ฝากโอนเงินเกิน 3,000 ครั้ง ธนาคารรายงานสรรพากรแค่ไหน

ถ้าคุณมีบัญชีที่ฝากหรือรับโอนเงินรวมกันทุกบัญชีตั้งแต่ 3,000 ครั้งขึ้นไปในหนึ่งปี หรือตั้งแต่ 400 ครั้งและยอดรวมตั้งแต่ 2 ล้านบาทขึ้นไป ธนาคารต้องส่งข้อมูลของคุณให้กรมสรรพากร ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 3 สัตตรส เรื่องนี้เป็นหน้าที่ของสถาบันการเงิน ไม่ใช่หน้าที่ที่คุณต้องไปยื่นอะไรเพิ่ม และการถูกรายงานก็ยังไม่เท่ากับการต้องเสียภาษี

ข้อความที่อ้างถึงมาจากหน้าประมวลรัษฎากรของกรมสรรพากร (rd.go.th) ซึ่งระบุว่าแก้ไขโดยพระราชบัญญัติ (ฉบับที่ 48) พ.ศ. 2562 บังคับใช้ตั้งแต่ 21 มีนาคม 2562 หน้ากฎหมายมีลิงก์ประกาศขยายเวลารายงานครั้งแรกด้วย แต่เนื้อหาประกาศนั้นไม่ได้เปิดอ่านจึงไม่ยกมา ถ้าต้องใช้ข้อมูลเชิงกฎหมายจริงจัง ให้ตรวจฉบับล่าสุดที่เว็บกรมสรรพากรอีกครั้ง

ใครต้องรายงาน และรายงานเมื่อไร

มาตรา 3 สัตตรส กำหนดให้ผู้ต่อไปนี้เป็นผู้มีหน้าที่รายงาน

• สถาบันการเงินตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงิน
• สถาบันการเงินของรัฐที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้ง
• ผู้ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ตามกฎหมายว่าด้วยระบบการชำระเงิน

ต้องรายงานต่อกรมสรรพากรภายในเดือนมีนาคมของทุกปี โดยรายงานข้อมูลบุคคลที่มีธุรกรรมลักษณะเฉพาะในปีที่ล่วงมา เฉพาะข้อมูลที่อยู่ในความครอบครองของตน หน้าเดียวกันระบุว่ากำหนดส่งรายงานครั้งแรกคือภายในวันที่ 31 มีนาคม 2563

เกณฑ์ 2 แบบ ที่ทำให้ถูกรายงาน

ธุรกรรมลักษณะเฉพาะ คือ มีอย่างใดอย่างหนึ่งในปีที่ล่วงมา

1. ฝากหรือรับโอนเงินทุกบัญชีรวมกันตั้งแต่ 3,000 ครั้งขึ้นไป
2. ฝากหรือรับโอนเงินทุกบัญชีรวมกันตั้งแต่ 400 ครั้ง และมียอดรวมของธุรกรรมตั้งแต่ 2 ล้านบาทขึ้นไป

หน้าเว็บบอกว่าจำนวนครั้งหรือยอดรวมอาจกำหนดเพิ่มได้ตามกฎกระทรวง และให้รายการข้อมูลกับวิธีรายงานเป็นไปตามกฎกระทรวง (หน้าลิงก์ไปที่กฎกระทรวงฉบับที่ 355 พ.ศ. 2562) เนื้อหากฎกระทรวงฉบับนั้นไม่ได้เปิดอ่านจึงไม่สรุปไว้ในที่นี้ ถ้าเกณฑ์ถูกแก้ภายหลัง ตัวเลขข้างบนอาจไม่ตรงกับปัจจุบัน

คำว่า "ทุกบัญชีรวมกัน" หมายถึงนับรวมทั้งหมดที่คุณมีกับสถาบันการเงินนั้น ไม่ใช่นับทีละบัญชี

ตัวอย่างสมมติ นับเกณฑ์ให้เห็นภาพ

คนขายของออนไลน์รายหนึ่งรับโอนจากลูกค้าเฉลี่ยวันละ 10 รายการ ขายทุกวันเกือบทั้งปี

• 10 รายการ × 365 วัน = 3,650 รายการ เกินเกณฑ์ 3,000 ครั้ง จึงเข้าข่ายถูกรายงาน แม้แต่ละรายการจะเป็นเงินหลักสิบหรือร้อยบาท

อีกราย รับโอนค่าบริการเดือนละ 40 ครั้ง ปีละ 480 ครั้ง ยอดรวม 2,400,000 บาท

• 480 ครั้งมากกว่า 400 และยอดรวมเกิน 2 ล้านบาท จึงเข้าเกณฑ์ที่สอง ทั้งที่ไม่ถึง 3,000 ครั้ง

ถ้าเดือนละ 40 ครั้งแต่ยอดรวมทั้งปีเพียง 600,000 บาท จะไม่เข้าเกณฑ์ที่สอง เพราะเงื่อนไขทั้งจำนวนครั้งและยอดรวมต้องครบทั้งสองข้อ (ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างสมมติ)

