ลีสซิ่งกับเช่าซื้อต่างกันอย่างไร ครบสัญญาแล้วได้อะไร
สรุปประเด็นสำคัญ
- เช่าซื้อ ผู้ให้เช่าซื้อเป็นเจ้าของรถจนผ่อนครบ แล้วจึงได้กรรมสิทธิ์ เหมาะกับคนที่อยากเป็นเจ้าของรถ
- ลีสซิ่ง ครบสัญญาแล้วเลือกซื้อขาด เช่าต่อ หรือคืนรถได้ เหมาะกับคนที่ต้องการใช้รถเป็นหลัก
- นิติบุคคลมีเพดานการหักค่าใช้จ่ายต่างกัน เช่าซื้อหักค่าเสื่อมได้ไม่เกิน 20% ของมูลค่ารถและไม่เกิน 200,000 บาทต่อปี ส่วนลีสซิ่งหักค่าเช่าได้ไม่เกิน 36,000 บาทต่อคันต่อเดือน
- ธปท. ได้รับอำนาจกำกับธุรกิจเช่าซื้อและลีสซิ่งรถตั้งแต่ 2 ธันวาคม 2568 ควรตรวจว่าผู้ให้บริการอยู่ในการกำกับหรือไม่
ทั้งสองแบบผ่อนเป็นงวดเหมือนกัน ต่างกันที่ตอนจบสัญญา เช่าซื้อ คุณได้กรรมสิทธิ์ในรถเมื่อผ่อนครบ ลีสซิ่ง คุณเลือกได้ว่าจะซื้อขาด เช่าต่อ หรือคืนรถ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) อธิบายไว้ในนิตยสารพระสยามว่า เช่าซื้อเหมาะกับคนที่อยากเป็นเจ้าของรถ ส่วนลีสซิ่งเหมาะกับคนที่ต้องการใช้รถเป็นหลัก
ต่างกันที่ปลายสัญญา
| เช่าซื้อ (Hire Purchase) | ลีสซิ่ง (Financial Lease) | |
|---|---|---|
| การจ่าย | ผ่อนเป็นงวด | ผ่อนเป็นงวด |
| ระหว่างสัญญา | ผู้ให้เช่าซื้อเป็นเจ้าของรถ | ผู้ให้เช่าเป็นเจ้าของรถ |
| ครบสัญญา | ได้กรรมสิทธิ์ในรถ | เลือกซื้อขาด เช่าต่อ หรือคืนรถ |
| เหมาะกับ | คนที่อยากเป็นเจ้าของรถ | คนที่ต้องการใช้รถเป็นหลัก |
ข้อมูลในตารางสรุปจากบทความของ ธปท. จุดที่ต้องไปดูในสัญญาเองคือ ราคาซื้อขาดตอนครบสัญญา และค่าเช่าระหว่างทาง ซึ่งบทความไม่ได้ให้ตัวเลข เพราะแต่ละผู้ให้บริการกำหนดต่างกัน
ตัวอย่างสมมติให้เห็นความต่าง
สมมติคุณอยากได้รถราคา 600,000 บาท และสัญญาผ่อน 5 ปี ตัวเลขนี้ตั้งขึ้นเพื่ออธิบาย ไม่ใช่ข้อเสนอของผู้ให้บริการรายใด
- เช่าซื้อ เมื่อผ่อนครบ 60 งวด คุณขอโอนทะเบียนมาเป็นชื่อตัวเองได้ รถเป็นของคุณ คุณยังไม่ต้องตัดสินใจอะไรเพิ่ม
- ลีสซิ่ง เมื่อครบ 60 งวด คุณต้องตัดสินใจ ถ้ายังอยากใช้รถ ต้องจ่ายส่วนที่เหลือตามที่ตกลงเพื่อซื้อขาดหรือเช่าต่อ ถ้าอยากเปลี่ยนรถ ก็คืนรถ
