DCA คือ อะไร ซื้อทุกเดือนเท่ากัน ได้ต้นทุนเฉลี่ยแบบไหน

DCA ย่อมาจาก Dollar Cost Averaging คือการลงทุนด้วยจำนวนเงินเท่ากันทุกงวด เช่น ทุกวันที่ 25 ของเดือน เดือนละ 3,000 บาท โดยไม่ต้องเดาว่าเดือนไหนราคาถูกหรือแพง เมื่อราคาลงเงินก้อนเดิมซื้อได้หลายหน่วย เมื่อราคาขึ้นซื้อได้น้อยหน่วย ผลรวมคือต้นทุนเฉลี่ยที่ไม่ขึ้นกับการตัดสินใจจังหวะเดียว

คนทำงานประจำใช้วิธีนี้กันมากเพราะรายได้เข้ามาเป็นรายเดือนอยู่แล้ว การตัดเงินไปลงทุนวันเดียวกับวันเงินเดือนออกทำให้ไม่ต้องเหลือเงินก่อนแล้วค่อยออม ด้านล่างจะคำนวณให้เห็นว่าต้นทุนเฉลี่ยเกิดขึ้นอย่างไร มีจุดอ่อนตรงไหน และตั้งคำสั่งจริงได้ที่ไหนบ้าง

ตัวอย่างสมมติ หกเดือนของการซื้อเดือนละ 3,000 บาท

สมมติคุณซื้อกองทุนรวมหนึ่งกองทุกเดือน เดือนละ 3,000 บาท ราคาต่อหน่วย (NAV) ในวันที่ซื้อเป็นดังนี้ ไม่คิดค่าธรรมเนียม

เดือน	NAV ต่อหน่วย (บาท)	เงินที่ลง (บาท)	หน่วยที่ได้
1	10.00	3,000	300.00
2	9.00	3,000	333.33
3	7.50	3,000	400.00
4	8.00	3,000	375.00
5	9.50	3,000	315.79
6	10.00	3,000	300.00
รวม		18,000	2,024.12

ต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วยคือ 18,000 ÷ 2,024.12 = 8.89 บาท ส่วนค่าเฉลี่ยของราคาทั้งหกเดือนคือ (10 + 9 + 7.5 + 8 + 9.5 + 10) ÷ 6 = 9.00 บาท ต้นทุนของคุณต่ำกว่าราคาเฉลี่ย เพราะเดือนที่ 3 ซึ่งราคาต่ำสุดได้หน่วยมากที่สุด

ณ สิ้นเดือนที่ 6 ราคากลับมาที่ 10 บาทเท่าวันแรก มูลค่าพอร์ตคือ 2,024.12 × 10 = 20,241 บาท กำไร 2,241 บาท หรือราว 12.5% ทั้งที่ราคาไม่ได้สูงกว่าวันเริ่มเลย ถ้าคุณซื้อก้อนเดียว 18,000 บาทตั้งแต่เดือนแรก มูลค่าจะยังเป็น 18,000 บาท

ค่า NAV ที่ใช้คำนวณอ่านอย่างไร ดูได้ที่ NAV คืออะไร

ตัวเลขเดียวกันในตลาดที่ขึ้นตลอด

DCA ไม่ได้ชนะทุกสถานการณ์ ใช้เงินและจำนวนเดือนเท่าเดิม แต่ราคาขึ้นต่อเนื่อง

เดือน	NAV (บาท)	หน่วยที่ได้จาก 3,000 บาท
1	10.00	300.00
2	10.50	285.71
3	11.00	272.73
4	11.50	260.87
5	12.00	250.00
6	12.50	240.00
รวม		1,609.31

มูลค่าสิ้นเดือนที่ 6 คือ 1,609.31 × 12.5 = 20,116 บาท แต่ถ้าลงก้อนเดียว 18,000 บาทที่ราคา 10 บาทตั้งแต่เดือนแรก จะได้ 1,800 หน่วย มูลค่า 22,500 บาท ลงก้อนเดียวชนะราว 2,400 บาท

