ประกันรถยนต์ ราคา คิดจากอะไร ไล่สูตรเบี้ยตามพิกัด คปภ.

ราคาประกันรถยนต์ภาคสมัครใจไม่ได้ตั้งกันลอย ๆ ทุกบริษัทต้องคิดตามพิกัดอัตราเบี้ยที่นายทะเบียน คปภ. ออกคำสั่งไว้ สูตรคือเอาเบี้ยพื้นฐานของชั้นประกันที่เลือก คูณด้วยปัจจัยความเสี่ยงหลายตัว บวกค่าความคุ้มครองเพิ่มจากเอกสารแนบท้าย หักส่วนลด แล้วบวกอากรแสตมป์ 0.4% กับภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ตัวเลขสุดท้ายที่คุณเห็นในใบเสนอราคาก็คือผลของสูตรนี้

ข้อดีของการรู้สูตรคือคุณจะเห็นว่าตัวไหนเปลี่ยนได้และตัวไหนเปลี่ยนไม่ได้ อายุรถกับรุ่นรถคุณแก้ไม่ได้ แต่ทุนประกัน ชื่อผู้ขับขี่ การซ่อมศูนย์ และค่าเสียหายส่วนแรก เป็นตัวเลือกที่ขยับราคาได้จริง

สูตรเบี้ยประกันรถยนต์ทีละชั้น

เรียงลำดับตามที่พิกัดอัตราเบี้ยกำหนด จะได้ห้าขั้นนี้

1. เริ่มจากเบี้ยพื้นฐานของชั้นประกันและประเภทรถ
2. คูณด้วยปัจจัยความเสี่ยง ได้แก่ ลักษณะการใช้รถ ขนาดเครื่องยนต์ พฤติกรรมผู้ขับขี่ อายุรถ ทุนประกัน และกลุ่มรถ
3. คูณหรือบวกความคุ้มครองบุคคลภายนอกที่ซื้อเพิ่ม และบวกเบี้ยของเอกสารแนบท้าย เช่น ซ่อมศูนย์
4. หักส่วนลด เช่น ค่าเสียหายส่วนแรกที่เลือกรับเอง ส่วนลดกลุ่ม หรือบวกเบี้ยเพิ่มเมื่อประวัติไม่ดี
5. บวกอากรแสตมป์ 0.4% ของเบี้ยสุทธิ แล้วบวก VAT 7% ของเบี้ยสุทธิรวมอากร

ขั้นที่ 1 และ 2 เป็นแกนของราคา ขั้นที่ 3 และ 4 เป็นส่วนที่คุณเลือกได้มากที่สุด ขั้นที่ 5 เป็นภาษีที่ทุกคนจ่ายเท่ากันตามสัดส่วน

เบี้ยพื้นฐานของแต่ละชั้นเริ่มต้นที่เท่าไร

พิกัดไม่ได้ให้ตัวเลขเดียว แต่ให้ช่วงที่บริษัทเลือกใช้ได้ นี่คือช่วงของรถยนต์นั่งส่วนบุคคล รหัส 110 และ 120

ชั้นประกัน	เบี้ยพื้นฐานต่ำสุด	เบี้ยพื้นฐานสูงสุด
ชั้น 1	7,600 บาท	12,000 บาท
ชั้น 2	3,000 บาท	5,000 บาท
ชั้น 3	2,200 บาท	3,000 บาท

ช่วงนี้อธิบายได้ว่าทำไมรถคันเดียวกันขอใบเสนอราคาสามบริษัทแล้วได้สามราคา บริษัทที่ข้อมูลการเคลมของรถกลุ่มนั้นดีจะกล้าใช้เบี้ยพื้นฐานต่ำ บริษัทที่เคยจ่ายเคลมรถกลุ่มนั้นหนักจะเลือกปลายบน

