แลกธนบัตรชำรุด ฉีกขาด ไฟไหม้ ได้เงินคืนเท่าไร แลกที่ไหน

แลกธนบัตรชำรุดได้ที่ธนาคาร และได้เต็มราคาหน้าธนบัตรถ้าเนื้อเหลืออยู่เกิน 3 ใน 5 ส่วนและพิสูจน์ได้ชัดว่าเป็นธนบัตรรัฐบาล ธนบัตรที่เสียหายหนักกว่านั้น เช่น ขาดเหลือครึ่งฉบับ ไหม้ ถูกแมลงแทะ หรือติดกันเป็นปึก ต้องเขียนคำร้องและรอให้ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ตรวจพิสูจน์ก่อนจ่ายเงิน

ข้อมูลทั้งหมดมาจากหน้าแลกเปลี่ยนธนบัตรชำรุดและหน้าคำถามพบบ่อยของ ธปท. ที่เปิดอ่านเมื่อพฤศจิกายน 2569 จุดแลกและวันเวลาของคลินิกธนบัตรเปลี่ยนได้ ก่อนเดินทางให้เช็กกำหนดการล่าสุดที่ ธปท. อีกครั้ง

เนื้อเหลือแค่ไหน ได้เงินคืนเท่าไร

หลักคิดของ ธปท. คือดูว่าเนื้อธนบัตรเหลือเท่าไรและพิสูจน์ได้หรือไม่ว่าเป็นธนบัตรแท้ จากหน้าเว็บ แบ่งเป็นกรณีได้ดังนี้

สภาพธนบัตร	ผลการแลก	ต้องเขียนคำร้องไหม
เนื้อเหลือเกิน 3 ใน 5 ส่วน พิสูจน์ได้ชัด	เต็มราคาหน้าธนบัตร	ไม่ต้อง
ครึ่งฉบับ (แยกตามแนวตั้งเป็นสองส่วน)	ครึ่งราคาต่อครึ่งฉบับ	ต้องเขียน
ขาดต่อกันไม่เกิน 2 ท่อน แบบและชนิดราคาเดียวกัน	เต็มราคา	ไม่ต้อง
ขาดเป็นมากกว่า 2 ท่อน	พิจารณาตามคำร้อง	ต้องเขียน
ขาดวิ่น เหลือมากกว่าครึ่งฉบับ พิสูจน์ได้ และไม่ได้เสียหายจากการจัดส่ง	เต็มราคา	ตามเงื่อนไขของ ธปท.
ขาดวิ่น เนื้อเหลือน้อยกว่า 3 ใน 5 ส่วน	พิจารณาตามคำร้อง	ต้องเขียน
ลบเลือน แต่ยังรู้ว่าเป็นธนบัตรแท้	เต็มราคา	ต้องเขียนเพื่อให้เจ้าหน้าที่พิสูจน์

ตารางนี้สรุปจากหน้าเว็บ ธปท. ซึ่งเขียนเกณฑ์เป็นย่อหน้า บางกรณีเช่นขาดวิ่นที่เนื้อเหลือระหว่างครึ่งฉบับถึง 3 ใน 5 ส่วนมีถ้อยคำที่ทับกันอยู่ ถ้าธนบัตรของคุณอยู่ตรงเส้นแบ่ง ให้ยื่นคำร้องไว้เป็นหลักฐานแทนการเดาเอง

แลกได้ทันทีที่ธนาคารกับต้องยื่นคำร้อง ต่างกันอย่างไร

กลุ่มแรกคือธนบัตรที่เนื้อเหลือเกิน 3 ใน 5 ส่วนและตรวจพิสูจน์ง่าย ยื่นให้เจ้าหน้าที่ธนาคารที่รับแลกแล้วรับเงินได้ทันที

กลุ่มที่สองคือธนบัตรที่ต้องให้ ธปท. ตรวจ ขั้นตอนตามหน้าเว็บคือ

1. กรอกคำร้องขอแลกตามแบบที่กำหนด
2. แนบธนบัตรชำรุดกับสำเนาสมุดบัญชีธนาคารใดก็ได้
3. ยื่นต่อเจ้าหน้าที่ธนาคาร
4. รอ ธปท. แจ้งผลและโอนเงินเข้าบัญชีออมทรัพย์ตามที่ระบุในคำร้อง

ถ้าไม่มีบัญชีออมทรัพย์ ควรเปิดไว้ก่อนยื่น ดูเอกสารที่ใช้ได้ที่ เอกสารเปิดบัญชีธนาคาร และความต่างของบัญชีแต่ละแบบที่ บัญชีออมทรัพย์คืออะไร

ไฟไหม้ สัตว์แทะ ติดกันเป็นปึก

สามกรณีนี้เป็นกรณีที่เจ้าหน้าที่ธนาคารตัดสินเองไม่ได้ ให้แสดงธนบัตรต่อเจ้าหน้าที่ เขียนคำร้องไว้เป็นหลักฐาน แนบสำเนาสมุดบัญชี และถ้าเกิดจากไฟไหม้ต้องแนบใบแจ้งความการเกิดเพลิงไหม้ด้วย

หลังจากนั้น ธปท. ระบุว่าต้องนำธนบัตรและใบคำร้องไปขอแลกด้วยตนเองที่สายโครงสร้างพื้นฐานและบริการระบบการชำระเงิน (นครชัยศรี) หรือศูนย์จัดการธนบัตรของ ธปท.

