกล้ต้องเปลี่ยน แล้วกันไว้ซื้อในช่วงที่มีสิทธิ
3. ขอข้อมูลชื่อร้านที่ออก e-Tax Invoice จากเว็บไซต์กรมสรรพากรก่อนซื้อ
4. อย่าซื้อเกินงบเพียงเพราะมีสิทธิ เพราะส่วนลดจริงคือ 5% ถึง 35% ของยอดซื้อ ไม่ใช่ 100%

ส่วนหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายที่ต้องใช้คู่กันตอนยื่น อ่านได้ที่ ทวิ 50 คืออะไร