ลงทุนในต่างประเทศ 4 ช่องทางสำหรับคนไทย พร้อมเรื่องภาษีขาเข้า

หุ้นไทยทั้งตลาดมีมูลค่าเป็นสัดส่วนเล็กมากเมื่อเทียบกับตลาดหุ้นโลก บริษัทที่คนไทยใช้สินค้าทุกวัน ทั้งสมาร์ตโฟน ระบบคลาวด์ ยา หรือชิปคอมพิวเตอร์ ส่วนใหญ่จดทะเบียนอยู่นอกประเทศ ถ้าพอร์ตของคุณมีแต่สินทรัพย์ไทย คุณผูกอนาคตเงินออมไว้กับเศรษฐกิจเดียว การลงทุนในต่างประเทศคือการเปิดประตูไปหาธุรกิจกลุ่มนั้น พร้อมรับความเสี่ยงใหม่สองเรื่องที่พอร์ตไทยไม่มี คือค่าเงินและภาษี

ธนาคารแห่งประเทศไทยมีหน้าอธิบายเรื่องนี้สำหรับผู้ลงทุนรายย่อยโดยเฉพาะ และแบ่งช่องทางไว้ชัดเจนสี่ทาง ทุกช่องทางถูกกฎหมาย ต่างกันที่เงินขั้นต่ำ ความยืดหยุ่น ต้นทุน และความรับผิดชอบที่คุณต้องแบกเอง

ช่องทางที่หนึ่ง กองทุนรวมที่ลงทุนต่างประเทศ

เป็นทางที่คนไทยใช้มากที่สุด คุณซื้อหน่วยลงทุนเป็นเงินบาทกับบริษัทจัดการกองทุนในไทย แล้วกองทุนนำเงินไปลงทุนในหุ้น ตราสารหนี้ หรือกองทุนต่างประเทศอีกต่อหนึ่ง

คำอธิบายใน SET e-Learning เรียกกองทุนประเภทนี้ว่า Foreign Investment Fund หรือ FIF คือกองทุนที่ระดมเงินในประเทศเพื่อนำไปลงทุนต่างประเทศ โดยธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดวงเงินที่กองทุนนำออกไปได้ในแต่ละปี และกองทุนต้องลงทุนในต่างประเทศเกือบทั้งหมด ยกเว้นเงินฝากในประเทศที่กันไว้ใช้บริหารสภาพคล่อง

ธปท. สรุปจุดเด่นของช่องทางนี้ไว้สองข้อ ใช้เงินทุนไม่มาก และบริษัทจัดการกองทุนดูแลเรื่องภาษีให้ คุณไม่ต้องเปิดบัญชีต่างประเทศ ไม่ต้องแลกเงินเอง ไม่ต้องยื่นแบบภาษีของประเทศปลายทาง สำหรับรายละเอียดการเลือกกองทุนหุ้นต่างประเทศ อ่านต่อได้ที่กองทุนรวมหุ้นต่างประเทศ

ช่องทางที่สอง กองทุนส่วนบุคคล

กองทุนส่วนบุคคล (Private Fund) คือการให้บริษัทจัดการบริหารพอร์ตเฉพาะของคุณคนเดียว ธปท. ระบุว่าช่องทางนี้ใช้เงินทุนขั้นต่ำสูงกว่าและมีค่าใช้จ่ายมากกว่ากองทุนรวม แลกกับการลงทุนในสินทรัพย์ได้หลากหลายกว่า และออกแบบพอร์ตตามความต้องการได้มากกว่า เหมาะกับผู้ที่มีเงินลงทุนสูงและอยากให้มืออาชีพจัดพอร์ตให้

ช่องทางที่สาม ซื้อผ่านบริษัทหลักทรัพย์ไทย

บริษัทหลักทรัพย์ในไทยหลายแห่งเปิดบริการซื้อขายหุ้นและกองทุน ETF ในตลาดต่างประเทศ คุณเลือกหุ้นรายตัวได้เอง แต่บัญชีอยู่กับบริษัทที่ได้รับอนุญาตในไทย ธปท. ระบุว่าบริษัทส่วนใหญ่กำหนดเงินลงทุนขั้นต่ำประมาณ 100,000 บาท และมีค่าธรรมเนียมขั้นต่ำต่อรายการ