ในตลาดขาขึ้นยาว การรอแบ่งซื้อทำให้เงินส่วนหลังซื้อที่ราคาสูงกว่า สรุปได้ว่า DCA เป็นวิธีจัดการกับสิ่งที่เราไม่รู้ มากกว่าวิธีเพิ่มผลตอบแทน ถ้าคุณรู้ล่วงหน้าว่าราคาจะขึ้น ลงก้อนเดียวดีกว่า ปัญหาคือไม่มีใครรู้ล่วงหน้า และคนส่วนใหญ่ไม่มีเงินก้อนตั้งแต่แรก DCA จึงเหมาะกับเงินที่ได้มาเป็นงวดอยู่แล้ว

DCA ช่วยเรื่องไหน และช่วยเรื่องไหนไม่ได้

ช่วยได้	ช่วยไม่ได้
ลดความเสี่ยงที่ลงเงินทั้งหมดที่จุดสูงสุด	ทำให้สินทรัพย์ที่พื้นฐานแย่กลับมาดี
ตัดการตัดสินใจรายวันออก ลดผลของอารมณ์	การันตีว่าจะได้กำไร
สร้างวินัยการออมที่ผูกกับเงินเดือน	ลดค่าธรรมเนียมที่สูงเกินไป
ทำให้ช่วงราคาลงกลายเป็นช่วงสะสมหน่วย	แก้ปัญหาการเลือกกองหรือหุ้นที่ไม่กระจายความเสี่ยง

ข้อสุดท้ายในฝั่งขวาสำคัญ ถ้าคุณ DCA หุ้นบริษัทเดียวที่ธุรกิจถดถอยต่อเนื่อง ต้นทุนเฉลี่ยลดลงจริง แต่ราคาอาจไม่กลับมาอีกเลย การ DCA ผ่านกองทุนที่ถือหลายบริษัทจึงลดความเสี่ยงชนิดนี้ ตลาดหลักทรัพย์ฯ อธิบายว่ากองทุนรวมเป็นการรวมเงินจากผู้ลงทุนหลายคนให้ผู้จัดการกองทุนนำไปลงทุนในหลักทรัพย์หลายประเภท ซึ่งช่วยให้เงินจำนวนน้อยกระจายได้กว้างกว่าการซื้อเอง

DCA หุ้นรายตัว ติดเรื่องหน่วยซื้อขายและค่าคอมมิชชัน

หุ้นในตลาดหลักทรัพย์ฯ ซื้อขายเป็นหน่วยการซื้อขาย (board lot) ซึ่งปกติคือ 100 หุ้น และเป็น 50 หุ้นสำหรับหุ้นที่ราคาตั้งแต่ 500 บาทขึ้นไปต่อเนื่อง 6 เดือน ถ้าคุณมีงบเดือนละ 3,000 บาท แต่หุ้นราคา 45 บาท 100 หุ้นต้องใช้ 4,500 บาท งบไม่พอซื้อแม้แต่หน่วยเดียว

Settrade มีฟังก์ชัน DCA Order ที่ช่วยเรื่องนี้ รายละเอียดที่ระบุไว้บนหน้าแนะนำฟังก์ชัน

• ตั้งงวดรายเดือนได้ในวันที่ 1, 5, 15 หรือ 25 หรือตั้งรายสัปดาห์ในวันทำการที่เลือก
• เลือกส่งคำสั่งช่วงเปิดตลาดภาคเช้าหรือภาคบ่าย
• กำหนดระยะเวลา 3, 6, 9 หรือ 12 เดือน หรือ 4, 8, 12 หรือ 16 สัปดาห์
• ตั้งตามจำนวนเงินได้ ตัวอย่างบนหน้าคือเงิน 5,000 บาทกับหุ้นราคา 40 บาท ระบบซื้อให้ 100 หุ้น
• ระบบกันวงเงินเผื่อค่าคอมมิชชันไว้ที่อัตราสูงสุด 0.257%
• มีเครื่องมือทดสอบย้อนหลังเพื่อดูผลจำลองก่อนตั้งจริง

ตัวอย่างบนหน้า Settrade ชี้ให้เห็นข้อจำกัดด้วย เงิน 5,000 บาทที่ราคา 40 บาทซื้อได้ 100 หุ้น ใช้จริง 4,000 บาทบวกค่าคอมมิชชัน ส่วนที่เหลือราว 1,000 บาทไม่ได้ถูกลงทุนในงวดนั้น ถ้าคุณ DCA หุ้นราคาสูงด้วยงบน้อย เงินจะค้างในบัญชีมากและการเฉลี่ยต้นทุนไม่สม่ำเสมอ