ชั้น 2+ และ 3+ มีโครงสร้างคล้ายกัน คือเพิ่มความคุ้มครองตัวรถเมื่อชนกับยานพาหนะทางบกที่ระบุคู่กรณีได้ ถ้ากำลังลังเลระหว่างแผนเหล่านี้ อ่านเปรียบเทียบได้ใน ประกันชั้น 1 กับชั้น 2 ต่างกันอย่างไร

ปัจจัยความเสี่ยงที่คูณเข้ากับราคา

ปัจจัยทุกตัวเขียนเป็นเปอร์เซ็นต์ 100% หมายถึงไม่เปลี่ยน มากกว่า 100% คือแพงขึ้น ต่ำกว่าคือถูกลง

ลักษณะการใช้รถและขนาดเครื่องยนต์

รถใช้ส่วนบุคคลคิด 100% ถ้าใช้เพื่อการพาณิชย์คิด 105% ส่วนขนาดเครื่องยนต์แบ่งที่ 2,000 ซีซี รถเครื่องไม่เกิน 2,000 ซีซี ชั้น 1 ใช้ 112% ชั้น 2 และ 3 ใช้ 87% รถเครื่องเกิน 2,000 ซีซีใช้ 100% ทุกชั้น

ตัวเลขนี้ดูขัดความรู้สึก เพราะรถเครื่องเล็กชั้น 1 กลับแพงกว่า เหตุผลเชิงสถิติคือรถเครื่องเล็กมีจำนวนมาก ใช้ในเมือง และเคลมตัวรถถี่ บริษัทจึงคิดเบี้ยตัวรถสูงกว่า ส่วนชั้น 2 และ 3 ที่ไม่ซ่อมรถเราเมื่อชน กลับได้ส่วนลด

พฤติกรรมผู้ขับขี่ที่ระบุชื่อ

ตามเกณฑ์ใหม่ รถยนต์ส่วนบุคคลต้องระบุชื่อผู้ขับขี่ได้สูงสุด 5 คน และนำประวัติของคนเหล่านั้นมาคิดเบี้ย มีห้าระดับ

ระดับ	ปัจจัย	ความหมายโดยย่อ
1	100%	ปีแรก ผู้ขับขี่ใหม่ หรือไม่เปิดเผยประวัติ
2	90%	ไม่มีเหตุที่เป็นฝ่ายผิดในรอบ 12 เดือน
3	80%	ต่อเนื่องอีกหนึ่งปี
4	70%	ต่อเนื่องอีกหนึ่งปี
5	60%	สูงสุด

ทุกปีที่ไม่มีเหตุที่เป็นฝ่ายผิด ระดับขยับขึ้นหนึ่งขั้นจนถึงระดับ 5 ถ้าเกิดเหตุที่เป็นฝ่ายผิด ระดับจะกลับไปเริ่มที่ 1 ส่วนเหตุที่ไม่ได้มาจากการขับ เช่น ต้นไม้ล้มทับ ภัยธรรมชาติ หรือถูกกลั่นแกล้ง ไม่นับเป็นประวัติเสีย และถ้ามีหลายคนในกรมธรรม์ ใช้ระดับของคนที่เสี่ยงที่สุด

ตรงนี้เป็นเรื่องที่ควรคิดเวลาใส่ชื่อ ถ้าคุณอยู่ระดับ 4 แต่ใส่ชื่อลูกที่เพิ่งได้ใบขับขี่ซึ่งอยู่ระดับ 1 ทั้งกรมธรรม์จะคิดที่ 100% แทน 70% ส่วนต่างนี้ต้องชั่งกับค่าเสียหายส่วนแรก 6,000 บาทถ้าคนไม่มีชื่อไปขับแล้วชน

อายุรถ

อายุรถนับจากปีจดทะเบียนถึงปีที่ขอทำประกัน ปัจจัยนี้ใช้กับชั้น 1 ส่วนชั้น 2 และ 3 คงที่ 100%

