Rebalance พอร์ต คือ การปรับสัดส่วนลงทุนให้กลับตามเป้า

| อ่าน 10 นาที

Rebalance พอร์ต คือ การปรับสัดส่วนลงทุนให้กลับตามเป้า

สรุปประเด็นสำคัญ

  • Rebalance คือการปรับสัดส่วนสินทรัพย์ในพอร์ตที่เพี้ยนไปเพราะราคาขึ้นลง ให้กลับมาใกล้สัดส่วนเป้าหมายเดิม
  • เกณฑ์ที่ใช้กันมี 3 แบบ คือดูตามรอบเวลา ดูตามสัดส่วนที่เบี่ยง และดูตามกำไรที่ถึงเป้า หรือใช้ผสมกัน
  • ทำได้ 2 ทาง คือขายส่วนที่เกินไปซื้อส่วนที่ขาด หรือใช้เงินใหม่เติมเฉพาะสินทรัพย์ที่สัดส่วนต่ำกว่าเป้า
  • ทุกครั้งที่ขายมีค่าธรรมเนียมและเวลาที่เงินไม่อยู่ในตลาด จึงไม่ควรปรับถี่เกินจำเป็น

Rebalance พอร์ต คือการปรับสัดส่วนสินทรัพย์ที่เพี้ยนไปจากเป้าหมายให้กลับมาใกล้ตัวเลขเดิม เช่น ตั้งใจถือหุ้น 50% แต่หุ้นขึ้นจนกลายเป็น 60% ก็ขายส่วนเกินหรือเอาเงินใหม่ไปเติมสินทรัพย์อื่นให้สัดส่วนกลับมา เหตุผลหลักคือราคาสินทรัพย์ขยับไม่เท่ากัน พอร์ตที่เคยเสี่ยงระดับหนึ่งจึงค่อย ๆ เสี่ยงขึ้นโดยที่คุณไม่ได้ตัดสินใจอะไรเลย

พอร์ตเพี้ยนได้อย่างไรทั้งที่ไม่ได้ซื้อขาย

สมมติว่าคุณวางสัดส่วนไว้แล้วตามหลักการจัดพอร์ต ซึ่งเล่าไว้ในบทความ วิธีจัดพอร์ตลงทุน พอผ่านไปสักปี สินทรัพย์แต่ละตัวให้ผลตอบแทนไม่เท่ากัน ตัวที่ขึ้นแรงจะมีน้ำหนักมากขึ้นเอง ตัวที่นิ่งหรือลงจะมีน้ำหนักน้อยลง

SET Investnow ใช้ตัวอย่างพอร์ตที่ตั้งไว้ 50/30/20 แล้วหุ้นขึ้นจนสัดส่วนหุ้นไปอยู่ราว 70% ผลคือพอร์ตเสี่ยงกว่าที่ออกแบบไว้มาก หากตลาดหุ้นกลับตัว ความเสียหายจะหนักกว่าที่ผู้ลงทุนตั้งใจรับ นี่คือเหตุที่ต้องกลับมาปรับ ไม่ได้ปรับเพราะอยากจับจังหวะตลาด แต่ปรับเพื่อให้ระดับความเสี่ยงตรงกับที่ตัดสินใจไว้ตอนแรก เรื่องความเสี่ยงแต่ละประเภทอ่านต่อได้ที่ ความเสี่ยงในการลงทุน

เมื่อไหร่ควรปรับ เกณฑ์ที่ใช้กันมี 3 แบบ

บทความของ SET Investnow แยกเกณฑ์ไว้ชัด ลองเลือกแบบที่ตรงกับนิสัยของคุณ

ปรับตามรอบเวลา กำหนดวันล่วงหน้า เช่น ทุกไตรมาส ทุก 6 เดือน หรือปีละครั้ง ถึงวันก็เปิดพอร์ตดูแล้วปรับ ข้อดีคือง่ายและไม่ต้องจ้องตลาด บทความของ CFP ที่เผยแพร่ในเว็บเดียวกันแนะนำให้ทบทวนประมาณทุก 1 ถึง 2 ปี