ถ้ายังไม่มีบัญชีหุ้น ขั้นตอนเปิดบัญชีอยู่ใน เปิดบัญชีหุ้น

DCA กองทุนรวม ตั้งอย่างไร

กองทุนรวมเหมาะกับ DCA งบเล็กมากกว่า เพราะซื้อเป็นจำนวนเงินได้ตรงตัว หลายกองไม่มีค่าธรรมเนียมการขายหน่วยลงทุน ขั้นตอนทั่วไปมีดังนี้

1. เปิดบัญชีกองทุนกับ บลจ. ธนาคาร หรือบริษัทหลักทรัพย์นายหน้าซื้อขายหน่วยลงทุน ทำแบบประเมินความเสี่ยงให้ตรงกับความจริง
2. เลือกกองที่ระดับความเสี่ยงไม่เกินผลประเมิน อ่านหนังสือชี้ชวนส่วนสรุป ดูค่าธรรมเนียมรวมต่อปีและการลดลงสูงสุดในอดีต
3. ตั้งคำสั่งซื้อประจำ เลือกวันที่หลังเงินเดือนเข้า 1 ถึง 2 วัน เพื่อไม่ให้ตัดเงินไม่ผ่าน
4. ผูกบัญชีตัดเงินอัตโนมัติ
5. ตั้งเตือนในปฏิทินให้ทบทวนปีละครั้ง

ยอดซื้อขั้นต่ำของแต่ละกองต่างกัน บางกองเริ่มได้ที่ 1 บาท บางกอง 500 หรือ 1,000 บาท ตรวจได้ตามวิธีใน ซื้อกองทุนรวมขั้นต่ำ

เลือกวันที่และความถี่ มีผลแค่ไหน

คำถามที่พบบ่อยคือซื้อวันที่ 1 หรือ 25 ดีกว่า หรือรายสัปดาห์ดีกว่ารายเดือน ในระยะยาวหลายปี วันที่ซื้อแทบไม่มีผลต่อผลลัพธ์ เพราะราคาวันที่ 1 กับวันที่ 25 ไม่มีรูปแบบที่ได้เปรียบกันอย่างคงที่ สิ่งที่มีผลกว่าคือ

ปัจจัย	ผลต่อผลลัพธ์	คำแนะนำในการตั้ง
ความต่อเนื่อง	สูงมาก	เลือกยอดที่ทำได้ทุกเดือนแม้เดือนที่มีค่าใช้จ่ายมาก
ค่าธรรมเนียมต่องวด	สูงสำหรับหุ้นงบเล็ก	ถ้าเป็นหุ้น ลดความถี่เป็นรายเดือนแทนรายสัปดาห์
สิ่งที่ซื้อ	สูงมาก	เลือกสิ่งที่กระจายความเสี่ยงแล้ว
วันที่ในเดือน	ต่ำ	เลือกตามวันเงินเดือนเข้า
รายสัปดาห์หรือรายเดือน	ต่ำ	รายเดือนพอสำหรับคนส่วนใหญ่

ตัวอย่างสมมติ งบเดือนละ 2,000 บาท ถ้าแบ่งเป็นรายสัปดาห์ งวดละ 500 บาท และโบรกเกอร์คิดค่าคอมมิชชันขั้นต่ำต่อรายการ 50 บาท คุณเสียไป 10% ทุกงวด ถ้าซื้อเดือนละครั้ง 2,000 บาท ขั้นต่ำเดียวกันคิดเป็น 2.5% ตัวเลขขั้นต่ำ 50 บาทนี้ตั้งขึ้นเพื่อการคำนวณเท่านั้น จุดที่ต้องการให้เห็นคืองวดเล็กมากเปลืองค่าธรรมเนียมเป็นสัดส่วนสูง

DCA กับเงินก้อนที่มีอยู่แล้ว แบ่งทยอยลงได้ไหม

อีกกรณีที่พบบ่อยคือคุณได้เงินก้อน เช่น โบนัส 120,000 บาท หรือเงินมรดก แล้วลังเลว่าจะลงทั้งก้อนหรือทยอย ทางเลือกกลางที่ใช้กันคือแบ่งก้อนนั้นทยอยลงในระยะสั้น เช่น 6 ถึง 12 เดือน

วิธี	ตัวอย่างสมมติกับเงิน 120,000 บาท	ข้อดี	ข้อเสีย
ลงก้อนเดียว	ซื้อทั้งหมดวันนี้	เงินทำงานเต็มตั้งแต่วันแรก	ถ้าตลาดลงหนักหลังซื้อ เสียใจมากและอาจขายทิ้ง
ทยอย 6 เดือน	เดือนละ 20,000 บาท	ลดความเสียใจถ้าตลาดลงช่วงแรก	เงินที่รอซื้อได้ดอกเบี้ยเงินฝากต่ำกว่า
ทยอย 12 เดือน	เดือนละ 10,000 บาท	ราบรื่นที่สุดทางใจ	ถ้าตลาดขึ้นทั้งปี เสียโอกาสมากที่สุด

ระหว่างที่รอทยอย ให้พักเงินส่วนที่ยังไม่ลงในบัญชีออมทรัพย์ดอกเบี้ยสูงหรือกองทุนตลาดเงิน อย่าทิ้งไว้ในบัญชีที่ใช้จ่ายประจำ เพราะมักถูกดึงไปใช้ก่อนถึงงวด

เมื่อไรควรหยุดหรือปรับ DCA

DCA ทำงานได้ดีที่สุดเมื่อปล่อยไว้ แต่มีสถานการณ์ที่ควรทบทวน

• ใกล้วันที่ต้องใช้เงิน เช่น อีก 1 ถึง 2 ปีจะใช้เงินก้อนนี้ ให้หยุดซื้อสินทรัพย์เสี่ยงเพิ่มและเริ่มย้ายไปสินทรัพย์ความเสี่ยงต่ำ
• รายได้ลดลงจนต้องดึงเงินสำรองมาจ่าย DCA ให้ลดยอดต่องวดก่อน ไม่ต้องหยุดทั้งหมด
• กองทุนเปลี่ยนนโยบาย เปลี่ยนผู้จัดการ หรือค่าธรรมเนียมขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
• สัดส่วนในพอร์ตเพี้ยนจากแผนมาก ให้เปลี่ยนปลายทางของเงินงวดใหม่ไปยังสินทรัพย์ที่ต่ำกว่าแผน

เช็กลิสต์ตั้ง DCA ครั้งแรก

1. มีเงินสำรองฉุกเฉินอย่างน้อย 3 เดือนแยกไว้แล้ว
2. กำหนดยอดต่องวดที่ทำได้ต่อเนื่อง 12 เดือนโดยไม่ลำบาก
3. เลือกสิ่งที่ซื้อ ถ้างบต่ำกว่าราคาหุ้น 100 หุ้น ให้เริ่มที่กองทุนรวม
4. คำนวณค่าธรรมเนียมต่องวดเป็นเปอร์เซ็นต์ ถ้าเกิน 1% ให้ลดความถี่หรือเปลี่ยนช่องทาง
5. ตั้งวันซื้อหลังวันเงินเดือนเข้า
6. จดเป้าหมายและวันที่ต้องใช้เงิน
7. ทบทวนปีละครั้ง ไม่ใช่ทุกครั้งที่ราคาขยับ

ผลลัพธ์ของตัวอย่างสมมติแรก คนที่ซื้อเดือนละ 3,000 บาทหกเดือนในตลาดที่ลงแล้วฟื้น ได้ต้นทุน 8.89 บาทต่อหน่วย และมีกำไรราว 2,241 บาทเมื่อราคากลับมาที่ 10 บาท ส่วนในตลาดขาขึ้นต่อเนื่อง ลงก้อนเดียวได้มากกว่าราว 2,400 บาท ถ้าสงสัยเรื่องความเหมาะสมของกองที่จะตั้ง DCA ปรึกษาผู้แนะนำการลงทุนที่มีใบอนุญาตจาก ก.ล.ต. ที่ บลจ. หรือธนาคารที่คุณเปิดบัญชีไว้