ถ้าคุณไม่ชอบการต้องตัดสินใจตอนจบ และอยากถือรถไว้นานหลังผ่อนหมด เช่าซื้อตรงกว่า ถ้าคุณเปลี่ยนรถทุกไม่กี่ปี การคืนรถตอนครบสัญญาอาจเข้ากับแผนมากกว่า แต่ต้องดูเงื่อนไขการคืนรถในสัญญาให้ชัด
ฝั่งภาษีของนิติบุคคล
ถ้าซื้อรถผ่านบริษัท การเลือกประเภทสัญญามีผลกับค่าใช้จ่ายที่หักได้ ตามที่ ธปท. สรุปไว้ในบทความเดียวกัน
- เช่าซื้อ รถยนต์โดยสารไม่เกิน 10 ที่นั่ง คิดค่าเสื่อมราคาได้ไม่เกิน 20% ของมูลค่ารถ และไม่เกิน 200,000 บาทต่อปี
- ลีสซิ่ง นำค่าเช่ามาหักเป็นค่าใช้จ่ายได้ไม่เกิน 36,000 บาทต่อคันต่อเดือน หรือ 432,000 บาทต่อปี
บุคคลธรรมดาที่ซื้อรถใช้ส่วนตัวไม่ต้องคิดเรื่องนี้ ถ้าคุณเป็นเจ้าของกิจการ ควรให้นักบัญชีหรือสำนักงานบัญชีของคุณคำนวณจากกรณีจริง เพราะเพดานต่างกันตามรูปแบบสัญญา
ใครกำกับดูแล และกฎใหม่ตั้งแต่ธันวาคม 2568
เดิมผู้ประกอบธุรกิจที่ไม่ใช่สถาบันการเงินไม่มีหน่วยงานกำกับโดยตรง ธปท. ระบุว่าประมาณ 1 ใน 3 ของธุรกรรมมาจากกลุ่มนี้ และ ณ มิถุนายน 2568 ยอดคงค้างสินเชื่อเช่าซื้อและลีสซิ่งอยู่ที่ 1.6 ล้านล้านบาท คิดเป็นประมาณ 10% ของหนี้ครัวเรือน
ธปท. ได้รับอำนาจกำกับผู้ประกอบธุรกิจเช่าซื้อและลีสซิ่งรถยนต์และรถจักรยานยนต์ มีผลตั้งแต่ 2 ธันวาคม 2568 ประกาศหลักเกณฑ์ลงราชกิจจานุเบกษาวันที่ 3 ธันวาคม 2568 และ ธปท. เผยแพร่ข่าวเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2568 หลักเกณฑ์ 7 ด้านที่ ธปท. ระบุไว้คือ
- การปฏิบัติและเปิดเผยข้อมูลเรื่องดอกเบี้ย ค่าบริการ และเบี้ยปรับ
- ประเภทของค่าบริการที่เรียกเก็บได้
- เพดานอัตราดอกเบี้ย
- ดอกเบี้ยผิดนัดและลำดับการตัดชำระหนี้
- เงื่อนไขการปิดบัญชีก่อนกำหนด
- การให้บริการอย่างรับผิดชอบและเป็นธรรม
- การใช้บริการจากผู้ให้บริการภายนอก
หลักเกณฑ์ทั่วไปเริ่มบังคับใช้ 1 มิถุนายน 2569 ส่วนเรื่องเพดานดอกเบี้ย ดอกเบี้ยผิดนัด และส่วนลดปิดบัญชีก่อนกำหนด มีผลตั้งแต่วันประกาศ เพราะผู้ประกอบธุรกิจปฏิบัติอยู่แล้ว ข่าวของ ธปท. ระบุข้อยกเว้นเกี่ยวกับการให้เช่าซื้อแก่บุคคลธรรมดาเพื่อใช้ส่วนตัว ขอบเขตจริงต้องดูในตัวประกาศ ข่าวไม่ได้ระบุตัวเลขเพดานดอกเบี้ยหรือส่วนลดไว้