ถูกรายงานแล้วต้องเสียภาษีไหม

หน้ากฎหมายของกรมสรรพากรที่ใช้อ้างอิงเพียงบอกหน้าที่ของสถาบันการเงินและบทลงโทษหากไม่รายงาน ไม่ได้บอกว่าผู้ถูกรายงานต้องเสียภาษีเพิ่ม ภาระภาษีของคุณขึ้นกับเรื่องอื่น คือ เงินที่โอนเข้ามาเป็นเงินได้พึงประเมินหรือไม่ เช่น ค่าขายของ ค่าจ้าง ค่าบริการ หรือเป็นเงินที่ไม่ใช่เงินได้ เช่น เงินที่ได้รับคืนจากการยืม หรือเงินที่โอนจากบัญชีของตัวเองข้ามบัญชี ขั้นต่อมาคือเทียบเงินได้ทั้งปีกับเกณฑ์ยื่นแบบ

หน้า clear cut ของกรมสรรพากร (ระบุปี 2563 และใช้กับเงินได้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2562) แจกเกณฑ์ไว้ดังนี้

• โสด มีเงินได้เงินเดือนอย่างเดียว ต้องยื่น ภ.ง.ด.91 เมื่อเงินได้เกิน 120,000 บาทต่อปี
• โสด มีเงินได้ประเภทอื่นนอกจากเงินเดือน ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 เมื่อเกิน 60,000 บาทต่อปี
• มีคู่สมรสและมีเงินเดือนอย่างเดียว (รวมทั้งสองฝ่าย) ยื่น ภ.ง.ด.91 เมื่อเกิน 220,000 บาท
• มีคู่สมรสและมีเงินได้อื่น (รวมทั้งสองฝ่าย) ยื่น ภ.ง.ด.90 เมื่อเกิน 120,000 บาท

เกณฑ์เหล่านี้เป็นข้อมูลของหน้าที่เก่า รายละเอียดและตัวอย่างเพิ่มเติมอยู่ในเงินได้เท่าไหร่ต้องยื่นภาษี ให้ตรวจกับกรมสรรพากรอีกครั้งก่อนใช้กับปีภาษีปัจจุบัน

เมื่อต้องเสียภาษี อัตราภาษีบุคคลธรรมดาเป็นขั้นบันไดตามเงินได้สุทธิ เริ่มที่ร้อยละ 5 สำหรับเงินได้สุทธิไม่เกิน 300,000 บาท และสูงสุดร้อยละ 35 ส่วนที่เกิน 5,000,000 บาท ตามหน้าบัญชีอัตราภาษีของกรมสรรพากร (ปรับปรุงหน้าล่าสุด 7 กุมภาพันธ์ 2567) อ่านวิธีคิดได้ในภาษีขั้นบันได

ธนาคารไม่รายงาน มีผลอย่างไร

มาตรา 3 อัฏฐารส ให้อธิบดีกรมสรรพากรสั่งให้ผู้มีหน้าที่รายงานแก้ไขให้ถูกต้องภายในเวลาที่กำหนด ถ้ายังไม่ทำตามคำสั่ง อาจถูกปรับทางปกครองไม่เกิน 100,000 บาท และปรับอีกไม่เกินวันละ 10,000 บาทจนกว่าจะปฏิบัติถูกต้อง บทลงโทษนี้เป็นของสถาบันการเงิน ไม่ใช่ของลูกค้า

ข้อมูลที่กรมได้รับเก็บรักษาได้ไม่เกินสิบปีนับแต่วันที่ได้รับข้อมูล

สิ่งที่ควรทำถ้าบัญชีคุณเข้าข่าย

1. นับรายการฝากและรับโอนของปีที่ผ่านมาจากสเตทเมนต์ทุกบัญชี แล้วเทียบสองเกณฑ์
2. แยกว่ารายการไหนเป็นเงินได้ รายการไหนไม่ใช่ เช่น โอนระหว่างบัญชีตัวเอง เงินยืม หรือเงินที่ญาติโอนมาให้ใช้จ่าย
3. เก็บหลักฐานไว้ เช่น ใบสั่งซื้อ ใบเสร็จ สัญญาจ้าง และบันทึกรายรับ
4. ถ้าเป็นรายได้จากงานอิสระ ดูวิธีนับเงินได้และหักค่าใช้จ่ายในภาษีฟรีแลนซ์
5. ถ้าดอกเบี้ยเงินฝากเป็นสาเหตุของจำนวนรายการ ดูภาษีดอกเบี้ยเงินฝาก

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าเงินแต่ละก้อนเป็นเงินได้หรือไม่ สอบถามกรมสรรพากรโดยตรงผ่านเว็บไซต์ rd.go.th หรือสำนักงานสรรพากรพื้นที่ใกล้บ้าน หรือใช้บริการของผู้เชี่ยวชาญด้านภาษี บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย