เช็กแอปเงินกู้ถูกกฎหมายไหม ตรวจรายชื่อและสัญญาณมิจฉาชีพ

ผู้ให้กู้ที่ถูกกฎหมายต้องตรวจสอบได้จากรายชื่อของหน่วยงานรัฐ ถ้าหาชื่อไม่เจอ หรือข้อมูลไม่ตรงกับแหล่งทางการ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ระบุว่าให้ถือว่าเป็นมิจฉาชีพ และถ้าผู้ให้กู้บอกให้โอนเงินก่อนอนุมัติ ให้สันนิษฐานไว้เลยว่าอาจหลอกลวง

เนื้อหาในบทความอ้างอิงหน้า "ตรวจสอบผู้ให้กู้ที่ถูกกฎหมาย" ของ ธปท. ซึ่งไม่ได้ระบุวันที่เผยแพร่ ลิงก์และเบอร์โทรอาจเปลี่ยน ตรวจซ้ำที่ bot.or.th ก่อนใช้งาน

ผู้ให้กู้มาหาคุณได้หลายทาง

มิจฉาชีพอาจเสนอสินเชื่อทาง SMS, LINE, Facebook, เว็บไซต์ หรือโทรศัพท์ โดยใช้คำโฆษณาที่ฟังน่าสนใจ เช่น อนุมัติง่าย ดอกเบี้ยต่ำ หรือไม่ต้องมีหลักประกัน ความง่ายและความเร็วจึงยังพิสูจน์ความถูกต้องไม่ได้ ต้องตรวจสอบตัวตนก่อนทุกครั้ง ภัยของเงินกู้นอกระบบโดยรวมอ่านต่อได้ในเงินกู้นอกระบบอันตรายแค่ไหน

ตรวจรายชื่อที่ไหนบ้าง

ธปท. แนะนำให้ตรวจว่าผู้ให้กู้อยู่ในรายชื่อที่หน่วยงานรัฐกำกับ แล้วโทรสอบถามผู้ให้กู้โดยตรงตามเบอร์ที่ได้จากแหล่งทางการ ไม่ใช่เบอร์ที่แนบมาในข้อความ

• ผู้ให้บริการที่ ธปท. กำกับ ตรวจที่ BOT License Check (app.bot.or.th/BotLicenseCheck)
• พิโกไฟแนนซ์ ได้รับอนุญาตจากกระทรวงการคลัง ตรวจที่ 1359.go.th/picodoc
• ผู้ให้บริการสินทรัพย์ดิจิทัล อยู่ภายใต้การกำกับของ ก.ล.ต. ดูที่ sec.or.th

ถ้าผู้ให้กู้ไม่อยู่ในรายชื่อเหล่านี้ หรือข้อมูลไม่ตรงกับแหล่งทางการ ให้ถือเป็นมิจฉาชีพ ผู้ให้กู้ที่ไม่ได้รับอนุญาตคือเงินกู้นอกระบบ ซึ่งอัตราดอกเบี้ยมักเกินเพดานกฎหมาย หน้า ธปท. ระบุเพดานไว้ไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี หรือ 1.25 ต่อเดือน ส่วนเพดานตามประเภทผู้ให้กู้อ่านเพิ่มที่ดอกเบี้ยเงินกู้ตามกฎหมาย

สัญญาณเตือนที่ ธปท. ระบุ

• ขอสำเนาบัตรประชาชนหรือสมุดบัญชีก่อนอนุมัติสินเชื่อ
• เรียกเก็บค่าธรรมเนียมหรือเงินมัดจำก่อนอนุมัติ
• ให้โอนเงินก่อน ไม่ว่าจะอ้างว่าเป็นค่าประกัน ค่าดำเนินการ หรือค่าเปิดวงเงิน

คำเตือนของ ธปท. ตรงตัวคือ "ห้ามโอนเงินก่อนเด็ดขาด จนกว่าจะตรวจสอบให้แน่ใจว่ามีตัวตนอยู่จริง" สถาบันการเงินจริงไม่ต้องให้คุณจ่ายเงินล่วงหน้าเพื่อให้ได้รับการอนุมัติ

ขั้นตอนตรวจก่อนกด

1. จดชื่อบริษัทหรือชื่อผู้ให้กู้ที่ปรากฏในแอปหรือข้อความ
2. ค้นชื่อในรายชื่อตามประเภท ธปท. กระทรวงการคลัง และ ก.ล.ต.
3. หาเบอร์ติดต่อจากเว็บทางการของหน่วยงานหรือสถาบันนั้น แล้วโทรถามว่ามีผลิตภัณฑ์นี้จริงหรือไม่
4. ถ้าไม่พบ ข้อมูลไม่ตรง หรือถูกเร่งให้ตัดสินใจ ให้หยุดและไม่ส่งเอกสารส่วนตัว
5. ถ้าเจอผู้ให้กู้ที่ถูกกฎหมายจริง ค่อยเทียบดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมในสัญญา อ่านดอกเบี้ยสินเชื่อส่วนบุคคล ประกอบ