อายุรถ	ปัจจัยชั้น 1
1 ถึง 2 ปี	100%
3 ปี	102%
4 ปี	105%
5 ปี	110%
6 ปี	116%
7 ปี	120%
8 ปี	124%
9 ปี	125%
10 ปี	126%
เกิน 10 ปี	127%

ทุนประกันและกลุ่มรถ

สองตัวนี้ขยับราคาชั้น 1 แรงที่สุด ปัจจัยทุนประกันชั้น 1 เริ่ม 100% ที่ทุน 100,000 บาท ขึ้นเป็น 180% ที่ 400,000 บาท 210% ที่ 500,000 บาท และ 310% ที่ 1,000,000 บาท ถ้าทุนที่ตั้งไม่ตรงขั้นในตาราง ให้ใช้อัตราของขั้นที่สูงกว่าถัดไป เรื่องการตั้งทุนให้ไม่เสียปัจจัยขั้นถัดไปโดยไม่จำเป็น อธิบายไว้ใน ทุนประกันรถยนต์คืออะไร

กลุ่มรถแบ่งห้ากลุ่มตามรุ่น ถ้ารุ่นนั้นไม่มีในรายการ ให้จัดตามราคารถ

กลุ่มรถ	ปัจจัยชั้น 1	เกณฑ์ราคารถเมื่อไม่มีรุ่นในรายการ
กลุ่ม 1	140%	เกิน 5 ล้านบาท
กลุ่ม 2	120%	1.5 ถึง 5 ล้านบาท
กลุ่ม 3	110%	1 ถึง 1.5 ล้านบาท
กลุ่ม 4	105%	700,000 บาท ถึง 1 ล้านบาท
กลุ่ม 5	100%	ไม่เกิน 700,000 บาท

รถสปอร์ตและรถนำเข้าขยับขึ้นไปอีกหนึ่งกลุ่ม

เอกสารแนบท้ายที่บวกราคาเพิ่ม

เอกสารแนบท้ายคือความคุ้มครองที่ซื้อเพิ่มจากแบบมาตรฐาน พิกัดกำหนดเพดานเบี้ยไว้เป็นสัดส่วนของทุนประกัน

เอกสารแนบท้าย	เพดานเบี้ยตามพิกัด	ใช้กับ
ซ่อมศูนย์ บริการ ร.ย.31	ไม่เกิน 2.3% ของทุนประกัน (รถยนต์นั่ง)	ชั้น 1
คุ้มครองน้ำท่วม	ไม่เกิน 1% ของทุนประกัน	ชั้น 2 และ 3
คุ้มครองภัยธรรมชาติ	ไม่เกิน 2.5% ของทุนประกัน	ตามที่บริษัทเสนอ

ซ่อมศูนย์เป็นตัวที่คนส่วนใหญ่สงสัย รถทุน 500,000 บาท เบี้ยส่วนซ่อมศูนย์ขึ้นได้ถึง 11,500 บาท นี่คือเพดาน บริษัทส่วนใหญ่คิดต่ำกว่านั้น แต่ก็เป็นตัวเลขที่ใหญ่พอให้ถามตัวเองว่ารถอายุเท่านี้ยังต้องซ่อมศูนย์อยู่ไหม รายละเอียดข้อดีข้อเสีย อ่านใน ซ่อมอู่หรือซ่อมศูนย์ต่างกันอย่างไร

ส่วนลดที่หักออกได้

ส่วนลดในพิกัดมีหลายแบบ ที่ใช้ได้กับคนทั่วไปคือ

• เลือกรับค่าเสียหายส่วนแรกของตัวรถเอง 5,000 บาทแรกได้ส่วนลดเท่ากับจำนวนนั้นเต็ม ๆ ส่วนที่เกิน 5,000 บาทได้ส่วนลดแค่ 10% ของส่วนที่เกิน
• เลือกรับค่าเสียหายส่วนแรกของทรัพย์สินบุคคลภายนอกเอง 5,000 บาทแรกได้ส่วนลดเพียง 10% ของจำนวนนั้น
• ทำประกันรถตั้งแต่ 3 คันขึ้นไปในชื่อเดียวกันได้ส่วนลดกลุ่ม 10%
• ประวัติดีลดได้เป็นขั้น และประวัติเสียถูกบวกเพิ่มได้ 20% 30% หรือ 40%