ข้อดีคือเลือกหุ้นได้ตรงตามที่ต้องการ ถ้ามีปัญหากับบริษัทยังร้องเรียนผ่านหน่วยงานไทยได้ ข้อจำกัดคือค่าธรรมเนียมขั้นต่ำทำให้การซื้อทีละน้อยไม่คุ้ม

ช่องทางที่สี่ โบรกเกอร์ต่างประเทศโดยตรง

ตั้งแต่ปี 2563 ธปท. อนุญาตให้ผู้ลงทุนโอนเงินไปลงทุนกับบริษัทหลักทรัพย์ในต่างประเทศได้โดยตรง วงเงินไม่เกิน 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี ธปท. ระบุว่าช่องทางนี้เหมาะกับผู้ลงทุนที่มีประสบการณ์

ความเหมาะสมกับผู้มีประสบการณ์มีเหตุผล บัญชีอยู่ภายใต้กฎหมายของประเทศที่โบรกเกอร์ตั้งอยู่ ถ้าเกิดข้อพิพาท หน่วยงานไทยช่วยคุณได้น้อย การยื่นภาษีและการเก็บหลักฐานเงินได้เป็นหน้าที่ของคุณเองทั้งหมด

สี่ช่องทางในตารางเดียว

ประเด็น	กองทุนรวม	กองทุนส่วนบุคคล	บริษัทหลักทรัพย์ไทย	โบรกเกอร์ต่างประเทศ
เงินเริ่มต้น	ต่ำ	สูง	ส่วนใหญ่ราว 100,000 บาท	ตามที่โบรกเกอร์กำหนด
เลือกหุ้นรายตัวเอง	ไม่ได้ ผู้จัดการกองทุนเลือก	ออกแบบร่วมกับผู้จัดการ	ได้	ได้
ค่าใช้จ่ายหลัก	ค่าธรรมเนียมรายปีของกองทุน	ค่าบริหารสูงกว่า	ค่าคอมมิชชั่นขั้นต่ำต่อรายการ	ค่าคอมมิชชั่นและค่าโอนเงิน
เรื่องภาษี	กองทุนดูแลให้	ตามโครงสร้างที่ตกลง	ต้องจัดการเอง	ต้องจัดการเองทั้งหมด
วงเงินตามเกณฑ์ ธปท.	ตามโควตาของกองทุน	ตามเกณฑ์ที่กำหนด	ตามเกณฑ์ที่กำหนด	ไม่เกิน 5 ล้านดอลลาร์ต่อปี
เหมาะกับ	มือใหม่ เงินน้อย ทยอยลงทุน	ผู้มีเงินลงทุนสูง	ผู้อยากเลือกหุ้นเองแต่ใช้บริการไทย	ผู้มีประสบการณ์

ค่าเงิน ตัวแปรที่พอร์ตไทยไม่มี

เมื่อคุณลงทุนต่างประเทศ ผลตอบแทนที่ได้จริงเป็นเงินบาทมาจากสองส่วน คือราคาสินทรัพย์ในสกุลเงินต่างประเทศ และอัตราแลกเปลี่ยนตอนแลกเข้ากับตอนแลกกลับ

ตัวอย่างสมมติ คุณแลกเงิน 350,000 บาทเป็น 10,000 ดอลลาร์ที่อัตรา 35 บาทต่อดอลลาร์ แล้วซื้อหุ้นสหรัฐ หนึ่งปีต่อมาหุ้นขึ้น 10% มูลค่าเป็น 11,000 ดอลลาร์

อัตราแลกกลับ	มูลค่าเป็นบาท	กำไรเป็นบาท	ผลตอบแทนเป็นบาท
38 บาท	418,000	68,000	19.4%
35 บาท	385,000	35,000	10.0%
32 บาท	352,000	2,000	0.6%

หุ้นตัวเดียวกัน ผลลัพธ์ต่างกันตั้งแต่เกือบ 20% จนแทบเท่าทุน ทั้งหมดเพราะค่าเงิน กองทุนรวมบางกองป้องกันความเสี่ยงค่าเงินให้ บางกองไม่ป้องกัน ถ้าคุณซื้อหุ้นเอง คุณรับความเสี่ยงนี้เต็มตัว