ข้อมูลการขอสินเชื่อหลายที่ยังถูกบันทึกในเครดิตบูโร ทำความเข้าใจเพิ่มได้ในเครดิตบูโรคืออะไร

ผ่านการตรวจแล้ว ยังต้องถามตัวเองอีก 3 ข้อ

หน้า "ปัจจัยที่ควรพิจารณาก่อนก่อหนี้" ของ ธปท. (หน้าระบุลิขสิทธิ์ปี 2566 ไม่มีวันที่เผยแพร่เฉพาะ) ให้หลักคิดที่ใช้ต่อได้หลังจากรู้แล้วว่าผู้ให้กู้ถูกกฎหมาย

• ผ่อนไหวไหม ธปท. แนะว่าภาระผ่อนหนี้ทั้งหมดต่อเดือนไม่ควรเกิน 1 ใน 3 ของรายได้ต่อเดือน เพราะถ้าผิดนัดจะเจอดอกเบี้ยผิดนัดที่สูงกว่าปกติ ค่าทวงถาม และประวัติการเงินเสีย อ่านวิธีคิดดอกเบี้ยผิดนัดที่ดอกเบี้ยผิดนัดชำระ คิดยังไง
• ต้นทุนรวมเท่าไร ดูว่าดอกเบี้ยคงที่หรือลอยตัว คิดแบบ flat rate หรือ effective rate และมีค่าใช้จ่ายอื่นอะไรอีก เช่น ค่าอากรแสตมป์ ค่าติดตามทวงถาม ค่าจดจำนองถ้ามีหลักประกัน
• ผ่อนกี่ปี ผ่อนนานขึ้นยิ่งจ่ายดอกเบี้ยรวมมากขึ้น แต่ก็ไม่ควรเลือกงวดน้อยเกินไปจนกระทบค่าใช้จ่ายจำเป็นและเงินออมฉุกเฉิน

หน้าเดียวกันนี้ยังเตือนว่าสินเชื่อนอกระบบไม่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของทางการที่สำคัญ มักคิดดอกเบี้ยแพง และอาจมีการทวงหนี้อย่างรุนแรง ธปท. ยังมีเครื่องมือ "เช็กแอปเงินกู้" บนเว็บไซต์ให้ใช้ควบคู่กับ BOT License Check ตรวจที่ bot.or.th ว่าเมนูยังอยู่ที่เดิมหรือไม่

ถ้าโอนเงินไปแล้ว

ธปท. แนะนำลำดับดังนี้

1. ตั้งสติและรวบรวมหลักฐาน เช่น ข้อความสนทนา สลิปโอนเงิน ชื่อบัญชีปลายทาง และภาพหน้าจอแอปหรือเว็บ
2. แจ้งความที่สถานีตำรวจในพื้นที่ หรือผ่าน thaipoliceonline.go.th
3. ติดต่อธนาคารเพื่อขออายัดบัญชีของมิจฉาชีพ

ช่องทางติดต่อในหน้า ธปท. มีดังนี้

• ตำรวจ โทร. 1599 หรือ 1441
• สายด่วนเงินกู้นอกระบบ โทร. 1359 และเว็บ 1359.go.th/infomal_debt
• แจ้งเบาะแสการหลอกลวง services.bot.or.th/cpm?id=smp_fraud_info

อย่ารอจนถึงวันถัดไป การแจ้งธนาคารเร็วเพิ่มโอกาสให้ธนาคารระงับเงินปลายทางทัน กรณีถูกโทรแอบอ้างธนาคาร ดูวิธีรับมือในมิจฉาชีพโทรหลอก ธนาคาร

ถ้าตอนนี้เงินไม่พอจริง

คนที่เร่งหาเงินมักเป็นเป้าของมิจฉาชีพ ถ้าภาระหนี้เป็นต้นเหตุ ลองคุยกับเจ้าหนี้เดิมเพื่อปรับโครงสร้างก่อนกู้ก้อนใหม่ ดูวิธีปลดหนี้ และเขียนจดหมายขอปรับโครงสร้างหนี้ การกู้ใหม่มาโปะหนี้เก่าจากผู้ให้กู้ที่ตรวจไม่ได้มักทำให้ปัญหาใหญ่ขึ้น

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะราย หากสงสัยว่าตนถูกหลอก ให้ติดต่อตำรวจและธนาคารทันที