ข้อแรกเป็นส่วนลดที่ได้เร็วที่สุด แต่ก็แลกกับเงินที่คุณต้องจ่ายเองเมื่อเคลม ข้อดีข้อเสียและเงื่อนไขส่วนแรกแบบอื่นที่ไม่มีส่วนลด อยู่ใน ค่าเสียหายส่วนแรกของประกันรถยนต์

ตัวอย่างคำนวณ รถเก๋ง 1,500 ซีซี อายุ 3 ปี

ตัวอย่างสมมติเพื่อดูทิศทางของตัวเลข ยังไม่รวมความคุ้มครองบุคคลภายนอกที่ซื้อเพิ่มและส่วนลดประวัติ รถเก๋งส่วนบุคคล 1,500 ซีซี อายุ 3 ปี ราคาอยู่ในกลุ่ม 4 ทุนประกัน 500,000 บาท ผู้ขับขี่ระบุชื่อคนเดียวอยู่ระดับ 2 ซ่อมอู่ และบริษัทใช้เบี้ยพื้นฐานชั้น 1 ที่ 8,000 บาท

ขั้น	ตัวคูณหรือรายการ	ผลลัพธ์
เบี้ยพื้นฐาน	ชั้น 1	8,000.00
ใช้ส่วนบุคคล	100%	8,000.00
เครื่องไม่เกิน 2,000 ซีซี	112%	8,960.00
ผู้ขับขี่ระดับ 2	90%	8,064.00
อายุรถ 3 ปี	102%	8,225.28
ทุน 500,000 บาท	210%	17,273.09
กลุ่ม 4	105%	18,136.74
เลือกรับส่วนแรกตัวรถ 3,000 บาท	หัก 3,000	15,136.74
อากรแสตมป์ 0.4%	บวก 60.55	15,197.29
VAT 7%	บวก 1,063.81	ประมาณ 16,261

ลองเปลี่ยนตัวแปรทีละตัวเพื่อดูว่าอะไรมีผลแค่ไหน

• ไม่เลือกรับส่วนแรก เบี้ยรวมขึ้นราว 3,200 บาท
• ผู้ขับขี่ไต่ไปถึงระดับ 5 ปัจจัยจาก 90% เป็น 60% เบี้ยก่อนหักส่วนลดลดลงราวหนึ่งในสาม
• ลดทุนเป็น 400,000 บาท ปัจจัยจาก 210% เหลือ 180% เบี้ยลดลงราว 14% แต่ได้เงินน้อยลง 100,000 บาทถ้ารถหาย
• เพิ่มซ่อมศูนย์ บวกได้สูงสุด 11,500 บาทก่อนภาษี

ตัวเลขจริงจากแต่ละบริษัทจะต่างจากนี้ เพราะเบี้ยพื้นฐานที่เลือก วงเงินบุคคลภายนอก และวิธีปัดเศษไม่เหมือนกัน แต่ทิศทางจะเหมือนกัน

อ่านใบเสนอราคาให้ออกว่าราคาต่างเพราะอะไร

เมื่อได้ใบเสนอราคาหลายใบ อย่าเทียบแค่เบี้ยรวม ให้ไล่ดูเจ็ดบรรทัดนี้ว่าตรงกันหรือไม่