ภาษีเงินได้เมื่อนำเงินกลับเข้าไทย

เรื่องนี้เปลี่ยนไปมากตั้งแต่ปี 2567 กรมสรรพากรออกคำสั่งที่ ป.161/2566 ลงวันที่ 15 กันยายน 2566 วางแนวทางว่า ผู้มีเงินได้ที่อยู่ในประเทศไทยรวมกันถึง 180 วันในปีภาษี ซึ่งมีเงินได้จากหน้าที่งานหรือกิจการที่ทำในต่างประเทศ หรือจากทรัพย์สินที่อยู่ในต่างประเทศ ต้องนำเงินได้นั้นมาคำนวณเสียภาษีในปีภาษีที่นำเข้ามาในประเทศไทย คำสั่งนี้ใช้กับเงินได้ที่นำเข้ามาตั้งแต่ 1 มกราคม 2567 เป็นต้นไป

ต่อมากรมสรรพากรออกคำสั่ง ป.162/2566 กำหนดว่าแนวทางนี้ไม่ใช้กับเงินได้ที่เกิดขึ้นก่อน 1 มกราคม 2567 คุณจึงต้องแยกให้ออกว่าเงินที่นำกลับมาเป็นเงินได้ที่เกิดปีไหน

ธปท. อธิบายไว้ในหน้าเดียวกันว่า ถ้าขายหลักทรัพย์ต่างประเทศแล้วนำเงินกลับเข้าไทยในปีเดียวกัน ส่วนที่เป็นเงินได้ต้องนำมาคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา สำหรับวิธีคำนวณภาษีขั้นบันได ดูพื้นฐานได้ที่ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

ตัวอย่างสมมติ ปี 2568 คุณขายหุ้นต่างประเทศได้กำไร 2,000 ดอลลาร์ และโอนทั้งหมดกลับไทยในปีเดียวกันที่อัตรา 35 บาท เงินได้ส่วนกำไร 70,000 บาทต้องนำไปรวมกับเงินได้อื่นในแบบ ภ.ง.ด.90 ถ้าเงินได้สุทธิของคุณอยู่ในขั้นภาษี 10% ภาษีส่วนเพิ่มประมาณ 7,000 บาท ยังไม่รวมเครดิตภาษีที่อาจได้จากภาษีที่เสียไปแล้วในต่างประเทศ

ต้นทุนที่ไม่ค่อยมีใครพูดถึง

นอกจากค่าคอมมิชชั่นที่เห็นชัด ยังมีต้นทุนอีกหลายตัวที่กินผลตอบแทน

• ส่วนต่างอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างราคาซื้อกับราคาขายของธนาคาร
• ค่าธรรมเนียมโอนเงินระหว่างประเทศทั้งขาออกและขาเข้า
• ภาษีเงินปันผลที่ประเทศต้นทางหักไว้ก่อนถึงมือคุณ
• ค่ารักษาบัญชีหรือค่าธรรมเนียมขั้นต่ำรายเดือนของบางโบรกเกอร์
• ค่าธรรมเนียมการจัดการของกองทุนรวม ซึ่งหักจากมูลค่าหน่วยลงทุนทุกวัน

ตัวอย่างสมมติ ถ้าคุณลงทุนเดือนละ 5,000 บาทผ่านบริษัทหลักทรัพย์ที่เก็บค่าคอมมิชชั่นขั้นต่ำ 5 ดอลลาร์ต่อรายการ ค่าคอมมิชชั่นอย่างเดียวประมาณ 175 บาท หรือ 3.5% ของเงินที่ลงทุนต่อครั้ง เงินก้อนเล็กที่ลงทุนถี่ๆ จึงมักเหมาะกับกองทุนรวมมากกว่า

เทียบต้นทุนหนึ่งปี เงินเท่ากันแต่ใช้คนละช่องทาง

ลองวางตัวเลขสมมติให้เห็นภาพ คุณมีเงินลงทุนต่างประเทศปีละ 120,000 บาท และอยากถือหุ้นโลกแบบกระจาย

กรณีแรก ทยอยซื้อกองทุนรวมหุ้นต่างประเทศเดือนละ 10,000 บาท สมมติกองทุนมีค่าใช้จ่ายรวมทั้งปี 1.5% ของมูลค่าทรัพย์สิน ถ้ามูลค่าเฉลี่ยทั้งปีอยู่ราว 60,000 บาท ค่าใช้จ่ายที่ถูกหักผ่านมูลค่าหน่วยลงทุนประมาณ 900 บาท ไม่มีค่าคอมมิชชั่นแยก ไม่มีค่าโอนเงินระหว่างประเทศ

กรณีที่สอง ซื้อ ETF หุ้นโลกผ่านบริษัทหลักทรัพย์ไทยปีละครั้งทั้งก้อน 120,000 บาท สมมติค่าคอมมิชชั่น 0.25% หรือขั้นต่ำ 5 ดอลลาร์ แล้วแต่อย่างไหนสูงกว่า ค่าคอมมิชชั่นคือ 300 บาท บวกส่วนต่างอัตราแลกเปลี่ยนสมมติ 0.3% อีก 360 บาท และค่าใช้จ่ายของตัว ETF เองสมมติ 0.1% ต่อปี อีก 120 บาท รวมประมาณ 780 บาท แต่คุณต้องลงทุนทีเดียวทั้งก้อน และจัดการเรื่องภาษีเองเมื่อขาย

กรณีที่สาม ซื้อ ETF ตัวเดียวกันแต่ทยอยเดือนละ 10,000 บาท ค่าคอมมิชชั่นขั้นต่ำ 5 ดอลลาร์กลายเป็นปีละ 60 ดอลลาร์ หรือประมาณ 2,100 บาท บวกค่าแลกเงินและค่าใช้จ่ายของ ETF รวมแล้วสูงกว่ากรณีแรกมาก

ข้อสรุปจากตัวเลขชุดนี้คือ ช่องทางที่ถูกที่สุดขึ้นกับความถี่ในการซื้อมากพอๆ กับขนาดเงิน ถ้าคุณชอบทยอยลงทุนรายเดือน กองทุนรวมตอบโจทย์กว่า ถ้าคุณลงทุนปีละครั้งเป็นก้อนใหญ่ การซื้อเองเริ่มคุ้ม ตัวเลขค่าธรรมเนียมจริงของแต่ละกองทุนและแต่ละบริษัทต่างกัน ให้นำของจริงมาแทนในสูตรเดียวกันก่อนตัดสินใจ ถ้าอยากรู้ว่า ETF ต่างจากกองทุนรวมทั่วไปอย่างไร อ่านETF คืออะไร

เริ่มจากตรงไหนดี

ลำดับที่ใช้ได้กับคนส่วนใหญ่มีดังนี้

1. มีเงินสำรองฉุกเฉินและพอร์ตในประเทศที่มั่นคงก่อน
2. กำหนดสัดส่วนต่างประเทศที่ต้องการ เช่น 20 ถึง 40% ของเงินลงทุนระยะยาว ตามหลักการกระจายความเสี่ยง
3. ถ้าเงินต่อเดือนยังน้อย เริ่มที่กองทุนรวมดัชนีหรือกองทุนหุ้นโลกผ่านช่องทางซื้อกองทุนรวมที่คุณสะดวก
4. เมื่อเงินลงทุนต่างประเทศเกินระดับที่ค่าคอมมิชชั่นขั้นต่ำไม่เป็นภาระ ค่อยพิจารณาเปิดบัญชีกับบริษัทหลักทรัพย์ไทย
5. ใช้โบรกเกอร์ต่างประเทศโดยตรงเมื่อคุณเข้าใจเรื่องภาษี การโอนเงิน และความเสี่ยงด้านกฎหมายแล้วเท่านั้น

เช็กลิสต์ก่อนส่งเงินออกนอกประเทศ

• รู้ว่าเลือกช่องทางไหน และเงินขั้นต่ำของช่องทางนั้น
• รู้ว่าผลตอบแทนจะถูกกระทบจากค่าเงินแค่ไหน และมีการป้องกันความเสี่ยงหรือไม่
• เก็บหลักฐานวันที่และอัตราแลกเปลี่ยนทุกครั้ง
• แยกบันทึกเงินต้นกับกำไร และปีที่เกิดเงินได้
• รู้ว่าเมื่อโอนเงินกลับจะต้องนำส่วนใดมาคำนวณภาษี
• ตรวจใบอนุญาตของผู้ให้บริการกับหน่วยงานกำกับที่เกี่ยวข้อง

ผลลัพธ์จากตัวอย่างค่าเงินข้างบนคือบทเรียนหลักของการลงทุนต่างประเทศ หุ้นขึ้น 10% เท่ากันทุกกรณี แต่ผลตอบแทนเป็นบาทออกมาตั้งแต่ 0.6% ถึง 19.4% เมื่อคุณคิดทุกอย่างเป็นเงินบาทตั้งแต่วันแรก คุณจะตัดสินใจเรื่องช่องทาง ค่าธรรมเนียม และภาษีได้บนตัวเลขจริง