ผู้ที่เช่าซื้อรถเพื่อใช้ส่วนตัวยังมีประกาศของ สคบ. ใช้อยู่ เพดานดอกเบี้ย ส่วนลดปิดบัญชี และเบี้ยปรับ อธิบายไว้ใน เช่าซื้อรถคืออะไร
เช็กลิสต์ก่อนเซ็นสัญญา
- ตรวจว่าเป็นเช่าซื้อหรือลีสซิ่ง ดูชื่อสัญญาและข้อที่ว่าด้วยกรรมสิทธิ์
- ถามราคาซื้อขาดหรือเงื่อนไขการคืนรถตอนครบสัญญา ให้เขียนไว้ในสัญญา
- ขอข้อมูลดอกเบี้ย ค่าบริการ และเบี้ยปรับเป็นลายลักษณ์อักษร แล้วเทียบกับผู้ให้บริการอย่างน้อย 2 ราย ธปท. แนะนำให้เทียบหลายราย
- แปลงอัตราดอกเบี้ยให้เป็นฐานเดียวกันก่อนเทียบ วิธีทำอยู่ใน ดอกเบี้ยคงที่กับลดต้นลดดอก
- ตรวจว่าผู้ให้บริการได้รับอนุญาตและอยู่ในการกำกับหรือไม่ ธปท. ย้ำข้อนี้ก่อนใช้บริการ
- ถามเรื่องปิดบัญชีก่อนกำหนดว่ามีส่วนลดดอกเบี้ยเท่าไร
ถ้ามีปัญหาการชำระหนี้หรืออยากร้องเรียน ธปท. ให้ติดต่อโทร. 1213 หรือช่องทาง services.bot.or.th/cpm ส่วนผู้ที่ติดแบล็คลิสต์แล้วอยากออกรถ ดู ติดแบล็คลิสต์ออกรถได้ไหม และถ้าผ่อนรถอยู่แล้วรู้สึกผ่อนไม่ไหว ดู ผ่อนไม่ไหว ทำยังไง
คำถามที่พบบ่อย
ผ่อนลีสซิ่งครบแล้ว รถเป็นของเราโดยอัตโนมัติไหม
ไม่โดยอัตโนมัติ ธปท. ระบุว่าลีสซิ่งเมื่อครบสัญญาจะเลือกซื้อขาด เช่าต่อ หรือคืนรถก็ได้ ต้องอ่านสัญญาว่าราคาซื้อขาดตอนจบสัญญาเป็นเท่าไร
ใครเป็นผู้ควบคุมธุรกิจเช่าซื้อและลีสซิ่งรถ
ธปท. ได้รับอำนาจกำกับผู้ประกอบธุรกิจเช่าซื้อและลีสซิ่งรถยนต์และรถจักรยานยนต์ตั้งแต่ 2 ธันวาคม 2568 ส่วนสัญญาเช่าซื้อรถให้บุคคลธรรมดาใช้ส่วนตัวยังมีประกาศของ สคบ. ที่ใช้กับสัญญาที่ทำตั้งแต่ 10 มกราคม 2566
แหล่งอ้างอิง
- แบงก์ชาติกับการกำกับดูแลสินเชื่อรถยนต์และรถจักรยานยนต์อย่างเต็มรูปแบบ (พระสยาม ฉบับ 68-3) | ธนาคารแห่งประเทศไทย
- ธปท. ออกหลักเกณฑ์กำกับธุรกิจเช่าซื้อและลีสซิ่งรถยนต์และรถจักรยานยนต์ (ข่าวที่ 46/2568) | ธนาคารแห่งประเทศไทย
- ประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจให้เช่าซื้อรถยนต์และรถจักรยานยนต์เป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา พ.ศ. 2565 | สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.)