บรรทัดที่ต้องเทียบ	ถ้าไม่ตรงกันจะเกิดอะไร
ทุนประกันตัวรถ	ทุนต่างขั้นทำให้ปัจจัยต่างกันหลายสิบจุด
ซ่อมอู่หรือซ่อมศูนย์	ซ่อมศูนย์บวกเบี้ยได้หลักพันถึงหลักหมื่น
ค่าเสียหายส่วนแรกที่เลือก	ใบที่ถูกกว่าอาจแอบมีส่วนแรกหลายพันบาท
ชื่อผู้ขับขี่และระดับประวัติ	ระดับต่างกันหนึ่งขั้นคือ 10%
วงเงินบุคคลภายนอก	วงเงินทรัพย์สินคู่กรณีต่ำ เบี้ยถูกลงแต่เสี่ยงต้องจ่ายส่วนเกินเอง
ความคุ้มครองตามเอกสารแนบท้าย	อุบัติเหตุส่วนบุคคล ค่ารักษา ประกันตัวผู้ขับขี่ ไม่เท่ากัน
เบี้ยสุทธิกับเบี้ยรวม	บางใบแสดงเบี้ยก่อนภาษี บางใบแสดงหลังภาษี

เมื่อปรับให้ทุกบรรทัดตรงกันแล้ว ส่วนต่างที่เหลือคือส่วนที่มาจากเบี้ยพื้นฐานของแต่ละบริษัท ตอนนั้นค่อยตัดสินจากราคาและการบริการเคลม ถ้าอยากลดเบี้ยโดยไม่ลดความคุ้มครองที่จำเป็น มีวิธีที่ทำได้จริงรวมไว้ใน 7 วิธีลดเบี้ยประกันรถยนต์

ราคาเปลี่ยนกลางปีได้ไหม และยกเลิกแล้วได้คืนเท่าไร

เบี้ยคิดครั้งเดียวตอนเริ่มกรมธรรม์ แต่ระหว่างปีเปลี่ยนได้ถ้าคุณขอเพิ่มหรือเปลี่ยนชื่อผู้ขับขี่ ตามเกณฑ์ใหม่บริษัทให้แก้ไขรายชื่อได้ระหว่างอายุกรมธรรม์ และเบี้ยอาจขึ้นหรือลงตามประวัติของคนที่เพิ่มเข้ามา ข้อมูลที่ต้องเตรียมต่อคนคือชื่อ เลขบัตรประชาชน เลขใบขับขี่ และวันเกิด

ถ้าคุณขายรถหรือจะเปลี่ยนบริษัทกลางปี การยกเลิกโดยผู้เอาประกันใช้ตารางคืนเบี้ยระยะสั้นตามแบบกรมธรรม์ ไม่ได้คืนตามสัดส่วนวัน

อยู่มาแล้วไม่เกิน	คืนเบี้ย
1 เดือน	80%
2 เดือน	70%
3 เดือน	60%
4 เดือน	50%
5 เดือน	40%
6 เดือน	30%
7 เดือน	20%
8 เดือน	15%
9 เดือน	10%
10 ถึง 12 เดือน	0%

ถ้าบริษัทเป็นฝ่ายบอกเลิก ต้องแจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน และคืนเบี้ยตามสัดส่วนวันที่เหลือ ตารางนี้บอกว่าถ้าคุณขายรถหลังเดือนที่ 9 แทบไม่มีเงินคืน การโอนกรมธรรม์ไปพร้อมรถให้ผู้ซื้อใหม่จึงคุ้มกว่าในหลายกรณี

ถ้าเบี้ยในใบเสนอราคาสูงกว่าที่คุณคำนวณคร่าว ๆ จากพิกัดมาก ให้ขอให้ตัวแทนหรือบริษัทแจกแจงเป็นข้อความว่าใช้เบี้ยพื้นฐานเท่าไร ระดับผู้ขับขี่ระดับไหน กลุ่มรถกลุ่มไหน และใช้ปัจจัยทุนขั้นใด ถ้าตัวเลขไม่ตรงกับข้อมูลรถหรือประวัติจริง โทรสายด่วน คปภ. 1186 ถามได้ว่าการจัดระดับนั้นเป็นไปตามพิกัดหรือไม่