ปรับตามสัดส่วนที่เบี่ยง ตั้งกรอบรอบสัดส่วนเป้าหมาย เช่น บวกลบ 10 จุด หุ้นเป้า 50% ก็ปรับเมื่อต่ำกว่า 40% หรือสูงกว่า 60% ข้อดีคือปรับเฉพาะตอนที่พอร์ตเบี่ยงจริง ข้อเสียคือต้องเปิดดูสัดส่วนเป็นระยะ

ปรับตามกำไรที่ถึงเป้า ตั้งเป้ากำไรของสินทรัพย์ที่โตเร็ว เช่น 5%, 10% หรือ 15% ถึงเป้าแล้วค่อยขายบางส่วนไปเติมตัวอื่น

หลายคนใช้เกณฑ์ผสม ตัวอย่างในบทความ SET Investnow คือรอครบ 6 เดือนและกำไรถึง 10% ทั้งสองข้อพร้อมกันจึงปรับ หากไม่ครบเงื่อนไขก็รออีก 6 เดือนแล้วค่อยดูใหม่ ข้อดีคือกันการปรับถี่เกินไป

ตัวอย่างสมมติ ปรับพอร์ต 1,000,000 บาท

ตัวเลขนี้สมมติขึ้นเพื่อแสดงวิธีคิด ไม่ใช่คำแนะนำสัดส่วน

คุณตั้งเป้าไว้ที่ หุ้น 50%, ตราสารหนี้ 30%, เงินฝากและกองทุนตลาดเงิน 20% เริ่มต้นพอร์ต 1,000,000 บาท หนึ่งปีต่อมาผลเป็นแบบนี้

สินทรัพย์ มูลค่าตอนนี้ สัดส่วนตอนนี้ สัดส่วนเป้า
หุ้น 600,000 บาท 60% 50%
ตราสารหนี้ 250,000 บาท 25% 30%
เงินฝากและตลาดเงิน 150,000 บาท 15% 20%

หุ้นแตะขอบบนของกรอบ ±10 จุดพอดี ถึงเวลาปรับ ถ้าพอร์ตรวมยังเป็น 1,000,000 บาท เป้าหมายคือหุ้น 500,000 ตราสารหนี้ 300,000 เงินฝาก 200,000 วิธีที่ 1 คือขายหุ้น 100,000 บาท เอาไปซื้อตราสารหนี้ 50,000 และใส่เงินฝาก 50,000

นักลงทุนตรวจสัดส่วนพอร์ตบนโน้ตบุ๊ก

วิธีที่ 2 คือไม่ขายอะไรเลย แต่หยุดซื้อหุ้นเพิ่ม แล้วใช้เงินใหม่เติมเฉพาะตราสารหนี้และเงินฝากจนสัดส่วนกลับเข้าเป้า หากหุ้นอยู่ที่ 600,000 และต้องการให้เป็น 50% พอร์ตรวมต้องโตถึง 1,200,000 บาท ต้องเติมอีก 200,000 บาท แบ่งเป็นตราสารหนี้ 110,000 และเงินฝาก 90,000 ถ้าออมเดือนละ 10,000 บาท ก็ใช้เวลาราว 20 เดือน โดยสมมติว่าราคาในพอร์ตไม่ขยับเลยระหว่างนั้น ซึ่งในความจริงไม่เป็นแบบนั้น วิธีนี้จึงช้ากว่าและต้องคำนวณใหม่เป็นระยะ แต่ไม่ต้องขายและไม่มีค่าธรรมเนียมจากการขาย

ขายกับเติมเงินใหม่ เลือกอย่างไร

ขายแล้วซื้อ ได้ผลเร็ว เหมาะเมื่อสัดส่วนเบี่ยงมากและคุณไม่อยากถือความเสี่ยงเกินเป้าต่อ แต่ต้องดูต้นทุนก่อน กองทุนรวมบางตัวมีค่าธรรมเนียมการขายคืน และกว่าเงินจะเข้าบัญชีอาจใช้หลายวัน ระหว่างนั้นเงินไม่ได้อยู่ในตลาด อ่านรายละเอียดได้ที่ ค่าธรรมเนียมกองทุนรวม และ กองทุนรวมขายคืนกี่วันได้เงิน