ใช้เวลานานแค่ไหน

กรณีตรวจง่ายและแลกได้ที่เคาน์เตอร์จบในครั้งเดียว กรณีที่ตรวจพิสูจน์ยากหรือต้องพิจารณาเพิ่มเติม ธปท. ระบุว่าอาจใช้เวลาไม่เกิน 60 วันนับจากวันที่ได้รับคำร้อง ผู้ยื่นติดตามเบื้องต้นด้วยตัวเองได้ที่หน้า damagenoteexchange บนเว็บไซต์ ธปท. หรือกรอกแบบฟอร์มขอติดตามคำร้อง เจ้าหน้าที่จะติดต่อกลับในวันและเวลาทำการ

แลกที่ไหน วันไหน

ธนาคารที่รับแลกธนบัตรชำรุดทั่วประเทศมี 2 กลุ่ม

• ธนาคารออมสิน รับทุกวันในเวลาทำการ
• ธนาคารพาณิชย์ รับเฉพาะวันพุธ ยกเว้นสาขาย่อยและสาขาในห้างสรรพสินค้า

นอกจากธนาคาร ธปท. จัดคลินิกธนบัตรตามจังหวัดต่างๆ ตัวอย่างกำหนดการจากหน้าคำถามพบบ่อย

จังหวัด	วันและสถานที่
กรุงเทพฯ	ทุกวันพุธสิ้นเดือน ศูนย์การเรียนรู้ ธปท. เขตพระนคร เวลา 10.00-14.00 น.
เชียงใหม่	ทุกสิ้นเดือน ศาลากลางจังหวัด
ขอนแก่น	ทุกวันพุธ เวลา 10.00-12.00 น.
อุบลราชธานี	ทุกวันพุธสิ้นเดือน ศาลากลางจังหวัด เวลา 9.00-12.00 น.
สุราษฎร์ธานี	ทุกวันศุกร์สิ้นเดือน ศาลากลางจังหวัด เวลา 8.00-12.00 น.
สงขลา	วันพฤหัสบดีที่ 1 ของเดือน ตลาดจตุรัสนครหาดใหญ่ เวลา 10.00-14.00 น.

จังหวัดอื่นอย่างพิษณุโลก นครราชสีมา และระยอง มีกำหนดแยกตามหน้าเว็บ ธปท. ซึ่งระบุว่าจะประกาศกำหนดการของจังหวัดในพื้นที่ศูนย์จัดการธนบัตรอื่นเพิ่มเติมที่เพจธนบัตรของ ธปท.

ก่อนไปแลก เตรียมอะไร

เอาธนบัตรทุกชิ้นส่วนที่มี รวมเศษที่หลุดออกมา เพราะการต่อท่อนต้องมีครบจึงจะนับว่าได้เต็มราคา ถ่ายรูปสภาพธนบัตรไว้ก่อนยื่น เตรียมสำเนาสมุดบัญชีที่ใช้รับเงินโอน และถ้าธนบัตรเสียหายจากเหตุที่มีหลักฐาน เช่น ไฟไหม้ ให้เก็บใบแจ้งความไว้

ข้อควรระวังอีกข้อคือเรื่องของแท้ ธนบัตรที่ดูเสียหายแต่ตรวจแล้วไม่ใช่ธนบัตรจริงจะไม่ได้รับการแลก ถ้าไม่แน่ใจว่าธนบัตรที่ได้มาเป็นของจริงหรือไม่ อ่านวิธีตรวจที่ วิธีดูธนบัตรปลอม และขั้นตอนเมื่อเจอของปลอมที่ ได้ธนบัตรปลอมมา ทำยังไง

ค่าธรรมเนียมและสิ่งที่ยืนยันไม่ได้

หน้าเว็บของ ธปท. ไม่ได้ระบุค่าธรรมเนียมการแลก จึงไม่ควรสรุปว่าฟรีหรือเสียเงิน ถามเจ้าหน้าที่ธนาคารที่รับคำร้องก่อนยื่น ส่วนเหตุของความเสียหายแต่ละแบบที่ไม่ตรงกับตารางข้างต้น ให้สอบถามงานตรวจพิสูจน์ธนบัตร ธปท. กรุงเทพฯ ที่ 0-2356-8736 ถึง 37 หรือศูนย์จัดการธนบัตรของภูมิภาคที่ใกล้ที่สุด