เติมเงินใหม่ ต้นทุนต่ำ เหมาะกับคนที่ออมสม่ำเสมออยู่แล้ว ถ้าคุณลงทุนเป็นงวดประจำตามแนวทาง DCA ก็เพียงเปลี่ยนว่าเงินงวดนี้ไปเข้าสินทรัพย์ตัวไหน ข้อจำกัดคือพอร์ตเล็กที่ยังไม่มีเงินใหม่มากพอ จะใช้เวลานานกว่าจะกลับเข้าเป้า

Rebalance กับกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

บทความของ CFP ใน SET Investnow ยังแยกคำว่า reallocation ออกมาด้วย คือการเปลี่ยนสัดส่วนเป้าหมายเอง เช่น เมื่ออายุมากขึ้นก็ลดสินทรัพย์เสี่ยงลง ต่างจาก rebalance ที่คงเป้าเดิมแล้วดึงพอร์ตกลับมา สำหรับกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ บทความยกตัวอย่างว่าเงินก้อนที่สะสมไว้แล้วอาจย้ายไปนโยบายที่เสี่ยงต่ำ ส่วนเงินที่ส่งใหม่ทุกเดือนยังเข้านโยบายที่เสี่ยงสูงกว่าได้ ทางเลือกที่ทำได้จริงขึ้นกับระเบียบของนายจ้างและผู้จัดการกองทุนแห่งนั้น ดูภาพรวมได้ที่ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

คู่รักวางแผนออมเงินกับเครื่องคิดเลข

สิ่งที่ควรรู้ก่อนลงมือ

  • กระจายสินทรัพย์ก่อนจึงมีอะไรให้ปรับ ถ้าพอร์ตมีตัวเดียว rebalance ก็ไม่มีความหมาย ดูหลักที่ การกระจายความเสี่ยง
  • ปรับบ่อยไม่ได้ดีกว่าเสมอ ทุกครั้งที่ขายมีค่าธรรมเนียม ส่วนเรื่องภาษีจากกำไรที่ขายอ่านได้ที่ ภาษีกำไรจากหุ้นและกองทุน
  • จดสัดส่วนเป้าและเกณฑ์ที่เลือกไว้ล่วงหน้า วันที่ตลาดผันผวนคุณจะมีกติกาให้ยึด ไม่ต้องตัดสินใจจากความรู้สึก

เรื่องสัดส่วนที่เหมาะกับเป้าหมายและวัยของคุณ ควรคุยกับผู้วางแผนการเงินหรือที่ปรึกษาการลงทุนที่ได้รับอนุญาตจาก ก.ล.ต. บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ได้แนะนำให้ซื้อขายสินทรัพย์ใด และการลงทุนมีความเสี่ยงที่ผลตอบแทนอาจไม่เป็นไปตามคาด

คำถามที่พบบ่อย

ต้อง rebalance บ่อยแค่ไหน

บทความของ SET Investnow ยกตัวอย่างรอบไตรมาส 6 เดือน หรือปีละครั้ง และบทความของนักวางแผนการเงิน CFP แนะนำให้ทบทวนประมาณทุก 1 ถึง 2 ปี ไม่มีรอบเดียวที่ถูกสำหรับทุกคน ให้เลือกรอบที่คุณทำได้สม่ำเสมอและไม่เสียค่าธรรมเนียมมากเกินไป

Rebalance ทำให้ได้ผลตอบแทนสูงขึ้นหรือเปล่า

หน้าให้ความรู้ที่เปิดอ่านไม่ได้รับรองว่าผลตอบแทนจะสูงขึ้น จุดประสงค์หลักคือคุมระดับความเสี่ยงให้ตรงกับที่วางไว้ ไม่ปล่อยให้สินทรัพย์ที่โตเร็วกินสัดส่วนของพอร์ตจนเสี่ยงเกินที่รับได้

แหล่งอ้างอิง

  1. วิธีการ Rebalance พอร์ตการลงทุน | SET Investnow ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
  2. เมื่อไหร่ควรปรับพอร์ต Rebalance และ Reallocation | SET Investnow ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย